Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 හදීස්

හදීස්

Imam Tirmidzi : 261

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ طَاوُسًا يَقُولُقُلْنَا لِابْنِ عَبَّاسٍ فِي الْإِقْعَاءِ عَلَى الْقَدَمَيْنِ قَالَ هِيَ السُّنَّةُ فَقُلْنَا إِنَّا لَنَرَاهُ جَفَاءً بِالرَّجُلِ قَالَ بَلْ هِيَ سُنَّةُ نَبِيِّكُمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ ذَهَبَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِلَى هَذَا الْحَدِيثِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَرَوْنَ بِالْإِقْعَاءِ بَأْسًا وَهُوَ قَوْلُ بَعْضِ أَهْلِ مَكَّةَ مِنْ أَهْلِ الْفِقْهِ وَالْعِلْمِ قَالَ وَأَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ يَكْرَهُونَ الْإِقْعَاءَ بَيْنَ السَّجْدَتَيْنِ

[යාහ්යා බින් මූසා] අපට පැවසූ බව අපට පවසා ඇත; [අබ්දුර්රාසාක්] අපට පැවසූ බව අපට පවසා ඇත; [ඉබ්නු ජුරයිජ්] අපට පැවසූ බව අපට වාර්තා කර ඇත; [අබු අස් සුබයිර්] වරක් [තාවුස්] මෙසේ පැවසූ බව මට දන්වා ඇත; 'අපි වරක් [ඉබ්නු අබ්බාස්]ගෙන් අල් ඉකා හිඳීම ගැන විමසුවෙමු - කලවා සහ පැටවුන් කෙළින් කර අත් දෙකෙහි අත්ල මත තට්ටම් මත හිඳීම?' එවිට ඔහු පිළිතුරු දුන්නේ, 'ඒක තමයි සුන්නාහ්'. එවිට අපි පිළිතුරු දුන්නෙමු; 'ඇත්ත වශයෙන්ම, එවැනි ආකල්පයක් මිනිසෙකුට අශෝභන ලෙස අපි සලකමු,' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේ, 'ඇත්ත වශයෙන්ම, එය ඔබගේ නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගේ සුන්නාහ්වයි'. ඔහු පැවසීය; 'මෙම පරිච්ඡේදයේ අබ්දුල්ලාහ් බින් මස්'උද්, අබු දර්දා, ඉබ්නු අබ්බාස්, මුආද්ස් බින් අනස් සහ ජාබිර්ගේ කථා ද ඇත'. අබු ඊසා පැවසීය; 'මෙම හදීසය හසන් සත්‍යයි.' නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ සහචරයින් අතර සිටි සමහර විද්වතුන් මෙම හදීසයට අනුගත වූ අතර, ඉකාහි වාඩි වීමට අවසර ඇති බවට මතයක් දැරූහ. මෙම මතය මක්කාවේ වැසියන්ගෙන් සමහරක්, නීතිවේදීන් සහ විද්වතුන් අතර බෙදා ගත්හ. ඔවුන් පැවසුවේ, "කෙසේ වෙතත්, බොහෝ විද්වතුන් සුජූද් දෙකක් අතර ඉකාහි වාඩි වීම මක්රූහ් ලෙස සලකති."

තහවුරු කරන හදීස් (3)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 262

حَدَّثَنَا سَلَمَةُ بْنُ شَبِيبٍ حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ حُبَابٍ عَنْ كَامِلٍ أَبِي الْعَلَاءِ عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقُولُ بَيْنَ السَّجْدَتَيْنِ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي وَارْحَمْنِي وَاجْبُرْنِي وَاهْدِنِي وَارْزُقْنِيحَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلَّالُ الْحُلْوَانِيُّ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ عَنْ زَيْدِ بْنِ حُبَابٍ عَنْ كَامِلٍ أَبِي الْعَلَاءِ نَحْوَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ وَهَكَذَا رُوِيَ عَنْ عَلِيٍّ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ يَرَوْنَ هَذَا جَائِزًا فِي الْمَكْتُوبَةِ وَالتَّطَوُّعِ وَرَوَى بَعْضُهُمْ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ كَامِلٍ أَبِي الْعَلَاءِ مُرْسَلًا

[සලාමා බින් සයාබිබ්] අපට පවසා ඇත; [සයිද් බින් හුබාබ්] [කාමිල් අබු අල් 'අලා`] [හබීබ් බින් අබු තාබිත්] [සයිද් බින් ජුබයිර්] [ඉබ්නු අබ්බාස්] අපට පවසා ඇත; 'සුජූද් දෙකක් අතර වාඩි වී සිටියදී, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් 'අල්ලාහ්, මට සමාව දෙන්න, මට අනුකම්පා කරන්න, මට ප්‍රමාණවත් කරන්න, මට මඟ පෙන්වීම ලබා දෙන්න සහ මට පෝෂණය ලබා දෙන්න-' යන යාච්ඤාව කියෙව්වා. [අල් හසන් බින් අලි අල් 'කල්ලාල් අල් හුල්වානි] අපට පවසා ඇත; [සයිද් බින් හුබාබ්] [කාමිල් අබු අල් 'අලා`] වෙතින් [යාසිද් බින් හාරුන්] අපට පවසා ඇත'. අබු ඊසා පැවසීය; 'මෙම හදීසය ගරිබ් මට්ටමේ එකක් වන අතර එය අලිගෙන් විස්තර කර ඇති ආකාරය මෙයයි. මෙම මතය ඉමාම් ෂාෆි, අහමඩ් සහ ඉෂාක් විසින් අනුගමනය කරන ලදී. අනිවාර්ය සහ වෛකල්පිත යාච්ඤා දෙකෙහිම එය අවසර ඇති බව ඔවුන් විශ්වාස කළහ. තවත් සමහරු කාමිල් අබු අල් 'අලා' වෙතින් මුර්සල්වරයෙකු හරහා මෙම හදීසය විස්තර කළහ.

තහවුරු කරන හදීස් (12)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 263

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ عَنْ سُمَيٍّ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَاشْتَكَى بَعْضُ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَشَقَّةَ السُّجُودِ عَلَيْهِمْ إِذَا تَفَرَّجُوا فَقَالَ اسْتَعِينُوا بِالرُّكَبِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ مِنْ حَدِيثِ اللَّيْثِ عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ سُمَيٍّ عَنْ النُّعْمَانِ بْنِ أَبِي عَيَّاشٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ هَذَا وَكَأَنَّ رِوَايَةَ هَؤُلَاءِ أَصَحُّ مِنْ رِوَايَةِ اللَّيْثِ

[කුටයිබා] අපට පවසා ඇත; [අල් ලයිට්ස්] [ඉබ්නු අජ්ලාන්] [සුමයි] [අබු සාලිහ්] [අබු හුරෙයිරා] වෙතින් අපට පවසා ඇත ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ සමහර සහචරයින් තම දෑත් විහිදුවාලීමට සිදුවුවහොත් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ට සුජූද් කිරීම කොතරම් දුෂ්කර දැයි පැමිණිලි කළහ. එබැවින් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: '-ඔබේ දණහිස් වලින් උදව් ඉල්ලා සිටීමෙන් එය පහසු කරන්න'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'මෙම හදීසය ගරිබ් මට්ටමේ ය, එය අබු සාලිහ්ගේ හදීසයෙන්, අබු හුරෙයිරාගෙන්, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගෙන්, මෙම පේළියෙන් හැර බව අපි නොදනිමු. එනම් අල් ලයිට්ස් හදීසයෙන්, ඉබ්නු අජ්ලාන්' වෙතින්. මෙම හදීසය [සුෆ්යාන් බින් උයෙයිනා] ගෙන් සහ [සුමයි] ගෙන් සහ [අන් නු'මාන් බින් අබු අය්යසි] ගෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් ද වාර්තා කර ඇත. ඔවුන්ගේ ඉතිහාසය අල් ලයිට්ස් ඉතිහාසයට වඩා විශ්වාසදායක බව පෙනේ.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 264

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا هُشَيْمٌ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ مَالِكِ بْنِ الْحُوَيْرِثِ اللَّيْثِيِّأَنَّهُ رَأَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي فَكَانَ إِذَا كَانَ فِي وِتْرٍ مِنْ صَلَاتِهِ لَمْ يَنْهَضْ حَتَّى يَسْتَوِيَ جَالِسًاقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ مَالِكِ بْنِ الْحُوَيْرِثِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَيْهِ عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ إِسْحَقُ وَبَعْضُ أَصْحَابِنَا وَمَالِكٌ يُكْنَى أَبَا سُلَيْمَانَ

[අලි බින් හුවයිරිත්] අපට පවසා ඇත; [අබු කිලාබා] [මලික් අල් හුවයිරිත් අල් ලයිට්සි] වෙතින් [කාලිද් අල් හඩ්සා`] වෙතින් [හුසයිම්] අපට දන්වා ඇත්තේ නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා අමුතු රකඅතක සිටියදී යාච්ඤාව කරන බව දුටු බවත්, පසුව ඔහු සම්පූර්ණයෙන්ම වාඩි වන තුරු නැගිටින්නේ නැති බවත්ය. අබු ඊසා පැවසීය; 'මලික් බින් අල් හුවයිරිත්ස්ගේ හදීසය හසන් සත්‍ය වේ. මෙම හදීසය සමහර විද්‍යාඥයින් විසින් ක්‍රියාත්මක කරනු ලැබේ. මෙය ඉෂාක් සහ අපගේ සමහර මිතුරන්ගේ මතයයි. මේ අතර, මලික්ගේ අන්වර්ථ නාමය අබු සුලෙයිමාන්' ය.

තහවුරු කරන හදීස් (3)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 265

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ إِلْيَاسَ عَنْ صَالِحٍ مَوْلَى التَّوْأَمَةِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَنْهَضُ فِي الصَّلَاةِ عَلَى صُدُورِ قَدَمَيْهِقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ عَلَيْهِ الْعَمَلُ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ يَخْتَارُونَ أَنْ يَنْهَضَ الرَّجُلُ فِي الصَّلَاةِ عَلَى صُدُورِ قَدَمَيْهِ وَخَالِدُ بْنُ إِلْيَاسَ هُوَ ضَعِيفٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ قَالَ وَيُقَالُ خَالِدُ بْنُ إِيَاسٍ أَيْضًا وَصَالِحٌ مَوْلَى التَّوْأَمَةِ هُوَ صَالِحُ بْنُ أَبِي صَالِحٍ وَأَبُو صَالِحٍ اسْمُهُ نَبْهَانُ وَهُوَ مَدَنِيٌّ

[යාහ්යා බින් මූසා] අපට පවසා ඇත; [අබු අවනා] අපට පවසා ඇත; [කාලිද් බින් ඉල්යාස්] තව්ආමාගේ සේවකයා වන [සාලිහ්] ගෙන් අපට පවසා ඇත, [අබු හුරෙයිරා] ගෙන් ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් යටිපතුල්වල කෙළවරට හේත්තු වී යාච්ඤා කිරීමේදී නැගී සිටියහ'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'අබු හුරෙයිරාගේ මෙම හදීසය විද්වතුන් විසින් ක්‍රියාත්මක කරනු ලැබේ. මිනිසෙකු යටිපතුල් මත හේත්තු වී යාච්ඤා කිරීමේදී නැගී සිටිය යුතු බව ඔවුන්ගේ මතයයි. හදීස් විශේෂඥයින්ට අනුව කාලිද් බින් ඉල්යාස් දුර්වල මිනිසෙකි'. ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'කාලිද් බින් ඉල්යාස් සාමාන්‍යයෙන් කාලිද් බින් ඉයාස් යන නමින් ද හැඳින්වේ. තව්ආමාගේ සේවකයා වන සාලිහ් බින් අබි සාලිහ් ය. අබු සාලිහ්ව නබ්හාන් ලෙස හැඳින්වේ, එනම් මදීනාවෙන් පැමිණි මිනිසෙකි'.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 266

حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الدَّوْرَقِيُّ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ الْأَشْجَعِيُّ عَنْ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْأَسْوَدِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَعَلَّمَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا قَعَدْنَا فِي الرَّكْعَتَيْنِ أَنْ نَقُولَ التَّحِيَّاتُ لِلَّهِ وَالصَّلَوَاتُ وَالطَّيِّبَاتُ السَّلَامُ عَلَيْكَ أَيُّهَا النَّبِيُّ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ السَّلَامُ عَلَيْنَا وَعَلَى عِبَادِ اللَّهِ الصَّالِحِينَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَجَابِرٍ وَأَبِي مُوسَى وَعَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ مَسْعُودٍ قَدْ رُوِيَ عَنْهُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ وَهُوَ أَصَحُّ حَدِيثٍ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي التَّشَهُّدِ وَالْعَمَلُ عَلَيْهِ عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِنْ التَّابِعِينَ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ مُوسَى أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ خُصَيْفٍ قَالَ رَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَنَامِ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ النَّاسَ قَدْ اخْتَلَفُوا فِي التَّشَهُّدِ فَقَالَ عَلَيْكَ بِتَشَهُّدِ ابْنِ مَسْعُودٍ

[Ya'qub bin Ibrahim Ad Dauraqi] අපට පවසා ඇත; [Ubaidullah Al Asyja'i] [Sufyan Ats Tsauri] වෙතින් [Abu Ishaq] සිට [Al Aswad bin Yazid] වෙතින් [Abdullah bin Mas'ud] ඔහු මෙසේ පැවසීය. 'අපි දෙවන රකඅත් හි වාඩි වී සිටින විට, අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ අපට කියවීමට ඉගැන්වූහ. 'අත්තහියතු ලිල්ලාහ් වොෂ් ෂාලාවතු වත් තයියිබාත් අස් සලාමු අලෙයිකා අයුහන්-නබියූ වා රහ්මතුල්ලාහි වා බරකාතුහ්, සලාමු අලයිනා වාහයිලාහ්අල්ලාහ්, ASYHADU ANLAA ILAAHA ILLAALLAH, WA ASYHADU ANNA MUHAMMADAN 'ABDUHUU WA Rasuuluh - සියලු ගෞරවය අල්ලාහ්ට අයත් වේ. -එසේම- සියලු කරුණාව සහ යහපත්කම. නබිතුමනි, ඔබ කෙරෙහි සමෘද්ධිය මෙන්ම අල්ලාහ්ගේ දයාව සහ ආශිර්වාදයද වේවා. අපට සහ අල්ලාහ්ගේ ධර්මිෂ්ඨ සේවකයන් කෙරෙහි සමෘද්ධිය ලැබේවා. අල්ලාහ් හැර නමස්කාර කිරීමට සුදුසු දෙවියෙකු නොමැති බවට මම සාක්ෂි දෙමි, මුහම්මද් අල්ලාහ්ගේ සේවකයා සහ දූතයා බව මම සාක්ෂි දෙමි. ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'මෙම පරිච්ඡේදයේ ඉබ්නු උමර්, ජාබිර්, අබු මූසා සහ 'අයිසියා' යන අයගෙන් ද කථා ඇත. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; '[ඉබ්නු මස්'උද්] ගේ මෙම හදීසය ඔහුගෙන් බොහෝ ආකාරවලින් විස්තර කර ඇත. තස්යාහුද් පිළිබඳ කාරණා සම්බන්ධයෙන්, මෙම හදීසය නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් වඩාත්ම සත්‍ය වේ. නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්, තබියින් සහ ඔවුන්ගෙන් පසු මිනිසුන්ගෙන් බොහෝ විද්‍යාඥයින් ද එය ක්‍රියාත්මක කර ඇත. මෙය සුෆියාන් අට්ස් ත්සෞරි, බින් අල් මුබාරක්, අහමඩ් සහ ඉෂාක් විසින් ගන්නා ලද මතයයි. අහමඩ් බින් මුහම්මද් බින් මූසා මෙසේ පැවසීය: ' කුෂයිෆ්හි මාමර්හි අබ්දුල්ලාහ් බින් අල් මුබාරක් ගැන අපට දැනුම් දී ඇති ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'මම වරක් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් සිහිනයකින් දුටුවෙමි, පසුව මම ඇසුවෙමි, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, තස්යාහුද් සම්බන්ධයෙන් මිනිසුන් එකඟ නොවූහ!' එවිට ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'ඉබ්නු මස්යාහුද් භාවිතා කළ පරිදි ඔබ තස්යාහුද් කළ යුතුය'.

තහවුරු කරන හදීස් (63)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 267

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ وَطَاوُسٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعَلِّمُنَا التَّشَهُّدَ كَمَا يُعَلِّمُنَا الْقُرْآنَ فَكَانَ يَقُولُ التَّحِيَّاتُ الْمُبَارَكَاتُ الصَّلَوَاتُ الطَّيِّبَاتُ لِلَّهِ سَلَامٌ عَلَيْكَ أَيُّهَا النَّبِيُّ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ سَلَامٌ عَلَيْنَا وَعَلَى عِبَادِ اللَّهِ الصَّالِحِينَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَى عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ حُمَيْدٍ الرُّؤَاسِيُّ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ نَحْوَ حَدِيثِ اللَّيْثِ بْنِ سَعْدٍ وَرَوَى أَيْمَنُ بْنُ نَابِلٍ الْمَكِّيُّ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ وَهُوَ غَيْرُ مَحْفُوظٍ وَذَهَبَ الشَّافِعِيُّ إِلَى حَدِيثِ ابْنِ عَبَّاسٍ فِي التَّشَهُّدِ

අපට පවසා ඇත [Qutaibah] පැවසීය; [අබු අස් සුබයිර්]ගෙන් [සයිද් බින් ජුබයිර්]ගෙන් [අල් ලයිත්] සහ [ඉබ්නු අබ්බාස්]ගෙන් [තවුස්] අපට පවසා ඇත. "අල්ලාහ්ගේ දූතයා වන සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් අපට අල් කුර්ආනය ඉගැන්වූ ආකාරයටම තයිසාහුද් ද අපට ඉගැන්වූයේය, ඔහු මෙසේ පැවසීය: "අත්තහියතුල් මුබරකතුෂ් සලාවතුත් තෛයියිබතුලිල්ලාහ් සලාමුන් අලයිකා අයුහාන් වලබියූආත් BARAKAATUH, SALAAMUN ALAINA WA ALAA 'IBAADILLAHISH SHALIHIIN ASYHADU ANLAA ILAAHA ILAALLAH, WA ASYHADU ANNA MUHAMMADAN RASULLAH -සියලු ගෞරවය සහ ආශිර්වාදය අල්ලාහ්ට පමණි. -එසේම - සියලු දයාව සහ යහපත්කම. නබිතුමනි, ඔබට සමෘද්ධිය මෙන්ම අල්ලාහ්ගේ දයාව සහ ආශිර්වාදය ලැබේවා. අපට සහ අල්ලාහ්ගේ ධර්මිෂ්ඨ සේවකයන්ට සමෘද්ධිය ලැබේවා. අල්ලාහ් හැර නමස්කාර කිරීමට සුදුසු දෙවියෙකු නොමැති බවට මම සාක්ෂි දෙමි, මුහම්මද් අල්ලාහ්ගේ සේවකයා සහ දූතයා බවට මම සාක්ෂි දෙමි. ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'ඉබ්නු අබ්බාස්ගේ මෙම හදීසය හසන් ගරිබ් සත්‍ය වේ. [අබ්දුර් රහ්මාන් බින් හුමයිඩ් අර් රුආසි] [අබු අස් සුබයිර්] ගේ මෙම හදීසය අල් ලයිට්ස් බින් සාද්ගේ හදීසය ලෙසද විස්තර කර ඇත. [අයිමාන් බින් නබිල් අල් මක්කි] [අබු අස් සුබයිර්] ගේ මෙම හදීසය [ජබීර්] ගේ විස්තර කළ නමුත් සනද් සංරක්ෂණය කර නොතිබුණි. ඉමාම් සියාෆි තස්යාහුද් කාරණයේදී ඉබ්නු අබ්බාස් ගේ හදීසයට අනුගත වන තුරු.

තහවුරු කරන හදීස් (45)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 268

حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ الْأَشَجُّ حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ بُكَيْرٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْأَسْوَدِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَمِنْ السُّنَّةِ أَنْ يُخْفِيَ التَّشَهُّدَقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ مَسْعُودٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَالْعَمَلُ عَلَيْهِ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ

[අබු සඊද් අල් අස්යාජ්] අපට පවසා ඇත; [යූනුස් බින් බුකයිර්] [මුහම්මද් බින් ඉෂාක්] [අබ්දුල්ලාහ් බින් අල් අස්වාද්] [ඔහුගේ පියා] [අබ්දුල්ලා බින් මස්'උද්] වෙතින් අපට පවසා ඇත; ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'සුන්නාව ඇතුළත් කිරීම තස්යාහුද් සඟවයි'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'ඉබ්නු මස්'උද්ගේ මෙම හදීසය හසන් ගරිබ් මට්ටමින් පවතී. විද්‍යාව පිළිබඳ විශේෂඥයින් මෙම හදීසය ප්‍රායෝගිකව ක්‍රියාත්මක කරයි'.

තහවුරු කරන හදීස් (1)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 269

حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ كُلَيْبٍ الْجَرْمِيُّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ ابْنِ حُجْرٍ قَالَقَدِمْتُ الْمَدِينَةَ قُلْتُ لَأَنْظُرَنَّ إِلَى صَلَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا جَلَسَ يَعْنِي لِلتَّشَهُّدِ افْتَرَشَ رِجْلَهُ الْيُسْرَى وَوَضَعَ يَدَهُ الْيُسْرَى يَعْنِي عَلَى فَخِذِهِ الْيُسْرَى وَنَصَبَ رِجْلَهُ الْيُمْنَىقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَيْهِ عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ وَابْنِ الْمُبَارَكِ

[අබු කුරෙයිබ්] අපට පවසා ඇත; [අබ්දුල්ලාහ් බින් ඉද්රිස්] අපට පවසා ඇත; [ඔහුගේ පියා] [ඉබ්නු හුජ්ර්] ගෙන් [අෂිම් බින් කුලයිබ් අල් ජර්මි] අපට පවසා ඇත; ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'මම මදීනාවට පැමිණි විට, මම මෙසේ කීවෙමි; 'සැබවින්ම, රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් යාච්ඤා කරන ආකාරය මම සැබවින්ම දකිමි. තස්යාහුද් හි වාඩි වී සිටින විට ඔහු තම වම් කකුල විහිදුවා වම් අත - එනම් ඔහුගේ වම් කලවා මත තබා - ඔහුගේ දකුණු කකුල කෙළින් කරයි'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'මෙම හදීසය හසන් සත්‍ය වේ. මෙම හදීසය බොහෝ විද්‍යාඥයින් විසින් ක්‍රියාත්මක කරනු ලැබේ. මෙය කුෆා හි පදිංචිකරුවෙකු වන සුෆියාන් අට්ස් ත්සෞරි සහ බින් අල් මුබාරක්ගේ මතයයි'.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 270

حَدَّثَنَا بُنْدَارٌ مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ الْعَقَدِيُّ حَدَّثَنَا فُلَيْحُ بْنُ سُلَيْمَانَ الْمَدَنِيُّ حَدَّثَنِي عَبَّاسُ بْنُ سَهْلٍ السَّاعِدِيُّ قَالَاجْتَمَعَ أَبُو حُمَيْدٍ وَأَبُو أُسَيْدٍ وَسَهْلُ بْنُ سَعْدٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ مَسْلَمَةَ فَذَكَرُوا صَلَاةَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَبُو حُمَيْدٍ أَنَا أَعْلَمُكُمْ بِصَلَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَلَسَ يَعْنِي لِلتَّشَهُّدِ فَافْتَرَشَ رِجْلَهُ الْيُسْرَى وَأَقْبَلَ بِصَدْرِ الْيُمْنَى عَلَى قِبْلَتِهِ وَوَضَعَ كَفَّهُ الْيُمْنَى عَلَى رُكْبَتِهِ الْيُمْنَى وَكَفَّهُ الْيُسْرَى عَلَى رُكْبَتِهِ الْيُسْرَى وَأَشَارَ بِأُصْبُعِهِ يَعْنِي السَّبَّابَةَقَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَبِهِ يَقُولُ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالُوا يَقْعُدُ فِي التَّشَهُّدِ الْآخِرِ عَلَى وَرِكِهِ وَاحْتَجُّوا بِحَدِيثِ أَبِي حُمَيْدٍ قَالُوا يَقْعُدُ فِي التَّشَهُّدِ الْأَوَّلِ عَلَى رِجْلِهِ الْيُسْرَى وَيَنْصِبُ الْيُمْنَى

[බුන්දාර් මුහම්මද් බින් බසිසියාර්] අපට මෙසේ පැවසීය; [අබු 'අමීර් අල් අකාඩි] අපට මෙසේ පැවසීය; [ෆුලයිහ් බින් සුලෙයිමාන් අල් මදනි] අපට මෙසේ පැවසීය; [අබ්බාස් බින් සහ්ල් අස් සායිදි] මට මෙසේ පැවසීය; 'අබු හුමයිඩ්, අබු උසයිද්, සහ්ල් බින් සාද් සහ මුහම්මද් බින් මස්ලාමා එක්රැස් වූ විට, ඔවුන් රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගේ යාච්ඤාව ගැන සඳහන් කළහ. එවිට [අබු හුමයිඩ්] මෙසේ පැවසීය; 'ඔබ සැමට වඩා හොඳින් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගේ යාච්ඤාවන් දන්නා පුද්ගලයා මමයි. රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තම වම් කකුල විහිදුවමින් තම දකුණු කකුලේ ඉදිරිපසට කිබ්ලා දෙසට මුහුණ ලා තස්යාහුද් හිඳ, ඔහු තම දකුණු අතේ අත්ල ඔහුගේ දකුණු දණහිස මත සහ වම් අතේ අත්ල ඔහුගේ වම් දණහිස මත තැබීය. ඉන්පසු ඔහුගේ ඇඟිල්ලෙන්, එනම් දබර ඇඟිල්ලෙන් ඉඟි කළේය. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'මෙම හදීසය හසන් සත්‍යයි.' සමහර විද්වතුන් මෙම හදීසයට ඇලී සිටිති. මෙය ඉමාම් ෂාෆි, අහමඩ් සහ ඉෂාක්ගේ මතයයි. ඔවුන් පැවසුවේ, "අවසාන තස්යාහුද්හි, පුද්ගලයෙකු තම කලවා පාදයේ වාඩි විය යුතුය." ඔවුන් අබු හුමයිඩ්ගේ හදීසය උපුටා දැක්වූ අතර, ඔහු මෙසේ පැවසීය, "අවසාන තස්යාහුද්හි, පුද්ගලයෙකු තම වම් කකුල මත වාඩි වී ඔහුගේ දකුණු කකුල කෙළින් කළ යුතුය."

තහවුරු කරන හදීස් (27)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 271

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ وَيَحْيَى بْنُ مُوسَى وَغَيْرُ وَاحِدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا جَلَسَ فِي الصَّلَاةِ وَضَعَ يَدَهُ الْيُمْنَى عَلَى رُكْبَتِهِ وَرَفَعَ إِصْبَعَهُ الَّتِي تَلِي الْإِبْهَامَ الْيُمْنَى يَدْعُو بِهَا وَيَدُهُ الْيُسْرَى عَلَى رُكْبَتِهِ بَاسِطَهَا عَلَيْهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ وَنُمَيْرٍ الْخُزَاعِيِّ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبِي حُمَيْدٍ وَوَائِلِ بْنِ حُجْرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَالْعَمَلُ عَلَيْهِ عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ يَخْتَارُونَ الْإِشَارَةَ فِي التَّشَهُّدِ وَهُوَ قَوْلُ أَصْحَابِنَا

[මහමුද් බින් ගයිලාන්] සහ [යාහ්යා බින් මූසා] අපට පවසා ඇති අතර ඔවුන්ගෙන් සමහරක් මෙසේ පැවසූහ; [අබ්දුර්රාසාක්] [මමර්] වෙතින් [උබයිදුල්ලාහ් බින් උමර්] වෙතින් [නෆි] [ඉබ්නු උමර්] වෙතින් අපට පවසා ඇත; නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සල්ලම් තුමාණන් යාඥාවේ වාඩි වූ විට, ඔහු තම දකුණු අත දණහිස මත තබා දකුණු මාපටැඟිල්ල අසල ඇඟිල්ල - එනම් දබර ඇඟිල්ල - ඔසවා එයින් යාච්ඤා කළේය. තවද ඔහු තම වම් අත දණහිස මත තබා ඇඟිලි වෙන් කර තැබුවේය.' ඔහු පැවසීය; 'මෙම පරිච්ඡේදයේ අබුද්ල්ලා ඉබ්නු අස් සුබයිර්, නුමෙයාර් අල් කුසා'අයි, අබු හුරෙයිරා, අබු හුමයිඩ් සහ වෛල් බින් හුජ්ර්' යන අයගේ කථා ද ඇත. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'ඉබ්නු උමර්ගේ මෙම හදීසය හසන් ගරිබ් උපාධියේ ඇත, මෙම පේළිය හැර උබයිදුල්ලාහ් බින් උමර්ගේ මෙම හදීසය ගැන අපි නොදනිමු.' නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සහ තබිඉන් තුමාණන්ගේ සහචරයින් අතරින් සමහර විද්‍යාඥයින් මෙම හදීසය ක්‍රියාවට නැංවීය. ඔවුන් තස්යාහුද් අතරතුර තම දබරැඟිල්ලෙන් අභිනය කිරීමට තෝරා ගනී. මෙය අපගේ මිතුරන් ගත් මතයයි.

තහවුරු කරන හදීස් (30)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 272

حَدَّثَنَا بُنْدَارٌ مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي الْأَحْوَصِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ يُسَلِّمُ عَنْ يَمِينِهِ وَعَنْ يَسَارِهِ السَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَةُ اللَّهِ السَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَةُ اللَّهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ وَابْنِ عُمَرَ وَجَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ وَالْبَرَاءِ وَأَبِي سَعِيدٍ وَعَمَّارٍ وَوَائِلِ بْنِ حُجْرٍ وَعَدِيِّ بْنِ عَمِيرَةَ وَجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ مَسْعُودٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَيْهِ عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ

[බුන්දාර් මුහම්මද් බින් බසිසියර්] අපට පවසා ඇත; [අබ්දුර් රහ්මාන් බින් මහදි] අපට පවසා ඇත; [අබු ඉෂාක්] [අබු අල් අහ්වාෂ්] [අබ්දුල්ලාහ්] නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් [සුෆ්යාන්] අපට පවසා ඇත, ඔහු දකුණට සහ වමට සුබ පැතුම් පැවසූ අතර මෙසේ පැවසීය: 'අස්සලාමු අලෙයිකුම් ව රහ්මතුල්ලාහ්, අස්සලාමු අලෙයිකුම් ව රහ්මතුල්ලාහ් - ඔබට සාමය සහ අල්ලාහ්ගේ දයාව ලැබේවා-'. ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'මෙම පරිච්ඡේදයේ සාද් බින් අබු වකෂ්, ඉබ්න් උමර්, ජාබිර් බින් සම්රා, අල් බරා`, අබු සායිද්, අම්මාර්, අබු වයිල් බින් හුජ්ර්, ආදි බින් අමිරා සහ ජාබිර් බින් අබ්දුල්ලාහ් යන අයගේ කථා ද ඇත'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'ඉබ්නු උමර්ගේ හදීස් හසන් සත්‍යයි.' නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ සහචරයින් සහ ඔවුන්ගෙන් පසු ජනයා අතර සිටි බොහෝ විද්‍යාඥයින් මෙම හදීසය ක්‍රියාවට නැංවීය. සුෆ්යාන් අට්ස් ත්සෞරි, බින් අල් මුබාරක්, අහමඩ් සහ ඉෂාක් යන අය ගත් මතය මෙයයි.

තහවුරු කරන හදීස් (75)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 273

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى النَّيْسَابُورِيُّ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ أَبِي سَلَمَةَ أَبُو حَفْصٍ التِّنِّيسِيُّ عَنْ زُهَيْرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُسَلِّمُ فِي الصَّلَاةِ تَسْلِيمَةً وَاحِدَةً تِلْقَاءَ وَجْهِهِ يَمِيلُ إِلَى الشِّقِّ الْأَيْمَنِ شَيْئًاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ عَائِشَةَ لَا نَعْرِفُهُ مَرْفُوعًا إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ زُهَيْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ أَهْلُ الشَّأْمِ يَرْوُونَ عَنْهُ مَنَاكِيرَ وَرِوَايَةُ أَهْلِ الْعِرَاقِ عَنْهُ أَشْبَهُ وَأَصَحُّ قَالَ مُحَمَّدٌ وَقَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ كَأَنَّ زُهَيْرَ بْنَ مُحَمَّدٍ الَّذِي كَانَ وَقَعَ عِنْدَهُمْ لَيْسَ هُوَ هَذَا الَّذِي يُرْوَى عَنْهُ بِالْعِرَاقِ كَأَنَّهُ رَجُلٌ آخَرُ قَلَبُوا اسْمَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ قَالَ بِهِ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي التَّسْلِيمِ فِي الصَّلَاةِ وَأَصَحُّ الرِّوَايَاتِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَسْلِيمَتَانِ وَعَلَيْهِ أَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ وَرَأَى قَوْمٌ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ تَسْلِيمَةً وَاحِدَةً فِي الْمَكْتُوبَةِ قَالَ الشَّافِعِيُّ إِنْ شَاءَ سَلَّمَ تَسْلِيمَةً وَاحِدَةً وَإِنْ شَاءَ سَلَّمَ تَسْلِيمَتَيْنِ

[මුහම්මද් බින් යාහ්යා අන් නයිසාබුරි] අපට පවසා ඇත; [අම්රු බින් අබු සලාමා අබු හෆ්ෂ් අට් ටින්නිසි] [සුහයිර් බින් මුහම්මද්] [හිස්යාම් බින් උර්වා] [ඔහුගේ පියා] [අයිස්යා] ගෙන් අපට පවසා ඇත; 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ ඔහුගේ යාච්ඤාවේදී ඔහුට දකුණු පසට තරමක් නැඹුරු වූ මුහුණ දෙසට එක් වරක් පමණක් ආචාර කළහ.' ඔහු පැවසීය; 'මෙම පරිච්ඡේදයේ සහ්ල් බින් සාද්ගෙන් හදීසයක් ද ඇත'. අබු ඊසා පැවසීය; 'අයිස්යාහ්ගේ හදීසයේ මාර්ෆුආන් අපි නොදනිමු' මෙම මාර්ගයෙන් හැර. මුහම්මද් බින් ඉස්මායිල් පැවසීය; 'සුහයිර් බින් මුහම්මද් සිරියාවේ පදිංචිකරුවෙක්, ඔවුන් ඔහුගෙන් නපුරු හදීස් පැවසූ අතර, ඔහුගෙන් පැමිණි ඉරාක ජනතාවගේ ඉතිහාසය වඩාත් නිවැරදි හා විශ්වාසදායකය'. මුහම්මද් පැවසීය; 'අහ්මද් බින් හම්බාල් පැවසීය;' 'ඔවුන් සතුව ඇති සුහයිර් බින් මුහම්මද් යනු ඉරාක ජාතිකයන් විසින් හදීස් ලබා ගත් සුහයිර් නොවන බව පෙනේ. ඔහු වෙනත් කෙනෙකු ලෙස ඔවුන් ඔහුගේ නම වෙනස් කර ඇති බව පෙනේ'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'සමහර විද්වතුන් යාච්ඤාවේ සුබ පැතුම් සම්බන්ධයෙන් මෙම හදීසයට අනුගත වෙති. කෙසේ වෙතත්, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ වඩාත්ම සත්‍ය විස්තරය සුබ පැතුම් දෙක වන අතර, මෙය නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ සහ ඔවුන්ගේ අනුගාමිකයන්, තබිඉන් සහ ඔවුන්ගෙන් පසු අයගෙන් බොහෝ විද්වතුන් විසින් අනුගමනය කරනු ලැබේ. මේ අතර, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ සහ තවත් සමහරෙකු අනිවාර්ය යාච්ඤාවේ එක් සුබ පැතුම් පමණක් තිබුණි. ඉමාම් ෂාෆි මෙසේ පැවසීය; 'ඔහු කැමති නම් ඔහුට සුබ පැතුම් එකක් හෝ සුබ පැතුම් දෙකක් සමඟ එසේ කළ හැකිය'.

තහවුරු කරන හදීස් (2)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 274

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ وَهِقْلُ بْنُ زِيَادٍ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ قُرَّةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَحَذْفُ السَّلَامِ سُنَّةٌقَالَ عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ يَعْنِي أَنْ لَا يَمُدَّهُ مَدًّاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ الَّذِي يَسْتَحِبُّهُ أَهْلُ الْعِلْمِ وَرُوِيَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ النَّخَعِيِّ أَنَّهُ قَالَ التَّكْبِيرُ جَزْمٌ وَالسَّلَامُ جَزْمٌ وَهِقْلٌ يُقَالُ كَانَ كَاتِبَ الْأَوْزَاعِيِّ

[අලි බින් හුජ්ර්] අපට මෙසේ පවසා ඇත; [අබ්දුල්ලාහ් බින් අල් මුබාරක්] සහ [හික්ල් බින් සියාද්] [අල් අවුසායි] වෙතින් [කුර්ආන් බින් අබ්දුර් රහ්මාන්] වෙතින් [අස් සුහ්රි] වෙතින් [අබු සලාමා] වෙතින් [අබු හුරෙයිරා] වෙතින් අපට දන්වා ඇත; ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'සුබ පැතුම් කෙටි කිරීම සුන්නාහ්වකි'. අලි බින් හුජ්ර් පැවසීය; 'අබ්දුල්ලාහ් බින් අල් මුබාරක් පැවසීය; 'එනම්, එය දිගු නොකරන්න'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'මෙම හදීසය හසන් සත්‍ය වේ. මෙම මතය විද්‍යාත්මක විශේෂඥයින් විසින් තෝරා ගනු ලැබේ'. තවද ඉබ්‍රාහිම් අන් නකායිගෙන් ද ඔහු මෙසේ පැවසීය, 'තක්බීර් සහ සුබ පැතුම් මිය ගොස් ඇත - කෙටි-'. හික්ල් අල් අවුසායි හි කතුවරයා බව කියනු ලැබේ.

තහවුරු කරන හදීස් (1)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 275

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ عَاصِمٍ الْأَحْوَلِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا سَلَّمَ لَا يَقْعُدُ إِلَّا مِقْدَارَ مَا يَقُولُ اللَّهُمَّ أَنْتَ السَّلَامُ وَمِنْكَ السَّلَامُ تَبَارَكْتَ ذَا الْجَلَالِ وَالْإِكْرَامِحَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ حَدَّثَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُعَاوِيَةَ الْفَزَارِيُّ وَأَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ عَاصِمٍ الْأَحْوَلِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ وَقَالَ تَبَارَكْتَ يَا ذَا الْجَلَالِ وَالْإِكْرَامِ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ثَوْبَانَ وَابْنِ عُمَرَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَأَبِي سَعِيدٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَالْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَى خَالِدٌ الْحَذَّاءُ هَذَا الْحَدِيثَ مِنْ حَدِيثِ عَائِشَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ نَحْوَ حَدِيثِ عَاصِمٍ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ بَعْدَ التَّسْلِيمِ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ يُحْيِي وَيُمِيتُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ اللَّهُمَّ لَا مَانِعَ لِمَا أَعْطَيْتَ وَلَا مُعْطِيَ لِمَا مَنَعْتَ وَلَا يَنْفَعُ ذَا الْجَدِّ مِنْكَ الْجَدُّ وَرُوِيَ عَنْهُ أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ سُبْحَانَ رَبِّكَ رَبِّ الْعِزَّةِ عَمَّا يَصِفُونَ وَسَلَامٌ عَلَى الْمُرْسَلِينَ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ

[අහමද් බින් මානි] අපට පවසා ඇත; [අෂිම් අල් අහ්වාල්] [අබ්දුල්ලාහ් බින් අල් හාරිත්] [අයිසියා] වෙතින් [අබු මුආවියහ්] අපට පවසා ඇත; 'රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් ආචාර කිරීම අවසන් කළ විට ඔහු වාඩි වූයේ නැත: 'අල්ලාහ්මු අන්තාස් සලාම් ව මිංකස් සලාම් දසල් ජලාලි වල් ඉක්රාම් - ඕ අල්ලාහ්, ඔබ ගැලවීමයි, ඔබ ගැලවීමයි, ඔබ ආශිර්වාද ලබා දෙන තැනැත්තා සහ තේජස සහ මහිමය ඇති තැනැත්තා-'. [හන්නාද් ඉබ්නු අස් සාරි] අපට පවසා ඇත; [මර්වාන් බින් මුආවියහ් අල් ෆසාරි] සහ [අබු මුආවියහ්] [අෂිම් අල් අහ්වාල්] වෙතින් සමාන සනද් එකකින් අපට පවසා ඇත, ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'තබාරක්තා යා දසල් ජලාලි වල් ඉක්රාම් - ඔබ ආශිර්වාද ලබා දෙන තැනැත්තා, ඕ තේජස සහ මහිමය ඇති තැනැත්තා-'. ඔහු පැවසුවේ; "මෙම පරිච්ඡේදයේ ත්සවුබාන්, ඉබ්නු උමර්, ඉබ්නු අබ්බාස්, අබු සයිද්, අබු හුරයිරා සහ අල් මුගිරා බින් සියුබා" යන අයගේ ආඛ්‍යාන ද ඇත. අබු ඊසා පැවසුවේ; 'අයිෂියාගේ හදීසය හසාන් සත්‍ය වේ. [කාලිඩ්] මෙම හදීසය [අබ්දුල්ලාහ් බින් අල් හාරිත්] වෙතින් අයිසියාගේ හදීසයෙන් මෙන්ම 'අෂිම් විසින් ප්‍රකාශ කරන ලද හදීසයෙන් ද ප්‍රකාශ කර ඇත. නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් විසින් ආචාර කිරීමෙන් පසු මෙසේ පැවසූ බව වාර්තා වේ: 'ලා ඉලාහ ඉල්ලල්ලාහ් වහ්දහු ලා සාරියිකලාහ් ලහුල් මුල්කු වලාහුල් හම්දු යුහියි ව යුමිත් ව හුවා අලා කුලි සයඉන් කදීර්, අල්ලාහුම්ම ලා මානියා ලිමා අතායිතා ව ලා මුතියා ලිමා මන'තා ව ලා යන්ෆාහු දසල් ජද්දි මිංකල් ජද්දු - සර්වබලධාරී අල්ලාහ් හැර නමස්කාර කිරීමට සුදුසු දෙවියෙකු නැත, ඔහුට සහකරුවෙකු නැත. සියලු බලය සහ ප්‍රශංසාව ඔහුට අයත් වේ. ඔහු ජීවය ලබා දෙන අතර මරණයට හේතු වේ. ඔහු සියලු දේ කෙරෙහි සර්වබලධාරී ය. අල්ලාහ්, ඔබ දෙන දේ වැළැක්වීමට කිසිවක් කළ නොහැකි අතර, ඔබ වළක්වන දේ දීමට කිසිවක් කළ නොහැක, ඔබ සමඟ ඇති ධනයෙන් කිසිදු ප්‍රයෝජනයක් නැත, මන්ද එය ඔබගෙන් පමණි-'. අල්ලාහ්ගේ දූතයා පැවසූ බව ද ඔහුගෙන් විස්තර වේ: 'සුභානා රබ්බිකා රබ්බිල් 'ඉස්සති' අම්මා යෂිෆුන් ව සලාමුන් 'අලාල් මුර්සලියින් වල් හම්දුලිල්ලාහි රබ්බිල් 'අලමීන් - ඔවුන්ගෙන් බලවත් පීඩා ඇති ඔබේ දෙවියන්ට මහිමය වේවා. අල්ලාහ්ගේ දූතයින්ට සමෘද්ධිය ලැබේවා, සහ සියලු ප්‍රශංසාව ලෝකයේ රබ්බි අල්ලාහ්ට වේවා-'.

තහවුරු කරන හදීස් (33)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 276

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ مُوسَى حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ أَخْبَرَنَا الْأَوْزَاعِيُّ حَدَّثَنِي شَدَّادٌ أَبُو عَمَّارٍ حَدَّثَنِي أَبُو أَسْمَاءَ الرَّحَبِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي ثَوْبَانُ مَوْلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَنْصَرِفَ مِنْ صَلَاتِهِ اسْتَغْفَرَ اللَّهَ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ قَالَ اللَّهُمَّ أَنْتَ السَّلَامُ وَمِنْكَ السَّلَامُ تَبَارَكْتَ يَا ذَا الْجَلَالِ وَالْإِكْرَامِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَأَبُو عَمَّارٍ اسْمُهُ شَدَّادُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ

[අහමද් බින් මුහම්මද් බින් මූසා] අපට පැවසූ බව අපට පවසා ඇත; [අබ්දුල්ලාහ් බින් අල් මුබාරක්] අපට පැවසූ බව අපට පවසා ඇත; [අල් අවුසායි] අපට පැවසූ බව අපට පවසා ඇත; [සියාදාද් අබු 'අම්මර්] පැවසූ බව මට පවසා ඇත; [අබු අස්මා' අර් රහබි] පැවසූ බව මට පවසා ඇත; නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ සේවකයා [ත්සෞබාන්] මට පැවසූ බව ඔහු පැවසීය; 'රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් ඉවත්ව යාමට අවශ්‍ය වූ විට - ඉවත්ව යන්න - ඔහුගේ යාච්ඤාව ඔහු තුන් වරක් ඉස්තිග්ෆාර් කළේය. ඉන්පසු ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'අල්ලාහුම්ම අන්තස් සලාම් ව මිංකස් සලාම් තබාරක්තා යා දසල් ජලාලි වල් ඉක්රාම් - අල්ලාහ්, ඔබ ගැලවීමයි, ඔබගෙන් ගැලවීමයි, ඔබ ආශිර්වාද ලබා දෙන්නා, ඕ මහිමය සහ මහිමය ඇති තැනැත්තා-'. ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'මෙම හදීසය හසන් සත්‍යයි. අබු 'අම්මාර්ගේ නම සියාදාද් බින් අබ්දුල්ලා'.

තහවුරු කරන හදීස් (18)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 277

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ قَبِيصَةَ بْنِ هُلْبٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَؤُمُّنَا فَيَنْصَرِفُ عَلَى جَانِبَيْهِ جَمِيعًا عَلَى يَمِينِهِ وَعَلَى شِمَالِهِوَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ وَأَنَسٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ هُلْبٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَعَلَيْهِ الْعَمَلُ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّهُ يَنْصَرِفُ عَلَى أَيِّ جَانِبَيْهِ شَاءَ إِنْ شَاءَ عَنْ يَمِينِهِ وَإِنْ شَاءَ عَنْ يَسَارِهِ وَقَدْ صَحَّ الْأَمْرَانِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَيُرْوَى عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ أَنَّهُ قَالَ إِنْ كَانَتْ حَاجَتُهُ عَنْ يَمِينِهِ أَخَذَ عَنْ يَمِينِهِ وَإِنْ كَانَتْ حَاجَتُهُ عَنْ يَسَارِهِ أَخَذَ عَنْ يَسَارِهِ

[කුටයිබා] අපට පවසා ඇත; [සිමාක් බින් හාර්බ්] [කබිෂා බින් හුල්බ්] [ඔහුගේ පියා] වෙතින් [අබු අල් අහ්වාෂ්] අපට පවසා ඇත; 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ අපට යාඥාව මෙහෙයවූහ, පසුව ඔහු දෙපැත්තකින්, සමහර විට දකුණු පැත්තෙන් සහ සමහර විට වම් පැත්තෙන් ගමන් කළහ'. ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'මෙම පරිච්ඡේදයේ අබ්දුල්ලා බින් මස්'උද්, අනස්, අබ්දුල්ලා බින් 'අම්රු සහ අබු හුරෙයිරා' යන අයගේ කථා ද ඇත. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'හුල්බ්ගේ හදීසය හසන් සත්‍ය වේ. මෙම හදීසය විද්‍යාවේ ප්‍රවීණයන් විසින් ක්‍රියාත්මක කරනු ලැබේ. එනම්, ඔහු දිශාවන් දෙකකින් ගිය බව; සමහර විට දකුණෙන් සහ සමහර විට වමෙන්, ඔහු කැමති නම්. දෙකම නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් සත්‍ය වේ. අලි බින් අබු තාලිබ්ගෙන් ද ඔහු මෙසේ පැවසූ බව වාර්තා වී ඇත; 'ඔහුගේ උනන්දුව දකුණෙන් නම් ඔහුට දකුණෙන් යන්න දෙන්න, ඔහුගේ උනන්දුව වමෙන් නම් ඔහුට වමෙන් යන්න දෙන්න'.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 278

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ عَلِيِّ بْنِ يَحْيَى بْنِ خَلَّادِ بْنِ رَافِعٍ الزُّرَقِيِّ عَنْ جَدِّهِ عَنْ رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَمَا هُوَ جَالِسٌ فِي الْمَسْجِدِ يَوْمًا قَالَ رِفَاعَةُ وَنَحْنُ مَعَهُ إِذْ جَاءَهُ رَجُلٌ كَالْبَدَوِيِّ فَصَلَّى فَأَخَفَّ صَلَاتَهُ ثُمَّ انْصَرَفَ فَسَلَّمَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَلَيْكَ فَارْجِعْ فَصَلِّ فَإِنَّكَ لَمْ تُصَلِّ فَرَجَعَ فَصَلَّى ثُمَّ جَاءَ فَسَلَّمَ عَلَيْهِ فَقَالَ وَعَلَيْكَ فَارْجِعْ فَصَلِّ فَإِنَّكَ لَمْ تُصَلِّ فَفَعَلَ ذَلِكَ مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا كُلُّ ذَلِكَ يَأْتِي النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيُسَلِّمُ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَقُولُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَلَيْكَ فَارْجِعْ فَصَلِّ فَإِنَّكَ لَمْ تُصَلِّ فَخَافَ النَّاسُ وَكَبُرَ عَلَيْهِمْ أَنْ يَكُونَ مَنْ أَخَفَّ صَلَاتَهُ لَمْ يُصَلِّ فَقَالَ الرَّجُلُ فِي آخِرِ ذَلِكَ فَأَرِنِي وَعَلِّمْنِي فَإِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ أُصِيبُ وَأُخْطِئُ فَقَالَ أَجَلْ إِذَا قُمْتَ إِلَى الصَّلَاةِ فَتَوَضَّأْ كَمَا أَمَرَكَ اللَّهُ ثُمَّ تَشَهَّدْ وَأَقِمْ فَإِنْ كَانَ مَعَكَ قُرْآنٌ فَاقْرَأْ وَإِلَّا فَاحْمَدْ اللَّهَ وَكَبِّرْهُ وَهَلِّلْهُ ثُمَّ ارْكَعْ فَاطْمَئِنَّ رَاكِعًا ثُمَّ اعْتَدِلْ قَائِمًا ثُمَّ اسْجُدْ فَاعْتَدِلْ سَاجِدًا ثُمَّ اجْلِسْ فَاطْمَئِنَّ جَالِسًا ثُمَّ قُمْ فَإِذَا فَعَلْتَ ذَلِكَ فَقَدْ تَمَّتْ صَلَاتُكَ وَإِنْ انْتَقَصْتَ مِنْهُ شَيْئًا انْتَقَصْتَ مِنْ صَلَاتِكَ قَالَ وَكَانَ هَذَا أَهْوَنَ عَلَيْهِمْ مِنْ الْأَوَّلِ أَنَّهُ مَنْ انْتَقَصَ مِنْ ذَلِكَ شَيْئًا انْتَقَصَ مِنْ صَلَاتِهِ وَلَمْ تَذْهَبْ كُلُّهَاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَعَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ رِفَاعَةَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ

"එක් දිනක් රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් අප සමඟ වාඩි වූ විට - රිෆා මෙසේ පැවසීය; 'අපි ඔහු සමඟ සිටිමු' - ගමේ මිනිසෙක් ඔහු වෙත පැමිණ, පසුව ඔහු යාච්ඤා කර ඔහුගේ යාච්ඤාව සැහැල්ලු කළේය. ඉන්පසු ඔහු පිටත්ව ගොස් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ට ආයුබෝවන් කීවේය. එබැවින් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ ඔහුට මෙසේ පැවසූහ: 'නැවත ගොස් නැවත යාච්ඤා කරන්න, මන්ද ඔබ සැබවින්ම යාච්ඤා කර නැත!' ඉන්පසු ඔහු නැවත දෙවරක් හෝ තුන් වරක් යාච්ඤා කළේය, සෑම අවස්ථාවකම ඔහු පැමිණ නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ට ආයුබෝවන් කීවේය. නමුත් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'ආපසු ගොස් නැවත යාච්ඤා කරන්න, මන්ද ඔබ ඇත්තටම යාච්ඤා කර නැත!' එබැවින් මිනිසුන් බිය වී කනස්සල්ලට පත්වේ යාච්ඤාව අවතක්සේරු කරන අය එයින් අදහස් කරන්නේ ඔවුන් යාච්ඤා කර නැති බවයි. අවසානයේ ගමේ මිනිසා මෙසේ පැවසීය; 'මට කියන්න සහ මට උගන්වන්න, මන්ද මම සාමාන්‍ය මිනිසෙක් පමණයි, සමහර විට හරි සහ සමහර විට වැරදි,' ඔහු පසුව මෙසේ පැවසීය: 'ඒක හරි, ඔබට යාච්ඤා කිරීමට අවශ්‍ය නම් අල්ලාහ් ඔබට අණ කර ඇති පරිදි ශෝධනය කරන්න, පසුව තස්යාහුද් කරන්න - ශෝධනය කිරීමෙන් පසු යාච්ඤාව - සහ සලාතය ඉටු කරන්න. ඔබ කුර්ආනය කටපාඩම් කර ඇත්නම් එය කියවන්න, එසේ නොවේ නම් තහ්මිද්, තක්බීර් සහ තහ්ලීල් කියවන්න. ඉන්පසු නිහඬව හිස නමා, පසුව නැගී සිට සන්සුන්ව සුජූද් කරන්න, පසුව නැගී සිටින්න. ඔබ එය එසේ කළහොත් ඔබේ යාච්ඤාව පරිපූර්ණ වනු ඇත, නමුත් ඔබ එය අඩු කළහොත් ඔබේ යාච්ඤාව අඩු වනු ඇත'. ඔහු - කථකයා- පැවසීය; 'මෙය පළමු එකට වඩා සැහැල්ලු ය, එනම් මෙයින් යමක් අඩු කරන තැනැත්තාගේ යාච්ඤාවේ වටිනාකම අඩු වේ, නමුත් සියල්ල නැති නොවේ'. ඔහු පැවසීය; 'මෙම පරිච්ඡේදයේ අබු හුරෙයිරා සහ අම්මාර් බින් යසීර්ගෙන් ලැබුණු ඉතිහාසයක් ද ඇත'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'මෙම රිෆාආ හදීසය හසන් සත්‍ය වේ. මෙම හදීසය රිෆාආගෙන් තවත් ආකාරයකින් විස්තර කර ඇත.'

තහවුරු කරන හදීස් (19)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 279

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَخَلَ الْمَسْجِدَ فَدَخَلَ رَجُلٌ فَصَلَّى ثُمَّ جَاءَ فَسَلَّمَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَرَدَّ عَلَيْهِ السَّلَامَ فَقَالَ ارْجِعْ فَصَلِّ فَإِنَّكَ لَمْ تُصَلِّ فَرَجَعَ الرَّجُلُ فَصَلَّى كَمَا كَانَ صَلَّى ثُمَّ جَاءَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَلَّمَ عَلَيْهِ فَرَدَّ عَلَيْهِ السَّلَامَ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ارْجِعْ فَصَلِّ فَإِنَّكَ لَمْ تُصَلِّ حَتَّى فَعَلَ ذَلِكَ ثَلَاثَ مِرَارٍ فَقَالَ لَهُ الرَّجُلُ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ مَا أُحْسِنُ غَيْرَ هَذَا فَعَلِّمْنِي فَقَالَ إِذَا قُمْتَ إِلَى الصَّلَاةِ فَكَبِّرْ ثُمَّ اقْرَأْ بِمَا تَيَسَّرَ مَعَكَ مِنْ الْقُرْآنِ ثُمَّ ارْكَعْ حَتَّى تَطْمَئِنَّ رَاكِعًا ثُمَّ ارْفَعْ حَتَّى تَعْتَدِلَ قَائِمًا ثُمَّ اسْجُدْ حَتَّى تَطْمَئِنَّ سَاجِدًا ثُمَّ ارْفَعْ حَتَّى تَطْمَئِنَّ جَالِسًا وَافْعَلْ ذَلِكَ فِي صَلَاتِكَ كُلِّهَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ وَقَدْ رَوَى ابْنُ نُمَيْرٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَرِوَايَةُ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ أَصَحُّ وَسَعِيدٌ الْمَقْبُرِيُّ قَدْ سَمِعَ مِنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَرَوَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبُو سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيُّ اسْمُهُ كَيْسَانُ وَسَعِيدٌ الْمَقْبُرِيُّ يُكْنَى أَبَا سَعْدٍ وَكَيْسَانُ عَبْدٌ كَانَ مُكَاتَبًا لِبَعْضِهِمْ

[මුහම්මද් බින් බසිසියර්] අපට පැවසූ බව අපට පවසා ඇත; [යාහ්යා බින් සයිද් අල් කත්තාන්] අපට පැවසූ බව අපට පවසා ඇත; [උබයිදුල්ලාහ් බින් උමර්] අපට පැවසූ බව අපට පවසා ඇත; [අබු හුරෙයිරා] ගෙන් [ඔහුගේ පියා] ගෙන් [සයිද් බින් අබු සයිද්] මට වාර්තා කර ඇත; 'රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් පල්ලියට ඇතුළු විය. එවිට මිනිසෙක් ඇතුළට පැමිණ යාච්ඤා කළේය, පසුව ඔහු පැමිණ නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ට ආයුබෝවන් කීවේය. ඉන්පසු ඔහු සුබ පැතුම්ට පිළිතුරු දෙමින් මෙසේ පැවසීය: 'ආපසු ගොස් යාච්ඤා කරන්න, ඇත්ත වශයෙන්ම ඔබ තවමත් යාච්ඤා කර නැත!' ඉන්පසු මිනිසා ආපසු ගොස් ඔහු කළ ආකාරයටම යාච්ඤා කළේය, ඉන්පසු ඔහු පැමිණ නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ට සුබ පැතුවේය. ඉන්පසු ඔහු සුබ පැතුම්ට පිළිතුරු දුන්නේය, පසුව රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'ආපසු ගොස් යාච්ඤා කරන්න, ඇත්ත වශයෙන්ම ඔබ තවමත් යාච්ඤා කර නැත!' ඒ මිනිසා මෙය තුන් වරක් පුනරුච්චාරණය කරන තෙක්, පසුව ඔහු අල්ලාහ්ගේ දූතයාට මෙසේ කීවේය, 'ඔබව සත්‍යයෙන් එවූ තැනැත්තා මත දිවුරමින්, මට මේ ආකාරයෙන් මිස නිසි ලෙස යාච්ඤා කළ නොහැක, එබැවින් මට උගන්වන්න!' ඔහු මෙසේද පැවසීය: 'ඔබ යාච්ඤා කරමින් සිටගෙන සිටින්නේ නම්, තක්බීර් කියන්න. ඉන්පසු, ඔබට කියවීමට පහසු කුර්ආනය කියවන්න, පසුව තුමා'නිනා සමඟ හිස නමා - සන්සුන්ව - සහ ඔබ සම්පූර්ණයෙන්ම කෙළින් වන තුරු නැවත නැගී සිටින්න. ඉන්පසු, තුමා'නිනා සමඟ සුජූද් කර ඔබ සම්පූර්ණයෙන්ම කෙළින් වන තුරු නැඟිටින්න - වාඩි වන්න. ඔබේ සියලු යාච්ඤා සඳහා එය එසේ කරන්න'. අබු ඊසා පැවසීය; 'මෙම හදීසය හසන් සත්‍ය වේ. ඔහු මෙසේ පැවසීය; ' [ඉබ්නු නුමෙයාර්] [උබයිදුල්ලාහ් බින් උමර්] [සයිද් අල් මක්බුරි] [අබු හුරෙයිරා] [අබු හුරෙයිරා] [ඉබ්නු නුමෙයාර්] [සයිද් අල් මක්බුරි] [අබු හුරෙයිරා] [ඉබ්නු හුරෙයිරා] [ඉබ්නු හුරෙයිරා] [ඉබ්නු හුරෙයිරා] [ඉබ්නු හුරෙයිරා] [අබු හුරෙයිරා] [සයිද් අල් මක්බුරි] [ඉබ්නු නුමෙයාර්] [උබයිදුල්ලාහ් බින් උමර්] [සයිද් අල් මක්බුරි] [අබු හුරෙයිරා] [ඉබ්නු හුරෙයිරා] [ඉබ්නු හුරෙයිරා] [ඉබ්නු හුරෙයිරා] [අබු හුරෙයිරා] [සයිද් අල් මක්බුරි] [ඉබ්නු නුමෙයාර්] [අබු හුරෙයිරා] [ඉබ්නු හුරෙයිරා] [අබු හුරෙයිරා] [සයිද් අල් මක්බුරි] [ඉබ්නු හුරෙයිරා] [ඉබ්නු හුරෙයිරා] [ඉබ්නු හුරෙයිරා] [අබු හුරෙයිරා] [අබු හුරෙයිරා] [අබු හුරෙයිරා] [අබු හුරෙයිරා] [සයිද් අල් මක්බුරි] [ඉබ්නු නුමෙයාර්] [ඉබ්නු හුරෙයිරා] [අබු හුරෙයිරා] [සයිද් අල් මක්බුරි] [ඉබ්නු හුරෙයිරා] [ඉබ්නු හුරෙයිරා] [අබු හුරෙයිරා] [අබු හුරෙයිරා] [අබු හුරෙයිරා] [අබු හුරෙයිරා] [සයිද් අල් මක්බුරි] [ඉබ්නු නුමෙයාර්] [ඉබ්නු හුරෙයිරා] [සයිද් අල් මක්බුරි] [ඉබ්නු හුරෙයිරා] [ඉබ්නු හුරෙයිරා] [ මේ අතර, සයිඩ් අල් මක්බුරි මෙම හදීසයට අබු හුරෙයිරාගෙන් සවන් දී ඇති අතර, ඔහු එය ඔහුගේ පියා වන අබු හුරෙයිරාගෙන් විස්තර කළේය. අබු සයිඩ් අල් මක්බුරිගේ නම කයිසාන් ය. සයිඩ් අල් මක්බුරි අබු සාද් යන අන්වර්ථ නාමයෙන් හඳුන්වන ලදී. කයිසාන්වරු කප්පම් ගැනීමෙන් නිදහස් වූ ඔවුන්ගේ වහලුන් අතර සිටියහ.

තහවුරු කරන හදීස් (19)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 280

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ عَطَاءٍ عَنْ أَبِي حُمَيْدٍ السَّاعِدِيِّ قَالَسَمِعْتُهُ وَهُوَ فِي عَشَرَةٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحَدُهُمْ أَبُو قَتَادَةَ بْنُ رِبْعِيٍّ يَقُولُ أَنَا أَعْلَمُكُمْ بِصَلَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالُوا مَا كُنْتَ أَقْدَمَنَا لَهُ صُحْبَةً وَلَا أَكْثَرَنَا لَهُ إِتْيَانًا قَالَ بَلَى قَالُوا فَاعْرِضْ فَقَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا قَامَ إِلَى الصَّلَاةِ اعْتَدَلَ قَائِمًا وَرَفَعَ يَدَيْهِ حَتَّى يُحَاذِيَ بِهِمَا مَنْكِبَيْهِ فَإِذَا أَرَادَ أَنْ يَرْكَعَ رَفَعَ يَدَيْهِ حَتَّى يُحَاذِيَ بِهِمَا مَنْكِبَيْهِ ثُمَّ قَالَ اللَّهُ أَكْبَرُ وَرَكَعَ ثُمَّ اعْتَدَلَ فَلَمْ يُصَوِّبْ رَأْسَهُ وَلَمْ يُقْنِعْ وَوَضَعَ يَدَيْهِ عَلَى رُكْبَتَيْهِ ثُمَّ قَالَ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ وَرَفَعَ يَدَيْهِ وَاعْتَدَلَ حَتَّى يَرْجِعَ كُلُّ عَظْمٍ فِي مَوْضِعِهِ مُعْتَدِلًا ثُمَّ أَهْوَى إِلَى الْأَرْضِ سَاجِدًا ثُمَّ قَالَ اللَّهُ أَكْبَرُ ثُمَّ جَافَى عَضُدَيْهِ عَنْ إِبْطَيْهِ وَفَتَخَ أَصَابِعَ رِجْلَيْهِ ثُمَّ ثَنَى رِجْلَهُ الْيُسْرَى وَقَعَدَ عَلَيْهَا ثُمَّ اعْتَدَلَ حَتَّى يَرْجِعَ كُلُّ عَظْمٍ فِي مَوْضِعِهِ مُعْتَدِلًا ثُمَّ أَهْوَى سَاجِدًا ثُمَّ قَالَ اللَّهُ أَكْبَرُ ثُمَّ ثَنَى رِجْلَهُ وَقَعَدَ وَاعْتَدَلَ حَتَّى يَرْجِعَ كُلُّ عَظْمٍ فِي مَوْضِعِهِ ثُمَّ نَهَضَ ثُمَّ صَنَعَ فِي الرَّكْعَةِ الثَّانِيَةِ مِثْلَ ذَلِكَ حَتَّى إِذَا قَامَ مِنْ السَّجْدَتَيْنِ كَبَّرَ وَرَفَعَ يَدَيْهِ حَتَّى يُحَاذِيَ بِهِمَا مَنْكِبَيْهِ كَمَا صَنَعَ حِينَ افْتَتَحَ الصَّلَاةَ ثُمَّ صَنَعَ كَذَلِكَ حَتَّى كَانَتْ الرَّكْعَةُ الَّتِي تَنْقَضِي فِيهَا صَلَاتُهُ أَخَّرَ رِجْلَهُ الْيُسْرَى وَقَعَدَ عَلَى شِقِّهِ مُتَوَرِّكًا ثُمَّ سَلَّمَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ وَمَعْنَى قَوْلِهِ وَرَفَعَ يَدَيْهِ إِذَا قَامَ مِنْ السَّجْدَتَيْنِ يَعْنِي قَامَ مِنْ الرَّكْعَتَيْنِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَالْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلَّالُ الْحُلْوَانِيُّ وَغَيْرُ وَاحِدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ النَّبِيلُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ عَطَاءٍ قَال سَمِعْتُ أَبَا حُمَيْدٍ السَّاعِدِيَّ فِي عَشَرَةٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ أَبُو قَتَادَةَ بْنُ رِبْعِيٍّ فَذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ بِمَعْنَاهُ وَزَادَ فِيهِ أَبُو عَاصِمٍ عَنْ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ جَعْفَرٍ هَذَا الْحَرْفَ قَالُوا صَدَقْتَ هَكَذَا صَلَّى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو عِيسَى زَادَ أَبُو عَاصِمٍ الضَّحَّاكُ بْنُ مَخْلَدٍ فِي هَذَا الْحَدِيثِ عَنْ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ جَعْفَرٍ هَذَا الْحَرْفَ قَالُوا صَدَقْتَ هَكَذَا صَلَّى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

[මුහම්මද් බින් බසිසියාර්] සහ [මුහම්මද් බින් අල් මුට්සන්නා] අපට පැවසූ බව ඔවුන් අපට පවසා ඇත; [යාහ්යා බින් සයිද් අල් කට්තාන්] අපට පැවසූ බව අපට පවසා ඇත; [අබ්දුල් හමීඩ් බින් ජ'ෆාර්] අපට පැවසූ බව අපට පවසා ඇත; [අබු හුමයිඩ් අස් සායිදි] ගෙන් [මුහම්මද් බින් අම්රු බින් අතා`] අපට පැවසූ බව ඔහු අපට පවසා ඇත; 'මම ඔහුට සවන් දුන්නා - ඒ අවස්ථාවේ ඔහු නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ සහචරයින් දස දෙනා අතර විය, ඔවුන් අතර අබු කටාදා බින් රිබි ද විය - ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'ඔබ අතරින් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ යාච්ඤාවන් හොඳින් දන්නා පුද්ගලයා මමයි'. ඔවුන් මෙසේ පැවසූහ; 'ඔබ මුලින්ම ඔහුගේ මිතුරෙකු වූ තැනැත්තා නොවේ, අපට වඩා ඔහු වෙත නොඑන්න!' ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'ඇත්ත,' ඔවුන් මෙසේ පැවසූහ; 'එසේ නම් මට කියන්න!' ඔහු මෙසේ පැවසීය; රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෙනි, සිටගෙන සිටින විට, ඔහු සැමවිටම කෙළින් හා සමබරව යාච්ඤා කරයි, පසුව ඔහුගේ උරහිස් වලට සමාන්තරව දෑත් ඔසවයි. ඔහුට නැමීමට අවශ්‍ය නම්, ඔහු නැවතත් තම උරහිස් වලට සමාන්තරව දෑත් ඔසවා අල්ලාහු අක්බාර් පවසයි. ඉන්පසු හිස ඔසවමින් සමබරතාවය පවත්වා ගනිමින්, හිස ඔසවමින් හෝ පහත් නොකර, ඔබේ දෑත් දණහිස් මත තබන්න. ඉන්පසු ඔහු සමිඅල්ලාහු ලිමන් හමීඩා යනුවෙන් පවසා සෑම අස්ථියක්ම එහි ස්ථානයට නැවත පැමිණෙන තෙක් අත් දෙකම සමානව ඔසවයි. ඉන්පසු අල්ලාහු අක්බාර් යන වචන සමඟ ඔහු සුජූද් කර, ඔහුගේ දෑත් ඔහුගේ කිහිලි වලින් ඉවතට දිගු කර ඔහුගේ ඇඟිලි නැමුවේය. ඉන්පසු ඔහු තම වම් කකුල නමා සෑම අස්ථියක්ම එහි ස්ථානයට නැවත පැමිණෙන තෙක් ඒ මත ඒකාකාරව වාඩි විය. ඉන්පසු ඔහු අල්ලාහු අක්බාර් කියමින් නැවත සුජූද් කර, පසුව ඔහුගේ වම් කකුල නමා, සෑම අස්ථියක්ම එහි ස්ථානයට නැවත පැමිණෙන තෙක් සමබරව වාඩි විය. ඉන්පසු ඔහු නැඟිට දෙවන රකඅතේදීද එයම කළේය. ඔහු සුජූද් දෙකකින් නැගිටින විට, සලාතය විවෘත කරන විට මෙන් ඔහුගේ උරහිස් වලට සමාන්තරව දෑත් ඔසවා ගත්තේය - තක්බිරතුල් ඉහ්රාම් -. ඉන්පසු ඔහු අවසන් රකඅත් දක්වා මෙය කළේය, ඔහු වම් කකුල නමා වාඩි වී, ඔහුගේ තට්ටම් බිම තබාගෙන, පසුව සලාම් කීවේය. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'මෙම හදීසය හසන් සත්‍ය වේ. ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'ඔහුගේ වචනවල තේරුම, 'ඔහු සුජූද් දෙකකින් නැගිටින විට, ඔහු අත් දෙකම ඔසවා,' එනම්, සලාතයේ රකඅත් දෙකකින් නැගිටීම'. [මුහම්මද් බින් බසිසාර්] සහ [අල් හසන් බින් අලි අල් කලල් අල් හුල්වානි] අපට පවසා ඇති අතර, ඊට අමතරව, ඔවුන් මෙසේ පැවසූහ; [අබු 'අෂිම් අන් නබිල්] අපට පවසා ඇත; [අබ්දුල් හමීඩ් බින් ජ'ෆාර්] අපට පවසා ඇත; [මුහම්මද් බින් 'අම්රු බින් 'අතා`] අපට පවසා ඇත; නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ සහචරයින් දස දෙනා අතර සිටි [අබු කටාදා බින් රිබි] [අබු හුමයිඩ් අස් සායිදි], පසුව ඔහු යහ්යා බින් සායිද්ගේ හදීසය අර්ථයෙන් සඳහන් කරන බව මට ඇසුණි. මෙම හදීසයේ ඔහු මෙසේ පැවසීය; -අබු 'අෂිම්ගෙන් අබ්දුල් හමීඩ් බින් ජ'ෆාර්ගෙන් මෙම ලිපිය සමඟ-. ඔවුන් මෙසේ පැවසූහ; 'ඔබ හරි, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා යාච්ඤා කළේ එලෙසයි'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'අබු 'අෂිම් අද්ල් දලාහක් බින් මක්ලාද් මෙම හදීසයට එකතු කළේය; අබ්දුල් හමීඩ් බින් ජ'ෆාර්ගෙන් මෙම ලිපිය සමඟ. ඔවුන් මෙසේ පැවසූහ; 'ඔබ හරි, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා යාච්ඤා කළේ එලෙසයි'.

තහවුරු කරන හදීස් (77)