Imam Tirmidzi : 281
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ مِسْعَرٍ وَسُفْيَانَ عَنْ زِيَادِ بْنِ عَلَاقَةَ عَنْ عَمِّهِ قُطْبَةَ بْنِ مَالِكٍ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْرَأُ فِي الْفَجْرِ{ وَالنَّخْلَ بَاسِقَاتٍ }فِي الرَّكْعَةِ الْأُولَىقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَمْرِو بْنِ حُرَيْثٍ وَجَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ السَّائِبِ وَأَبِي بَرْزَةَ وَأُمِّ سَلَمَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ قُطْبَةَ بْنِ مَالِكٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَرُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَرَأَ فِي الصُّبْحِ بِالْوَاقِعَةِ وَرُوِيَ عَنْهُ أَنَّهُ كَانَ يَقْرَأُ فِي الْفَجْرِ مِنْ سِتِّينَ آيَةً إِلَى مِائَةٍ وَرُوِيَ عَنْهُ أَنَّهُ قَرَأَ{ إِذَا الشَّمْسُ كُوِّرَتْ }وَرُوِي عَنْ عُمَرَ أَنَّهُ كَتَبَ إِلَى أَبِي مُوسَى أَنْ اقْرَأْ فِي الصُّبْحِ بِطِوَالِ الْمُفَصَّلِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَعَلَى هَذَا الْعَمَلُ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ قَالَ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ
ഹന്നദ് പറഞ്ഞതായി ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; [മിസാറിൽ] നിന്ന് [വാക്കി], [സുഫ്യാൻ] [സിയാദ് ബിൻ അലഖയിൽ] നിന്ന് [സുഫ്യാൻ] എന്നിവർ തന്റെ അമ്മാവൻ [ഖുത്ബ ബിൻ മാലിക്] പറഞ്ഞു: 'റസൂലുല്ലാഹി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം ആദ്യത്തെ റക്അത്തിൽ പ്രഭാത നമസ്കാരത്തിൽ 'വൻ-നഖ്ല ബാസിഖത്തും - ഉയരമുള്ള ഈന്തപ്പനയും - ഓതുന്നത് ഞാൻ കേട്ടു'. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'ഈ അധ്യായത്തിൽ അമ്രു ബിൻ ഹുറൈത്സ്, ജാബിർ ബിൻ സമ്ര, അബ്ദുല്ല ബിൻ അസ് സാഇബ്, അബു ബർസ, ഉമ്മു സലമ എന്നിവരുടെ ഹദീസുകളും ഉണ്ട്'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഖുത്ബ ബിൻ മാലിക്കിന്റെ ഹദീസ് ഹസൻ ആണ്. പ്രഭാത നമസ്കാര സമയത്ത് അദ്ദേഹം സൂറ അൽ വാഖിഅത്ത് ഓതിയതായി പ്രവാചകൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിൽ നിന്ന് നിവേദനം ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. പ്രവാചകൻ വായിച്ചതായി അദ്ദേഹത്തിൽ നിന്ന് നിവേദനം ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്; ഇദ്സാസി സിയാംസു കുവൈരത്ത്. ഒരിക്കൽ ഉമർ (റ) അബൂ മൂസയ്ക്ക് ഒരു കത്തെഴുതി പ്രഭാത നമസ്കാര സമയത്ത് നീണ്ട കത്തുകൾ വായിക്കാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടുവെന്ന് ഉമറിൽ നിന്ന് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. അബൂ ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഈ സാഹചര്യത്തിൽ പണ്ഡിതന്മാർ അത് പരിശീലിക്കാൻ സമ്മതിച്ചു'. സുഫ്യാൻ അത്സ് ത്സൗരി, ബിൻ അൽ മുബാറക്, സയാഫി എന്നിവർ ഈ അഭിപ്രായം സ്വീകരിച്ചു.
Imam Tirmidzi : 282
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقْرَأُ فِي الظُّهْرِ وَالْعَصْرِ بِالسَّمَاءِ ذَاتِ الْبُرُوجِ وَالسَّمَاءِ وَالطَّارِقِ وَشِبْهِهِمَاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ خَبَّابٍ وَأَبِي سَعِيدٍ وَأَبِي قَتَادَةَ وَزَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ وَالْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَرَأَ فِي الظُّهْرِ قَدْرَ تَنْزِيلِ السَّجْدَةِ وَرُوِيَ عَنْهُ أَنَّهُ كَانَ يَقْرَأُ فِي الرَّكْعَةِ الْأُولَى مِنْ الظُّهْرِ قَدْرَ ثَلَاثِينَ آيَةً وَفِي الرَّكْعَةِ الثَّانِيَةِ خَمْسَ عَشْرَةَ آيَةً وَرُوِي عَنْ عُمَرَ أَنَّهُ كَتَبَ إِلَى أَبِي مُوسَى أَنْ اقْرَأْ فِي الظُّهْرِ بِأَوْسَاطِ الْمُفَصَّلِ وَرَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّ الْقِرَاءَةَ فِي صَلَاةِ الْعَصْرِ كَنَحْوِ الْقِرَاءَةِ فِي صَلَاةِ الْمَغْرِبِ يَقْرَأُ بِقِصَارِ الْمُفَصَّلِ وَرُوِي عَنْ إِبْرَاهِيمَ النَّخَعِيِّ أَنَّهُ قَالَ تَعْدِلُ صَلَاةُ الْعَصْرِ بِصَلَاةِ الْمَغْرِبِ فِي الْقِرَاءَةِ و قَالَ إِبْرَاهِيمُ تُضَاعَفُ صَلَاةُ الظُّهْرِ عَلَى صَلَاةِ الْعَصْرِ فِي الْقِرَاءَةِ أَرْبَعَ مِرَارٍ
[അഹ്മദ് ബിൻ മാനി'] പറഞ്ഞതായി ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; [യാസിദ് ബിൻ ഹാറൂൻ] പറഞ്ഞതായി ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; [ജാബിർ ബിൻ സമ്ര] പറഞ്ഞതായി [സിമാക് ബിൻ ഹർബ്]-ൽ നിന്ന് [ഹംമദ് ബിൻ സലമ] ഞങ്ങൾക്ക് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്; 'അല്ലാഹുവിന്റെ ദൂതൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം ഉച്ചയ്ക്കും അസർ നമസ്കാരത്തിലും വാസ് സമാഈ ദുസ്സത്തുൽ ബുറൂജ്, വാസ് സമാഈ വത്ത് ത്വാരിഖ് എന്നിവ വായിച്ചു, രണ്ടും സമാനമാണ്'. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'ഈ അധ്യായത്തിൽ ഖബ്ബബ്, അബു സഈദ്, അബു ഖതാദ, സൈദ് ബിൻ സാബിത്, അൽ ബറാഅ് ബിൻ അസീബ് എന്നിവരുടെ നിവേദനങ്ങളും ഉണ്ട്. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ജാബിർ ബിൻ സമ്രയുടെ ഈ ഹദീസ് ഹസൻ ആണ്. നബി (സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം) ഉച്ചയ്ക്ക് നമസ്കാര സമയത്ത് തൻസിൽ സൂറ -അസ് സജദ- യോട് താരതമ്യപ്പെടുത്താവുന്ന ഒരു സൂറത്ത് അദ്ദേഹം വായിച്ചതായി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ദുഹ്ർ നമസ്കാരത്തിലെ ആദ്യ റക്അത്തിൽ നബി (സ) മുപ്പത് ആയത്തുകൾ മാത്രമേ ഓതിയിട്ടുള്ളൂ എന്നും അദ്ദേഹത്തിൽ നിന്ന് നിവേദനം ചെയ്യപ്പെടുന്നു. രണ്ടാമത്തെ റക്അത്തിൽ പതിനഞ്ച് ആയത്തുകൾ മാത്രമേ ഓതിയിട്ടുള്ളൂ എന്നും ഉമർ (റ) പറയുന്നു. ദുഹ്ർ നമസ്കാര സമയത്ത് താൻ ഓതിയ സൂറത്തുകൾ ഓതാൻ അബൂ മൂസയ്ക്ക് കത്തെഴുതിയതായും ഉമറിൽ നിന്ന് നിവേദനം ചെയ്യപ്പെടുന്നു. അസർ നമസ്കാരത്തിലെ പാരായണം മഗ്രിബ് നമസ്കാരത്തിലെ പാരായണം പോലെയാണെന്ന് ചില പണ്ഡിതരുടെ അഭിപ്രായമുണ്ട്, അതായത്, ചെറിയ സൂറത്തുകൾ ഓതുന്നത് പോലെയാണ്. "അസ്ർ, മഗ്രിബ് നമസ്കാരങ്ങളിലെ പാരായണം തുല്യമാണ്" എന്ന് ഇബ്രാഹിം അൻ നഖായി (റ) പറഞ്ഞതായി ഇബ്രാഹിം അൻ നഖായി (റ) പറയുന്നു. "ദുഹ്ർ നമസ്കാരത്തിലെ പാരായണം അസർ നമസ്കാരത്തേക്കാൾ നാലിരട്ടി ദൈർഘ്യമുള്ളതാണ്" എന്നും ഇബ്രാഹിം പറഞ്ഞു.
Imam Tirmidzi : 283
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ أُمِّهِ أُمِّ الْفَضْلِ قَالَتْخَرَجَ إِلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ عَاصِبٌ رَأْسَهُ فِي مَرَضِهِ فَصَلَّى الْمَغْرِبَ فَقَرَأَ بِالْمُرْسَلَاتِ قَالَتْ فَمَا صَلَّاهَا بَعْدُ حَتَّى لَقِيَ اللَّهَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ وَابْنِ عُمَرَ وَأَبِي أَيُّوبَ وَزَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أُمِّ الْفَضْلِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَرَأَ فِي الْمَغْرِبِ بِالْأَعْرَافِ فِي الرَّكْعَتَيْنِ كِلْتَيْهِمَا وَرُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَرَأَ فِي الْمَغْرِبِ بِالطُّورِ وَرُوِيَ عَنْ عُمَرَ أَنَّهُ كَتَبَ إِلَى أَبِي مُوسَى أَنْ اقْرَأْ فِي الْمَغْرِبِ بِقِصَارِ الْمُفَصَّلِ وَرُوِيَ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ أَنَّهُ قَرَأَ فِي الْمَغْرِبِ بِقِصَارِ الْمُفَصَّلِ قَالَ وَعَلَى هَذَا الْعَمَلُ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ ابْنُ الْمُبَارَكِ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ و قَالَ الشَّافِعِيُّ وَذَكَرَ عَنْ مَالِكٍ أَنَّهُ كَرِهَ أَنْ يُقْرَأَ فِي صَلَاةِ الْمَغْرِبِ بِالسُّوَرِ الطِّوَالِ نَحْوَ الطُّورِ وَالْمُرْسَلَاتِ قَالَ الشَّافِعِيُّ لَا أَكْرَهُ ذَلِكَ بَلْ أَسْتَحِبُّ أَنْ يُقْرَأَ بِهَذِهِ السُّوَرِ فِي صَلَاةِ الْمَغْرِبِ
ഹന്നദ് പറഞ്ഞതായി ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; [അബ്ദ ബിൻ സുലൈമാൻ] [മുഹമ്മദ് ബിൻ ഇസ്ഹാഖ്] [അസ് സുഹ്രി] [ഉബൈദുള്ള ബിൻ അബ്ദുല്ല ബിൻ ഉത്ബ] [ഇബ്നു അബ്ബാസ്] ൽ നിന്ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ അമ്മ [ഉമ്മുൽ ഫദ്ൽ] ൽ നിന്ന് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; 'നബി (സ) രോഗിയായതിനാൽ തലയിൽ ബാൻഡേജ് കെട്ടിയിരിക്കെ ഞങ്ങളെ സന്ദർശിക്കാൻ വന്നു, തുടർന്ന് മഗ്രിബ് നമസ്കരിക്കുകയും അൽ മുർസലാത്ത് കത്ത് വായിക്കുകയും ചെയ്തു' എന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. ഉമ്മു ഫദ്ൽ പറഞ്ഞു; 'അതിനുശേഷം അല്ലാഹുവിനെ കണ്ടുമുട്ടുന്നതുവരെ അദ്ദേഹം വീണ്ടും നമസ്കരിച്ചില്ല'. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'ഈ അധ്യായത്തിൽ ജുബൈർ ബിൻ മുഥ്ഇം, ഇബ്നു ഉമർ, അബു അയ്യൂബ്, സൈദ് ബിൻ സാബിത് എന്നിവരുടെ നിവേദനങ്ങളും ഉണ്ട്'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഉമ്മു ഫദ്ലിന്റെ ഹദീസ് ഹസ സ്വഹീഹാണ്.' മഗ്രിബ് നമസ്കാരത്തിനിടെ ഒന്നാം റക്അത്തിലും രണ്ടാം റക്അത്തിലും സൂറ അൽ അറഫ് ഓതിയതായി പ്രവാചകൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിൽ നിന്ന് നിവേദനം. അഥ്തുർ എന്ന അക്ഷരം അദ്ദേഹം വായിച്ചതായി നബി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിൽ നിന്ന് നിവേദനം. മഗ്രിബ് നമസ്കാരത്തിനിടെ ചെറിയ അക്ഷരങ്ങൾ വായിക്കാൻ ആവശ്യപ്പെട്ട് ഉമർ ഒരിക്കൽ അബൂ മൂസയ്ക്ക് ഒരു കത്തെഴുതിയതായി നിവേദനം. മഗ്രിബ് നമസ്കാരത്തിൽ ചെറിയ അക്ഷരങ്ങൾ വായിച്ചതായി അബൂബക്കറിൽ നിന്ന് നിവേദനം. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'ശാസ്ത്രജ്ഞർ ഈ ഹദീസ് പ്രയോഗിക്കുന്നു. ബിൻ അൽ മുബാറക്, അഹ്മദ്, ഇസ്ഹാഖ് എന്നിവരും ഈ അഭിപ്രായം സ്വീകരിച്ചു. ഷാഫി പറഞ്ഞു; 'മാലിക്കിൽ നിന്ന് നിവേദനം; മഗ്രിബ് നമസ്കാരത്തിനിടെ വലിയ അക്ഷരങ്ങൾ വായിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് അദ്ദേഹം വിട്ടുനിന്നു'. ഷാഫി വീണ്ടും പറഞ്ഞു, 'ഞാൻ അത് അംഗീകരിക്കുന്നില്ല, വാസ്തവത്തിൽ മഗ്രിബ് നമസ്കാരത്തിനിടെ കത്ത് വായിക്കുകയാണെങ്കിൽ എനിക്ക് അത് ഇഷ്ടമാണ്'.
Imam Tirmidzi : 284
حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْخُزَاعِيُّ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ الْحُبَابِ حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ وَاقِدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْرَأُ فِي الْعِشَاءِ الْآخِرَةِ بِالشَّمْسِ وَضُحَاهَا وَنَحْوِهَا مِنْ السُّوَرِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ بُرَيْدَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَرَأَ فِي الْعِشَاءِ الْآخِرَةِ بِالتِّينِ وَالزَّيْتُونِ وَرُوِيَ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ أَنَّهُ كَانَ يَقْرَأُ فِي الْعِشَاءِ بِسُوَرٍ مِنْ أَوْسَاطِ الْمُفَصَّلِ نَحْوِ سُورَةِ الْمُنَافِقِينَ وَأَشْبَاهِهَا وَرُوِيَ عَنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ أَنَّهُمْ قَرَءُوا بِأَكْثَرَ مِنْ هَذَا وَأَقَلَّ فَكَأَنَّ الْأَمْرَ عِنْدَهُمْ وَاسِعٌ فِي هَذَا وَأَحْسَنُ شَيْءٍ فِي ذَلِكَ مَا رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَرَأَ بِالشَّمْسِ وَضُحَاهَا وَالتِّينِ وَالزَّيْتُونِ
[അബ്ദ ബിൻ അബ്ദുല്ല അൽ ഖുസായ് അൽ ബഷ്രി] പറഞ്ഞു; [സായിദ് ബിൻ അൽ ഹുബാബ്] പറഞ്ഞു; [അബ്ദുള്ള ബിൻ ബുറൈദ]യിൽ നിന്ന് [ഹുസൈൻ ബിൻ വാഖിദ്] പറഞ്ഞു; [അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ്] പറഞ്ഞു; 'റസൂലുല്ലാഹ് ശല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം വൈകുന്നേരത്തെ പ്രാർത്ഥനയുടെ അവസാനം വാസ്യു സയാംസി വ ദുൽഹഹയും അതുപോലുള്ള കത്തുകളും വായിച്ചു'. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'ഈ അധ്യായത്തിൽ അൽ ബറാഅ് ബിൻ അസീബിന്റെയും അനസിന്റെയും ഒരു ചരിത്രവുമുണ്ട്'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഈ ബുറൈദ ഹദീസ് ഹസൻ ഡിഗ്രിയിലാണ്. വൈകുന്നേരത്തെ പ്രാർത്ഥനയുടെ അവസാനം അദ്ദേഹം വത്തിനീ വസ്സൈതുൻ വായിച്ചതായി പ്രവാചകൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിൽ നിന്ന് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടു. ഉസ്മാൻ ബിൻ അഫ്ഫാനിൽ നിന്ന് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടു, വൈകുന്നേരത്തെ പ്രാർത്ഥനയിൽ അദ്ദേഹം അൽ മുനാഫിക്കൂന്റെ കത്ത് പോലുള്ള കത്തുകളും 'പോലുള്ള കത്തുകളും വായിച്ചു. നബി (സ) യുടെ അനുചരന്മാരിൽ നിന്നും താബിഈനുകളിൽ നിന്നും റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്, അവർ ചിലപ്പോൾ കൂടുതൽ നീളമുള്ള അക്ഷരങ്ങളും ചിലപ്പോൾ ചെറിയ അക്ഷരങ്ങളും വായിച്ചിരുന്നു, ഈ കാര്യം അവർക്ക് വളരെ വഴക്കമുള്ളതായി തോന്നുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, പ്രവാചകൻ (സ) യിൽ നിന്ന് നിവേദനം ചെയ്തതാണ് നല്ലത്, അദ്ദേഹം വാസ്യു സിയാംസി വദുല്ലഹയും വത്തിനീ വസ്സൈതുഉനും വായിച്ചു.
Imam Tirmidzi : 285
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَرَأَ فِي الْعِشَاءِ الْآخِرَةِ بِالتِّينِ وَالزَّيْتُونِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
[ഹന്നദ്] പറഞ്ഞതായി ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; [യഹ്യ ബിൻ സഈദ് അൽ അസ്നരി] യിൽ നിന്ന് [അൽ ബറാഅ് ബിൻ ആസിബ്] യിൽ നിന്ന് [അബു മുആവിയ] പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; 'നബി (സ) സിയ നമസ്കാരത്തിന്റെ അവസാനം വത്സീനി വസ്സൈതുൻ വായിച്ചു'. അബൂ ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഈ ഹദീസ് യഥാർത്ഥ ഹസനാണ്.'
Imam Tirmidzi : 286
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ مَكْحُولٍ عَنْ مَحْمُودِ بْنِ الرَّبِيعِ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ قَالَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الصُّبْحَ فَثَقُلَتْ عَلَيْهِ الْقِرَاءَةُ فَلَمَّا انْصَرَفَ قَالَ إِنِّي أَرَاكُمْ تَقْرَءُونَ وَرَاءَ إِمَامِكُمْ قَالَ قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِي وَاللَّهِ قَالَ فَلَا تَفْعَلُوا إِلَّا بِأُمِّ الْقُرْآنِ فَإِنَّهُ لَا صَلَاةَ لِمَنْ لَمْ يَقْرَأْ بِهَاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَعَائِشَةَ وَأَنَسٍ وَأَبِي قَتَادَةَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عُبَادَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَرَوَى هَذَا الْحَدِيثَ الزُّهْرِيُّ عَنْ مَحْمُودِ بْنِ الرَّبِيعِ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا صَلَاةَ لِمَنْ لَمْ يَقْرَأْ بِفَاتِحَةِ الْكِتَابِ قَالَ وَهَذَا أَصَحُّ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا الْحَدِيثِ فِي الْقِرَاءَةِ خَلْفَ الْإِمَامِ عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ يَرَوْنَ الْقِرَاءَةَ خَلْفَ الْإِمَامِ
[ഹന്നദ്] പറഞ്ഞതായി ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; [മുഹമ്മദ് ബിൻ ഇസ്ഹാഖ്] [മഖുൽ ബിൻ ഇസ്ഹാഖ്] [മഹ്മൂദ് ബിൻ അർ റബി] [ഉബാദ ബിൻ അഷ് ഷാമിത്] [അബ്ദ ബിൻ സുലൈമാൻ] പറഞ്ഞതായി ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; 'അല്ലാഹുവിന്റെ ദൂതൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം പ്രഭാത നമസ്കാരം നിർവഹിച്ചു, തുടർന്ന് അദ്ദേഹത്തിന് -വാക്യങ്ങൾ വായിക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടായി തോന്നി-. പ്രാർത്ഥന അവസാനിപ്പിച്ച ശേഷം അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'എന്റെ പുറകിൽ നിങ്ങൾ വാക്യങ്ങൾ വായിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് എനിക്കറിയാം,' ഉബാദ ബിൻ അഷ് ഷാമിത് പറഞ്ഞു; 'ഞങ്ങൾ പറഞ്ഞു; 'അല്ലാഹുവാണ, അത് സത്യമാണ്, അല്ലാഹുവിന്റെ ദൂതരേ'. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'സൂറത്തുൽ ഫാത്തിഹ ഓതുകയല്ലാതെ മറ്റൊന്നും ചെയ്യരുത്, കാരണം അത് വായിക്കാതെ ഒരാളുടെ പ്രാർത്ഥന അസാധുവാണ്'. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'ഈ അധ്യായത്തിൽ അബു ഹുറൈറ, 'ആയിഷ, അനസ്, അബു ഖതാദ, അബ്ദുല്ല ബിൻ അംറു' എന്നിവരിൽ നിന്നുള്ള ഒരു ചരിത്രവുമുണ്ട്. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഈ ആരാധനാ ഹദീസ് ഹസൻ ഡിഗ്രിയിലാണ്.' [അസ് സുഹ്രി] [മഹ്മൂദ് ബിൻ അർ റബി'യിൽ നിന്ന്] [ഉബാദ ബിൻ അഷ് ശാമിതിൽ നിന്ന്] പ്രവാചകൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിൽ നിന്ന് ഈ ഹദീസ് ഉദ്ധരിച്ചിട്ടുണ്ട്, അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'ഫാത്തിഹത്തുൽ ബുക്കു -അൽ ഫാത്തിഹ- വായിക്കാത്ത ആളുകൾക്ക് ഒരു പ്രാർത്ഥനയുമില്ല'. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'ഈ ഹദീസ് കൂടുതൽ ആധികാരികമാണ്. പ്രവാചകൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിന്റെയും താബി'യുടെയും സഹചാരികളിൽ നിന്നുള്ള നിരവധി ശാസ്ത്രജ്ഞർ ഈ ഹദീസ്, അതായത് ഇമാമിന്റെ പിന്നിൽ ഖുർആൻ വാക്യങ്ങൾ വായിക്കുന്നത് - പരിശീലിക്കുന്നു. മാലിക് ബിൻ അനസ്, ബിൻ അൽ മുബാറക്, സയാഫി, അഹമ്മദ്, ഇസ്ഹാഖ് എന്നിവരുടെ അഭിപ്രായമാണിത്. അവരെല്ലാം പുരോഹിതന്റെ പിന്നിൽ വായിക്കാൻ അനുവദിക്കുന്നു.
Imam Tirmidzi : 287
حَدَّثَنَا الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ ابْنِ أُكَيْمَةَ اللَّيْثِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ انْصَرَفَ مِنْ صَلَاةٍ جَهَرَ فِيهَا بِالْقِرَاءَةِ فَقَالَ هَلْ قَرَأَ مَعِي أَحَدٌ مِنْكُمْ آنِفًا فَقَالَ رَجُلٌ نَعَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ إِنِّي أَقُولُ مَالِي أُنَازَعُ الْقُرْآنَ قَالَ فَانْتَهَى النَّاسُ عَنْ الْقِرَاءَةِ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيمَا جَهَرَ فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الصَّلَوَاتِ بِالْقِرَاءَةِ حِينَ سَمِعُوا ذَلِكَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ وَعِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ وَجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَابْنُ أُكَيْمَةَ اللَّيْثِيُّ اسْمُهُ عُمَارَةُ وَيُقَالُ عَمْرُو بْنُ أُكَيْمَةَ وَرَوَى بَعْضُ أَصْحَابِ الزُّهْرِيِّ هَذَا الْحَدِيثَ وَذَكَرُوا هَذَا الْحَرْفَ قَالَ قَالَ الزُّهْرِيُّ فَانْتَهَى النَّاسُ عَنْ الْقِرَاءَةِ حِينَ سَمِعُوا ذَلِكَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَيْسَ فِي هَذَا الْحَدِيثِ مَا يَدْخُلُ عَلَى مَنْ رَأَى الْقِرَاءَةَ خَلْفَ الْإِمَامِ لِأَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ هُوَ الَّذِي رَوَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا الْحَدِيثَ وَرَوَى أَبُو هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ مَنْ صَلَّى صَلَاةً لَمْ يَقْرَأْ فِيهَا بِأُمِّ الْقُرْآنِ فَهِيَ خِدَاجٌ فَهِيَ خِدَاجٌ غَيْرُ تَمَامٍ فَقَالَ لَهُ حَامِلُ الْحَدِيثِ إِنِّي أَكُونُ أَحْيَانًا وَرَاءَ الْإِمَامِ قَالَ اقْرَأْ بِهَا فِي نَفْسِكَ وَرَوَى أَبُو عُثْمَانَ النَّهْدِيُّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَمَرَنِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ أُنَادِيَ أَنْ لَا صَلَاةَ إِلَّا بِقِرَاءَةِ فَاتِحَةِ الْكِتَابِ وَاخْتَارَ أَكْثَرُ أَصْحَابِ الْحَدِيثِ أَنْ لَا يَقْرَأَ الرَّجُلُ إِذَا جَهَرَ الْإِمَامُ بِالْقِرَاءَةِ وَقَالُوا يَتَتَبَّعُ سَكَتَاتِ الْإِمَامِ وَقَدْ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الْقِرَاءَةِ خَلْفَ الْإِمَامِ فَرَأَى أَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ الْقِرَاءَةَ خَلْفَ الْإِمَامِ وَبِهِ يَقُولُ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَرُوِيَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُبَارَكِ أَنَّهُ قَالَ أَنَا أَقْرَأُ خَلْفَ الْإِمَامِ وَالنَّاسُ يَقْرَءُونَ إِلَّا قَوْمًا مِنْ الْكُوفِيِّينَ وَأَرَى أَنَّ مَنْ لَمْ يَقْرَأْ صَلَاتُهُ جَائِزَةٌ وَشَدَّدَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي تَرْكِ قِرَاءَةِ فَاتِحَةِ الْكِتَابِ وَإِنْ كَانَ خَلْفَ الْإِمَامِ فَقَالُوا لَا تُجْزِئُ صَلَاةٌ إِلَّا بِقِرَاءَةِ فَاتِحَةِ الْكِتَابِ وَحْدَهُ كَانَ أَوْ خَلْفَ الْإِمَامِ وَذَهَبُوا إِلَى مَا رَوَى عُبَادَةُ بْنُ الصَّامِتِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَرَأَ عُبَادَةُ بْنُ الصَّامِتِ بَعْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَلْفَ الْإِمَامِ وَتَأَوَّلَ قَوْلَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا صَلَاةَ إِلَّا بِقِرَاءَةِ فَاتِحَةِ الْكِتَابِ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَإِسْحَقُ وَغَيْرُهُمَا وَأَمَّا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ فَقَالَ مَعْنَى قَوْلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا صَلَاةَ لِمَنْ لَمْ يَقْرَأْ بِفَاتِحَةِ الْكِتَابِ إِذَا كَانَ وَحْدَهُ وَاحْتَجَّ بِحَدِيثِ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ حَيْثُ قَالَ مَنْ صَلَّى رَكْعَةً لَمْ يَقْرَأْ فِيهَا بِأُمِّ الْقُرْآنِ فَلَمْ يُصَلِّ إِلَّا أَنْ يَكُونَ وَرَاءَ الْإِمَامِ قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ فَهَذَا رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَأَوَّلَ قَوْلَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا صَلَاةَ لِمَنْ لَمْ يَقْرَأْ بِفَاتِحَةِ الْكِتَابِ أَنَّ هَذَا إِذَا كَانَ وَحْدَهُ وَاخْتَارَ أَحْمَدُ مَعَ هَذَا الْقِرَاءَةَ خَلْفَ الْإِمَامِ وَأَنْ لَا يَتْرُكَ الرَّجُلُ فَاتِحَةَ الْكِتَابِ وَإِنْ كَانَ خَلْفَ الْإِمَامِ
[അൽ അൻസാരി] പറഞ്ഞു; [മാൻ] പറഞ്ഞു; [ഇബ്നു ശിഹാബ്] ൽ നിന്ന് [ഇബ്നു ഉകൈമ അൽ ലൈത്സി] ൽ നിന്ന് [മാലിക് ബിൻ അനസ്] [അബു ഹുറൈറ] പറഞ്ഞു; 'അല്ലാഹുവിന്റെ ദൂതൻ (സ) ഉറക്കെ വായിച്ച പ്രാർത്ഥനയിൽ നിന്ന് കടന്നുപോയി, അതിനുശേഷം അദ്ദേഹം ചോദിച്ചു; 'എന്നോടൊപ്പം ഇപ്പോൾ ആരെങ്കിലും വായിച്ചിട്ടുണ്ടോ?' അപ്പോൾ ഒരാൾ ചോദിച്ചു, 'അത് ശരിയാണ്, അല്ലാഹുവിന്റെ ദൂതൻ'. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'എന്തുകൊണ്ടാണ് ഞാൻ ഖുർആൻ വായിക്കുന്നതിൽ വെല്ലുവിളിക്കപ്പെടുന്നത്!' അബു ഹുറൈറ പറഞ്ഞു; 'അപ്പോൾ റസൂലുള്ളാഹ് ഉറക്കെ വായിച്ച പ്രാർത്ഥനകളിൽ റസൂലുള്ളാഹ് (സ) യുമായി ആളുകൾ ഏകകണ്ഠമായി വായിക്കുന്നത് നിർത്തി. അതായത് റസൂലുള്ളാഹ് ശല്ലാല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിന്റെ ശാസന കേട്ടതിനുശേഷം'. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'ഈ അധ്യായത്തിൽ ഇബ്നു മസ്ഊദ്, ഇമ്രാൻ ബിൻ ഹുഷൈൻ, ജാബിർ ബിൻ അബ്ദുല്ല എന്നിവരിൽ നിന്നുള്ള ഒരു ഹദീസും ഉണ്ട്'. അബൂ ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഈ ഹദീസ് ഹസനാണ്. ഇബ്നു ഉകൈമ അൽ ലൈത്സിയുടെ പേര് ഉമറ എന്നായിരുന്നു. അല്ലെങ്കിൽ അംറു ബിൻ ഉകൈമ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. അസ് സുഹ്രിയുടെ ചില സഹചാരികളും ഈ ഹദീസ് നിവേദനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. അവർ ഈ ഹദീസ് കൃത്യമായി ഈ ഹദീസ് പരാമർശിച്ചിട്ടുണ്ട്. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'അസ് സുഹ്രി പറഞ്ഞു; 'അല്ലാഹുവിന്റെ ദൂതൻ ശല്ലാല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിൽ നിന്നുള്ള ഉപദേശം കേട്ടപ്പോൾ ആളുകൾ വായന നിർത്തി. ഇമാമിന്റെ പിന്നിൽ വായിക്കുന്നത് അനുവദനീയമാണെന്ന് വാദിക്കുന്നവർക്ക് ഈ ഹദീസിൽ ഇത് ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല, കാരണം അബൂ ഹുറൈറയാണ് പ്രവാചകൻ ശല്ലാല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിൽ നിന്നുള്ള ഈ ഹദീസ് നിവേദനം ചെയ്തത്. അബൂ ഹുറൈറ പ്രവാചകൻ ശല്ലാല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിൽ നിന്ന് നിവേദനം ചെയ്തു; അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'ആരെങ്കിലും പ്രാർത്ഥന നടത്തുകയും ഉമ്മുൽ ഖുർആൻ - അൽ ഫാത്തിഹ - വായിക്കാതിരിക്കുകയും ചെയ്താൽ അവന്റെ പ്രാർത്ഥന കുറവുള്ളതും കുറവുള്ളതും അപൂർണ്ണവുമാണ്'. അപ്പോൾ ഹദീസ് നിവേദനം ചെയ്ത വ്യക്തി ചോദിച്ചു, 'ഇമാമിന്റെ പിന്നിൽ ചിലപ്പോൾ ഞാൻ - വായിക്കും-' അദ്ദേഹം - നേരിട്ട് പറഞ്ഞു; - 'നിങ്ങളുടെ ഹൃദയത്തിൽ വായിക്കുക'. അബൂ ഉസ്മാൻ അൻ നഹ്ദി അബൂ ഹുറൈറയിൽ നിന്ന് നിവേദനം ചെയ്തു: 'ഫാത്തിഹത്തുൽ ഗ്രന്ഥം - അൽ ഫാത്തിഹ - വായിക്കാത്ത ആളുകൾക്ക് പ്രാർത്ഥനയില്ലെന്ന് ജനങ്ങളോട് ആഹ്വാനം ചെയ്യാൻ നബി (സ) എന്നോട് കൽപ്പിച്ചു. അതിനാൽ ഹദീസ് വിദഗ്ധരും ഒരു അഭിപ്രായം തിരഞ്ഞെടുത്തു; പുരോഹിതൻ ഉറക്കെ വായിച്ചാൽ ഒരാൾ വായിക്കാൻ പാടില്ല. അവർ പറഞ്ഞു: 'പുരോഹിതൻ ഇടവേളയിൽ നിർത്തിയപ്പോൾ അവർ വായന പിന്തുടർന്നു'. ഇമാമിന്റെ പിന്നിലുള്ള വായനയുടെ നിയമത്തെക്കുറിച്ച് പണ്ഡിതന്മാർ വിയോജിക്കുന്നു, പ്രവാചകൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിന്റെയും താബിഉകളുടെയും ശേഷമുള്ളവരുടെയും കൂട്ടത്തിൽ നിന്നുള്ള മിക്ക പണ്ഡിതന്മാർക്കും ഇമാമിന്റെ പിന്നിലുള്ള വായനയുടെ അനുവാദത്തെക്കുറിച്ച് അഭിപ്രായമുണ്ട്. ഈ അഭിപ്രായം മാലിക് ബിൻ അനസ്, അബ്ദുല്ല ബിൻ അൽ മുബാറക്, സയാഫി, അഹമ്മദ്, ഇസ്ഹാഖ് എന്നിവർ സ്വീകരിച്ചു. അബ്ദുല്ല ബിൻ അൽ മുബാറക്കിൽ നിന്ന് നിവേദനം: അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: 'ഞാൻ വായിക്കുന്നു, ആളുകൾ ഇമാമിന്റെ പിന്നിലുള്ളവരാണ്, കൂഫയിലെ ഒരു കൂട്ടം ആളുകൾ ഒഴികെ.' എന്നിരുന്നാലും, സ്വന്തം പ്രാർത്ഥനകൾ വായിക്കാത്ത ആളുകൾ ഇപ്പോഴും സാധുവാണെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. ചില പണ്ഡിതന്മാർ വളരെ കർശനമായി പറയുന്നു, ആരെങ്കിലും ഇമാമിന്റെ പിന്നിലാണെങ്കിൽ പോലും, പ്രാർത്ഥനയിൽ ഫാത്തിഹത്തുൽ ബുക്കു വായിക്കുന്നത് ഉപേക്ഷിക്കരുത്, അവർ പറയുന്നു; 'ഫാത്തിഹത്തുൽ ബുക്കു പാരായണം ചെയ്താലല്ലാതെ പ്രാർത്ഥന സാധുവായി കണക്കാക്കില്ല. അവൻ ഒറ്റയ്ക്കോ ഇമാമിനോടൊപ്പമോ പ്രാർത്ഥിക്കുക'. പ്രവാചകൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിൽ നിന്ന് ഉബാദ ബിൻ അഷ് ഷാമിത് ഉൽഭവിച്ച ഹദീസ് അവർ പാലിക്കുന്നു. പ്രവാചകൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിന്റെ മരണശേഷം ഉബാദ ബിൻ അഷ് ഷാമിത് ഇമാമിന്റെ പിന്നിൽ വായിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു. പ്രവാചകൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിന്റെ വാക്കുകൾ അദ്ദേഹം വ്യാഖ്യാനിച്ചു; 'ഫാത്തിഹത്തുൽ പുസ്തകം വായിക്കാത്ത ഒരാൾക്ക് പൂർണ്ണമായ പ്രാർത്ഥനയില്ല'. ഷാഫി, ഇസ്ഹാഖ്, ഇരുവരും ഒഴികെയുള്ളവരാണ് ഈ അഭിപ്രായം സ്വീകരിച്ചത്. ഇമാം അഹ്മദിനെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം, അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു, 'പ്രവാചകൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിന്റെ വാക്കുകളുടെ അർത്ഥം; 'ഫാത്തിഹത്തുൽ ഗ്രന്ഥം വായിക്കാത്ത ഒരാൾക്ക് പൂർണ്ണമായ ഒരു പ്രാർത്ഥനയില്ല,' അതായത്, ഒറ്റയ്ക്ക് പ്രാർത്ഥിക്കുന്ന ഒരാൾക്ക്. പിന്നീട് ഇമാം അഹ്മദ് ജാബിർ ബിൻ അബ്ദുല്ലയുടെ ഹദീസുമായി വാദിച്ചു, അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'ആരെങ്കിലും ഒരു റക്അത്ത് നമസ്കരിക്കുകയും അതിൽ ഉമ്മുൽ ഖുർആൻ വായിക്കാതിരിക്കുകയും ചെയ്താൽ, അവൻ ഇമാമിന്റെ പിന്നിൽ പ്രാർത്ഥിക്കുന്നില്ലെങ്കിൽ അവൻ നമസ്കരിച്ചിട്ടില്ല'. ഇമാം അഹ്മദ് പറഞ്ഞു; 'ജാബിർ പ്രവാചകൻ ശല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിന്റെ സുഹൃത്തായിരുന്നു, - എന്നിരുന്നാലും - അദ്ദേഹം പ്രവാചകൻ ശല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിന്റെ വാക്കുകൾ വ്യാഖ്യാനിച്ചു; 'ഫാത്തിഹത്തുൽ കിത വായിക്കാത്തവർക്കായി ഒരു പ്രാർത്ഥനയും ഇല്ല, 'ഒറ്റയ്ക്ക് പ്രാർത്ഥിക്കുകയാണെങ്കിൽ ഈ ഹദീസ് ബാധകമാണ്'. എന്നിരുന്നാലും, ഇമാം അഹ്മദ് ഇപ്പോഴും ഇമാമിന്റെ പിന്നിൽ വായിക്കാൻ ഇഷ്ടപ്പെടുന്നു, ഒരു മനുഷ്യൻ ഇമാമിന്റെ പിന്നിലാണെങ്കിലും ഫാത്തിഹത്തുൽ ബുക്കു വായിക്കുന്നത് ഉപേക്ഷിക്കരുത്.'
Imam Tirmidzi : 288
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ أَبِي نُعَيْمٍ وَهْبِ بْنِ كَيْسَانَ أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُمَنْ صَلَّى رَكْعَةً لَمْ يَقْرَأْ فِيهَا بِأُمِّ الْقُرْآنِ فَلَمْ يُصَلِّ إِلَّا أَنْ يَكُونَ وَرَاءَ الْإِمَامِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
[ഇസ്ഹാഖ് ബിൻ മൂസ അൽ അൻസാരി] പറഞ്ഞു; [മാൻ] പറഞ്ഞു; [അബു നുഐം വഹ്ബ് ബിൻ കൈസാൻ] ൽ നിന്ന് [മാലിക്] ഒരിക്കൽ [ജാബിർ ബിൻ അബ്ദുല്ല] പറയുന്നത് കേട്ടതായി ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; 'ആരെങ്കിലും ഒരു റക്അത്ത് നമസ്കരിക്കുകയും അതിൽ ഉമ്മുൽ ഖുർആൻ വായിക്കാതിരിക്കുകയും ചെയ്താൽ, അവൻ ഇമാമിന്റെ പിന്നിൽ നിന്ന് നമസ്കരിക്കുന്നതുവരെ നമസ്കരിച്ചിട്ടില്ല' എന്ന് അബൂ ഈസ പറഞ്ഞു. 'ഈ ഹദീസ് യഥാർത്ഥ ഹസനാണ്' എന്ന് അബൂ ഈസ പറഞ്ഞു.
Imam Tirmidzi : 289
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ لَيْثٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَسَنِ عَنْ أُمِّهِ فَاطِمَةَ بِنْتِ الْحُسَيْنِ عَنْ جَدَّتِهَا فَاطِمَةَ الْكُبْرَى قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا دَخَلَ الْمَسْجِدَ صَلَّى عَلَى مُحَمَّدٍ وَسَلَّمَ وَقَالَ رَبِّ اغْفِرْ لِي ذُنُوبِي وَافْتَحْ لِي أَبْوَابَ رَحْمَتِكَ وَإِذَا خَرَجَ صَلَّى عَلَى مُحَمَّدٍ وَسَلَّمَ وَقَالَ رَبِّ اغْفِرْ لِي ذُنُوبِي وَافْتَحْ لِي أَبْوَابَ فَضْلِكَو قَالَ عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ قَالَ إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ فَلَقِيتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ الْحَسَنِ بِمَكَّةَ فَسَأَلْتُهُ عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَحَدَّثَنِي بِهِ قَالَ كَانَ إِذَا دَخَلَ قَالَ رَبِّ افْتَحْ لِي بَابَ رَحْمَتِكَ وَإِذَا خَرَجَ قَالَ رَبِّ افْتَحْ لِي بَابَ فَضْلِكَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي حُمَيْدٍ وَأَبِي أُسَيْدٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ فَاطِمَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَلَيْسَ إِسْنَادُهُ بِمُتَّصِلٍ وَفَاطِمَةُ بِنْتُ الْحُسَيْنِ لَمْ تُدْرِكْ فَاطِمَةَ الْكُبْرَى إِنَّمَا عَاشَتْ فَاطِمَةُ بَعْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَشْهُرًا
[അലി ബിൻ ഹുജ്ർ] പറഞ്ഞു; [ഇസ്മാഈൽ ബിൻ ഇബ്രാഹിം] [ലൈത്സിൽ] നിന്ന് [അബ്ദുല്ല ബിൻ അൽ ഹസനിൽ] നിന്ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ അമ്മ [ഫാത്തിമ ബിൻത് അൽ ഹുസൈൻ] തന്റെ മുത്തശ്ശി [ഫാത്തിമ അൽ കുബ്റ] യിൽ നിന്ന് ഞങ്ങൾക്ക് പറഞ്ഞു: 'റസൂലുല്ലാഹ് സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം പറഞ്ഞു; 'റസൂലുല്ലാഹ് സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം പള്ളിയിൽ പ്രവേശിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹം മുഹമ്മദിന് സ്വലാത്തും ആശംസകളും വായിച്ചു, തുടർന്ന് പറഞ്ഞു; 'റബ്ബീഘ്ഫിർലി ജുനൗബി വഫ്തഹ്ലി അബ്വാബ റഹ്മാതിക് - അല്ലാഹുവേ, എന്റെ പാപങ്ങൾ പൊറുക്കേണമേ, നിന്റെ കാരുണ്യത്തിന്റെ വാതിലുകളല്ല എനിക്ക്-, അവൻ പുറത്തുവന്നപ്പോൾ മുഹമ്മദിന് സ്വലാത്തും ആശംസകളും വായിച്ചു, തുടർന്ന് പറഞ്ഞു; 'റബ്ബീഘ്ഫിർലി ജുനൗബി വഫ്തഹ്ലി അബ്വാബ കൃപ - അല്ലാഹുവേ, എന്റെ പാപങ്ങൾ പൊറുക്കേണമേ, നിന്റെ കാരുണ്യത്തിന്റെ വാതിലുകളല്ല എനിക്ക്-'. [അലി ബിൻ ഹുജ്ർ] പറഞ്ഞു; ' [ഇസ്മാഈൽ ബിൻ ഇബ്രാഹിം] പറഞ്ഞു; 'ഞാൻ [അബ്ദുല്ല ബിൻ അൽ ഹസനെ] മക്കയിൽ കണ്ടുമുട്ടി, തുടർന്ന് ഞാൻ അദ്ദേഹത്തോട് ഈ ഹദീസിനെക്കുറിച്ച് ചോദിച്ചു. അങ്ങനെ അദ്ദേഹം എനിക്ക് ഹദീസ് പറഞ്ഞു, അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'അദ്ദേഹം പ്രവേശിക്കുമ്പോൾ അദ്ദേഹം വായിക്കുന്നു; 'റബ്ബീഫ്തഹ്ലി ബാബ അനുഗ്രഹം - ഓ അല്ലാഹുവേ, നിന്റെ കാരുണ്യത്തിന്റെ വാതിൽ തുറക്കേണമേ-, അവൻ പുറത്തുവരുമ്പോൾ അവൻ വായിക്കുന്നു; 'റബ്ബീഫ്തഹ്ലി ബാബ ഫദ്ലിക് - ഓ അല്ലാഹുവേ, നിന്റെ ഔദാര്യത്തിന്റെ വാതിൽ തുറക്കേണമേ-'. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'ഈ അധ്യായത്തിൽ അബു ഹുമൈദ്, അബു ഉസൈദ്, അബു ഹുറൈറ എന്നിവരുടെ ഹദീസുകളും ഉണ്ട്'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഫാത്തിമയിൽ നിന്നുള്ള ഈ ഹദീസ് ഹസനാണ്, പക്ഷേ സനദ് തുടർച്ചയായതല്ല, കാരണം ഫാത്തിമ ബിൻത് അൽ ഹുസൈൻ ഒരിക്കലും ഫാത്തിമ അൽ കുബ്രയെ കണ്ടിട്ടില്ല. കാരണം ഫാത്തിമ - അൽ കുബ്ര- പ്രവാചകൻ (സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം) മരിച്ച് ഏതാനും മാസങ്ങൾക്ക് ശേഷം മാത്രമേ ജീവിച്ചിരുന്നുള്ളൂ'.
Imam Tirmidzi : 290
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ عَامِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَمْرِو بْنِ سُلَيْمٍ الزُّرَقِيِّ عَنْ أَبِي قَتَادَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا جَاءَ أَحَدُكُمْ الْمَسْجِدَ فَلْيَرْكَعْ رَكْعَتَيْنِ قَبْلَ أَنْ يَجْلِسَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَأَبِي أُمَامَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبِي ذَرٍّ وَكَعْبِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ أَبِي قَتَادَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ مُحَمَّدُ بْنُ عَجْلَانَ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ عَامِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ نَحْوَ رِوَايَةِ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ وَرَوَى سُهَيْلُ بْنُ أَبِي صَالِحٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ عَامِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَمْرِو بْنِ سُلَيْمٍ الزُّرَقِيِّ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهَذَا حَدِيثٌ غَيْرُ مَحْفُوظٍ وَالصَّحِيحُ حَدِيثُ أَبِي قَتَادَةَ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ أَصْحَابِنَا اسْتَحَبُّوا إِذَا دَخَلَ الرَّجُلُ الْمَسْجِدَ أَنْ لَا يَجْلِسَ حَتَّى يُصَلِّيَ رَكْعَتَيْنِ إِلَّا أَنْ يَكُونَ لَهُ عُذْرٌ قَالَ عَلِيُّ بْنُ الْمَدِينِيِّ وَحَدِيثُ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ خَطَأٌ أَخْبَرَنِي بِذَلِكَ إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ الْمَدِينِيِّ
[ഖുതൈബ ബിൻ സഈദ്] പറഞ്ഞു; [മാലിക് ബിൻ അനസ്] [അമീർ ബിൻ അബ്ദുല്ല ബിൻ അസ് സുബൈർ] [അംറു ബിൻ സുലൈം അസ് സുറാഖി] [അബു ഖതാദ] യിൽ നിന്ന് ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു; 'റസൂലുല്ലാഹ് സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം പറഞ്ഞു; 'നിങ്ങളിൽ ഒരാൾ പള്ളിയിൽ പ്രവേശിച്ചാൽ, ഇരിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് രണ്ട് റക്അത്ത് നമസ്കരിക്കണം'. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'ഈ അധ്യായത്തിൽ ജാബിർ, അബു ഉമാമ, അബു ഹുറൈറ, അബു ദ്സാർ, കഅബ് ബിൻ മാലിക് എന്നിവരുടെ നിവേദനങ്ങളും ഉണ്ട്'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'അബു ഖതാദയുടെ ഹദീസ് ഹസൻ ആധികാരികമാണ്. [മുഹമ്മദ് ബിൻ അജ്ലാൻ] എന്നിവരും അതിനുപുറമെ മാലിക് ബിൻ അനസ് ഉദ്ധരിച്ചത് പോലെ [ആമിർ ബിൻ അബ്ദുല്ല ബിൻ അസ് സുബൈർ] ൽ നിന്നുള്ള ഈ ഹദീസും ഉദ്ധരിച്ചിട്ടുണ്ട്. അംറ് ബിൻ സുലൈം ബിൻ അസ് സുറാഖിയിൽ നിന്ന്, ജാബിർ ബിൻ അബ്ദില്ലയിൽ നിന്ന്, പ്രവാചകൻ (സ) യിൽ നിന്ന് സുഹൈൽ ബിൻ സാലിഹ് ഈ ഹദീസ് ഉദ്ധരിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, ഈ ഹദീസിന്റെ സംപ്രേഷണ ശൃംഖല സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. അബു ഖതാദയുടെ ഹദീസ് കൂടുതൽ ആധികാരികമാണ്. ഞങ്ങളുടെ സഹപ്രവർത്തകർ ഈ ഹദീസ് പരിശീലിച്ചിരുന്നു, ഒരാൾ പള്ളിയിൽ പ്രവേശിച്ചാൽ, ഒരു ഒഴികഴിവുമില്ലെങ്കിൽ, രണ്ട് റക്അത്ത് നമസ്കരിക്കുന്നതുവരെ അയാൾ ഇരിക്കില്ല എന്നത് അവർക്ക് ഇഷ്ടപ്പെട്ടു. അലി ബിൻ അൽ മദീനി പറഞ്ഞു: 'സുഹൈൽ ബിൻ അബു സാലിഹിന്റെ ഈ ഹദീസ് തെറ്റാണ്. അലി ബിൻ അൽ മദീനിയിൽ നിന്ന് ഇസ്ഹാഖ് ബിൻ ഇബ്രാഹിം ആണ് എന്നെ ഇക്കാര്യം അറിയിച്ചത്.'
Imam Tirmidzi : 291
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ وَأَبُو عَمَّارٍ الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ الْمَرْوَزِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْأَرْضُ كُلُّهَا مَسْجِدٌ إِلَّا الْمَقْبَرَةَ وَالْحَمَّامَقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَجَابِرٍ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَحُذَيْفَةَ وَأَنَسٍ وَأَبِي أُمَامَةَ وَأَبِي ذَرٍّ قَالُوا إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ جُعِلَتْ لِيَ الْأَرْضُ مَسْجِدًا وَطَهُورًا قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي سَعِيدٍ قَدْ رُوِيَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ مُحَمَّدٍ رِوَايَتَيْنِ مِنْهُمْ مَنْ ذَكَرَهُ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ وَمِنْهُمْ مَنْ لَمْ يَذْكُرْهُ وَهَذَا حَدِيثٌ فِيهِ اضْطِرَابٌ رَوَى سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُرْسَلٌ وَرَوَاهُ حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَوَاهُ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى عَنْ أَبِيهِ قَالَ وَكَانَ عَامَّةُ رِوَايَتِهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَأَنَّ رِوَايَةَ الثَّوْرِيِّ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَثْبَتُ وَأَصَحُّ مُرْسَلًا
[ഇബ്നു അബു ഉമർ], [അബു 'അമ്മർ അൽ ഹുസൈൻ ബിൻ ഹുറൈത്സ് അൽ മർവാസി] എന്നിവർ പറഞ്ഞതായി ഞങ്ങൾക്ക് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; [അംറു ബിൻ യഹ്യ] യിൽ നിന്ന് [അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ്] [അബു സഈദ് അൽ ഖുദ്രി] യിൽ നിന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'റസൂലുള്ളാഹ് സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം പറഞ്ഞു; 'ഖബറുകളും കുളിമുറികളും ഒഴികെ മുഴുവൻ ഭൂമിയും ഒരു പള്ളിയാണ്'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു, 'ഈ അധ്യായത്തിൽ അലി, അബ്ദുല്ല ബിൻ അംറു, അബു ഹുറൈറ, ജാബിർ, ഇബ്നു അബ്ബാസ്, ഹുദ്സൈഫ, അനസ്, അബു ഉമാമ, അബു ദ്സാർ എന്നിവരുടെ ഹദീസുകളും ഉണ്ട്. അവർ പറഞ്ഞു; 'പ്രവാചകൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം പറഞ്ഞു; 'ഭൂമി എനിക്ക് വേണ്ടി സുജൂദ് ചെയ്യാനും ശുദ്ധീകരിക്കാനുമുള്ള സ്ഥലമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടു'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'അബു സഈദിന്റെ ഈ ഹദീസ് അബ്ദുൽ അസീസ് ബിൻ മുഹമ്മദിൽ നിന്ന് രണ്ട് നിവേദനങ്ങളിലായി നിവേദനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്; ഒരു നിവേദനം അബു സഈദിനെ പരാമർശിക്കുന്നു, മറ്റൊരു നിവേദനം അതിനെക്കുറിച്ച് പരാമർശിക്കുന്നില്ല. ഈ ഹദീസിൽ ഒരു ഇദ്ൽത്തിറാബ് ഉണ്ട് - വൈരുദ്ധ്യാത്മകം. [സുഫ്യാൻ അത്സ് ത്സൗരി] [അമ്രു ബിൻ യഹ്യ]യിൽ നിന്ന് [അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ്] പ്രവാചകൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിൽ നിന്ന് ഈ ഹദീസ് മുർസൽ രീതിയിൽ ഉദ്ധരിച്ചു, [ഹംദദ് ബിൻ സലമ] [അമ്രു ബിൻ യഹ്യ]യിൽ നിന്ന് [അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ്] പ്രവാചകൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിൽ നിന്ന് [അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ്] ഇത് ഉദ്ധരിച്ചു. [മുഹമ്മദ് ബിൻ ഇസ്ഹാഖ്] [അമ്രു ബിൻ യഹ്യ]യിൽ നിന്ന് [അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ്] ഇത് ഉദ്ധരിച്ചു. തുടർന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'ചരിത്രത്തിന്റെ ഭൂരിഭാഗവും അബു സഈദിൽ നിന്നുള്ളതാണ്, പ്രവാചകൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിൽ നിന്നുള്ളതാണ്. എന്നിരുന്നാലും, ഈ ഹദീസിൽ അദ്ദേഹം അബു സഈദിനെ പരാമർശിക്കുന്നില്ല, അംറു ബിൻ യഹ്യയിൽ നിന്ന്, അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ് പ്രവാചകൻ ശല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിൽ നിന്ന്, അത്സ് ത്സൗരിയുടെ ചരിത്രം മുർസലിൽ ശക്തവും കൂടുതൽ ആധികാരികവുമായിരുന്നു എന്ന മട്ടിൽ'.
Imam Tirmidzi : 292
حَدَّثَنَا بُنْدَارٌ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ الْحَنَفِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ مَحْمُودِ بْنِ لَبِيدٍ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ قَالَسَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ بَنَى لِلَّهِ مَسْجِدًا بَنَى اللَّهُ لَهُ مِثْلَهُ فِي الْجَنَّةِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ وَعَلِيٍّ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَأَنَسٍ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَعَائِشَةَ وَأُمِّ حَبِيبَةَ وَأَبِي ذَرٍّ وَعَمْرِو بْنِ عَبَسَةَ وَوَاثِلَةَ بْنِ الْأَسْقَعِ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عُثْمَانَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَمَحْمُودُ بْنُ لَبِيدٍ قَدْ أَدْرَكَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَحْمُودُ بْنُ الرَّبِيعِ قَدْ رَأَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُمَا غُلَامَانِ صَغِيرَانِ مَدَنِيَّانِ
[ബുന്ദർ] പറഞ്ഞു; [അബൂബക്കർ അൽ ഹനഫി] പറഞ്ഞു; [അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ്] [മഹ്മൂദ് ബിൻ ലബീദ്] [ഉഥ്മാൻ ബിൻ അഫ്ഫാൻ] ൽ നിന്ന് [അബ്ദുൽ ഹമീദ് ബിൻ ജാഫർ] പറഞ്ഞു: 'നബി (സ) പറയുന്നത് ഞാൻ കേട്ടു; 'ആരെങ്കിലും അല്ലാഹുവിന് വേണ്ടി ഒരു പള്ളി പണിതാൽ, അല്ലാഹു സ്വർഗത്തിൽ അതുപോലുള്ള ഒന്ന് നിർമ്മിക്കും'. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'ഈ അധ്യായത്തിൽ അബൂബക്കർ, ഉമർ, അലി, അബ്ദുല്ല ബിൻ ഉമർ, അനസ്, ഇബ്നു അബ്ബാസ്, 'ഐസ്യ, ഉമ്മു ഹബീബ, അബു ദ്സാർ, അമ്രു ബിൻ അബാസ, വത്സില ബിൻ അൽ അസ്ഖ', അബു ഹുറൈറ, ജാബിർ ബിൻ അബ്ദുല്ല എന്നിവരുടെ നിവേദനങ്ങളും ഉണ്ട്. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഉഥ്മാന്റെ ഹദീസ് ഹസനാണ്.' മഹ്മൂദ് ബിൻ ലബീദ് ഒരിക്കൽ പ്രവാചകൻ ശല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിനെ കണ്ടുമുട്ടി, അതുപോലെ മഹ്മൂദ് ബിൻ അർ റബീഉം പ്രവാചകൻ ശല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിനെ കണ്ടുമുട്ടി, ഇരുവരും മദീന നഗരത്തിലെ കൊച്ചുകുട്ടികളായിരുന്നു.
Imam Tirmidzi : 293
وَقَدْ رُوِيَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ مَنْ بَنَى لِلَّهِ مَسْجِدًا صَغِيرًا كَانَ أَوْ كَبِيرًا بَنَى اللَّهُ لَهُ بَيْتًا فِي الْجَنَّةِحَدَّثَنَا بِذَلِكَ قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا نُوحُ بْنُ قَيْسٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ مَوْلَى قَيْسٍ عَنْ زِيَادٍ النُّمَيْرِيِّ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذَا
'ആരെങ്കിലും ചെറുതോ വലുതോ ആയാലും അല്ലാഹുവിന് വേണ്ടി ഒരു പള്ളി പണിതാൽ അല്ലാഹു അവന് സ്വർഗത്തിൽ ഒരു വീട് പണിയും' എന്ന് പ്രവാചകൻ സ്വല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം (റ) പറഞ്ഞതായി അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. [ഖുതൈബ] ഞങ്ങളോട് അങ്ങനെ പറഞ്ഞു, അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; [അനസിൽ നിന്ന്] [അബ്ദുറഹ്മാൻ] ഖൈസിന്റെ ദാസൻ [സിയാദ് അൻ നുമൈരി] പ്രവാചകൻ (സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം) ഇതുപോലെ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്'.
Imam Tirmidzi : 294
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ بْنُ سَعِيدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جُحَادَةَ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَلَعَنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ زَائِرَاتِ الْقُبُورِ وَالْمُتَّخِذِينَ عَلَيْهَا الْمَسَاجِدَ وَالسُّرُجَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَعَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَأَبُو صَالِحٍ هَذَا هُوَ مَوْلَى أُمِّ هَانِئِ بِنْتِ أَبِي طَالِبٍ وَاسْمُهُ بَاذَانُ وَيُقَالُ بَاذَامُ أَيْضًا
[ഖുതൈബ] പറഞ്ഞു എന്ന് ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; [മുഹമ്മദ് ബിൻ ജുഹാദ]യിൽ നിന്ന് [അബു സാലിഹ്]യിൽ നിന്ന് [ഇബ്നു അബ്ബാസ്] പറഞ്ഞു [അബ്ദുൽ വാരിത്സ് ബിൻ സഈദ്] പറഞ്ഞു: 'അല്ലാഹുവിന്റെ ദൂതൻ ശല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം ഖബറിലേക്ക് പോകുന്ന തീർത്ഥാടകരെയും, അത് ഒരു പള്ളിയാക്കി മാറ്റിയ ആളുകളെയും, അതിൽ വിളക്കുകൾ സ്ഥാപിക്കുന്ന ആളുകളെയും ശപിച്ചു'. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'ഈ അധ്യായത്തിൽ അബു ഹുറൈറയിൽ നിന്നും 'ഐസിയാ'യിൽ നിന്നും ഒരു ചരിത്രമുണ്ട്. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഇബ്നു അബ്ബാസിന്റെ ഈ ഹദീസ് ഹസൻ ഡിഗ്രിയിലാണ്. അതേസമയം, അബു സാലിഹ് ഉമ്മു ഹാനി ബിൻത് അബു താലിബിന്റെ ദാസനായിരുന്നു, അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേര് ബദ്സാൻ, അല്ലെങ്കിൽ ബദ്സം എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു'.
Imam Tirmidzi : 295
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَكُنَّا نَنَامُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْجِدِ وَنَحْنُ شَبَابٌقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَخَّصَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي النَّوْمِ فِي الْمَسْجِدِ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ لَا يَتَّخِذُهُ مَبِيتًا وَلَا مَقِيلًا وَقَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ ذَهَبُوا إِلَى قَوْلِ ابْنِ عَبَّاسٍ
[മഹ്മൂദ് ബിൻ ഗൈലാൻ] പറഞ്ഞതായി ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; [അബ്ദുറസാഖ്] പറഞ്ഞതായി ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; [സലിം] (ഇബ്നു ഉമർ) പറഞ്ഞതായി [മഅ്മർ] പറഞ്ഞതായി [അസ് സുഹ്രി] യിൽ നിന്ന് [മഅ്മർ] ഞങ്ങൾക്ക് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്; 'റസൂലുല്ലാഹി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിന്റെ കാലത്ത് ഞങ്ങൾ ചെറുപ്പമായിരുന്നപ്പോൾ പള്ളിയിൽ ഉറങ്ങിയിരുന്നു'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഇബ്നു ഉമറിന്റെ ഈ ഹദീസ് ഹസൻ ആധികാരികമാണ്. ചില ശാസ്ത്ര വിദഗ്ധർ പള്ളികളിൽ ഉറങ്ങാൻ അനുവദിക്കുന്നത് എളുപ്പമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഇബ്നു അബ്ബാസ് പറഞ്ഞു; 'രാത്രിയിൽ ഉറങ്ങാനോ ഉറങ്ങാനോ ഉള്ള സ്ഥലമായി പള്ളി ഉപയോഗിക്കരുത്'. ചില ശാസ്ത്ര വിദഗ്ധർ ഇബ്നു അബ്ബാസിന്റെ വാക്കുകളോട് യോജിക്കുന്നു.
Imam Tirmidzi : 296
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ نَهَى عَنْ تَنَاشُدِ الْأَشْعَارِ فِي الْمَسْجِدِ وَعَنْ الْبَيْعِ وَالِاشْتِرَاءِ فِيهِ وَأَنْ يَتَحَلَّقَ النَّاسُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ قَبْلَ الصَّلَاةِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ بُرَيْدَةَ وَجَابِرٍ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَعَمْرُو بْنُ شُعَيْبٍ هُوَ ابْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ رَأَيْتُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَذَكَرَ غَيْرَهُمَا يَحْتَجُّونَ بِحَدِيثِ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ قَالَ مُحَمَّدٌ وَقَدْ سَمِعَ شُعَيْبُ بْنُ مُحَمَّدٍ مِنْ جَدِّهِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ أَبُو عِيسَى وَمَنْ تَكَلَّمَ فِي حَدِيثِ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ إِنَّمَا ضَعَّفَهُ لِأَنَّهُ يُحَدِّثُ عَنْ صَحِيفَةِ جَدِّهِ كَأَنَّهُمْ رَأَوْا أَنَّهُ لَمْ يَسْمَعْ هَذِهِ الْأَحَادِيثَ مِنْ جَدِّهِ قَالَ عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَذُكِرَ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ أَنَّهُ قَالَ حَدِيثُ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عِنْدَنَا وَاهٍ وَقَدْ كَرِهَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ الْبَيْعَ وَالشِّرَاءَ فِي الْمَسْجِدِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ التَّابِعِينَ رُخْصَةٌ فِي الْبَيْعِ وَالشِّرَاءِ فِي الْمَسْجِدِ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَيْرِ حَدِيثٍ رُخْصَةٌ فِي إِنْشَادِ الشِّعْرِ فِي الْمَسْجِدِ
[ഖുതൈബ] പറഞ്ഞു; [അൽ ലൈത്സ്] [ഇബ്നു അജ്ലാൻ] [അമ്രു ബിൻ സിയുഐബ്] [അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ്] [അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുത്തച്ഛൻ] [അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുത്തച്ഛൻ] റസൂലുല്ലാഹി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിൽ നിന്ന്; വെള്ളിയാഴ്ചകളിൽ പ്രാർത്ഥന സമയത്തിന് മുമ്പ് പള്ളിയിൽ കവിത ചൊല്ലുന്നതും, ഇടപാടുകൾ വാങ്ങുന്നതും വിൽക്കുന്നതും, ഹലഖ - ഒത്തുചേരലുകൾ നടത്തുന്നതും അദ്ദേഹം വിലക്കിയതായി ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'ഈ അധ്യായത്തിൽ ബുറൈദ, ജാബിർ, അനസ് എന്നിവരുടെ ഹദീസുകളും ഉണ്ട്'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'അബ്ദുല്ലാ ബിൻ അംറു ബിൻ അൽ ആഷിന്റെ ഈ ഹദീസ് ഹസൻ ഡിഗ്രിയിലാണ്. മുഹമ്മദ് ബിൻ അബ്ദുല്ല ബിൻ അംറു ബിൻ അൽ ആഷിന്റെ മകനാണ് അംറു ബിൻ സിയുഐബ്. മുഹമ്മദ് ബിൻ ഇസ്മാഈൽ പറഞ്ഞു; 'ഞാൻ അഹ്മദിനെയും ഇസ്ഹാക്കിനെയും കണ്ടു - അവർ രണ്ടുപേരെയും കൂടാതെ - അവർ അംറു ബിൻ സിയുഐബിന്റെ ഹദീസിൽ നിന്ന് അനുമാനിച്ചതായി പരാമർശിച്ചു'. മുഹമ്മദ് പറഞ്ഞു; 'സുഐബ് ബിൻ മുഹമ്മദ് തന്റെ മുത്തച്ഛനായ അബ്ദുല്ലാഹ് ബിൻ അംറുവിൽ നിന്ന് അത് കേട്ടു'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'അംറു ബിൻ ശുഐബിന്റെ ഹദീസിനെക്കുറിച്ച് ചർച്ച ചെയ്യുകയും അതിനെ ദുർബലപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നവരെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം, അംറു ബിൻ ശുഐബ് തന്റെ മുത്തച്ഛന്റെ സ്വഹീഫ - പുസ്തകത്തിൽ നിന്നുള്ള ഹദീസുകൾ നിവേദനം ചെയ്തതുകൊണ്ടാണ്. അംറു ബിൻ ശുഐബ് തന്റെ മുത്തച്ഛനിൽ നിന്ന് നേരിട്ട് ഈ ഹദീസുകൾ കേട്ടിട്ടില്ലെന്ന് അവർ കാണുന്നതുപോലെയാണ്'. അലി ബിൻ അബ്ദുല്ല പറഞ്ഞു; 'യഹ്യ ബിൻ സഈദിൽ നിന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞതായി പരാമർശിച്ചിട്ടുണ്ട്; 'അംറു ബിൻ ശുഐബിന്റെ ഹദീസ് ഞങ്ങൾക്ക് ഒരു വാഹിൻ - ദുർബല ഹദീസാണ് -'. ചില പണ്ഡിതന്മാർ പള്ളിയിൽ വാങ്ങുന്നതും വിൽക്കുന്നതും മക്റൂഹായി കണക്കാക്കുന്നു, ഇതാണ് അഹ്മദിന്റെയും ഇസ്ഹാഖിന്റെയും അഭിപ്രായം. പള്ളിയിൽ വാങ്ങുന്നതും വിൽക്കുന്നതും ഇടപാടുകൾ നടത്തുന്നതിന് ഇളവുണ്ടെന്ന് താബിഈനുകളിലെ ചില പണ്ഡിതരിൽ നിന്ന് നിവേദനം ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. പള്ളിയിൽ കവിത ചൊല്ലുന്നതിനുള്ള ഇളവിനെക്കുറിച്ച് പ്രവാചകൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിൽ നിന്ന് നിരവധി ഹദീസുകളിൽ നിവേദനം ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്'.
Imam Tirmidzi : 297
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ عَنْ أُنَيْسِ بْنِ أَبِي يَحْيَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَامْتَرَى رَجُلٌ مِنْ بَنِي خُدْرَةَ وَرَجُلٌ مِنْ بَنِي عَمْرِو بْنِ عَوْفٍ فِي الْمَسْجِدِ الَّذِي أُسِّسَ عَلَى التَّقْوَى فَقَالَ الْخُدْرِيُّ هُوَ مَسْجِدُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ الْآخَرُ هُوَ مَسْجِدُ قُبَاءٍ فَأَتَيَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي ذَلِكَ فَقَالَ هُوَ هَذَا يَعْنِي مَسْجِدَهُ وَفِي ذَلِكَ خَيْرٌ كَثِيرٌقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ سَأَلْتُ يَحْيَى بْنَ سَعِيدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي يَحْيَى الْأَسْلَمِيِّ فَقَالَ لَمْ يَكُنْ بِهِ بَأْسٌ وَأَخُوهُ أُنَيْسُ بْنُ أَبِي يَحْيَى أَثْبَتُ مِنْهُ
[ഖുതൈബ] പറഞ്ഞു; [അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ്] [സഈദ് അൽ ഖുദ്രി] യിൽ നിന്ന് [ഉനൈസ് ബിൻ അബു യഹ്യ] യിൽ നിന്ന് [ഹാതിം ബിൻ ഇസ്മാഈൽ] ഞങ്ങൾക്ക് പറഞ്ഞു: 'ഖുദ്രാ ഗോത്രത്തിലെ ഒരാൾ അംറു ബിൻ ഔഫ് ഗോത്രത്തിലെ ഒരാളുമായി വിശ്വാസത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ നിർമ്മിക്കുന്ന പള്ളിയെക്കുറിച്ച് തർക്കിച്ചു. ബനീ ഖുദ്രാ നിവാസികൾ പറഞ്ഞു; 'അത് റസൂലുല്ലാഹി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിന്റെ പള്ളിയാണ്;' ബനീ അമ്രു ബിൻ ഔഫ് നിവാസി പറഞ്ഞു; 'അത് ഖുബാ പള്ളിയാണ്'. പിന്നീട് അവർ റസൂലുല്ലാഹി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിന്റെ അടുക്കൽ പോയി ഇതിനെക്കുറിച്ച് പരാതിപ്പെട്ടു, അതിനാൽ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'അതാണ് ഈ പള്ളി - അതായത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പള്ളി -, ഖുബാ പള്ളിയിൽ 'ധാരാളം നന്മകളുണ്ട്'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഈ ഹദീസ് ഹസൻ ആധികാരികമാണ്.' അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'അബൂബക്കർ അലി ബിൻ അബ്ദുല്ലയിൽ നിന്ന് ഞങ്ങൾക്ക് പറഞ്ഞു, അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു;' 'മുഹമ്മദ് ബിൻ അബു യഹ്യ അൽ അസ്ലമിയെക്കുറിച്ച് ഞാൻ യഹ്യ ബിൻ സഈദിനോട് ചോദിച്ചു, അദ്ദേഹം മറുപടി പറഞ്ഞു, 'അദ്ദേഹം ഒരു പ്രശ്നക്കാരനല്ല. അദ്ദേഹത്തിന്റെ സഹോദരൻ ഉനൈസ് ബിൻ അബു യഹ്യ ആയിരുന്നു, അദ്ദേഹം അദ്ദേഹത്തെക്കാൾ മികച്ചവനായിരുന്നു'.
Imam Tirmidzi : 298
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ أَبُو كُرَيْبٍ وَسُفْيَانُ بْنُ وَكِيعٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَبْرَدِ مَوْلَى بَنِي خَطْمَةَ أَنَّهُ سَمِعَ أُسَيْدَ بْنَ ظُهَيْرٍ الْأَنْصَارِيَّ وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُحَدِّثُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الصَّلَاةُ فِي مَسْجِدِ قُبَاءٍ كَعُمْرَةٍقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ سَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أُسَيْدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَلَا نَعْرِفُ لِأُسَيْدِ بْنِ ظُهَيْرٍ شَيْئًا يَصِحُّ غَيْرَ هَذَا الْحَدِيثِ وَلَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ أَبِي أُسَامَةَ عَنْ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ جَعْفَرٍ وَأَبُو الْأَبْرَدِ اسْمُهُ زِيَادٌ مَدِينِيٌّ
[മുഹമ്മദ് ബിൻ അൽ 'അലാഅ് അബു കുറൈബ്] ഉം [സുഫ്യാൻ ബിൻ വാകി' ഉം] പറഞ്ഞു: [അബ്ദുൽ ഹമീദ് ബിൻ ജാഫറിൽ] നിന്ന് [അബു ഉസാമ] ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞതായി അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: [അബു അൽ അബ്രദ്] ബനീ ഖത്മയുടെ ദാസൻ ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞതായി അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: [ഉസൈദ് ബിൻ സുഹൈർ അൽ അൻസാരി] അദ്ദേഹം പ്രവാചകൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിന്റെ അനുയായികളിൽ ഒരാളായിരുന്നു - അദ്ദേഹം അത് പ്രവാചകൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിൽ നിന്ന് പറഞ്ഞു: അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: "ഖുബാ പള്ളിയിൽ നമസ്കരിക്കുന്നതിന് ഉംറ നിർവഹിക്കുന്നതിന് തുല്യമായ പ്രതിഫലമുണ്ട്." അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: 'ഈ അധ്യായത്തിൽ സഹ്ൽ ബിൻ ഹുനൈഫിൽ നിന്നുള്ള ഒരു ഹദീസും ഉണ്ട്'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു: 'ഉസൈദിന്റെ ഹദീസ് ഹസൻ ഗരീബ് തലത്തിലുള്ളതാണ്, ഈ ഹദീസ് ഒഴികെ ഉസൈദ് ബിൻ സുഹൈറിൽ നിന്നുള്ള ഒരു ചെറിയ ആധികാരിക ഹദീസും ഞങ്ങൾക്ക് അറിയില്ല. അബു ഉസാമയുടെ, അബ്ദുൽ ഹമീദ് ബിൻ ജാഫറിന്റെ ഹദീസിൽ നിന്നുള്ളതല്ലാതെ നമുക്ക് ഇതിനെക്കുറിച്ച് ഒന്നും അറിയില്ല. അതേസമയം, അബു അൽ അബ്രാദിന്റെ പേര് സിയാദ് മദീനി എന്നാണ്.
Imam Tirmidzi : 299
حَدَّثَنَا الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ ح و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ عَنْ مَالِكٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ رَبَاحٍ وَعُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْأَغَرِّ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْأَغَرِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ صَلَاةٌ فِي مَسْجِدِي هَذَا خَيْرٌ مِنْ أَلْفِ صَلَاةٍ فِيمَا سِوَاهُ إِلَّا الْمَسْجِدَ الْحَرَامَقَالَ أَبُو عِيسَى وَلَمْ يَذْكُرْ قُتَيْبَةُ فِي حَدِيثِهِ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ إِنَّمَا ذَكَرَ عَنْ زَيْدِ بْنِ رَبَاحٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْأَغَرِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَأَبُو عَبْدِ اللَّهِ الْأَغَرُّ اسْمُهُ سَلْمَانُ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَمَيْمُونَةَ وَأَبِي سَعِيدٍ وَجُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ وَابْنِ عُمَرَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ وَأَبِي ذَرٍّ
[അൽ അൻസാരി] പറഞ്ഞു; [മാലിക്കിൽ നിന്ന്] [മ'ന്] പറഞ്ഞു. -സനദ് വഴിതിരിച്ചുവിട്ടു- [ഖുതൈബ] [മാലിക്കിൽ നിന്ന്] [സായിദ് ബിൻ റബയിൽ നിന്ന്] [ഉബൈദുള്ള ബിൻ അബു അബ്ദുല്ല അൽ അഗർ] [അബു അബ്ദുല്ല അൽ അഗർ] [അബു ഹുറൈറ] ൽ നിന്ന് പറഞ്ഞു; 'റസൂലുള്ളാഹ് സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം പറഞ്ഞു; 'ഗ്രാൻഡ് മസ്ജിദ് ഒഴികെയുള്ള മറ്റ് പള്ളികളിലെ ആയിരം പ്രാർത്ഥനകളേക്കാൾ എന്റെ പള്ളിയിലെ പ്രാർത്ഥന പ്രധാനമാണ്.' അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഖുതൈബ തന്റെ ഹദീസിൽ ഉബൈദുള്ളയിൽ നിന്ന് പരാമർശിക്കുന്നില്ല. പക്ഷേ അദ്ദേഹം സൈദ് ബിൻ റബ, അബു അബ്ദുല്ല അൽ അഗർ, അബു ഹുറൈറ' എന്ന് മാത്രമേ പരാമർശിച്ചിട്ടുള്ളൂ'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഈ ഹദീസ് ഹസൻ ആധികാരികമാണ്. അബു അബ്ദുല്ല അൽ അഗർ എന്ന പേര് സൽമാൻ എന്നാണ്. ഈ ഹദീസ് അബു ഹുറൈറയിൽ നിന്ന് പലവിധത്തിൽ ഉദ്ധരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്, പ്രവാചകൻ ശല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിൽ നിന്ന്'. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; ഈ അധ്യായത്തിൽ അലി, മൈമൂന, അബു സൈദ്, ജുബൈർ ബിൻ മുത്വീം, ഇബ്നു ഉമർ, ഉബൈദുല്ലാ ബിൻ അസ് സുബൈർ, അബു ദ്സാർ എന്നിവരിൽ നിന്നുള്ള വിവരണങ്ങളും ഉണ്ട്.
Imam Tirmidzi : 300
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ قَزَعَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تُشَدُّ الرِّحَالُ إِلَّا إِلَى ثَلَاثَةِ مَسَاجِدَ مَسْجِدِ الْحَرَامِ وَمَسْجِدِي هَذَا وَمَسْجِدِ الْأَقْصَىقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
[ഇബ്നു അബു ഉമർ] പറഞ്ഞു; [അബു സഈദ് അൽ ഖുദ്രി] യിൽ നിന്ന് [അബ്ദുൽ മാലിക് ബിൻ ഉമൈർ] യിൽ നിന്ന് [സുഫ്യാൻ ബിൻ ഉയൈന] പറഞ്ഞു; 'റസൂലുല്ലാഹി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം പറഞ്ഞു; 'മൂന്ന് പള്ളികളിലേക്കല്ലാതെ ആരാധനയോടെ യാത്ര ചെയ്യാൻ അനുവാദമില്ല; അൽ-ഹറാം പള്ളി, എന്റെ പള്ളി, അൽ അഖ്സ പള്ളി.' അബൂ ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഈ ഹദീസ് യഥാർത്ഥ ഹസനാണ്.'