Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith
Hadith
Imam Tirmidzi : 3061
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ السُّدِّيِّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي قَوْلِ اللَّهِ تَعَالَى{ يَوْمَ نَدْعُو كُلَّ أُنَاسٍ بِإِمَامِهِمْ }قَالَ يُدْعَى أَحَدُهُمْ فَيُعْطَى كِتَابَهُ بِيَمِينِهِ وَيُمَدُّ لَهُ فِي جِسْمِهِ سِتُّونَ ذِرَاعًا وَيُبَيَّضُ وَجْهُهُ وَيُجْعَلُ عَلَى رَأْسِهِ تَاجٌ مِنْ لُؤْلُؤٍ يَتَلَأْلَأُ فَيَنْطَلِقُ إِلَى أَصْحَابِهِ فَيَرَوْنَهُ مِنْ بَعِيدٍ فَيَقُولُونَ اللَّهُمَّ ائْتِنَا بِهَذَا وَبَارِكْ لَنَا فِي هَذَا حَتَّى يَأْتِيَهُمْ فَيَقُولُ أَبْشِرُوا لِكُلِّ رَجُلٍ مِنْكُمْ مِثْلُ هَذَا قَالَ وَأَمَّا الْكَافِرُ فَيُسَوَّدُ وَجْهُهُ وَيُمَدُّ لَهُ فِي جِسْمِهِ سِتُّونَ ذِرَاعًا عَلَى صُورَةِ آدَمَ فَيُلْبَسُ تَاجًا فَيَرَاهُ أَصْحَابُهُ فَيَقُولُونَ نَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ شَرِّ هَذَا اللَّهُمَّ لَا تَأْتِنَا بِهَذَا قَالَ فَيَأْتِيهِمْ فَيَقُولُونَ اللَّهُمَّ أَخْزِهِ فَيَقُولُ أَبْعَدَكُمْ اللَّهُ فَإِنَّ لِكُلِّ رَجُلٍ مِنْكُمْ مِثْلَ هَذَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَالسُّدِّيُّ اسْمُهُ إِسْمَعِيلُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ
Пире [Абдуллах бин Абдуррахман] пире [Убайдуллах бин Муса] [Израильтен] [Ас Суддирен] [хӑйӗн ашшӗнчен] [Абу Хурайраран] пророкран саллаллаху алейхи ва Саламран «Астӑвӑр- пӗр кун - ҫав кун - эпир кашни обществӑна хӑйӗн ертӳҫипе» чӗннӗ сӑвӑ йӗрки ҫинчен каласа пачӗ. -Аль-Исраа`: 71- вӑл каланӑ: «Вӗсенчен пӗрне чӗнсе илчӗҫ те сылтӑм енчен кӗнекине пачӗҫ, унӑн ӳтне утмӑл чике ҫити тӑсса ячӗҫ, унӑн пичӗ ҫутӑ шурӑ пулса тӑчӗ, пуҫӗ ҫине йӑлтӑркка ахахран тунӑ пуҫкӑшӑль лартрӗҫ, унтан тусӗсем патне пычӗҫ, вӗсем ӑна инҫетрен курчӗҫ те кӗлтурӗҫ: FII HAADZAA 'Эй, Аллах, пире те ҫавӑн пекех пар та унпа пилле,' вӑл вӗсен умне ҫитрӗ те ҫапла каларӗ: телейлӗ пулӑр, мӗншӗн тесен сирӗнтен кашниех ҫакӑн пек пулать, ҫав вӑхӑтрах кафирсем; унӑн сӑнӗ хуралса кайнӑ, унӑн кӗлетки Адам пек утмӑл чике сарӑлнӑ, унӑн пуҫӗ ҫине пуҫкӑшӑль хунӑ, унтан унӑн тусӗсем курнӑ та каланӑ: НА'УДЗУ БИЛЛАХИ МИН СЯРРИ ХААДЗАА, АЛЛООХУММА ЛАА ТА'ТИНАА БИХАДЗАА «Эпир ҫакна Аллахран хӳтлӗх шыратпӑр, эй, пире ҫакна ан пар». Вӑл вӗсем патне пынӑ та, вӗсем каланӑ: «Эй, Аллах, ӑна кӳрентер», анчах вӑл каланӑ: «Аллах сире тӗлӗксенчен сыхлатӑр, сирӗнтен кашниех ҫакӑн пек». Абу Иса ҫак хадис хасан гариб тесе каланӑ.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3062
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ دَاوُدَ بْنِ يَزِيدَ الزَّعَافِرِيِّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي قَوْلِهِ{ عَسَى أَنْ يَبْعَثَكَ رَبُّكَ مَقَامًا مَحْمُودًا }سُئِلَ عَنْهَا قَالَ هِيَ الشَّفَاعَةُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَدَاوُدُ الزَّعَافِرِيُّ هُوَ دَاوُدُ الْأَوْدِيُّ بْنُ يَزِيدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَهُوَ عَمُّ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ إِدْرِيسَ
Пире каласа панӑ [Абу Кураиб] пире [Ваки] [Давуд бин Езид Аз Заафири] [хӑйӗн ашшӗнчен] [Абу Хурайра] каланӑ: Расулуллах саллаллаху алейхи ва Салам Хӑйӗн сӑмахӗсем пирки каланӑ: «Сирӗн Рабб сире мухтавлӑ вырӑна ҫӗклессе шанатӑп». -Аль-Исраа`: 79- унран пӗррехинче ҫакӑн ҫинчен ыйтнӑ та ҫапла хуравланӑ: «Шӑпах хута кӗни». Абу Иса ҫак хадис хасан тесе каланӑ.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3063
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ ابْنِ أَبِي نَجِيحٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ أَبِي مَعْمَرٍ عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ قَالَ دَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَكَّةَ عَامَ الْفَتْحِ وَحَوْلَ الْكَعْبَةِ ثَلَاثُ مِائَةٍ وَسِتُّونَ نُصُبًا فَجَعَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَطْعَنُهَا بِمِخْصَرَةٍ فِي يَدِهِ وَرُبَّمَا قَالَ بِعُودٍ وَيَقُولُ { جَاءَ الْحَقُّ وَزَهَقَ الْبَاطِلُ إِنَّ الْبَاطِلَ كَانَ زَهُوقًا } جَاءَ الْحَقُّ وَمَا يُبْدِئُ الْبَاطِلُ وَمَا يُعِيدُ قَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَفِيهِ عَنْ ابْنِ عُمَرَ
Пире каласа панӑ [Ибн Аби Умар] пире [Суфьян] [Ибну Аби Наджихран] [Муджахидран] [Абу Ма'мартан] [Ибн Мас'удран] ҫапла каланӑ: Расулуллах саллаллаху алейхи ва Салам Макка хулине ҫулталӑкра кӗнӗ - Каккаба хулине ҫӗнтерӳ тунӑ, унта ултӑ ҫӗр ҫул тӗлнелле пулнӑ статуясене, пророк саллаллаху алейхи ва Салам вӗсене кӗске патаксемпе е аллинче мӗн пуррипе пӗтернӗ - вӑл вӑрӑм патакпа каланӑ - унтан каланӑ: «Чӑнлӑх килчӗ те суя ҫухалчӗ». -Аль-Исраа`: 81- 'Чӑнлӑх килчӗ, суя вара пуҫланмӗ, тепӗр хут та пулмӗ'. -Саба`: 49-. Абу Иса каланӑ: Ку хадис чӑн-чӑн. Ку тӗслӗхре Ибн Умарӑн та ҫакӑн пек хадис пур.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3064
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ قَابُوسَ بْنِ أَبِي ظَبْيَانَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَكَّةَ ثُمَّ أُمِرَ بِالْهِجْرَةِ فَنَزَلَتْ عَلَيْهِ{ وَقُلْ رَبِّ أَدْخِلْنِي مُدْخَلَ صِدْقٍ وَأَخْرِجْنِي مُخْرَجَ صِدْقٍ وَاجْعَلْ لِي مِنْ لَدُنْكَ سُلْطَانًا نَصِيرًا }قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Пире каласа панӑ [Ахмад бин Мани] пире [Джарир] [Кабус бин Абу Далабианран] [хӑйӗн ашшӗнчен] [Ибн Аббасран] каланӑ: Пророк саллаллаху алейхи ва Салам Маккӑра пулнӑ, ӑна эмиграцие кайма хушнӑ, унтан ӑна ҫакӑн пек сӑвӑ йӗрки уҫнӑ: «Эй, Рабб, манӑн мухтавлӑ вырӑна кӗрӗр те мана илӗр -ҫавӑн пекех- мухтавлӑ вырӑнта, мана Хӑвӑн енчен пулӑшу вӑйӗ пар». -Аль-Исраа`: 80- Абу Иса каланӑ: Ку хадис чӑн.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3065
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّا بْنِ أَبِي زَائِدَةَ عَنْ دَاوُدَ بْنِ أَبَي هِنْدٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَقَالَتْ قُرَيْشٌ لِيَهُودَ أَعْطُونَا شَيْئًا نَسْأَلُ هَذَا الرَّجُلَ فَقَالَ سَلُوهُ عَنْ الرُّوحِ قَالَ فَسَأَلُوهُ عَنْ الرُّوحِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ وَيَسْأَلُونَكَ عَنْ الرُّوحِ قُلْ الرُّوحُ مِنْ أَمْرِ رَبِّي وَمَا أُوتِيتُمْ مِنْ الْعِلْمِ إِلَّا قَلِيلًا }قَالُوا أُوتِينَا عِلْمًا كَثِيرًا أُوتِينَا التَّوْرَاةَ وَمَنْ أُوتِيَ التَّوْرَاةَ فَقَدْ أُوتِيَ خَيْرًا كَثِيرًا فَأُنْزِلَتْ{ قُلْ لَوْ كَانَ الْبَحْرُ مِدَادًا لِكَلِمَاتِ رَبِّي لَنَفِدَ الْبَحْرُ }إِلَى آخِرِ الْآيَةَقَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ
Пире каласа пачӗ [Кутайба] пире [Яхья бин Закария бин Абу Заида] [Давуд бин Абу Хинд] [Икрима] ҫинчен [Ибн Аббас] каланӑ: Курайш иудея ҫапла каланӑ: «Пире ҫак ҫынран ыйтма мӗн те пулин пар-ха - Расулуллах саллаллаху алейхи салам! Курайш хуравланӑ: унран чун ҫинчен ыйтӑр! унтан Аллах уҫнӑ: «Вӗсем санран чун ҫинчен ыйтаҫҫӗ». Калӑр: «Сывлӑш манӑн Рабб ӗҫӗ, сире кӑштах ҫеҫ пӗлӳ панӑ». -Аль-Исраа`: 85- вӗсем -еврейсем- калаҫҫӗ: пире нумай пӗлӳ панӑ, кама Тора панӑ, ҫавна чӑнах та нумай ырлӑх панӑ. Унтан ҫакӑ паллӑ пулчӗ: «Океан манӑн раввин сӑмахӗсене ҫырма чернил пулса тӑрсан, океан чӑнах та манӑн раввин сӑмахӗсене ҫырса пӗтеричченех пӗтӗччӗ, эпир ҫавӑн чухлӗ хушса ҫырнисене те илсе килсен те». -Аль-Исраа`: 108- Абу Иса каланӑ тӑрӑх, ҫак хадис хасан шахих гариб.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3066
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَكُنْتُ أَمْشِي مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي حَرْثٍ بِالْمَدِينَةِ وَهُوَ يَتَوَكَّأُ عَلَى عَسِيبٍ فَمَرَّ بِنَفَرٍ مِنْ الْيَهُودِ فَقَالَ بَعْضُهُمْ لَوْ سَأَلْتُمُوهُ فَقَالَ بَعْضُهُمْ لَا تَسْأَلُوهُ فَإِنَّهُ يُسْمِعُكُمْ مَا تَكْرَهُونَ فَقَالُوا لَهُ يَا أَبَا الْقَاسِمِ حَدِّثْنَا عَنْ الرُّوحِ فَقَامَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَاعَةً وَرَفَعَ رَأْسَهُ إِلَى السَّمَاءِ فَعَرَفْتُ أَنَّهُ يُوحَى إِلَيْهِ حَتَّى صَعِدَ الْوَحْيُ ثُمَّ قَالَ{ الرُّوحُ مِنْ أَمْرِ رَبِّي وَمَا أُوتِيتُمْ مِنْ الْعِلْمِ إِلَّا قَلِيلًا }قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Пире каласа пачӗ [Али бин Хасирам] пире [Иса бин Юнус] [Аль-Амаси] [Ибрагим] [Алькама] [Абдулла] ҫинчен каласа пачӗ: «Эпӗ пӗррехинче Саллаллаху алейхи ва Салам пророкпа пӗрле Мединӑри пӗр уйра ҫӳрерӗм, вӑл финик пальми ҫине таянчӗ, унтан вӗсем патӗнчен иртсе кайнӑ еврейсен ушкӑнӗ ҫапла каларӗҫ: Эсир унран мӗн те пулин ыйтасшӑн-и? тепри ҫапла хуравларӗ: ыйтсан, вӑл сана курайман япалапа хуравлӗ. Вӗсем унран ыйтнӑ - Пророк саллаллаху алейхи ва Салам-: Эй, Абу Аль-Касим, пире чун ҫинчен каласа пар! унтан Аллахӑн Элчи пӗр самантлӑха тӑчӗ те пуҫне тӳпенелле ҫӗклерӗ, эпӗ вара ҫакна пӗлтӗм: ҫав вӑхӑтра вӑл пӗтӗмпех уҫҫӑн илчӗ те унтан ҫапла каларӗ: «Вӗсем санран чун ҫинчен ыйтаҫҫӗ. Калӑр: «Сывлӑш манӑн Рабб ӗҫӗ, сире кӑштах ҫеҫ пӗлӳ панӑ». -Аль-Исраа`: 85- Абу Иса ҫак хадис чӑн пулнине каланӑ.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3067
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُوسَى وَسُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ عَنْ أَوْسِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُحْشَرُ النَّاسُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ ثَلَاثَةَ أَصْنَافٍ صِنْفًا مُشَاةً وَصِنْفًا رُكْبَانًا وَصِنْفًا عَلَى وُجُوهِهِمْ قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَكَيْفَ يَمْشُونَ عَلَى وُجُوهِهِمْ قَالَ إِنَّ الَّذِي أَمْشَاهُمْ عَلَى أَقْدَامِهِمْ قَادِرٌ عَلَى أَنْ يُمْشِيَهُمْ عَلَى وُجُوهِهِمْ أَمَا إِنَّهُمْ يَتَّقُونَ بِوُجُوهِهِمْ كُلَّ حَدَبٍ وَشَوْكٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ رَوَى وُهَيْبٌ عَنْ ابْن طَاوُسٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْئًا مِنْ هَذَا
Пире [Абду бин Хумаид] каласа панӑ [Аль-Хасан бин Муса] тата [Сулейман бин Харб] иккӗшӗ те каланӑ: пире [Хаммад бин Салама] [Али бин Заид] [Аус бин Халид] [Абу Хурайра] ҫапла каланӑ: «Расулуллах саллаллаху алей Салам ҫапла каланӑ: виҫӗ ушкӑна пуҫтарӑннӑ; пӗр ушкӑнӗ утать, тепӗр ушкӑнӗ юланутпа ярӑнать, юлашки ушкӑнӗ вара пит-куҫпа -ҫӳрет-, — тесе ыйтнӑ унран: пит-куҫпа мӗнле ҫӳреҫҫӗ? Вӑл ҫапла хуравланӑ: «Чӑнах та, вӗсене ура ҫинче ҫӳреттерекенӗн вӗсене пит ҫинче ҫӳреттерме вӑй пур». Астӑвӑр, чӑнах та, вӗсем кашни сӑрта та, кашни йӗппе те хӑйсен пичӗсемпе ҫӗнтереҫҫӗ». Абу Иса ҫак хадис хасан тесе каланӑ. Ҫакна вара [Вухайб] [Ибн Тавусран] [хӑйӗн ашшӗнчен] [Абу Хурайраран] пророкран ҫак хадисран мӗн те пулин ҫырса кӑтартнӑ
Hadith
Imam Tirmidzi : 3068
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا بَهْزُ بْنُ حَكِيمٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّكُمْ مَحْشُورُونَ رِجَالًا وَرُكْبَانًا وَتُجَرُّونَ عَلَى وُجُوهِكُمْقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ
Пире [Ахмад бин Мани] каласа пачӗ [Язид бин Харун] пире каласа пачӗ [Бахз бин Хаким] [хӑйӗн ашшӗнчен] [хӑйӗн аслашшӗнчен] ҫапла каланӑ: «Расулуллах саллаллаху алейхи ва Салам каланӑ: «Чӑнах та, эсир пуҫтарӑнӑр - Чӗрӗлӳ кунӗнче - сирӗн пит-куҫӑра ҫӳрекенсем, сирӗн пит-куҫӑрсем урлӑ сӗтӗрсе ҫӳрекенсем». Абу Иса ҫак хадис хасан тесе каланӑ.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3069
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ وَيَزِيدُ بْنُ هَارُونَ وَأَبُو الْوَلِيدِ وَاللَّفْظُ لَفْظُ يَزِيدَ وَالْمَعْنَى وَاحِدٌ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَلَمَةَ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ عَسَّالٍ أَنَّ يَهُودِيَّيْنِ قَالَ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ اذْهَبْ بِنَا إِلَى هَذَا النَّبِيِّ نَسْأَلُهُ فَقَالَ لَا تَقُلْ نَبِيٌّ فَإِنَّهُ إِنْ سَمِعَهَا تَقُولُ نَبِيٌّ كَانَتْ لَهُ أَرْبَعَةُ أَعْيُنٍ فَأَتَيَا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلَاهُ عَنْ قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ { وَلَقَدْ آتَيْنَا مُوسَى تِسْعَ آيَاتٍ بَيِّنَاتٍ } فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تُشْرِكُوا بِاللَّهِ شَيْئًا وَلَا تَزْنُوا وَلَا تَقْتُلُوا النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا بِالْحَقِّ وَلَا تَسْرِقُوا وَلَا تَسْحَرُوا وَلَا تَمْشُوا بِبَرِيءٍ إِلَى سُلْطَانٍ فَيَقْتُلَهُ وَلَا تَأْكُلُوا الرِّبَا وَلَا تَقْذِفُوا مُحْصَنَةً وَلَا تَفِرُّوا مِنْ الزَّحْفِ شَكَّ شُعْبَةُ وَعَلَيْكُمْ يَا مَعْشَرَ الْيَهُودِ خَاصَّةً لَا تَعْدُوا فِي السَّبْتِ فَقَبَّلَا يَدَيْهِ وَرِجْلَيْهِ وَقَالَا نَشْهَدُ أَنَّكَ نَبِيٌّ قَالَ فَمَا يَمْنَعُكُمَا أَنْ تُسْلِمَا قَالَا إِنَّ دَاوُدَ دَعَا اللَّهَ أَنْ لَا يَزَالَ فِي ذُرِّيَّتِهِ نَبِيٌّ وَإِنَّا نَخَافُ إِنْ أَسْلَمْنَا أَنْ تَقْتُلَنَا الْيَهُودُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Пире [Махмуд бин Гайлан] каласа пачӗ [Абу Дауд], [Язид бин Харун] тата [Абу Аль Валид], текст Язидӑн тата пӗлтерӗшӗ пӗр пек, [Сю'ба] [Амру бин Мурра] [Абдуллах бин Салама] [Шафван бин Асал]ран, унта иккӗшӗ пулнӑ, вӗсенчен пӗри: тус: Манпа пӗрле пророк патне кайӑр, унтан эпир унран -мӗн те пулин- ыйтӑпӑр! вӑл ҫапла хуравларӗ: пророк тесе ан кала, мӗншӗн тесен унӑн тӑватӑ куҫ пур, эсӗ пророк тесен вӑл илтет. Вӗсем иккӗшӗ те пророк патне пынӑ та Аллах субханаху ватаала сӑмахӗсене ыйтнӑ: «Чӑнах та, эпир Моисее тӑхӑр уҫӑмлӑ асамлӑх патӑмӑр». -Аль-Исраа`: 101- Аллахӑн Элчи ҫапла хуравланӑ: «Аллахпа нимӗнле ӗҫ те ан тӑвӑр, аскӑнлӑх ан тӑвӑр, Аллах ирӗксӗр пуҫне ҫеҫ чарнӑ чуна вӗлерӗр, вӑрлӑр, асамлӑха вӗренӗр, айӑпсӑр ҫынна пуҫлӑх патне ан илсе пырӑр, пуҫлӑх ӑна вӗлерес шутпа ан илсе пырӑр, аскӑнлӑхпа усӑ курӑр, ҫитӗннӗ хӗрарӑма ырӑ ӗҫ тунӑ тесе айӑплӑр тата аскӑнлӑхран ан тарӑр, вӑрҫӑ - Шуба иккӗлентерет - тата вӑл сан ҫине тивӗҫлӗ, ей еврей, шӑматкун ан пӑс». унтан вӗсем иккӗшӗ те унӑн алли-урине чуптуса тупа турӗҫ: эпир эсӗ пророк пулнине ҫирӗплететпӗр. Вӑл ыйтрӗ: «Сире ислам тӗнне йышӑнма мӗн чӑрмантарать?» вӗсем ҫапла хуравланӑ: чӑнах та, Дауд пӗррехинче Аллаха кӗлтунӑ, Аллах унӑн йӑхӗнчен яланах пророк яртӑр тесе, эпир вара ислам тӗнне йышӑнсан пире еврейсем вӗлересрен хӑранӑ. Абу Иса ҫак хадис чӑн пулнине пӗлтернӗ.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3070
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ أَبِي بِشْرٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ وَلَمْ يَذْكُرْ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَهُشَيْمٍ عَنْ أَبِي بِشْرٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ { وَلَا تَجْهَرْ بِصَلَاتِكَ } قَالَ نَزَلَتْ بِمَكَّةَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا رَفَعَ صَوْتَهُ بِالْقُرْآنِ سَبَّهُ الْمُشْرِكُونَ وَمَنْ أَنْزَلَهُ وَمَنْ جَاءَ بِهِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ { وَلَا تَجْهَرْ بِصَلَاتِكَ } فَيَسُبُّوا الْقُرْآنَ وَمَنْ أَنْزَلَهُ وَمَنْ جَاءَ بِهِ { وَلَا تُخَافِتْ بِهَا } عَنْ أَصْحَابِكَ بِأَنْ تُسْمِعَهُمْ حَتَّى يَأْخُذُوا عَنْكَ الْقُرْآنَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Пире [Абду бин Хумаид] [Сулейман бин Дауд] [Сюба]ран [Абу Бисиртан] [Саид бин Джубайран] [Саид бин Джубайртан] каланӑ, вӑл Ибн Аббасран, [Хусяим] [Абу Бисиртан] [Саид бин Джубайран] [Ибн Аббасран]: ан хытӑ кӗлту. -Аль-Исраа`: 110- вӑл каланӑ: -Ку сӑвӑ- Маккӑна аннӑ. Расулуллах Саллаллаху алейхи ва Салам, вӑл хӑйӗн сассине сӑрӑхтарсан, мушриксем ӑна критикленӗ - Корана -, ӑна антараканӗ - Аллах -, ӑна илсе килекенӗ - Джибрил - унтан Аллах янӑ 'Хӑвӑн кӗллине хытӑ ан ту - хӑвӑн вулавна -' унтан вӗсем Корана критикленӗ, ӑна антараканни, ӑна антараканӗ тата ӑна антараканӗ Ытлашши ҫемҫен ан вулӑр. -Аль-Исраа`: 110- санӑн тусусем сана илтме ан пултарччӑр тесе, вӗсене Коран итле, вӗсем итлеме пултарччӑр. Абу Иса ҫак хадис чӑн пулнине пӗлтернӗ.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3071
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ حَدَّثَنَا أَبُو بِشْرٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ فِي قَوْلِهِ { وَلَا تَجْهَرْ بِصَلَاتِكَ وَلَا تُخَافِتْ بِهَا وَابْتَغِ بَيْنَ ذَلِكَ سَبِيلًا } قَالَ نَزَلَتْ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُخْتَفٍ بِمَكَّةَ فَكَانَ إِذَا صَلَّى بِأَصْحَابِهِ رَفَعَ صَوْتَهُ بِالْقُرْآنِ فَكَانَ الْمُشْرِكُونَ إِذَا سَمِعُوهُ شَتَمُوا الْقُرْآنَ وَمَنْ أَنْزَلَهُ وَمَنْ جَاءَ بِهِ فَقَالَ اللَّهُ لِنَبِيِّهِ { وَلَا تَجْهَرْ بِصَلَاتِكَ } أَيْ بِقِرَاءَتِكَ فَيَسْمَعَ الْمُشْرِكُونَ فَيَسُبُّوا الْقُرْآنَ { وَلَا تُخَافِتْ بِهَا } عَنْ أَصْحَابِكَ { وَابْتَغِ بَيْنَ ذَلِكَ سَبِيلًا } قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Пире [Ахмад бин Мани] каласа пачӗ [Хусяим] пире [Абу Бисир] [Саид бин Джубайран] [Ибн Аббасран] Хӑйӗн сӑмахӗсем ҫинчен каласа пачӗ: «Кӗлӗре сассу ан хӑпартӑр, ӑна ан антарӑр, иккӗшӗ хушшинче вӑтам ҫул шырӑр». -Аль-Исраа`: 110- вӑл каланӑ: -Ку сӑвӑ йӗрки- Пророк саллаллаху алейхи ва Салам Меккӑра пурӑннӑ чухне ҫитнӗ. Вӑл хӑйӗн юлташӗсемпе пӗрле кӗлтунӑ чухне сассине хӑпартнӑ та, ӑна илтсен, мушриксем Корана, ӑна янӑ ҫынна — Аллаха —, ӑна илсе килекене — Джибрила — сивленӗ. Аллах Хӑйӗн Пророкне ҫапла каланӑ: «Хӑвӑн кӗлӗне хытӑ ан ту», ҫакӑ вӑл мушриксем Корана илтмелле тата ӑна критиклемелле вуланине пӗлтерет, ҫавӑн пекех ытлашши ерипен вуламалла мар, санӑн юлташусем ӑна илтмеҫҫӗ- икӗ -вӑтам- хушшинче вулаҫҫӗ». Абу Иса ҫак хадис чӑн пулнине пӗлтернӗ.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3072
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ مِسْعَرٍ عَنْ عَاصِمِ بْنِ أَبِي النَّجُودِ عَنْ زِرِّ بْنِ حُبَيْشٍ قَالَ قُلْتُ لِحُذَيْفَةَ بْنِ الْيَمَانِ أَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي بَيْتِ الْمَقْدِسِ قَالَ لَا قُلْتُ بَلَى قَالَ أَنْتَ تَقُولُ ذَاكَ يَا أَصْلَعُ بِمَ تَقُولُ ذَلِكَ قُلْتُ بِالْقُرْآنِ بَيْنِي وَبَيْنَكَ الْقُرْآنُ فَقَالَ حُذَيْفَةُ مَنْ احْتَجَّ بِالْقُرْآنِ فَقَدْ أَفْلَحَ قَالَ سُفْيَانُ يَقُولُ فَقَدْ احْتَجَّ وَرُبَّمَا قَالَ قَدْ فَلَجَ فَقَالَ { سُبْحَانَ الَّذِي أَسْرَى بِعَبْدِهِ لَيْلًا مِنْ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ إِلَى الْمَسْجِدِ الْأَقْصَى } قَالَ أَفَتُرَاهُ صَلَّى فِيهِ قُلْتُ لَا قَالَ لَوْ صَلَّى فِيهِ لَكُتِبَتْ عَلَيْكُمْ الصَّلَاةُ فِيهِ كَمَا كُتِبَتْ الصَّلَاةُ فِي الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ قَالَ حُذَيْفَةُ أُتِيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِدَابَّةٍ طَوِيلَةِ الظَّهْرِ مَمْدُودَةٍ هَكَذَا خَطْوُهُ مَدُّ بَصَرِهِ فَمَا زَايَلَا ظَهْرَ الْبُرَاقِ حَتَّى رَأَيَا الْجَنَّةَ وَالنَّارَ وَوَعْدَ الْآخِرَةِ أَجْمَعَ ثُمَّ رَجَعَا عَوْدَهُمَا عَلَى بَدْئِهِمَا قَالَ وَيَتَحَدَّثُونَ أَنَّهُ رَبَطَهُ لِمَ أَيَفِرُّ مِنْهُ وَإِنَّمَا سَخَّرَهُ لَهُ عَالِمُ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Пире каласа пачӗ [Ибн Умар] пире [Суфьян] [Мис'артан] [Ашим бин Абу Ан Наджудран] [Зирр бин Хубайсран] каланӑ: Эпӗ [Худайфа бин Яманран] ыйтрӑм: Расулуллах саллаллаху алейхи ва Салам Байтул Макдисра кӗлтунӑ-и? вӑл -Худайфа- хуравларӗ: Ҫук. Эпӗ: Ҫапла, терӗм. Вӑл каланӑ: эсӗ ҫапла калатӑн, кукша, мӗншӗн ҫапла калатӑн? Эпӗ ҫакна Коранпа калатӑп, вӑл манпа сирӗн хушӑра - суд тума - пур. Худзайфа каланӑ: кам Коранпа тавлашать, вӑл чӑннипех телейлӗ. Суфьян каланӑ: «Чӑнах та, вӑл тӗрӗс сӑлтавсемпе тавлашнӑ е ҫапла каланӑ: «Чӑнах та, вӑл телейлӗ пулнӑ». Унтан вӑл — Зирр бин Хубайси — «Мухтав пултӑр Аллаха, вӑл Хӑйӗн тарҫине пӗр каҫ Аслӑ мечӗтрен Акса мечӗтне илсе кайнӑ». -Аль-Исраа`: 1- вӑл ыйтрӗ: эсир ӑна унта кӗлтунине куртӑр-и? Эпӗ ҫапла хуравларӑм: ҫук, вӑл унта кӗлтунӑ пулсан, Аслӑ мечӗтре кӗлтума тивӗҫлӗ пулнӑ пекех, вӑл та тивӗҫлӗ пулнӑ пулӗччӗ. Худзайфа каланӑ тӑрӑх, Аллахӑн Элчи патне ҫурӑмӗ вӑрӑм та сарлака, утӑмӗсем куҫ курнӑ таранах пулнӑ чӗрчун пынӑ, вӗсем иккӗшӗ те — Пророкпа Джибрил — Бурак хыҫӗнче пулнӑ чухне вӗсем пӗлӗте, тамӑка тата мӗнпур сӑмаха — леш тӗнчери пулӑмсене — курнӑ. Унтан вӗсем иккӗшӗ те малтан тухса кайнӑ ҫӗре таврӑнчӗҫ. Вӑл каланӑ: «Вӑл ӑна ҫыхса хунӑ - бурак - терӗҫ, мӗншӗн тесен вӑл унран тарса каясран хӑранӑ, чӑннипе вара ӑна курӑнманнине пӗлекен - Аллах - алла вӗрентнӗ. Абу Иса ҫак хадис чӑн пулнине пӗлтернӗ.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3073
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدِ بْنِ جُدْعَانَ عَنْ أَبِي نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَا سَيِّدُ وَلَدِ آدَمَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا فَخْرَ وَبِيَدِي لِوَاءُ الْحَمْدِ وَلَا فَخْرَ وَمَا مِنْ نَبِيٍّ يَوْمَئِذٍ آدَمَ فَمَنْ سِوَاهُ إِلَّا تَحْتَ لِوَائِي وَأَنَا أَوَّلُ مَنْ تَنْشَقُّ عَنْهُ الْأَرْضُ وَلَا فَخْرَ قَالَ فَيَفْزَعُ النَّاسُ ثَلَاثَ فَزَعَاتٍ فَيَأْتُونَ آدَمَ فَيَقُولُونَ أَنْتَ أَبُونَا آدَمُ فَاشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ فَيَقُولُ إِنِّي أَذْنَبْتُ ذَنْبًا أُهْبِطْتُ مِنْهُ إِلَى الْأَرْضِ وَلَكِنْ ائْتُوا نُوحًا فَيَأْتُونَ نُوحًا فَيَقُولُ إِنِّي دَعَوْتُ عَلَى أَهْلِ الْأَرْضِ دَعْوَةً فَأُهْلِكُوا وَلَكِنْ اذْهَبُوا إِلَى إِبْرَاهِيمَ فَيَأْتُونَ إِبْرَاهِيمَ فَيَقُولُ إِنِّي كَذَبْتُ ثَلَاثَ كَذِبَاتٍ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا مِنْهَا كَذِبَةٌ إِلَّا مَا حَلَّ بِهَا عَنْ دِينِ اللَّهِ وَلَكِنْ ائْتُوا مُوسَى فَيَأْتُونَ مُوسَى فَيَقُولُ إِنِّي قَدْ قَتَلْتُ نَفْسًا وَلَكِنْ ائْتُوا عِيسَى فَيَأْتُونَ عِيسَى فَيَقُولُ إِنِّي عُبِدْتُ مِنْ دُونِ اللَّهِ وَلَكِنْ ائْتُوا مُحَمَّدًا قَالَ فَيَأْتُونَنِي فَأَنْطَلِقُ مَعَهُمْ قَالَ ابْنُ جُدْعَانَ قَالَ أَنَسٌ فَكَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَآخُذُ بِحَلْقَةِ بَابِ الْجَنَّةِ فَأُقَعْقِعُهَا فَيُقَالُ مَنْ هَذَا فَيُقَالُ مُحَمَّدٌ فَيَفْتَحُونَ لِي وَيُرَحِّبُونَ بِي فَيَقُولُونَ مَرْحَبًا فَأَخِرُّ سَاجِدًا فَيُلْهِمُنِي اللَّهُ مِنْ الثَّنَاءِ وَالْحَمْدِ فَيُقَالُ لِي ارْفَعْ رَأْسَكَ وَسَلْ تُعْطَ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ وَقُلْ يُسْمَعْ لِقَوْلِكَ وَهُوَ الْمَقَامُ الْمَحْمُودُ الَّذِي قَالَ اللَّهُ { عَسَى أَنْ يَبْعَثَكَ رَبُّكَ مَقَامًا مَحْمُودًا } قَالَ سُفْيَانُ لَيْسَ عَنْ أَنَسٍ إِلَّا هَذِهِ الْكَلِمَةُ فَآخُذُ بِحَلْقَةِ بَابِ الْجَنَّةِ فَأُقَعْقِعُهَا قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ رَوَى بَعْضُهُمْ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ أَبِي نَضْرَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ الْحَدِيثَ بِطُولِهِ
Пире каласа панӑ [Ибн Аби Умар] пире [Суфьян] [Али бин Заид бин Джиданран] [Абу Надлрахран] [Абу Саидран] каланӑ: Расулуллах саллаллаху алейхи ва Салам каланӑ: «Эпӗ чӗрӗлӳ кунӗнче Адам йӑхӗн пуҫлӑхӗ, эпӗ хамӑн алӑра мӑнаҫланмастӑп, хамӑн ҫапӑҫу мухтав, эпӗ хампа хам мӑнаҫланни мар, никам та ҫав вӑхӑтра ман ялав айӗнче Адамсӑр пуҫне ытти пророксем те пулнӑ, эпӗ хамшӑн ҫӗр уйӑрнӑ пӗрремӗш ҫын пулнӑ, эпӗ хампа хам мӑнаҫланни мар». Вӑл ҫапла каланӑ: «Ҫынсем виҫӗ пысӑк хӑрушлӑх тӳссе курнӑ, вӗсем Адам патне пынӑ та ҫапла каланӑ: «Эсӗ пирӗн аттемӗр, Адам, пире манӑн раввин умӗнче хута кӗме пар». Вӑл каланӑ: эпӗ ҫылӑх турӑм, мана ҫӗр ҫине антарчӗҫ, кил Ной. Вӗсем Ной патне пынӑ, Ной каланӑ: чӑнах та, эпӗ ҫӗр ҫинчи ҫынсене чӗнсе каларӑм та, вӗсем пӗтрӗҫ, Авраам патне килӗр. Вӗсем Ибрагим патне пычӗҫ, Ибрагим ҫапла каларӗ: эпӗ виҫӗ хутчен суйрӑм. Вӗсем Моисей патне пынӑ, Моисей каланӑ: эпӗ ҫынна вӗлернӗ, Иисус патне килӗр. Вӗсем Иисус патне пынӑ, Иисус каланӑ: чӑнах та, мана Аллахсӑр пуҫне пуҫҫапаҫҫӗ, Мухаммед патне килӗр. Вӗсем ман пата пычӗҫ те, эпӗ вӗсемпе пӗрле кайрӑм». Ибн Джудан каланă: Анас каланă: эпĕ Расулуллах саллаллаху алейхи ва салама куртăм пулĕ тетĕп. Расулуллах саллаллаху алейхи ва Салам каланӑ: «Эпӗ тӳпе хапхин вӗренне ярса тытрӑм та ӑна силлерӗм. Вӑл мана ҫапла каларӗ: кам вӑл? Такам хуравларӗ: Мухаммед. Вӗсем мана уҫрӗҫ, мана хапӑл туса кӗтсе илчӗҫ те: Ырӑ сунса кӗтетпӗр, терӗҫ. Эпӗ ӳкрӗм те пуҫ тайрӑм, Аллах мана мухтав тата мухтав кӑтартрӗ. Мана ҫапла каларӗҫ: пуҫна ҫӗкле, ыйт, сана парӗҫ, хута кӗр, сана татӑклӑнах хута кӗрӗҫ, калаҫ, вара сана илтӗҫ. Ҫакӑ вӑл — Аллах каланӑ мухтавлӑ вырӑн: «Санӑн Равв сана мухтавлӑ вырӑна ҫӗклетӗр». -Аль-Исраа`: 79- [Суфьян] каланӑ: [Анасран] ҫак сӑмахсемсӗр пуҫне урӑх нимӗн те каласа паман: Вара эпӗ тӳпе хапхин вӗренне ярса тытрӑм та ӑна силлерӗм. Абу Иса каланӑ: Ку хадис — хасан. Хӑшӗ-пӗрисем ҫак хадиса [Абу Надлрахран] [Ибн Аббасран] нумайччен каласа панӑ.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3074
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ قَالَ قُلْتُ لِابْنِ عَبَّاسٍإِنَّ نَوْفًا الْبِكَالِيَّ يَزْعُمُ أَنَّ مُوسَى صَاحِبَ بَنِي إِسْرَائِيلَ لَيْسَ بِمُوسَى صَاحِبِ الْخَضِرِ قَالَ كَذَبَ عَدُوُّ اللَّهِ سَمِعْتُ أُبَيَّ بْنَ كَعْبٍ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ قَامَ مُوسَى خَطِيبًا فِي بَنِي إِسْرَائِيلَ فَسُئِلَ أَيُّ النَّاسِ أَعْلَمُ فَقَالَ أَنَا أَعْلَمُ فَعَتَبَ اللَّهُ عَلَيْهِ إِذْ لَمْ يَرُدَّ الْعِلْمَ إِلَيْهِ فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَيْهِ أَنَّ عَبْدًا مِنْ عِبَادِي بِمَجْمَعِ الْبَحْرَيْنِ هُوَ أَعْلَمُ مِنْكَ قَالَ أَيْ رَبِّ فَكَيْفَ لِي بِهِ فَقَالَ لَهُ احْمِلْ حُوتًا فِي مِكْتَلٍ فَحَيْثُ تَفْقِدُ الْحُوتَ فَهُوَ ثَمَّ فَانْطَلَقَ وَانْطَلَقَ مَعَهُ فَتَاهُ وَهُوَ يُوشَعُ بْنُ نُونٍ فَجَعَلَ مُوسَى حُوتًا فِي مِكْتَلٍ فَانْطَلَقَ هُوَ وَفَتَاهُ يَمْشِيَانِ حَتَّى أَتَيَا الصَّخْرَةَ فَرَقَدَ مُوسَى وَفَتَاهُ فَاضْطَرَبَ الْحُوتُ فِي الْمِكْتَلِ حَتَّى خَرَجَ مِنْ الْمِكْتَلِ فَسَقَطَ فِي الْبَحْرِ قَالَ وَأَمْسَكَ اللَّهُ عَنْهُ جِرْيَةَ الْمَاءِ حَتَّى كَانَ مِثْلَ الطَّاقِ وَكَانَ لِلْحُوتِ سَرَبًا وَكَانَ لِمُوسَى وَلِفَتَاهُ عَجَبًا فَانْطَلَقَا بَقِيَّةَ يَوْمِهِمَا وَلَيْلَتِهِمَا وَنُسِّيَ صَاحِبُ مُوسَى أَنْ يُخْبِرَهُ فَلَمَّا أَصْبَحَ مُوسَى قَالَ لِفَتَاهُ{ آتِنَا غَدَاءَنَا لَقَدْ لَقِينَا مِنْ سَفَرِنَا هَذَا نَصَبًا }قَالَ وَلَمْ يَنْصَبْ حَتَّى جَاوَزَ الْمَكَانَ الَّذِي أُمِرَ بِهِ قَالَ{ أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ وَمَا أَنْسَانِيهُ إِلَّا الشَّيْطَانُ أَنْ أَذْكُرَهُ وَاتَّخَذَ سَبِيلَهُ فِي الْبَحْرِ عَجَبًا }قَالَ مُوسَى{ ذَلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِ فَارْتَدَّا عَلَى آثَارِهِمَا قَصَصًا }قَالَ يَقُصَّانِ آثَارَهُمَا قَالَ سُفْيَانُ يَزْعُمُ نَاسٌ أَنَّ تِلْكَ الصَّخْرَةَ عِنْدَهَا عَيْنُ الْحَيَاةِ وَلَا يُصِيبُ مَاؤُهَا مَيِّتًا إِلَّا عَاشَ قَالَ وَكَانَ الْحُوتُ قَدْ أُكِلَ مِنْهُ فَلَمَّا قُطِرَ عَلَيْهِ الْمَاءُ عَاشَ قَالَ فَقَصَّا آثَارَهُمَا حَتَّى أَتَيَا الصَّخْرَةَ فَرَأَى رَجُلًا مُسَجًّى عَلَيْهِ بِثَوْبٍ فَسَلَّمَ عَلَيْهِ مُوسَى فَقَالَ أَنَّى بِأَرْضِكَ السَّلَامُ قَالَ أَنَا مُوسَى قَالَ مُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ قَالَ نَعَمْ قَالَ يَا مُوسَى إِنَّكَ عَلَى عِلْمٍ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ عَلَّمَكَهُ لَا أَعْلَمُهُ وَأَنَا عَلَى عِلْمٍ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ عَلَّمَنِيهِ لَا تَعْلَمُهُ فَقَالَ مُوسَى{ هَلْ أَتَّبِعُكَ عَلَى أَنْ تُعَلِّمَنِ مِمَّا عُلِّمْتَ رُشْدًا قَالَ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا وَكَيْفَ تَصْبِرُ عَلَى مَا لَمْ تُحِطْ بِهِ خُبْرًا قَالَ سَتَجِدُنِي إِنْ شَاءَ اللَّهُ صَابِرًا وَلَا أَعْصِي لَكَ أَمْرًا }قَالَ لَهُ الْخَضِرُ{ فَإِنْ اتَّبَعْتَنِي فَلَا تَسْأَلْنِي عَنْ شَيْءٍ حَتَّى أُحْدِثَ لَكَ مِنْهُ ذِكْرًا }قَالَ نَعَمْ فَانْطَلَقَ الْخَضِرُ وَمُوسَى يَمْشِيَانِ عَلَى سَاحِلِ الْبَحْرِ فَمَرَّتْ بِهِمَا سَفِينَةٌ فَكَلَّمَاهُمْ أَنْ يَحْمِلُوهُمَا فَعَرَفُوا الْخَضِرَ فَحَمَلُوهُمَا بِغَيْرِ نَوْلٍ فَعَمَدَ الْخَضِرُ إِلَى لَوْحٍ مِنْ أَلْوَاحِ السَّفِينَةِ فَنَزَعَهُ فَقَالَ لَهُ مُوسَى قَوْمٌ حَمَلُونَا بِغَيْرِ نَوْلٍ عَمَدْتَ إِلَى سَفِينَتِهِمْ فَخَرَقْتَهَا{ لِتُغْرِقَ أَهْلَهَا لَقَدْ جِئْتَ شَيْئًا إِمْرًا قَالَ أَلَمْ أَقُلْ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا قَالَ لَا تُؤَاخِذْنِي بِمَا نَسِيتُ وَلَا تُرْهِقْنِي مِنْ أَمْرِي عُسْرًا }ثُمَّ خَرَجَا مِنْ السَّفِينَةِ فَبَيْنَمَا هُمَا يَمْشِيَانِ عَلَى السَّاحِلِ وَإِذَا غُلَامٌ يَلْعَبُ مَعَ الْغِلْمَانِ فَأَخَذَ الْخَضِرُ بِرَأْسِهِ فَاقْتَلَعَهُ بِيَدِهِ فَقَتَلَهُ قَالَ لَهُ مُوسَى{ أَقَتَلْتَ نَفْسًا زَكِيَّةً بِغَيْرِ نَفْسٍ لَقَدْ جِئْتَ شَيْئًا نُكْرًا قَالَ أَلَمْ أَقُلْ لَكَ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا }قَالَ وَهَذِهِ أَشَدُّ مِنْ الْأُولَى{ قَالَ إِنْ سَأَلْتُكَ عَنْ شَيْءٍ بَعْدَهَا فَلَا تُصَاحِبْنِي قَدْ بَلَغْتَ مِنْ لَدُنِّي عُذْرًا فَانْطَلَقَا حَتَّى إِذَا أَتَيَا أَهْلَ قَرْيَةٍ اسْتَطْعَمَا أَهْلَهَا فَأَبَوْا أَنْ يُضَيِّفُوهُمَا فَوَجَدَا فِيهَا جِدَارًا يُرِيدُ أَنْ يَنْقَضَّ }يَقُولُ مَائِلٌ فَقَالَ الْخَضِرُ بِيَدِهِ هَكَذَا{ فَأَقَامَهُ }فَقَالَ لَهُ مُوسَى قَوْمٌ أَتَيْنَاهُمْ فَلَمْ يُضَيِّفُونَا وَلَمْ يُطْعِمُونَا{ لَوْ شِئْتَ لَاتَّخَذْتَ عَلَيْهِ أَجْرًا قَالَ هَذَا فِرَاقُ بَيْنِي وَبَيْنِكَ سَأُنَبِّئُكَ بِتَأْوِيلِ مَا لَمْ تَسْتَطِعْ عَلَيْهِ صَبْرًا }قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْحَمُ اللَّهُ مُوسَى لَوَدِدْنَا أَنَّهُ كَانَ صَبَرَ حَتَّى يَقُصَّ عَلَيْنَا مِنْ أَخْبَارِهِمَا قَالَ وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْأُولَى كَانَتْ مِنْ مُوسَى نِسْيَانٌ قَالَ وَجَاءَ عُصْفُورٌ حَتَّى وَقَعَ عَلَى حَرْفِ السَّفِينَةِ ثُمَّ نَقَرَ فِي الْبَحْرِ فَقَالَ لَهُ الْخَضِرُ مَا نَقَصَ عِلْمِي وَعِلْمُكَ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ إِلَّا مِثْلُ مَا نَقَصَ هَذَا الْعُصْفُورُ مِنْ الْبَحْرِقَالَ سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ وَكَانَ يَعْنِي ابْنَ عَبَّاسٍ يَقْرَأُ وَكَانَ أَمَامَهُمْ مَلِكٌ يَأْخُذُ كُلَّ سَفِينَةٍ صَالِحَةٍ غَصْبًا وَكَانَ يَقْرَأُ وَأَمَّا الْغُلَامُ فَكَانَ كَافِرًا قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَرَوَاهُ الزُّهْرِيُّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ رَوَاهُ أَبُو إِسْحَقَ الْهَمْدَانِيُّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو عِيسَى سَمِعْت أَبَا مُزَاحِمٍ السَّمَرْقَنْدِيَّ يَقُولُ سَمِعْتُ عَلِيَّ بْنَ الْمَدِينِيِّ يَقُولُ حَجَجْتُ حَجَّةً وَلَيْسَ لِي هِمَّةٌ إِلَّا أَنْ أَسْمَعَ مِنْ سُفْيَانَ يَذْكُرُ فِي هَذَا الْحَدِيثِ الْخَبَرَ حَتَّى سَمِعْتُهُ يَقُولُ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ وَقَدْ كُنْتُ سَمِعْتُ هَذَا مِنْ سُفْيَانَ مِنْ قَبْلِ ذَلِكَ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ الْخَبَرَ
Пире [Ибн Аби Умар] каласа пачӗ [Суфьян] [Амру бин Динар] [Саид бин Джубайр] каланӑ: Эпӗ [Ибну Аббаса] Науфан Аль-Бикали Израиль ачисемпе пӗрле пулнӑ Муса Хадлирпа пӗрле пулнӑ Муса мар тесе шутланӑ, вӑл -Ибн Аббас- ҫапла каланӑ: Кааб] калаҫҫӗ: эпӗ Расулуллах саллаллаху алейхи ва Салам каланине илтрӗм; — Моисей Израиль ывӑлӗсем умне проповедь вулама тӑнӑ та унран: чи пысӑк пӗлӳллӗ ҫын кам? — тесе ыйтнӑ, вӑл ҫапла хуравланӑ: «Эпӗ чи пысӑк пӗлӳллӗ ҫын». унтан Аллах ӑна пӗлӳ паманшӑн ӳпкеленӗ, унтан ӑна пӗлтернӗ: икӗ тинӗс тӗлӗнче Манӑн тарҫӑмсем хушшинче санран пӗлӳ енчен ҫӳлте тӑракан ҫын пур. Муза ыйтнӑ: эй Рабб, эпӗ ӑна мӗнле тӗл пулма пултаратӑп? Аллах калать: пулӑ илсе килӗр, пулӑ ҫухалсан, вӑл ҫавӑнта пулать. Муза хӑйӗн пулӑшуҫипе — унӑн вӗренекенӗпе — Юся бин Нунпа пӗрле тухса кайрӗ. Моисей карҫинккана пулӑ чикрӗ, унтан вӗсем иккӗшӗ те ҫуран ҫула тухрӗҫ, чул патне ҫитрӗҫ, иккӗшӗ те ҫывӑрса кайрӗҫ, пулӑ ҫаврӑнкаласа ҫӳрерӗ те юлашкинчен тинӗсе ӳкрӗ, унтан Аллах шыв хӑвӑртлӑхне чарса лартрӗ, вара вӑл пулӑ ишме кӗпер пек ҫӗмрен пулса тӑчӗ, ҫакӑ Моисейпе унӑн тусӗсене тӗлӗнтерчӗ. Иккӗшӗ те ҫӗр каҫма каялла таврӑнчӗҫ. Унӑн тусӗ ӑна аса илтерме маннӑ та тепӗр кунне Моисей хӑйӗн вӗренекенӗсене каланӑ: «Пирӗн апат-ҫимӗҫе кунта илсе килӗр; Чӑнах та, эпир хамӑр ҫул ҫинче ывӑннине туятпӑр». -Аль-Исраа`: 62- вӑл палӑртнӑ вырӑна ҫитиччен ывӑнмарӗ, унӑн тусӗ ҫапла каларӗ: «Эсир пӗлетӗр-и, эпир чул ҫинче хӳтлӗх шыранӑ чухне эпӗ чӑнах та ҫав пулӑ ҫинчен каласа пама маннӑ, ун ҫинчен никам та манман, анчах шуйттанпа пулӑ тинӗсе питӗ тӗлӗнмелле ҫул тытнӑ. Муза каланӑ: «Ҫакӑ эпир шыракан вырӑн. Унтан вӗсем иккӗшӗ те хӑйсен йӗрӗпе каялла таврӑнчӗҫ. -Аль-Исраа`: 63-64- унтан вӗсем иккӗшӗ те каллех хӑйсен йӗрӗсене шырарӗҫ. -Суфьян- каланӑ: Ҫынсем чул ҫинче пурнӑҫ ҫӑлкуҫӗ пур тесе шутланӑ, шыв вилӗ япала ҫине ӳксен вара вӑл чӗрӗлсе тӑрать, вӑл ҫапла та каланӑ: Пулӑ шывран тухнӑ, ҫавӑнпа та ӑна шыв сирпӗтсен вӑл чӗрӗлнӗ -тата тинӗсе ӳкнӗ- вӗсем малтанхи йӗрпе малалла кайнӑ, чул патне ҫитичченех тумтирпе витӗннӗ ҫынна курнӑ, унтан вӑл ӑна саламланӑ, - каланӑ: Сирӗн ҫӗршывра мӗнле саламлаҫҫӗ? Моисей каланӑ: эпӗ Моисей, тенӗ. Хадлир каланӑ: Израиль Муса-и? Муза ҫапла хуравларӗ: ҫапла. Вӑл -Хадлир- каланӑ: «Эй, Муса, чӑнах та, эсӗ Аллахӑн нумай пӗлӗвӗсене пӗлетӗн, вӗсене сана вӗрентнӗ, эпӗ вӗсене пӗлмен. Эпӗ мана вӗрентнӗ Аллахӑн нумай пӗлӗвӗнчен пӗлӳ илетӗп, эсир вара пӗлместӗр». Муза Хадлира каланӑ: эпӗ сан хыҫҫӑн кайма пултаратӑп-и, эсӗ мана хӑвна вӗрентнӗ пӗлӳ хушшинче тӗрӗс пӗлӳ вӗрентӗн? Вӑл ҫапла хуравланӑ: чӑнах та, эсир манпа нихҫан та чӑтӑмлӑ пулаймӑр. Хӑвӑн пӗлӳ ҫителӗксӗр пулсан, мӗнле чӑтӑмлӑ пулӑн-ха эсӗ? Муза каланӑ: Турӑ парсан, эсӗ мана чӑтӑмлӑ ҫын тупӑн, эпӗ сана нимӗнпе те хирӗҫлемӗп, тенӗ. Вӑл ҫапла каланӑ: «Эсир ман хыҫҫӑн пыратӑр пулсан, эпӗ сире хам ӑнлантарса париччен манран нимӗн ҫинчен те ан ыйтӑр». -Аль-Исраа`: 66-70- Муса хуравланӑ: Ҫапла. Вара Музапа Хадлир тинӗс хӗррине ҫуран ҫула тухрӗҫ, унтан ун умӗнче кимӗ иртсе кайрӗ те иккӗшӗ вӗсене – кимӗ хуҫине – иккӗшне те илсе кайма ыйтрӗҫ, вӗсем Хидра палласа илчӗҫ те укҫа тӳлемесӗрех илсе кайрӗҫ, унтан Хидр юриех кимӗн пӗр хӑмине туртса кӑларчӗ. Муза каланӑ: мӗншӗн эсӗ халӑха ҫапла тӑватӑн? кам укҫа тӳлемесӗр илсе ҫитернӗ? — Мӗншӗн кимӗ ҫине ҫав тери шӑтӑк турӑн, пассажирсене шыва путартӑн? Тӗрӗссипе, эсир пысӑк йӑнӑш турӑр. Вӑл -Хадлир- каланӑ: Эпӗ каламан-и: эсӗ манпа нихҫан та чӑтӑмлӑ пулмӑн. Муса каланӑ: мана манса кайнӑшӑн ан айӑплӑр, манӑн ӗҫре нимӗнле йывӑрлӑх та ан тиесе ярӑр». -Аль-Исраа`: 71-73- унтан вӗсем иккӗшӗ те кимӗ ҫинчен анчӗҫ те, вӗсем ҫыран хӗрринче утнӑ чухне тепӗр ачапа вылянӑ ача пулнӑ, унтан Хадлир унӑн пуҫне ярса тытнӑ та вӗлернӗ. Моисей ӑна каланӑ: «Мӗншӗн-ха эсӗ таса чуна вӗлеретӗн, вӑл тепӗр ҫынна вӗлернӗшӗн мар? Чӑнах та, эсӗ темӗнле йӑнӑш турӑн». Хидр каларӗ: — Эпӗ сана эсӗ манпа чӑтма пултараймастӑн тесе каламан-и? -Аль-Исраа`: 74-75- вӑл каланӑ: Ку малтанхинчен те хӑрушӑрах'. Муза ҫапла каларӗ: «Эпӗ сирӗнтен ҫак вӑхӑтран каярах мӗн ҫинчен те пулин ыйтсан, мана хӑвӑрпа пӗрле кайма ан парӑр, эсир мана ҫителӗклӗ сӑлтав патӑр». Ҫапла иккӗшӗ малалла кайрӗҫ; ҫавӑнпа та вӗсем иккӗшӗ пӗр-пӗр ҫӗршыв ҫыннисем патне ҫитсен, ҫав ҫӗршыв ҫыннисем патне хӑналама ыйтнӑ, анчах ҫав ҫӗршыв ҫыннисем вӗсене хӑналасшӑн пулман, вара иккӗшӗ те ҫав ҫӗршывра ҫуртсен стенисем ишӗлсе анма пуҫланине курнӑ. -Аль-Исраа`: 76-77- вӑл ҫапла каларӗ: -Стена- тайӑлчӗ, Хадлир аллипе ҫапла сулкаласа илчӗ: «Унтан -Хадлир- стенана тӳрлетрӗ». -Аль-Исраа`: 77- вара Муса ӑна каланӑ: «Мӗншӗн эсӗ ҫакна тӑвасшӑн, пире хӑна вырӑнне йышӑнмаҫҫӗ тата апат памаҫҫӗ пулсан? Муза каланӑ: «Эсӗ ҫавӑншӑн ӗҫ укҫи илнӗ пулӑттӑн». Хадлир каланӑ: — Ку вӑл манпа сан хушшинчи уйрӑмлӑх; Кайран эпӗ сире эсир кӗтсе илеймен ӗҫсен тӗллевне каласа парӑп». -Аль-Исраа`: 77-78- Расулуллах саллаллаху алейхи ва Салам каланӑ: «Аллах Мусана каҫартӑр, вӑл чӑтӑмлӑ ҫын пулнӑ пулсан, Аллах пире вӗсем иккӗшӗ ҫинчен те ытларах хыпар пӗлтернӗ пулӗччӗ». Пророк ҫавӑн пекех каланӑ: «Пӗрремӗшӗнчен, Моисей манса кайнӑ япала, кайӑк килсе кимӗ хӗррине анса ларнӑ та тинӗсре темӗнле япалана сӑхнӑ. Хадлир ӑна каланӑ: «Манӑн пӗлӳ тата санӑн пӗлӳ Аллахӑн пӗлӗвне нимӗн чухлӗ те чакармаҫҫӗ, тинӗс кайӑк сӑхнипе чакмасть». Саид бин Джубайр каланӑ тӑрӑх, Ибн Аббас ҫапла вуланӑ: ВАКААНАТ АМАМАХУМ МАЛИКУН Я'ХУДЗУ КУЛЛАХ САФИНАТИН ШУЛИХАТИН ГХОСБАН - Коранра вӑл амаамахум мар, варо'ахум, тата шатахуин сӑмах ҫук - вӑл «вӗсен умӗнче патша пур, вӑл вӗсен ырӑлӑхне тытса илет» тенине пӗлтерет. Вӑл ҫавӑн пекех вуланӑ: «ВА-АММАЛ ГУЛААМУ ФАКААНА КААФИРОН -Коран редакцийӗнче редакци кафиронӗ ҫук-, ку вӑл; Пӗчӗк ачасем пирки калас пулсан - вӗсене вӗлереҫҫӗ - малашне вӗсем кафирсен пулса тӑрӗҫ. Абу Иса ҫак хадис хасан тӗрӗс тесе каланӑ. [Аз Зухри] ӑна [Убайдуллах бин Абдуллах бин Утбахран] [Ибн Аббасран] [Убай бин Каабран] саллаллаху алейхи ва Салам пророкран каласа панӑ. [Абу Исхак Аль Хамдани] ӑна [Саид бин Джубайран] [Ибн Аббасран] [Убай бин Каабран] пророкран саллаллаху алейхи ва Саламран каласа панӑ. Абу Иса каланӑ: эпӗ [Абу Музахим Ас Самарканди] каланине илтрӗм: эпӗ [Али бин Аль Мадини] каланине илтрӗм: эпӗ хаджа кайрӑм та, мана [Суфьян] ҫак хадисра хабар ҫинчен асӑннине илтмесӗр пуҫне урӑх нимӗнле интерес те пулмарӗ, эпӗ ӑна ҫапла каланине илтрӗм: эпӗ пире [Амру бин Динар] каларӑм, эпӗ Суфьянран ҫакна илтнӗччӗ, анчах хабарта асӑнман ӑна.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3075
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَليٍّ حَدَّثَنَا أَبُو قُتَيْبَةَ سَلْمُ بْنُ قُتَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْجَبَّارِ بْنُ الْعَبَّاسِ الْهَمْدَانِيُّ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْغُلَامُ الَّذِي قَتَلَهُ الْخَضِرُ طُبِعَ يَوْمَ طُبِعَ كَافِرًاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ
Пире [Амру бин Али] каласа пачӗ [Абу Кутайба Салм бин Кутайба] пире [Абдул Джаббар бин Аль Аббас Аль Хамдани] [Абу Исхакран] [Саид бин Джубайртан] [Ибн Аббасран] [Убай бин Каабран] пророк саллах саллахирен каласа панӑ: Хадлир ӑна тунӑ чухне кафир пек тунӑ». Абу Иса каланӑ тӑрӑх, ҫак хадис хасан шахих гариб.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3076
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّمَا سُمِّيَ الْخَضِرَ لِأَنَّهُ جَلَسَ عَلَى فَرْوَةٍ بَيْضَاءَ فَاهْتَزَّتْ تَحْتَهُ خَضْرَاءَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ
Пире каласа пачӗ [Яхья бин Муса] пире [Абдурраззак] каласа пачӗ [Ма'мар] [Хаммам бин Мунаббих] [Абу Хурайра] ҫапла каланӑ: Расулуллах саллаллаху алейхи ва Салам каланӑ: «Ӑна Хидлир тесе ят панӑ, мӗншӗн тесен вӑл шурӑ ҫӗр ҫинче ларать, ун айӗнче — кӑмпа ӳсентӑранӗ-» Хидир ятне Хадхра сӑмахӗнчен илнӗ, ҫав--. Абу Иса каланӑ: Ку хадис хасан шахих гариб.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3077
حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ فُضَيْلٍ الْجَزَرِيُّ وَغَيْرُ وَاحِدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا صَفْوَانُ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ يَزِيدَ بْنِ يُوسُفَ الصَّنْعَانِيِّ عَنْ مَكْحُولٍ عَنْ أُمِّ الدَّرْدَاءِ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي قَوْلِهِ{ وَكَانَ تَحْتَهُ كَنْزٌ لَهُمَا }قَالَ ذَهَبٌ وَفِضَّةٌحَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلاَّلُ حَدَّثَنَا صَفْوَانُ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ يَزِيدَ بْنِ يُوسُفَ الصَّنْعَانِيِّ عَنْ يَزِيدَ بْنِ يَزِيدَ بْنِ جَابِرٍ عَنْ مَكْحُولٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ
Пире [Джафар бин Мухаммад бин Фудлайл Аль Джазари] тата ыттисем ҫинчен каласа панӑ хыҫҫӑн вӗсем ҫапла каларӗҫ: «Пире [Шафван бин Салих] [Аль Валид бин Муслим] [Язид бин Юсуф Аш Шанани] [Махлул] [Умму Аби Дарда] [Абу Ад Дарда пророкран] Сахиллам Сахиллам ҫинчен каласа пачӗ. «Ун айӗнче иккӗшӗ валли те мул упранать», — тенӗ. -Аль-Исраа`: 82- вӑл каланӑ: «Ылтӑн та кӗмӗл». Абу Иса ҫак хадис гариб тесе каланӑ. Пире [Аль Хасан бин Али Аль Халлал] каласа пачӗ [Шафван бин Шалих] пире [Аль Валид бин Муслим] [Язид бин Юсуф Аш Шананирен] [Язид бин Язид бин Джабирран] [Махулран] ҫак санадпа каласа пачӗ пулас. Абу Иса каланӑ: Ку хадис — хасан гариб.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3078
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَغَيْرُ وَاحِدٍ الْمَعْنَى وَاحِدٌ وَاللَّفْظُ لِابْنِ بَشَّارٍ قَالُوا حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَبِي رَافِعٍ مِنْ حَدِيثِ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي السَّدِّ قَالَ يَحْفِرُونَهُ كُلَّ يَوْمٍ حَتَّى إِذَا كَادُوا يَخْرِقُونَهُ قَالَ الَّذِي عَلَيْهِمْ ارْجِعُوا فَسَتَخْرِقُونَهُ غَدًا فَيُعِيدُهُ اللَّهُ كَأَشَدِّ مَا كَانَ حَتَّى إِذَا بَلَغَ مُدَّتَهُمْ وَأَرَادَ اللَّهُ أَنْ يَبْعَثَهُمْ عَلَى النَّاسِ قَالَ الَّذِي عَلَيْهِمْ ارْجِعُوا فَسَتَخْرِقُونَهُ غَدًا إِنْ شَاءَ اللَّهُ وَاسْتَثْنَى قَالَ فَيَرْجِعُونَ فَيَجِدُونَهُ كَهَيْئَتِهِ حِينَ تَرَكُوهُ فَيَخْرِقُونَهُ فَيَخْرُجُونَ عَلَى النَّاسِ فَيَسْتَقُونَ الْمِيَاهَ وَيَفِرُّ النَّاسُ مِنْهُمْ فَيَرْمُونَ بِسِهَامِهِمْ فِي السَّمَاءِ فَتَرْجِعُ مُخَضَّبَةً بِالدِّمَاءِ فَيَقُولُونَ قَهَرْنَا مَنْ فِي الْأَرْضِ وَعَلَوْنَا مَنْ فِي السَّمَاءِ قَسْوَةً وَعُلُوًّا فَيَبْعَثُ اللَّهُ عَلَيْهِمْ نَغَفًا فِي أَقْفَائِهِمْ فَيَهْلِكُونَ فَوَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ إِنَّ دَوَابَّ الْأَرْضِ تَسْمَنُ وَتَبْطَرُ وَتَشْكَرُ شَكَرًا مِنْ لُحُومِهِمْقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ إِنَّمَا نَعْرِفُهُ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ مِثْلَ هَذَا
Пире [Мухаммад бин Басяр] тата ыттисем ҫинчен каласа пачӗ, унӑн пӗлтерӗшӗ пӗр пек, ҫав вӑхӑтрах текст Ибн Басярӑн, вӗсем ҫапла каларӗҫ: пире [Хисям бин Абдул Малик] каласа пачӗ [Хисям бин Абдул Малик] пире [Абу Авана] [Катада] [Абу Рафи] хадисран [Абу Хурайра] професра сахулам ҫинчен стена — ӑна Дзулкарнаин тунӑ — вӑл ҫапла каланӑ: «Кашни кунах вӗсем ӑна Гогпа Магог чавнӑ, ҫавӑнпа та вӗсем стена ҫине ҫӗмӗрме хатӗрленнӗ чухне ертсе пыраканӗ ҫапла каланӑ: «Халӗ киле кайӑр, мӗншӗн тесен ыран эсир ӑна ҫӗмӗрме пултаратӑр! анчах Аллах ӑна малтанхи шайне тавӑрнӑ. тепӗр кунне вара, Аллах вӗсене халӑх патне яма хатӗрленнӗ чухне, вӗсен пуҫлӑхӗ ҫапла каланӑ: «Халӗ киле кайӑр, мӗншӗн тесен ыран эсир ӑна пӗтеретӗр, енчен те Аллах ирӗк парать пулсан», — тенӗ вӑл, «Турӑ ирӗк парсан». Вӑл каланӑ: «Вӗсем киле кайнӑ та ӑна хӑварнӑ чухне мӗнле пулнӑ, ҫавӑн пекех тупнӑ, унтан ӑна ҫӗмӗрсе тӑкнӑ та халӑх ҫине тапӑннӑ, унтан шыв ӗҫнӗ те халӑх вӗсенчен тарнӑ, тӳпенелле ухӑ йӗпписем янӑ та ҫавӑнтах ухӑсем юнпа вараланнӑ». Вара вӗсем каланӑ: «Эпир ҫӗр ҫинчи ҫынсене ҫӗнтертӗмӗр, пӗлӗтрисене вӑйпа хуҫалантӑмӑр». Унтан Аллах вӗсен мӑйӗсем ҫине хурт-кӑпшанкӑсем янӑ, манӑн чунӑм Камӑн аллинче, чӑнах та ҫӗр ҫинчи чӗрчунсем мӑнтӑрланнӑ, ҫивӗч пулса тӑнӑ, хӑйсен какайӗшӗн питӗ пархатарлӑ пулнӑ». Абу Иса каланӑ: Ку хадис — хасан гариб, эпир ӑна ҫакӑн пек санадран ҫеҫ пӗлетпӗр.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3079
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَغَيْرُ وَاحِدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ الْبُرْسَانِيُّ عَنْ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ جَعْفَرٍ أَخْبَرَنِي أَبِي عَنْ ابْنِ مِينَاءَ عَنْ أَبِي سَعْدِ بْنِ أَبِي فَضَالَةَ الْأَنْصَارِيِّ وَكَانَ مِنْ الصَّحَابَةِ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِذَا جَمَعَ اللَّهُ النَّاسَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ لِيَوْمٍ لَا رَيْبَ فِيهِ نَادَى مُنَادٍ مَنْ كَانَ أَشْرَكَ فِي عَمَلٍ عَمِلَهُ لِلَّهِ أَحَدًا فَلْيَطْلُبْ ثَوَابَهُ مِنْ عِنْدِ غَيْرِ اللَّهِ فَإِنَّ اللَّهَ أَغْنَى الشُّرَكَاءِ عَنْ الشِّرْكِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ مُحَمَّدِ بْنِ بَكْرٍ
Пире [Мухаммад бин Басяр] тата ыттисем ҫинчен каласа пачӗ, вӗсем ҫапла каларӗҫ: «Пире [Мухаммад бин Бакр Аль Бурсани] [Абдул Хамид бин Джафар] ҫинчен каласа пачӗ, мана [манӑн аттене] [Ибну Мина] ҫинчен [Абу Саад бин Аби Фадала аль Ансари] - вӑл тусӑм - терӗ: Алейхи ва Салам калаҫҫӗ: «Аллах пӗтӗм этемлӗхе Сут кунӗнче пуҫтарнӑ чухне — урӑхла каласан, иккӗленӳ ҫук кун — ҫапла калакансем пур: «Ӗҫе пурнӑҫланӑ чухне Аллахпа мӗн те пулин ҫыхӑнтаракан ҫынсем, тархасшӑн, хӑйсен сӑвапне Аллахран урӑххисенчен ыйтӑр, мӗншӗн тесен Аллах — чи сахал юлташсем кирлӗ». Абу Иса каланӑ тӑрӑх, ку хадис хасан гариб, эпир ӑна Мухаммед бин Бакру хадисӗнчен ҫеҫ пӗлетпӗр.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3080
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ الْأَشَجُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ إِدْرِيسَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ وَائِلٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَبَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى نَجْرَانَ فَقَالُوا لِي أَلَسْتُمْ تَقْرَءُونَ يَا أُخْتَ هَارُونَ وَقَدْ كَانَ بَيْنَ عِيسَى وَمُوسَى مَا كَانَ فَلَمْ أَدْرِ مَا أُجِيبُهُمْ فَرَجَعْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ أَلَا أَخْبَرْتَهُمْ أَنَّهُمْ كَانُوا يُسَمُّونَ بِأَنْبِيَائِهِمْ وَالصَّالِحِينَ قَبْلَهُمْقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ ابْنِ إِدْرِيسَ
Пире [Абу Саид Аль Асюдж] тата [Мухаммад бин Аль Мутсанна] иккӗшӗ те ҫапла каланӑ: вуласа пӗлӗр: «Эй, Аарон йӑмӑксем». -Марьям: 28-, тата Иисуспа Моисей хушшинче питӗ ҫывӑх хутшӑну пулнӑ-и? -- Эпӗ ответне пӗлмен, ҫавӑнпа та эпӗ Аллахӑн Элчи патне таврӑнтӑм, эпӗ ӑна каласа патӑм, вӑл ҫапла хуравларӗ: «Эсир вӗсене хӑйсен пророкӗсемпе тӳрӗ ҫыннисем ҫинчен хӑйсем умӗн асӑнни ҫинчен каламан-и?». Абу Иса каланӑ: Ку хадис — хасан шахих гариб, эпир ӑна Ибн Идрис хадисӗнчен ҫеҫ пӗлетпӗр.
