Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith
Hadith
Imam Tirmidzi : 281
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ مِسْعَرٍ وَسُفْيَانَ عَنْ زِيَادِ بْنِ عَلَاقَةَ عَنْ عَمِّهِ قُطْبَةَ بْنِ مَالِكٍ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْرَأُ فِي الْفَجْرِ{ وَالنَّخْلَ بَاسِقَاتٍ }فِي الرَّكْعَةِ الْأُولَىقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَمْرِو بْنِ حُرَيْثٍ وَجَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ السَّائِبِ وَأَبِي بَرْزَةَ وَأُمِّ سَلَمَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ قُطْبَةَ بْنِ مَالِكٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَرُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَرَأَ فِي الصُّبْحِ بِالْوَاقِعَةِ وَرُوِيَ عَنْهُ أَنَّهُ كَانَ يَقْرَأُ فِي الْفَجْرِ مِنْ سِتِّينَ آيَةً إِلَى مِائَةٍ وَرُوِيَ عَنْهُ أَنَّهُ قَرَأَ{ إِذَا الشَّمْسُ كُوِّرَتْ }وَرُوِي عَنْ عُمَرَ أَنَّهُ كَتَبَ إِلَى أَبِي مُوسَى أَنْ اقْرَأْ فِي الصُّبْحِ بِطِوَالِ الْمُفَصَّلِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَعَلَى هَذَا الْعَمَلُ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ قَالَ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ
беҙгә [Ханнад] әйтте; беҙгә [Вәкиғ] [Мисәр] һәм [Суфьян] [Зияд бин Алаҡа] абзыйынан [Ҡотба бин Мәлик] һөйләне, ул әйтте; — Мин беренсе рәҡәғәттә иртәнге намаҙ ваҡытында Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһис-сәләмдең: «ВАН-НӘХЛӘ БӘСИҠАТ -һәм бейек хөрмә ағасы- беренсе рәҡәғәттә иртәнге намаҙ ваҡытында» тигәнен уҡығанын ишеттем. Ул әйтте; — Был бүлектә шулай уҡ Әмру бин Һүрәйт, Джәбир бин Самра, Ғабдулла бин Әс Сәғиб, Әбү Бәрзә һәм Өммө Сәләмәнән дә тарих бар. Әбү Иса әйтте; — Ҡотба бин Мәликтең хәҙистәре хәсән сахих. Пәйғәмбәребеҙҙән риүәйәт ителә: ул иртәнге намаҙ ваҡытында «Әл-Вәҡиғә» сүрәһен уҡыған. Һәм унан шулай уҡ риүәйәт ителгән: Пәйғәмбәребеҙ уҡыған; ИДЗАСЫ СЫЯМСУ КҮҮВИРӘТ. Һәм Ғүмәрҙән шулай уҡ риүәйәт ителә: бер ваҡыт ул Әбү Мусаға иртәнге намаҙ ваҡытында оҙон хәрефтәр уҡыуын һорап хат яҙған. Әбү Иса әйтте; — Был осраҡта ғалимдар уны ҡулланырға ризалашты. Был фекерҙе Суфьян Ац Цаури, бин Әл Мөбәрәк һәм Сәфииғ ҡабул иткән.
Hadith
Imam Tirmidzi : 282
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقْرَأُ فِي الظُّهْرِ وَالْعَصْرِ بِالسَّمَاءِ ذَاتِ الْبُرُوجِ وَالسَّمَاءِ وَالطَّارِقِ وَشِبْهِهِمَاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ خَبَّابٍ وَأَبِي سَعِيدٍ وَأَبِي قَتَادَةَ وَزَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ وَالْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَرَأَ فِي الظُّهْرِ قَدْرَ تَنْزِيلِ السَّجْدَةِ وَرُوِيَ عَنْهُ أَنَّهُ كَانَ يَقْرَأُ فِي الرَّكْعَةِ الْأُولَى مِنْ الظُّهْرِ قَدْرَ ثَلَاثِينَ آيَةً وَفِي الرَّكْعَةِ الثَّانِيَةِ خَمْسَ عَشْرَةَ آيَةً وَرُوِي عَنْ عُمَرَ أَنَّهُ كَتَبَ إِلَى أَبِي مُوسَى أَنْ اقْرَأْ فِي الظُّهْرِ بِأَوْسَاطِ الْمُفَصَّلِ وَرَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّ الْقِرَاءَةَ فِي صَلَاةِ الْعَصْرِ كَنَحْوِ الْقِرَاءَةِ فِي صَلَاةِ الْمَغْرِبِ يَقْرَأُ بِقِصَارِ الْمُفَصَّلِ وَرُوِي عَنْ إِبْرَاهِيمَ النَّخَعِيِّ أَنَّهُ قَالَ تَعْدِلُ صَلَاةُ الْعَصْرِ بِصَلَاةِ الْمَغْرِبِ فِي الْقِرَاءَةِ و قَالَ إِبْرَاهِيمُ تُضَاعَفُ صَلَاةُ الظُّهْرِ عَلَى صَلَاةِ الْعَصْرِ فِي الْقِرَاءَةِ أَرْبَعَ مِرَارٍ
беҙгә [Әхмәт бин Мәни] әйткән; беҙгә [Йәзид бин Һарун] әйткән; беҙгә [Хәммәд бин Сәләмә] [Симаҡ бин Хәрбтән] [Джәбир бин Самрахтан] хәбәр итте; 'Аллаһ Рәсүле саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм төштән һуң һәм аср намаҙҙары уҡылған СӘМӘ И ДЗАТУЛ БӨРӨЖ һәм СӘМӘ И ВӘТ СӘРИҠ һәм уларға оҡшаш нәмәләр булды'. Ул әйтте; Был сүрәлә Хаббаб, Әбү Сәғит, Әбү Ҡатада, Зәйет бин Сәбит һәм Әл-Бара бин Әзиб риүәйәттәре лә бар. Әбү Иса әйтте; — Джәбир бин Самраның был хәҙисе хәсәнле. Пәйғәмбәребеҙҙән риүәйәт ителгән: төшкө намаҙ ваҡытында ул Тәнзил -Әс Сәжәдә- хәрефе менән сағыштырырлыҡ хат уҡыған. Һәм унан шулай уҡ риүәйәт ителә: Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм төшкө намаҙҙың тәүге рәҡәғәтендә ни бары утыҙ аят уҡыған. Шул арала икенсе рәҡәғәттә ун биш аят ҡына бар. Һәм Ғүмәрҙән риүәйәт ителә: бер ваҡыт ул Әбү Мусаға төшкө намаҙ уҡығанда хаттарҙы уҡыуын һорап хат яҙған. Шул арала ҡайһы бер ғилми белгестәр Әср намаҙы ваҡытында уҡылған уҡыу Мәғриб намаҙы ваҡытында уҡылған кеүек, йәғни ҡыҫҡа хәрефтәр менән уҡыу тигән фекерҙә. Ибраһим Ән Нахаиҙан риүәйәт ителгән: ул былай тигән; «Әср һәм Мәғриб намаҙҙары өсөн уҡыуҙар сағыштырмаса». Ибраһим тағы ла: «Төшкө намаҙ уҡыу икенде намаҙынан дүрт тапҡырға оҙонораҡ», — тигән.
Hadith
Imam Tirmidzi : 283
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ أُمِّهِ أُمِّ الْفَضْلِ قَالَتْخَرَجَ إِلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ عَاصِبٌ رَأْسَهُ فِي مَرَضِهِ فَصَلَّى الْمَغْرِبَ فَقَرَأَ بِالْمُرْسَلَاتِ قَالَتْ فَمَا صَلَّاهَا بَعْدُ حَتَّى لَقِيَ اللَّهَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ وَابْنِ عُمَرَ وَأَبِي أَيُّوبَ وَزَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أُمِّ الْفَضْلِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَرَأَ فِي الْمَغْرِبِ بِالْأَعْرَافِ فِي الرَّكْعَتَيْنِ كِلْتَيْهِمَا وَرُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَرَأَ فِي الْمَغْرِبِ بِالطُّورِ وَرُوِيَ عَنْ عُمَرَ أَنَّهُ كَتَبَ إِلَى أَبِي مُوسَى أَنْ اقْرَأْ فِي الْمَغْرِبِ بِقِصَارِ الْمُفَصَّلِ وَرُوِيَ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ أَنَّهُ قَرَأَ فِي الْمَغْرِبِ بِقِصَارِ الْمُفَصَّلِ قَالَ وَعَلَى هَذَا الْعَمَلُ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ ابْنُ الْمُبَارَكِ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ و قَالَ الشَّافِعِيُّ وَذَكَرَ عَنْ مَالِكٍ أَنَّهُ كَرِهَ أَنْ يُقْرَأَ فِي صَلَاةِ الْمَغْرِبِ بِالسُّوَرِ الطِّوَالِ نَحْوَ الطُّورِ وَالْمُرْسَلَاتِ قَالَ الشَّافِعِيُّ لَا أَكْرَهُ ذَلِكَ بَلْ أَسْتَحِبُّ أَنْ يُقْرَأَ بِهَذِهِ السُّوَرِ فِي صَلَاةِ الْمَغْرِبِ
беҙгә [Ханнад] әйтте; беҙгә [Абда бин Сөләймән] [Мөхәммәт бин Исхаҡтан] [Әз Зөһриҙән] [Өбәйҙулла бин Абдулла бин Үтбахтан] [Ибнү Аббастан] әсәһенән [Өммөл Фәҙлл] һөйләне, ул әйтте; «Аллаһ Рәсүле саллаллаһу ғәләйһис-сәләм ауырыу сәбәпле башын бинт менән бәйләгәндә беҙҙе ҡаршы алырға сыҡты, һуңынан мәғриб намаҙы уҡыны һәм «Әл-Мөрсәләт» хатын уҡыны». Өммө Фадлл әйтте; «Бынан һуң ул Аллаһ менән осрашҡансы ҡабат намаҙ уҡыманы». Ул әйтте; «Был сүрәлә шулай уҡ Джүбәйер бин Мөсхим, Ибн Ғүмәр, Әбү Әйүп һәм Зәйет бин Сабиттың риүәйәттәре лә бар». Әбү Иса әйтте; Өммө Фәҙллдең хәҙисе хәсәх сахих. Мөхәриб намаҙы ваҡытында беренсе һәм икенсе рәҡәғәттәрҙә Әл-Ғәрәф сүрәһен уҡыған Пәйғәмбәребеҙҙән риүәйәт ителә. Һәм шулай уҡ пәйғәмбәребеҙҙән риүәйәт ителә: ул «Әс Түр» хатын уҡыған. Һәм Ғүмәрҙән риүәйәт ителгәнсә, ул бер ваҡыт Әбү Мусаға мәғриб намаҙы ваҡытында ҡыҫҡа хаттар уҡыуын һорап хат яҙған. Һәм Әбү Бәкрҙән риүәйәт ителә: ул Мәғриб намаҙында ҡыҫҡа хәрефтәр уҡый ине. Ул әйтте; — Ғалимдар был хәҙисте ғәмәлгә ашыра. Был фекерҙе бин Әл Мөбәрәк, Әхмәт һәм Исхаҡ та ҡабул иткән. Шәфиғи әйтте; — Мәликтән риүәйәт ителгәнсә, ул мәғриб намаҙҙары ваҡытында «Әс-Түр» һәм «Әл-Мөрсәләт» кеүек оҙон сүрәләр уҡыуҙы маҡсат итеп ҡуйған». Шәфиғи тағы ла: «Мин ҡабул итмәйем, ысынында хат мәғриб намаҙы ваҡытында уҡылһа, миңә оҡшай», — тигән.
Hadith
Imam Tirmidzi : 284
حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْخُزَاعِيُّ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ الْحُبَابِ حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ وَاقِدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْرَأُ فِي الْعِشَاءِ الْآخِرَةِ بِالشَّمْسِ وَضُحَاهَا وَنَحْوِهَا مِنْ السُّوَرِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ بُرَيْدَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَرَأَ فِي الْعِشَاءِ الْآخِرَةِ بِالتِّينِ وَالزَّيْتُونِ وَرُوِيَ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ أَنَّهُ كَانَ يَقْرَأُ فِي الْعِشَاءِ بِسُوَرٍ مِنْ أَوْسَاطِ الْمُفَصَّلِ نَحْوِ سُورَةِ الْمُنَافِقِينَ وَأَشْبَاهِهَا وَرُوِيَ عَنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ أَنَّهُمْ قَرَءُوا بِأَكْثَرَ مِنْ هَذَا وَأَقَلَّ فَكَأَنَّ الْأَمْرَ عِنْدَهُمْ وَاسِعٌ فِي هَذَا وَأَحْسَنُ شَيْءٍ فِي ذَلِكَ مَا رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَرَأَ بِالشَّمْسِ وَضُحَاهَا وَالتِّينِ وَالزَّيْتُونِ
беҙгә [Абдах бин Абдулла Әл Хузаи Әл Бәшри] әйткән; беҙгә [Зәйет бин Әл Хөбәб] әйтте; беҙгә [Хөсәйен бин Вәкид] [Ғабдулла бин Бурайҙа] [атаһынан] һөйләне, ул әйтте; «Рәсүлуллаһ шәллаллаһу ғәләйһи вәссәләм аҡшам намаҙында аҙағында ВӘСЫ СӘМСИ ВӘ ДЛӨХӘХӘ һәм шуға оҡшаш хәрефтәр уҡығыҙ». Ул әйтте; — Был бүлектә шулай уҡ Әл-Бара бин Әзиб һәм Әнәстең тарихы ла бар. Әбү Иса әйтте; — Был Бөрәйҙә хәҙис Хәсән дәрәжәһендә. Пәйғәмбәребеҙҙән риүәйәт ителә: ул аҡшам намаҙы аҙағында ВӘТТИНИ ВӘЗЗӘЙТӨН уҡый. Усман бин Аффандан риүәйәт ителгән, аҡшам намаҙында ул Әл Мөнәфикүндең хаты кеүек хаттарҙы һәм ' кеүек хаттарҙы уҡый. Пәйғәмбәребеҙҙең сәхәбәләренән дә риүәйәт ителгән: улар ҡайһы саҡта оҙонораҡ, ҡайһы саҡта ҡыҫҡараҡ хәрефтәр уҡый, әйтерһең дә, был мәсьәлә улар өсөн бик һығылмалы. Әммә нимә яҡшыраҡ, пәйғәмбәребеҙҙән риүәйәт ителгән, ул ВӘСИ СӘМСИ ВӘ ДЛӨХӘҺӘ һәм ВӘТТИИНИ ВӘЗЗӘЙТУУН уҡыны.
Hadith
Imam Tirmidzi : 285
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَرَأَ فِي الْعِشَاءِ الْآخِرَةِ بِالتِّينِ وَالزَّيْتُونِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
беҙгә [Ханнад] әйтте; беҙгә [Әбү Мөғәүиә] [Яхъя бин Сәғит Әл Әснхари] [Әди бин Сабит] [Әл Бара бин Әзиб] тарафынан әйтте; «Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм сиә намаҙында аҙағында ВАТТИИНИ ВӘЗЗӘЙТУН уҡый». Әбү Иса әйтте; — Был хәҙис хәсәнлек дөрөҫ.
Hadith
Imam Tirmidzi : 286
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ مَكْحُولٍ عَنْ مَحْمُودِ بْنِ الرَّبِيعِ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ قَالَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الصُّبْحَ فَثَقُلَتْ عَلَيْهِ الْقِرَاءَةُ فَلَمَّا انْصَرَفَ قَالَ إِنِّي أَرَاكُمْ تَقْرَءُونَ وَرَاءَ إِمَامِكُمْ قَالَ قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِي وَاللَّهِ قَالَ فَلَا تَفْعَلُوا إِلَّا بِأُمِّ الْقُرْآنِ فَإِنَّهُ لَا صَلَاةَ لِمَنْ لَمْ يَقْرَأْ بِهَاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَعَائِشَةَ وَأَنَسٍ وَأَبِي قَتَادَةَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عُبَادَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَرَوَى هَذَا الْحَدِيثَ الزُّهْرِيُّ عَنْ مَحْمُودِ بْنِ الرَّبِيعِ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا صَلَاةَ لِمَنْ لَمْ يَقْرَأْ بِفَاتِحَةِ الْكِتَابِ قَالَ وَهَذَا أَصَحُّ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا الْحَدِيثِ فِي الْقِرَاءَةِ خَلْفَ الْإِمَامِ عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ يَرَوْنَ الْقِرَاءَةَ خَلْفَ الْإِمَامِ
беҙгә [Ханнад] әйтте; беҙгә [Ғәбдәх бин Сөләймән] [Мөхәммәт бин Исхаҡтан] [Мәхүл бин Исхаҡтан] [Мәхмүт бин Әр Рабиғтан] [Үбәҙә бин Әш Шәмиттән] һөйләне, ул әйтте; Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәсалләм иртәнге намаҙын уҡыны, шунан һуң уға -аяттарҙы- уҡыуы ҡыйын кеүек тойолдо. Намаҙҙы тамамлағас: «Мин беләм, һин минең арҡамда аяттарҙы уҡыйһың», — тигән Үбәҙә бин Әш Шәмит; — Беҙ тинек; «Аллаһ менән ант итәм, дөрөҫ, эй, Аллаһ илсеһе». Ул: «Әл-Фатиха» сүрәһен уҡыуҙан башҡа бер нәмә лә эшләмәгеҙ, сөнки кешенең намаҙы уҡымайынса боҙола», — тигән. Ул әйтте; — Был сүрәлә шулай уҡ Әбү Һөрәйрә, Ғәйсиә, Әнәс, Әбү Ҡатада һәм Ғабдулла бин Әмру риүәйәттәре лә бар. Әбү Иса әйтте; — Был ғибәҙәт хәҙисе хәсән дәрәжәһендә. [Әз Зөһри] был хәҙисте [Мәхмүт бин Әр Рабиҙан] [Үбәҙә бин Әш Шәмиттән] пәйғәмбәребеҙҙән риүәйәт иткән, ул әйткән: «Фатихәтүл Кита-Әл Фатиха-ны уҡымаған кешегә доға юҡ». Ул әйтте; — Был хәҙис дөрөҫөрәк. Пәйғәмбәребеҙҙең сәхәбәләренән һәм тәбиғиҙәрҙән күп кенә ғалимдар был хәҙисте ғәмәлдә ҡуллана, атап әйткәндә, имам артында Ҡөрьән аяттарын уҡый. Был фекерҙе Мәлик бин Әнәс, бин Әл Мөбәрәк, Сиафии, Әхмәт һәм Исхаҡ ҡабул итә. Улар барыһы ла рухани артында уҡыу рөхсәт итә'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 287
حَدَّثَنَا الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ ابْنِ أُكَيْمَةَ اللَّيْثِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ انْصَرَفَ مِنْ صَلَاةٍ جَهَرَ فِيهَا بِالْقِرَاءَةِ فَقَالَ هَلْ قَرَأَ مَعِي أَحَدٌ مِنْكُمْ آنِفًا فَقَالَ رَجُلٌ نَعَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ إِنِّي أَقُولُ مَالِي أُنَازَعُ الْقُرْآنَ قَالَ فَانْتَهَى النَّاسُ عَنْ الْقِرَاءَةِ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيمَا جَهَرَ فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الصَّلَوَاتِ بِالْقِرَاءَةِ حِينَ سَمِعُوا ذَلِكَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ وَعِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ وَجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَابْنُ أُكَيْمَةَ اللَّيْثِيُّ اسْمُهُ عُمَارَةُ وَيُقَالُ عَمْرُو بْنُ أُكَيْمَةَ وَرَوَى بَعْضُ أَصْحَابِ الزُّهْرِيِّ هَذَا الْحَدِيثَ وَذَكَرُوا هَذَا الْحَرْفَ قَالَ قَالَ الزُّهْرِيُّ فَانْتَهَى النَّاسُ عَنْ الْقِرَاءَةِ حِينَ سَمِعُوا ذَلِكَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَيْسَ فِي هَذَا الْحَدِيثِ مَا يَدْخُلُ عَلَى مَنْ رَأَى الْقِرَاءَةَ خَلْفَ الْإِمَامِ لِأَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ هُوَ الَّذِي رَوَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا الْحَدِيثَ وَرَوَى أَبُو هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ مَنْ صَلَّى صَلَاةً لَمْ يَقْرَأْ فِيهَا بِأُمِّ الْقُرْآنِ فَهِيَ خِدَاجٌ فَهِيَ خِدَاجٌ غَيْرُ تَمَامٍ فَقَالَ لَهُ حَامِلُ الْحَدِيثِ إِنِّي أَكُونُ أَحْيَانًا وَرَاءَ الْإِمَامِ قَالَ اقْرَأْ بِهَا فِي نَفْسِكَ وَرَوَى أَبُو عُثْمَانَ النَّهْدِيُّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَمَرَنِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ أُنَادِيَ أَنْ لَا صَلَاةَ إِلَّا بِقِرَاءَةِ فَاتِحَةِ الْكِتَابِ وَاخْتَارَ أَكْثَرُ أَصْحَابِ الْحَدِيثِ أَنْ لَا يَقْرَأَ الرَّجُلُ إِذَا جَهَرَ الْإِمَامُ بِالْقِرَاءَةِ وَقَالُوا يَتَتَبَّعُ سَكَتَاتِ الْإِمَامِ وَقَدْ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الْقِرَاءَةِ خَلْفَ الْإِمَامِ فَرَأَى أَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ الْقِرَاءَةَ خَلْفَ الْإِمَامِ وَبِهِ يَقُولُ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَرُوِيَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُبَارَكِ أَنَّهُ قَالَ أَنَا أَقْرَأُ خَلْفَ الْإِمَامِ وَالنَّاسُ يَقْرَءُونَ إِلَّا قَوْمًا مِنْ الْكُوفِيِّينَ وَأَرَى أَنَّ مَنْ لَمْ يَقْرَأْ صَلَاتُهُ جَائِزَةٌ وَشَدَّدَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي تَرْكِ قِرَاءَةِ فَاتِحَةِ الْكِتَابِ وَإِنْ كَانَ خَلْفَ الْإِمَامِ فَقَالُوا لَا تُجْزِئُ صَلَاةٌ إِلَّا بِقِرَاءَةِ فَاتِحَةِ الْكِتَابِ وَحْدَهُ كَانَ أَوْ خَلْفَ الْإِمَامِ وَذَهَبُوا إِلَى مَا رَوَى عُبَادَةُ بْنُ الصَّامِتِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَرَأَ عُبَادَةُ بْنُ الصَّامِتِ بَعْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَلْفَ الْإِمَامِ وَتَأَوَّلَ قَوْلَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا صَلَاةَ إِلَّا بِقِرَاءَةِ فَاتِحَةِ الْكِتَابِ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَإِسْحَقُ وَغَيْرُهُمَا وَأَمَّا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ فَقَالَ مَعْنَى قَوْلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا صَلَاةَ لِمَنْ لَمْ يَقْرَأْ بِفَاتِحَةِ الْكِتَابِ إِذَا كَانَ وَحْدَهُ وَاحْتَجَّ بِحَدِيثِ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ حَيْثُ قَالَ مَنْ صَلَّى رَكْعَةً لَمْ يَقْرَأْ فِيهَا بِأُمِّ الْقُرْآنِ فَلَمْ يُصَلِّ إِلَّا أَنْ يَكُونَ وَرَاءَ الْإِمَامِ قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ فَهَذَا رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَأَوَّلَ قَوْلَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا صَلَاةَ لِمَنْ لَمْ يَقْرَأْ بِفَاتِحَةِ الْكِتَابِ أَنَّ هَذَا إِذَا كَانَ وَحْدَهُ وَاخْتَارَ أَحْمَدُ مَعَ هَذَا الْقِرَاءَةَ خَلْفَ الْإِمَامِ وَأَنْ لَا يَتْرُكَ الرَّجُلُ فَاتِحَةَ الْكِتَابِ وَإِنْ كَانَ خَلْفَ الْإِمَامِ
беҙгә [Әл Ансари] әйтте; беҙгә һөйләне [Мә'н] әйтте; беҙгә [Мәлик бин Әнәс] [Ибну Шиһабтан] [Ибну Үкәймә Әл Ләйциҙән] [Әбү Һүрәйрә]ҙән әйтте; — Аллаһ Илсеһе ҡысҡырып уҡылған доғанан үтте, унан һуң: «Әле генә минең менән берәйһе уҡынымы?» Шул саҡ кемдер: «Дөрөҫ, Аллаһ илсеһе», — тигән. тип әйтте: «Ни өсөн миңә Ҡөрьән уҡыуҙа дау ҡуйыла?» Әбү Һөрәйрә әйтте; 'Шулай итеп, кешеләр -бер тауыштан- Рәсүлуллаһ менән бергә уҡыуҙан туҡтаны, уларҙы Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм ҡысҡырып уҡыны. Атап әйткәндә, улар пәйғәмбәребеҙҙән -шелтә- ғәләйһис-сәләмде ишеткәндән һуң. Ул әйтте; «Был сүрәлә Ибн Мәсғүд, Ғимран бин Хөшәйн һәм Джәбир бин Абдулла риүәйәттәр ҙә бар». Әбү Иса әйтте; — Был хәҙис хәсән дәрәжәһендә. Ибн Үкәймә Әл Ләйциҙең исеме Үмәрә була. Йәки Әмру бин Үкәймә тип тә атала. Был хәҙисте Әз Зөһриҙең ҡайһы бер дуҫтары ла һөйләгән. Һәм улар тап ошо хәҙисте телгә ала. Ул әйтте; Әз Зөһри әйтте; — Кешеләр, Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләмдең шелтәһен ишеткәс, уҡыуҙан туҡтаны. Был хәҙис имамдың артынан уҡырға ярай, тип бәхәсләшеүселәр өсөн индерелмәгән, сөнки был хәҙисте пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһи үсалләмдән һөйләүсе Әбү Һүрәйрә булған. Әбү Һүрәйрә пәйғәмбәребеҙҙән риүәйәт итә: «Кем намаҙ уҡый һәм унда Өммөл Ҡөрьәнде – “Әл-Фатиха”ны уҡымаһа, уның намаҙы етешһеҙ, етешһеҙ һәм камил түгел”. Шунан хәҙисте һөйләгән кеше: «Имам артында ҡайһы саҡта мин -уҡыйым-», - тип һораһа, ул -шунда уҡ: «Йөрәгеңдә уҡы», — ти. Әбү Усман Ән Нәхди Әбү Һүрәйрәнән риүәйәт иткән, ул былай тигән; «Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм миңә кешеләргә өндәшергә ҡушты, Фатихәтүл китабын -Әл Фатихаһты уҡымаған кешеләр өсөн доға юҡ тип». Тимәк, хәҙис белгестәре лә, әгәр имам уҡыуҙы көслөрәк итһә, ир кеше уҡырға тейеш түгел тигән фекерҙе һайлаған. Улар әйтте; 'Улар -уҡыу- рухани тәнәфес ваҡытында туҡтағанда эйәреп барҙы'. Ғалимдар имам артында уҡыу ҡануны буйынса фекер айырымлыҡтары кисерә, пәйғәмбәребеҙҙең сәхәбәләренән, тәбиғиҙәрҙән һәм уларҙан һуңғыларҙан күпселек ғалимдар имам артында уҡыу рөхсәт ителгәнлеге тураһында бәхәсләшә. Был фекерҙе Мәлик бин Әнәс, Абдулла бин Әл Мөбәрәк, Сиафии, Әхмәт һәм Исхаҡ ҡабул иткән. Ғабдуллаһ бин Әл-Мөбәрәктән риүәйәт ителә: ул былай тигән; — Мин уҡыным, халыҡ имам артында уҡыны, тик бер төркөм куфа халҡынан башҡа. Шулай ҙа доғаларын уҡымаған кешеләр һаман да дөрөҫ тип уйлайым. Ҡайһы бер ғалимдар -намаҙҙа Фәтихәтүл Бүкү уҡыуҙы ҡалдырырға ярамай- тигән мәсьәләгә бик ҡәтғи ҡарай, хатта имамдың артында кемдер торһа ла, тиҙәр; — Фатихәтүл Бүкү уҡығандан башҡа доғалар дөрөҫ тип иҫәпләнмәй. Яңғыҙы уҡыһынмы, имам менән бергә уҡыһынмы». Улар Үбәҙә бин Әш Шәмит пәйғәмбәребеҙҙән һөйләгән хәҙискә тоғро ҡалалар. Ә Үбәҙә бин Аш Шәмит пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһиссәләм үлгәндән һуң да имам артында уҡыуын дауам итә. Һәм ул пәйғәмбәребеҙҙең һүҙҙәрен аңлатты: «Фатихәтүл китабын уҡымаған кеше өсөн - камил - доға юҡ». Был фекерҙе Шәфиғи, Исхаҡ һәм улар икеһенән башҡалар ҙа ҡабул иткән. Ә имам Әхмәткә килгәндә, ул: «Пәйғәмбәребеҙҙең һүҙҙәренең мәғәнәһе: «Фатихәтүл китабын уҡымаған кеше өсөн -камил- намаҙ юҡ», йәғни әгәр ул яңғыҙы намаҙ уҡыһа. Шунан һуң имам Әхмәт Джәбир бин Абдулланың хәҙисе менән бәхәсләште, ул әйтте; «Кем бер рәҡәғәт намаҙ уҡып, унда Өммөл Ҡөрьән уҡымаһа, ул намаҙ уҡымаған, әгәр ҙә ул имамдың артында намаҙ уҡымаһа». Имам Әхмәт әйтте; 'Джәбир пәйғәмбәребеҙҙең дуҫы булған, - шулай ҙа - ул һаман да пәйғәмбәребеҙҙең һүҙҙәрен аңлатҡан: "Фәтихәтүл китабын уҡымаған кеше өсөн намаҙ уҡылмай", был хәҙис -яңғыҙ намаҙ уҡығанда ҡағыла'. Әммә имам Әхмәт барыбер имам артында уҡыуҙы һайлай, ир кеше имам артында булһа ла Фатихәтүл бүкә уҡыуҙан китергә тейеш түгел.
Hadith
Imam Tirmidzi : 288
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ أَبِي نُعَيْمٍ وَهْبِ بْنِ كَيْسَانَ أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُمَنْ صَلَّى رَكْعَةً لَمْ يَقْرَأْ فِيهَا بِأُمِّ الْقُرْآنِ فَلَمْ يُصَلِّ إِلَّا أَنْ يَكُونَ وَرَاءَ الْإِمَامِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
беҙгә [Исхаҡ бин Муса Әл Ансари] әйтте; беҙгә һөйләне [Мә'н] әйтте; беҙгә [Мәлик] [Әбү Нөғәйем Вахб бин Ҡайсандан] бер ваҡыт [Джәбир бин Абдулланың] һүҙҙәрен ишеткәнен һөйләне; «Кем бер рәҡәғәт намаҙ уҡып, унда Өммөл Ҡөрьән уҡымаһа, ул намаҙ уҡымаған, әгәр ҙә ул имамдың артында намаҙ уҡымаһа». Әбү Иса әйтте; — Был хәҙис хәсәнлек дөрөҫ.
Hadith
Imam Tirmidzi : 289
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ لَيْثٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَسَنِ عَنْ أُمِّهِ فَاطِمَةَ بِنْتِ الْحُسَيْنِ عَنْ جَدَّتِهَا فَاطِمَةَ الْكُبْرَى قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا دَخَلَ الْمَسْجِدَ صَلَّى عَلَى مُحَمَّدٍ وَسَلَّمَ وَقَالَ رَبِّ اغْفِرْ لِي ذُنُوبِي وَافْتَحْ لِي أَبْوَابَ رَحْمَتِكَ وَإِذَا خَرَجَ صَلَّى عَلَى مُحَمَّدٍ وَسَلَّمَ وَقَالَ رَبِّ اغْفِرْ لِي ذُنُوبِي وَافْتَحْ لِي أَبْوَابَ فَضْلِكَو قَالَ عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ قَالَ إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ فَلَقِيتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ الْحَسَنِ بِمَكَّةَ فَسَأَلْتُهُ عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَحَدَّثَنِي بِهِ قَالَ كَانَ إِذَا دَخَلَ قَالَ رَبِّ افْتَحْ لِي بَابَ رَحْمَتِكَ وَإِذَا خَرَجَ قَالَ رَبِّ افْتَحْ لِي بَابَ فَضْلِكَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي حُمَيْدٍ وَأَبِي أُسَيْدٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ فَاطِمَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَلَيْسَ إِسْنَادُهُ بِمُتَّصِلٍ وَفَاطِمَةُ بِنْتُ الْحُسَيْنِ لَمْ تُدْرِكْ فَاطِمَةَ الْكُبْرَى إِنَّمَا عَاشَتْ فَاطِمَةُ بَعْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَشْهُرًا
беҙгә [Ғәли бин Хөжр] әйтте; беҙгә [Исмәғил бин Ибраһим] [Ләйеттән] [Ғабдулла бин Әл Хәсән] әсәһенән [Фатима бинт Әл Хөсәйен] өләсәһенән [Фатима Әл Күбрә] һөйләне, ул әйтте; Рәсүлуллаһ ғәләйһис-сәләм әйтте: «Рәсүлуллаһ ғәләйһис-сәләм мәсеткә ингәс, Мөхәммәткә шәләүәт һәм сәләм уҡыны, һуңынан: «РӘББИГФИРЛИ ДЗУНАУБИ ВАФТАХЛИ АБВАБА РӘХМӘТИК -О, дин өсөн түгел, Аллаһ, ә ул сыҡҡас, шулай уҡ шәләүәт уҡый һәм Мөхәммәтте сәләмләй, һуңынан: «РӘББИҒФИРЛИ ДҮНӘҮБИ ВӘФТӘЛИ ӘББӘБӘ РӘХМӘТИК -Йә Аллаһ, минең өсөн рәхмәтеңдең ишектәрен түгел, ә гонаһтарымды ғәфү ит-». [Ғәли бин Хөжр] әйтте; — тигән [Исмәғил бин Ибраһим]; «Мин [Ғабдулла бин Әл-Хәсән менән] Мәккәлә осраштым, шунан был хәҙис тураһында һораным. Шулай итеп, ул миңә хәҙисте һөйләне, ул әйтте; — Инһә уҡый; 'РӘББИФТӘХЛИ БАБА РӘХМӘТИК -Йә Аллаһ, рәхмәтеңдең ишеген ас-, һәм ул сыҡҡас уҡыр: 'РӘББИФТӘХЛИ БАБА ФӘДЛЛИК -Йә Аллаһ, рәхмәтеңдең ишеген ас-'. Ул әйтте; «Был сүрәлә Әбү Хөмәйд, Әбү Үсәйд һәм Әбү Һүрәйрә риүәйәттәре лә бар». Әбү Иса әйтте; — Фатиманан килгән был хәҙис хәсән, әммә сәнәд өҙлөкһөҙ түгел, сөнки Фатима бинт Әл Хөсәйен Фатима Әл Күбрә менән бер ҡасан да осрашмаған. Сөнки Фатима -Әл Күбрә- Пәйғәмбәребеҙ вафат булғандан һуң бер нисә ай ғына йәшәгән.
Hadith
Imam Tirmidzi : 290
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ عَامِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَمْرِو بْنِ سُلَيْمٍ الزُّرَقِيِّ عَنْ أَبِي قَتَادَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا جَاءَ أَحَدُكُمْ الْمَسْجِدَ فَلْيَرْكَعْ رَكْعَتَيْنِ قَبْلَ أَنْ يَجْلِسَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَأَبِي أُمَامَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبِي ذَرٍّ وَكَعْبِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ أَبِي قَتَادَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ مُحَمَّدُ بْنُ عَجْلَانَ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ عَامِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ نَحْوَ رِوَايَةِ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ وَرَوَى سُهَيْلُ بْنُ أَبِي صَالِحٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ عَامِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَمْرِو بْنِ سُلَيْمٍ الزُّرَقِيِّ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهَذَا حَدِيثٌ غَيْرُ مَحْفُوظٍ وَالصَّحِيحُ حَدِيثُ أَبِي قَتَادَةَ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ أَصْحَابِنَا اسْتَحَبُّوا إِذَا دَخَلَ الرَّجُلُ الْمَسْجِدَ أَنْ لَا يَجْلِسَ حَتَّى يُصَلِّيَ رَكْعَتَيْنِ إِلَّا أَنْ يَكُونَ لَهُ عُذْرٌ قَالَ عَلِيُّ بْنُ الْمَدِينِيِّ وَحَدِيثُ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ خَطَأٌ أَخْبَرَنِي بِذَلِكَ إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ الْمَدِينِيِّ
беҙгә [Ҡотайба бин Сәғит] әйтте; беҙгә [Мәлик бин Әнәс] [Әмир бин Абдулла бин Әз Зөбәйерҙән] [Әмру бин Сөләйем Әз Зүрәкиҙән] [Әбү Ҡатада]ҙан һөйләне, ул әйтте; «Аллаһ Рәсүле саллаллаһу ғәләйһис-сәләм: «Әгәр ҙә һеҙҙең берегеҙ мәсеткә инһә, ултырыр алдынан ике рәҡәғәт намаҙ уҡырға тейеш», — тигән. Ул әйтте; «Был сүрәлә шулай уҡ Джәбир, Әбү Үмәмә, Әбү Һүрәйрә, Әбү Дзар һәм Ҡәғб бин Мәликтең риүәйәттәре лә бар». Әбү Иса әйтте; Әбү Ҡатаданың хәҙистәре хәсән сахих. [Мөхәммәт бин Әжлән] һәм унан башҡалар ҙа был хәҙисте [Әмир бин Абдулла бин Әз Зөбәйерҙән] Мәлик бин Әнәс риүәйәт иткәнсә риүәйәт иткәндәр. Был хәҙисте Сөхәйл бин Сәлих тә Әмру бин Сөләйем бин Әз Зүрәҡиҙән, Джәбир бин Ғәбдиллаһтан, Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһи үсалләмдән риүәйәт итә. Әммә был хәҙис һаҡланмаған. Ә Әбү Ҡатаданың хәҙистәре дөрөҫөрәк. Беҙҙең дуҫтар был хәҙисте ғәмәлгә ашыра, улар мәсеткә берәйһе инһә, ике рәҡәғәт намаҙын уҡып бөтмәйенсә ултырмай, һылтау булмаһа, шул оҡшай. Али бин Әл Мәдини әйткән; — Сөхәйл бин Әбү Шәлихтән килгән был хәҙис дөрөҫ түгел. Был хаҡта миңә хәбәрҙе Ғәли бин Әл Мәҙинәнән Исхаҡ бин Ибраһим бирҙе.
Hadith
Imam Tirmidzi : 291
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ وَأَبُو عَمَّارٍ الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ الْمَرْوَزِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْأَرْضُ كُلُّهَا مَسْجِدٌ إِلَّا الْمَقْبَرَةَ وَالْحَمَّامَقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَجَابِرٍ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَحُذَيْفَةَ وَأَنَسٍ وَأَبِي أُمَامَةَ وَأَبِي ذَرٍّ قَالُوا إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ جُعِلَتْ لِيَ الْأَرْضُ مَسْجِدًا وَطَهُورًا قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي سَعِيدٍ قَدْ رُوِيَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ مُحَمَّدٍ رِوَايَتَيْنِ مِنْهُمْ مَنْ ذَكَرَهُ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ وَمِنْهُمْ مَنْ لَمْ يَذْكُرْهُ وَهَذَا حَدِيثٌ فِيهِ اضْطِرَابٌ رَوَى سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُرْسَلٌ وَرَوَاهُ حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَوَاهُ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى عَنْ أَبِيهِ قَالَ وَكَانَ عَامَّةُ رِوَايَتِهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَأَنَّ رِوَايَةَ الثَّوْرِيِّ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَثْبَتُ وَأَصَحُّ مُرْسَلًا
беҙгә [Ибн Әбү Ғүмәр] һәм [Әбү Ғәммәр Әл Хөсәйен бин Һүрәйтс Әл Мәрүәзи] икеһе лә әйткән; беҙгә [Ғәбдел Әзиз бин Мөхәммәт] [Ғәмру бин Яхъянан] [атаһынан] [Әбү Сәғит Әл Худриҙан] һөйләне, ул әйтте; «Пәйғәмбәребеҙ ғәләйһис-сәләм: «Ҡәберҙәрҙән һәм мунсаларҙан башҡа бөтә ер йөҙө мәсет», — тигән. Әбү Ғиса: «Был сүрәлә шулай уҡ Ғәли, Ғабдуллаһ бин Әмру, Әбү Һүрәйрә, Джәбир, Ибн Аббас, Хөдзайфа, Әнәс, Әбү Үмәмә һәм Әбү Дзарҙан килгән хәҙистәр ҙә бар», — тигән. Улар әйтте; «Пәйғәмбәребеҙ ғәләйһис-сәләм: «Ер минең өсөн сәждә һәм таҙарыныу урыны итеп яратылған», — тигән. Әбү Иса әйтте; — Әбү Сәғиттең был хәҙисе Ғәбдел Әзиз бин Мөхәммәттән ике риүәйәттә риүәйәт ителгән; Бер риүәйәттә Әбү Сәғит телгә алына, икенсеһендә ул телгә алынмай. Был хәҙистә идлтираб -ҡаршылыҡлы- бар. [Суфьян Ац Цаури] был хәҙисте [Ғәмру бин Яхъянан] [атаһынан] Пәйғәмбәребеҙҙән саллаллаһу ғәләйһи үсалләмдән мөрәжәғәттә һөйләгән, ә [Хәммәд бин Сәләмә] [Әмру бин Яхъянан] [атаһынан] [Әбү Сәғиттән] үәсәлләһүҙҙән риүәйәт иткән. [Мөхәммәт бин Исхаҡ] уны [Ғәмру бин Яхъянан] [атаһынан] риүәйәт итте. Шунан һуң ул; — Риүәйәттәрҙең күпселеге Әбү Сәғиттән, Пәйғәмбәребеҙҙән, саллаллаһу ғәләйһи вәссәләмдән. Әммә был хәҙистә ул Әбү Сәғитте, пәйғәмбәребеҙҙән, ғәләйһис-сәләмдән, телгә алмай, әйтерһең дә, Ац Цауриның Әмру бин Яхъянан, атаһынан, пәйғәмбәребеҙҙән, ғәләйһис-сәләмдән килгән риүәйәте мөрсәл йәһәтенән көслөрәк һәм дөрөҫөрәк булған.
Hadith
Imam Tirmidzi : 292
حَدَّثَنَا بُنْدَارٌ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ الْحَنَفِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ مَحْمُودِ بْنِ لَبِيدٍ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ قَالَسَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ بَنَى لِلَّهِ مَسْجِدًا بَنَى اللَّهُ لَهُ مِثْلَهُ فِي الْجَنَّةِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ وَعَلِيٍّ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَأَنَسٍ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَعَائِشَةَ وَأُمِّ حَبِيبَةَ وَأَبِي ذَرٍّ وَعَمْرِو بْنِ عَبَسَةَ وَوَاثِلَةَ بْنِ الْأَسْقَعِ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عُثْمَانَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَمَحْمُودُ بْنُ لَبِيدٍ قَدْ أَدْرَكَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَحْمُودُ بْنُ الرَّبِيعِ قَدْ رَأَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُمَا غُلَامَانِ صَغِيرَانِ مَدَنِيَّانِ
беҙгә һөйләне [Бундар] әйтте; беҙгә [Әбү Бәкер Әл-Хәнәфи] әйтте; беҙгә [Ғәбдел Хәмит бин Джәғфәр] [атаһынан] [Мәхмүт бин Ләбидтән] [Усман бин Аффандан] һөйләне, ул әйтте; «Мин пәйғәмбәребеҙҙең: «Кем Аллаһ өсөн мәсет төҙөһә, Аллаһы Тәғәлә лә күктә уның кеүек мәсет төҙөр», — тигәнен ишеттем. Ул әйтте; «Был сүрәлә шулай уҡ Әбү Бәкер, Ғүмәр, Ғәли, Ғабдулла бин Ғүмәр, Әнәс, Ибн Ғаббас, Ғәйсиә, Өммө Хәбибә, Әбү Дзар, Әмру бин Абасах, Васила бин Әл Әсҡә, Әбү Һөрәйрә һәм Джәбир бин Ғабдулла риүәйәттәре лә бар». Әбү Иса әйтте; Усмандың хәҙистәре хәсән сахих. Мәхмүт бин Ләбид бер ваҡыт пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм менән осраша, шулай уҡ Мәхмүт бин Әр Раби ла пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм менән осраша, улар икеһе лә Мәҙинә ҡалаһынан бәләкәй балалар була.
Hadith
Imam Tirmidzi : 293
وَقَدْ رُوِيَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ مَنْ بَنَى لِلَّهِ مَسْجِدًا صَغِيرًا كَانَ أَوْ كَبِيرًا بَنَى اللَّهُ لَهُ بَيْتًا فِي الْجَنَّةِحَدَّثَنَا بِذَلِكَ قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا نُوحُ بْنُ قَيْسٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ مَوْلَى قَيْسٍ عَنْ زِيَادٍ النُّمَيْرِيِّ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذَا
Пәйғәмбәребеҙҙән риүәйәт ителгән: «Кем дә кем Аллаһ өсөн мәсет төҙөһә, бәләкәйме, ҙурмы, Аллаһ уға күктә өй төҙөйәсәк». [Ҡотәйбә] беҙгә шулай тине, тине; беҙгә [Нух бин Ҡаис] тураһында [Ғәбдүррәхмән] Ҡаистың хеҙмәтсеһе [Зияд Ән Нөмәйриҙән] [Әнәстән] Пәйғәмбәребеҙҙән саллаллаһу ғәләйһи үсәлләмдән һөйләне.
Hadith
Imam Tirmidzi : 294
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ بْنُ سَعِيدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جُحَادَةَ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَلَعَنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ زَائِرَاتِ الْقُبُورِ وَالْمُتَّخِذِينَ عَلَيْهَا الْمَسَاجِدَ وَالسُّرُجَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَعَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَأَبُو صَالِحٍ هَذَا هُوَ مَوْلَى أُمِّ هَانِئِ بِنْتِ أَبِي طَالِبٍ وَاسْمُهُ بَاذَانُ وَيُقَالُ بَاذَامُ أَيْضًا
беҙгә [Ҡотәйба] әйтте; беҙгә [Ғәбдел Вариц бин Сәғит] [Мөхәммәт бин Йәһүҙә] [Әбү Сәлих] [Ибнү Аббас]тан һөйләне, ул әйтте; «Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм ҡәбергә хаж ҡылыусыларҙы, уны мәсет иткәндәрҙе һәм өҫтөнә фонарҙар ҡуйыусыларҙы ҡәһәрләне». Ул әйтте; — Был сүрәлә Әбү Һөрәйрә һәм Ғәйсәнән дә тарих бар. Әбү Иса әйтте; — Ибн Ғаббастың был хәҙисе хәсән дәрәжәһендә. Шул арала Әбү Сәлих Өммө Хани` бинт Әбү Талибтың хеҙмәтсеһе була, уның исеме Бадзан, йәки шулай уҡ Бадзам' тип атала.
Hadith
Imam Tirmidzi : 295
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَكُنَّا نَنَامُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْجِدِ وَنَحْنُ شَبَابٌقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَخَّصَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي النَّوْمِ فِي الْمَسْجِدِ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ لَا يَتَّخِذُهُ مَبِيتًا وَلَا مَقِيلًا وَقَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ ذَهَبُوا إِلَى قَوْلِ ابْنِ عَبَّاسٍ
беҙгә [Мәхмүт бин Ғәйлән] әйткән; беҙгә һөйләне [Ғабдурраҙаҡ] әйтте; беҙгә [Мәғмәр] [Әз Зөһриҙән] [Сәлимдән] [Ибнү Ғүмәрҙән] хәбәр итте, ул әйтте; «Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм заманында беҙ, ул ваҡытта әле бәләкәй булһаҡ та, мәсеттә йоҡлай инек». Әбү Иса әйтте; — Ибн Ғүмәрҙең был хәҙисе хәсән сахих. Ҡайһы бер ғилми белгестәр уларға мәсеттәрҙә йоҡларға рөхсәт итеүҙе еңеләйткән. Ибн Ғәббәс әйткән; — Уны - мәсетте - төндә йоҡларға йәки йоҡларға урын итеп ҡулланмағыҙ. Һәм ҡайһы бер ғилми белгестәр Ибн Аббастың һүҙҙәре менән килешә.
Hadith
Imam Tirmidzi : 296
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ نَهَى عَنْ تَنَاشُدِ الْأَشْعَارِ فِي الْمَسْجِدِ وَعَنْ الْبَيْعِ وَالِاشْتِرَاءِ فِيهِ وَأَنْ يَتَحَلَّقَ النَّاسُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ قَبْلَ الصَّلَاةِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ بُرَيْدَةَ وَجَابِرٍ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَعَمْرُو بْنُ شُعَيْبٍ هُوَ ابْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ رَأَيْتُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَذَكَرَ غَيْرَهُمَا يَحْتَجُّونَ بِحَدِيثِ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ قَالَ مُحَمَّدٌ وَقَدْ سَمِعَ شُعَيْبُ بْنُ مُحَمَّدٍ مِنْ جَدِّهِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ أَبُو عِيسَى وَمَنْ تَكَلَّمَ فِي حَدِيثِ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ إِنَّمَا ضَعَّفَهُ لِأَنَّهُ يُحَدِّثُ عَنْ صَحِيفَةِ جَدِّهِ كَأَنَّهُمْ رَأَوْا أَنَّهُ لَمْ يَسْمَعْ هَذِهِ الْأَحَادِيثَ مِنْ جَدِّهِ قَالَ عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَذُكِرَ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ أَنَّهُ قَالَ حَدِيثُ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عِنْدَنَا وَاهٍ وَقَدْ كَرِهَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ الْبَيْعَ وَالشِّرَاءَ فِي الْمَسْجِدِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ التَّابِعِينَ رُخْصَةٌ فِي الْبَيْعِ وَالشِّرَاءِ فِي الْمَسْجِدِ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَيْرِ حَدِيثٍ رُخْصَةٌ فِي إِنْشَادِ الشِّعْرِ فِي الْمَسْجِدِ
беҙгә [Ҡотәйба] әйтте; беҙгә [Әл-Ләйет] [Ибн Ғәжләндән] [Әмру бин Сөйғәйбтән] [атаһынан] [бабаһынан] Аллаһ Рәсүленән, саллаллаһу ғәләйһи вәссәләмдән, мәсеттә сиәир уҡыуҙы, һатып алыу-һатыу алыш-бирештәрен, йома көнөндә ғәйрә намаҙ уҡыуҙы тыйғанын һөйләне. Ул әйтте; «Был сүрәлә Бурайҙа, Джәбир һәм Әнәстең хәҙистәре лә бар». Әбү Иса әйтте; «Ғабдуллаһ бин Әмру бин Әл-Әштең хәҙисе хәсән дәрәжәһендә. Әмру бин Сыуғәйеп — Мөхәммәт бин Абдулла бин Әмру бин Әл Әштең улы. Мөхәммәт бин Исмәғил әйтте; — Мин Әхмәт менән Исхаҡты күрҙем һәм уларҙан тыш, улар «Әмру бин Сыуғәйеп» хәҙисен постулировать иткәнен әйттем. Мөхәммәт әйтте; Сөйғәйеп бин Мөхәммәт үҙенең олатаһынан, атап әйткәндә, Ғабдулла бин Әмрүҙән ишеткән ине. Әбү Иса әйтте; Ә Әмрү бин Сөғәйептең хәҙисенә бәхәсләшеп, уны көсһөҙләндереүсе кешеләргә килгәндә, был хәҙисте Әмру бин Сөғәйептең олатаһының шәһифәһенән – китабынан – риүәйәт итеүе арҡаһында. Әйтерһең дә, улар «Әмру бин Сөйғәйбтең был хәҙистәрҙе олатаһынан туранан-тура ишетмәүен» күргәндәр. Ғәли бин Абдулла әйткән; — Яхъя бин Сәғиттән уның әйткәне тураһында әйтелгән; — Әмрү бин Сөғәйептең хәҙисе беҙҙең өсөн ваһин -көсһөҙ-' хәҙис. Ҡайһы бер ғилми белгестәр мәсеттәрҙә һатып алыу-һатыу алыш-бирештәрен раҫлай һәм был фекерҙә Әхмәт менән Исхаҡ. Тәбиғиҙәр даирәләренән ҡайһы бер белгестәрҙән мәсеттә һатып алыу-һатыу эштәрен башҡарыуҙа еңеллек барлығы тураһында риүәйәт ителгән. Шулай уҡ мәсеттә шиғыр уҡыу еңеллеге тураһында ла күп хәҙистәрҙә Пәйғәмбәребеҙҙән риүәйәт ителгән.
Hadith
Imam Tirmidzi : 297
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ عَنْ أُنَيْسِ بْنِ أَبِي يَحْيَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَامْتَرَى رَجُلٌ مِنْ بَنِي خُدْرَةَ وَرَجُلٌ مِنْ بَنِي عَمْرِو بْنِ عَوْفٍ فِي الْمَسْجِدِ الَّذِي أُسِّسَ عَلَى التَّقْوَى فَقَالَ الْخُدْرِيُّ هُوَ مَسْجِدُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ الْآخَرُ هُوَ مَسْجِدُ قُبَاءٍ فَأَتَيَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي ذَلِكَ فَقَالَ هُوَ هَذَا يَعْنِي مَسْجِدَهُ وَفِي ذَلِكَ خَيْرٌ كَثِيرٌقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ سَأَلْتُ يَحْيَى بْنَ سَعِيدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي يَحْيَى الْأَسْلَمِيِّ فَقَالَ لَمْ يَكُنْ بِهِ بَأْسٌ وَأَخُوهُ أُنَيْسُ بْنُ أَبِي يَحْيَى أَثْبَتُ مِنْهُ
беҙгә [Ҡотәйба] әйтте; беҙгә [Хәтим бин Исмәғил] [Өнәйс бин Әбү Яхъянан] [атаһынан] [Сәғит Әл-Худриҙан] һөйләне, ул әйтте; — Худра ырыуынан бер кеше Ғәмру бин Әүф ырыуынан бер кеше менән мәсеттең иман нигеҙендә төҙөлөүе хаҡында бәхәсләшә. Бәни Худра кешеләре әйткән; «Был Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәсалләм мәсете», ә Әмру бин Әүф ырыуынан килгән кеше; 'Был Ҡуба мәсете''. Һуңынан улар был хаҡта зарланырға Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһис-сәләмгә барғандар, шуға күрә ул: «Был был мәсет – атап әйткәндә, уның мәсете –, ә Ҡуба мәсетендә күп яҡшылыҡ бар», – тигән. Әбү Иса әйтте; — Был хәҙис хәсәнлек дөрөҫ. Ул әйтте; Әбү Бәкер беҙгә Ғәли бин Абдуллаһтан һөйләне, ул әйтте; «Мин Яхъя бин Сәғиттән Мөхәммәт бин Әбү Яхъя Әл Әсләми тураһында һораным, ул: «Ул проблемалы кеше түгел», — тип яуап бирҙе. Уның ағаһы Өнәйс бин Әбү Яхъя булған, унан да яҡшыраҡ булған».
Hadith
Imam Tirmidzi : 298
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ أَبُو كُرَيْبٍ وَسُفْيَانُ بْنُ وَكِيعٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَبْرَدِ مَوْلَى بَنِي خَطْمَةَ أَنَّهُ سَمِعَ أُسَيْدَ بْنَ ظُهَيْرٍ الْأَنْصَارِيَّ وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُحَدِّثُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الصَّلَاةُ فِي مَسْجِدِ قُبَاءٍ كَعُمْرَةٍقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ سَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أُسَيْدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَلَا نَعْرِفُ لِأُسَيْدِ بْنِ ظُهَيْرٍ شَيْئًا يَصِحُّ غَيْرَ هَذَا الْحَدِيثِ وَلَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ أَبِي أُسَامَةَ عَنْ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ جَعْفَرٍ وَأَبُو الْأَبْرَدِ اسْمُهُ زِيَادٌ مَدِينِيٌّ
беҙгә [Мөхәммәт бин Әл-Ғәлә` Әбү Ҡурайб] һәм [Суфьян бин Вәки] икеһе лә әйткән; Ул беҙгә [Әбү Усама] [Ғәбдел Хәмит бин Джәғфәрҙән] әйтте, ул беҙгә [Әбү Әл Абрад] Бану Хатма хеҙмәтсеһенә, тип ишетте [Өсәйет бин Жуһайр Әл Ансари] - ул пәйғәмбәребеҙҙең сәхәбәләренең береһе булған саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм - ул беҙгә әйтте: Ҡуба мәсетендә намаҙ уҡыу Ғөмрә хажы менән сағыштырырлыҡ сауапҡа эйә. Ул әйтте; — Был сүрәлә Сәхл бин Хөнәйфтең хәҙистәре лә бар. Әбү Иса әйтте; Ғөсәйеттең хәҙистәре хәсән ғәриб кимәлендә, һәм беҙ Өсәйет бин Жуһайырҙан ошо хәҙистән башҡа әҙ генә лә сахих хәҙистәрҙе белмәйбеҙ. Ә беҙ ҙә был хаҡта Әбү Усаманың хәҙисенән, Ғәбдел Хәмит бин Джәғфәрҙән башҡа белмәйбеҙ. Шул арала Әбү Әл Абрадтың исеме Зияд Мәҙиниғ.
Hadith
Imam Tirmidzi : 299
حَدَّثَنَا الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ ح و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ عَنْ مَالِكٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ رَبَاحٍ وَعُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْأَغَرِّ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْأَغَرِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ صَلَاةٌ فِي مَسْجِدِي هَذَا خَيْرٌ مِنْ أَلْفِ صَلَاةٍ فِيمَا سِوَاهُ إِلَّا الْمَسْجِدَ الْحَرَامَقَالَ أَبُو عِيسَى وَلَمْ يَذْكُرْ قُتَيْبَةُ فِي حَدِيثِهِ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ إِنَّمَا ذَكَرَ عَنْ زَيْدِ بْنِ رَبَاحٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْأَغَرِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَأَبُو عَبْدِ اللَّهِ الْأَغَرُّ اسْمُهُ سَلْمَانُ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَمَيْمُونَةَ وَأَبِي سَعِيدٍ وَجُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ وَابْنِ عُمَرَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ وَأَبِي ذَرٍّ
беҙгә [Әл Ансари] әйтте; беҙгә [Мәғн] [Мәликтән] һөйләне. -сәнәд йүнәлтелгән- һәм беҙгә [Ҡотәйба] [Мәлик] [Заид бин Рабах] [Өбәйҙулла бин Әбү Абдулла Әл Ағар] [Әбү Абдулла Әл Ағар] [Әбү Һүрәйрә] әйтте; — Аллаһ Рәсүле саллаллаһу ғәләйһис-сәләм: «Минең мәсетемдә намаҙ уҡыу, Оло мәсеттән башҡа, башҡа мәсеттәрҙәге мең намаҙҙан да мөһимерәк», — тигән. Әбү Иса әйтте; Ҡотәйбә үҙенең хәҙисендә телгә алмай, Өбәйҙуллаһтан. Әммә ул Зәйет бин Рабах, Әбү Абдулла Әл Ағар, Әбү Һүрәйрә тураһында ғына телгә ала. Әбү Иса әйтте; — Был хәҙис хәсән сахих. Әбү Абдулла Әл Ағарҙың исеме Сәлмән. Ә был хәҙис тә Әбү Һөрәйрәнән күп яҡтан, пәйғәмбәребеҙҙән риүәйәт ителгән. Ул әйтте; «Был сүрәлә шулай уҡ Ғәли, Мәймүнә, Әбү Сәғит, Джүбәйер бин Мөсхим, Ибнү Ғүмәр, Өбәйҙуллаһ бин Әз Зөбәйер һәм Әбү Дзар риүәйәттәре лә бар».
Hadith
Imam Tirmidzi : 300
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ قَزَعَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تُشَدُّ الرِّحَالُ إِلَّا إِلَى ثَلَاثَةِ مَسَاجِدَ مَسْجِدِ الْحَرَامِ وَمَسْجِدِي هَذَا وَمَسْجِدِ الْأَقْصَىقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
беҙгә [Ибн Әбү Ғүмәр] әйткән; беҙгә [Суфьян бин Өйәйнә] [Ғәбдел Мәлик бин Ғүмәирҙән] [Ҡаҙағтан] [Әбү Сәғит Әл-Худриҙан] һөйләне, ул әйтте; Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм әйтте: «Өс мәсеткә генә -ғибәҙәт менән- сәйәхәт итеү рөхсәт ителмәй; Әл-Хәрәм мәсете, Минең мәсетем һәм Әл-Аҡса мәсете. Әбү Иса әйтте; — Был хәҙис хәсәнлек дөрөҫ.
