Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith
Hadith
Imam Tirmidzi : 261
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ طَاوُسًا يَقُولُقُلْنَا لِابْنِ عَبَّاسٍ فِي الْإِقْعَاءِ عَلَى الْقَدَمَيْنِ قَالَ هِيَ السُّنَّةُ فَقُلْنَا إِنَّا لَنَرَاهُ جَفَاءً بِالرَّجُلِ قَالَ بَلْ هِيَ سُنَّةُ نَبِيِّكُمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ ذَهَبَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِلَى هَذَا الْحَدِيثِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَرَوْنَ بِالْإِقْعَاءِ بَأْسًا وَهُوَ قَوْلُ بَعْضِ أَهْلِ مَكَّةَ مِنْ أَهْلِ الْفِقْهِ وَالْعِلْمِ قَالَ وَأَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ يَكْرَهُونَ الْإِقْعَاءَ بَيْنَ السَّجْدَتَيْنِ
беҙгә [Яхъя бин Муса] әйткән; беҙгә һөйләне [Ғабдурраҙаҡ] әйтте; беҙгә хәбәр итте [Ибн Джүрәйж] әйтте; миңә [Әбү Әз Зөбәйергә] хәбәр итте, бер ваҡыт [Сәүустың] был һүҙҙәрен ишеткән; — Бер ваҡыт беҙ [Ибн Ғаббастан] Әл Иҡҡаны — сан һәм быҙауҙы тура итеп, янбашҡа ултырыу — ике ҡулдың аламаһы өҫтөндә ултырыу тураһында һорағайныҡ? һуңынан: «Был сөннәт», — тип яуап бирҙе. Шунан беҙ тинек; — Ысынлап та, беҙ бындай мөнәсәбәтте ир-ат өсөн әҙәпһеҙлек тип һанайбыҙ, — тип яуап бирҙе ул, — ысынында, һеҙҙең пәйғәмбәрегеҙҙең сөннәте шулай. Ул әйтте; «Был сүрәлә шулай уҡ Ғабдулла бин Мәсғүд, Әбү Дарҙа, Ибнү Аббас, Мөәҙ бин Әнәс һәм Джәбир риүәйәттәре лә бар». Әбү Иса әйтте; — Был хәҙис хәсән сахих. Пәйғәмбәребеҙҙең сәхәбәләренән ҡайһы бер ғалимдар был хәҙискә тоғро ҡала, улар иҡғә ултырыу ярай тигән фекерҙә. Был фекерҙе ҡайһы бер мәккә халҡы факиҡсылар һәм фән белгестәре араһынан ҡабул иткән. Ул әйтте; "Әммә фән белгестәренең күбеһе ике сәждә араһында ултырыуҙы раҫлай."
Hadith
Imam Tirmidzi : 262
حَدَّثَنَا سَلَمَةُ بْنُ شَبِيبٍ حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ حُبَابٍ عَنْ كَامِلٍ أَبِي الْعَلَاءِ عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقُولُ بَيْنَ السَّجْدَتَيْنِ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي وَارْحَمْنِي وَاجْبُرْنِي وَاهْدِنِي وَارْزُقْنِيحَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلَّالُ الْحُلْوَانِيُّ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ عَنْ زَيْدِ بْنِ حُبَابٍ عَنْ كَامِلٍ أَبِي الْعَلَاءِ نَحْوَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ وَهَكَذَا رُوِيَ عَنْ عَلِيٍّ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ يَرَوْنَ هَذَا جَائِزًا فِي الْمَكْتُوبَةِ وَالتَّطَوُّعِ وَرَوَى بَعْضُهُمْ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ كَامِلٍ أَبِي الْعَلَاءِ مُرْسَلًا
беҙгә [Сәләмә бин Сябиб] әйтте; беҙгә [Зәйет бин Хөбәб] [Камил Әбү Әл-Ғәлә`] [Хәбиб бин Әбү Сабит] [Сәғит бин Джүбәйер] [Ибн Ғәббәс] әйтте; — Ике сәждә араһында ултырғанда, пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм был доғаны уҡыны: «ӘЛЛӘӘХӘММӘҒФИРЛИ ВӘРХӘМНИИ ВАЖБУРНИИ ВӘХДИНИ ВӘРЗУҠНИИ -Йә Аллаһ, ғәфү ит мине, рәхмәтле ит, мине етерлек ит, миңә тура юл бир һәм етерлек юл бир». Беҙгә әйткән [Әл Хәсән бин Али Әл Хәлләл Әл Хулвани] тигән; беҙгә [Йәзид бин Һарун] [Зәйет бин Хөбәбтән] [Камил Әбү Әл Ғәлә`] хәҙистәге кеүек һөйләне. Әбү Иса әйтте; — Был хәҙис ғәриб кимәлендә, Ғәлиҙән шулай риүәйәт ителгән. Был фекерҙе имам Сәфиғи, Әхмәт һәм Исхаҡ ҡабул иткән. Улар был фарыз намаҙҙарҙа ла, сөннәт намаҙҙарҙа ла рөхсәт ителә, тигән фекерҙә. Ә ҡайһы берәүҙәр был хәҙисте Камил Әбү Әл Ғәләнән Мөрсәлдә һөйләгән.
Hadith
Imam Tirmidzi : 263
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ عَنْ سُمَيٍّ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَاشْتَكَى بَعْضُ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَشَقَّةَ السُّجُودِ عَلَيْهِمْ إِذَا تَفَرَّجُوا فَقَالَ اسْتَعِينُوا بِالرُّكَبِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ مِنْ حَدِيثِ اللَّيْثِ عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ سُمَيٍّ عَنْ النُّعْمَانِ بْنِ أَبِي عَيَّاشٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ هَذَا وَكَأَنَّ رِوَايَةَ هَؤُلَاءِ أَصَحُّ مِنْ رِوَايَةِ اللَّيْثِ
беҙгә [Ҡотәйба] әйтте; беҙгә [Әл-Ләйет] [Ибн Ғәжлән] [Сумай] [Әбү Сәлих] [Әбү Һүрәйрә]-нән һөйләне, ул әйтте; «Пәйғәмбәребеҙҙең ҡайһы бер сәхәбәләре, әгәр ҙә ҡулдарын йәйергә тура килһә, Пәйғәмбәребеҙгә сәждә ҡылыу ни тиклем ауыр, тип зарланды. Шулай итеп, пәйғәмбәребеҙ ғәләйһис-сәләм әйтте: «-Еңелләтегеҙ- тубыҡтарығыҙҙан ярҙам һорап». Әбү Иса әйтте; «Был хәҙис ғәриб кимәлендә, уның Әбү Сәлих хәҙисенән, Әбү Һүрәйрәнән, Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләмдән икәнен ошо юлдан башҡа белмәйбеҙ. Атап әйткәндә, Әл-Ләйет хәҙисенән, Ибн Әжләндән. Был хәҙис шулай уҡ [Суфьян бин Өйәйнәнән] һәм [Сумайҙан] бер нисә кешенән [Нуғман бин Әбү Айясиҙан] Пәйғәмбәребеҙҙән был хәҙис кеүек үк риүәйәт ителгән. Әйтерһең дә, улар тарихы Әл-Ләйтс тарихынан да ысынбарлыҡҡа тап килә.
Hadith
Imam Tirmidzi : 264
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا هُشَيْمٌ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ مَالِكِ بْنِ الْحُوَيْرِثِ اللَّيْثِيِّأَنَّهُ رَأَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي فَكَانَ إِذَا كَانَ فِي وِتْرٍ مِنْ صَلَاتِهِ لَمْ يَنْهَضْ حَتَّى يَسْتَوِيَ جَالِسًاقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ مَالِكِ بْنِ الْحُوَيْرِثِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَيْهِ عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ إِسْحَقُ وَبَعْضُ أَصْحَابِنَا وَمَالِكٌ يُكْنَى أَبَا سُلَيْمَانَ
беҙгә [Ғәли бин Хөжр] әйтте; беҙгә [Хөсәйим] [Хәлид Әл Хадза`] [Әбү Ҡилаба] [Мәлик Әл Хүәйрит Әл-Ләйци] хәбәр итте, бер ваҡыт пәйғәмбәрҙең намаҙ уҡығанын күргән, ул таҡ рәҡәғәттә булғанда, һуңынан ул тулыһынса ултырғансы тормаған». Әбү Иса әйтте; — Мәлик бин Әл-Хүәйрәттең хәҙистәре хәсәнле. Был хәҙисте ҡайһы бер ғалимдар ғәмәлдә ҡуллана. Исхаҡтың һәм ҡайһы бер дуҫтарыбыҙҙың фекере шулай. Шул арала Мәликтең ҡушаматы Әбү Сөләймән.
Hadith
Imam Tirmidzi : 265
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ إِلْيَاسَ عَنْ صَالِحٍ مَوْلَى التَّوْأَمَةِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَنْهَضُ فِي الصَّلَاةِ عَلَى صُدُورِ قَدَمَيْهِقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ عَلَيْهِ الْعَمَلُ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ يَخْتَارُونَ أَنْ يَنْهَضَ الرَّجُلُ فِي الصَّلَاةِ عَلَى صُدُورِ قَدَمَيْهِ وَخَالِدُ بْنُ إِلْيَاسَ هُوَ ضَعِيفٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ قَالَ وَيُقَالُ خَالِدُ بْنُ إِيَاسٍ أَيْضًا وَصَالِحٌ مَوْلَى التَّوْأَمَةِ هُوَ صَالِحُ بْنُ أَبِي صَالِحٍ وَأَبُو صَالِحٍ اسْمُهُ نَبْهَانُ وَهُوَ مَدَنِيٌّ
беҙгә [Яхъя бин Муса] әйткән; беҙгә [Әбү Әүнәх] әйтте; беҙгә [Хәлид бин Ильяс] [Сәлих] пеляяһынан Тәүәмәхтән һөйләне, [Әбү Һүрәйрәнән] ул әйтте; «Пәйғәмбәребеҙ ғәләйһис-сәләм аяҡ бармаҡтары остарына таянып, намаҙҙа торҙо». Әбү Иса әйтте; — Әбү Һүрәйрәнең был хәҙисе ғалимдар тарафынан ғәмәлгә ашырыла. Улар фекеренсә, кеше намаҙға аяҡтарын терәп торорға тейеш. Ә хәҙис белгестәре әйтеүенсә, Халид бин Ильяс көсһөҙ кеше булған. Ул әйтте; — Халид бин Ильясты, ғәҙәттә, Халид бин Ияс тип тә атайҙар. Шул арала Әт Тәүәмәнең Сәлих хеҙмәтсеһе — Сәлих бин Әби Сәлих. Шул арала Әбү Сәлихтең үҙенең исеме Набхан, йәғни Мәҙинәнән килгән кеше.
Hadith
Imam Tirmidzi : 266
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الدَّوْرَقِيُّ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ الْأَشْجَعِيُّ عَنْ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْأَسْوَدِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَعَلَّمَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا قَعَدْنَا فِي الرَّكْعَتَيْنِ أَنْ نَقُولَ التَّحِيَّاتُ لِلَّهِ وَالصَّلَوَاتُ وَالطَّيِّبَاتُ السَّلَامُ عَلَيْكَ أَيُّهَا النَّبِيُّ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ السَّلَامُ عَلَيْنَا وَعَلَى عِبَادِ اللَّهِ الصَّالِحِينَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَجَابِرٍ وَأَبِي مُوسَى وَعَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ مَسْعُودٍ قَدْ رُوِيَ عَنْهُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ وَهُوَ أَصَحُّ حَدِيثٍ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي التَّشَهُّدِ وَالْعَمَلُ عَلَيْهِ عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِنْ التَّابِعِينَ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ مُوسَى أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ خُصَيْفٍ قَالَ رَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَنَامِ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ النَّاسَ قَدْ اخْتَلَفُوا فِي التَّشَهُّدِ فَقَالَ عَلَيْكَ بِتَشَهُّدِ ابْنِ مَسْعُودٍ
беҙгә [Йәғүб бин Ибраһим Әд Дәүрәҡи] әйткән; беҙгә [Өбәйҙуллаһ Әл-Асыджаи] [Суфьян Ац Цауриҙан] [Әбү Исхаҡтан] [Әл Әсүәд бин Йәзидтән] [Ғабдулла бин Мәсғүдтән] һөйләне, ул әйтте; — Икенсе рәҡәғәттә ултырғанда Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм беҙҙе уҡырға өйрәтте; ҒӘТТӘХИЯТУ ЛИЛЛӘӘҺ ВАШ ШӘЛӘӘВӘТУ ВӘТ ТӘЙЙИБӘӘТ АС САЛАМУ ҒӘЛӘИКӘ АЙЮХАН-НӘБИЙЮ ВӘ РӘХМӘТУЛЛАҺИ ВӘ БӘРӘКӘӘТУХ, АС САЛАМУ ҒӘЛӘЙНӘ ВӘ ИЛӘЛӘ ИБААДИЛЛАХИШ ШӘЛӘХӘЛӘЛӘХИИН, ӘСӘЛӘМӘЛӘХИШ АСЫҺАДУ АННА МӨХӘММӘҘӘН ҒӘБДҮҺУ ВӘ РӘСҮУЛЛУХ -Бөтә хөрмәт тик Аллаһҡа ғына. -Шулай уҡ- бөтә рәхмәт һәм изгелек. Муллыҡ һиңә, пәйғәмбәребеҙ, шулай уҡ Аллаһ Тәғәләнең рәхмәте һәм бәрәкәте булһын. Беҙгә лә, Аллаһ Тәғәләнең изге ҡолдарына ла муллыҡ насип булһын. Мин шаһитлыҡ итәм, Аллаһтан башҡа табыныуға лайыҡлы илаһ юҡ, һәм мин шаһитлыҡ итәм, Мөхәммәт Аллаһтың ҡоло һәм илсеһе». Ул әйтте; — Был сүрәлә шулай уҡ Ибн Ғүмәр, Джәбир, Әбү Муса һәм Ғәйсә риүәйәттәре лә бар. Әбү Иса әйтте; — [Ибн Мәсғүдтең] был хәҙисе унан күп төрлө риүәйәт ителгән. Тәсйәһүд мәсьәләләрендә был хәҙис пәйғәмбәребеҙҙән иң дөрөҫө булып тора. Ә пәйғәмбәребеҙҙең сәхәбәләренән, тәбиғиндәрҙән һәм уларҙан һуңғы кешеләрҙән күпселек ғалимдар ҙа был эште башҡарған. Был фекерҙе Суфьян Ац Цаури, бин Әл Мөбәрәк, Әхмәт һәм Исхаҡ ҡабул итә. Беҙгә һөйләне Әхмәт бин Мөхәммәт бин Муса әйтте; беҙгә Ғабдулла бин Әл Мөбәрәк тураһында хәбәр итте Мәғмәрҙән Хөшәйфтән ул әйтте; — Бер ваҡыт төшөмдә Пәйғәмбәребеҙҙе саллаллаһу ғәләйһис-сәләмде күрҙем, шунан һораным: «Эй, Аллаһ Рәсүле, кешеләр тәсйәһүд мәсьәләһендә ризаһыҙлыҡҡа килде!» һуңынан яуап бирә: «Ибн Мәсғүд ҡулланғанса тәсйәһүд ҡылырға кәрәк».
Hadith
Imam Tirmidzi : 267
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ وَطَاوُسٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعَلِّمُنَا التَّشَهُّدَ كَمَا يُعَلِّمُنَا الْقُرْآنَ فَكَانَ يَقُولُ التَّحِيَّاتُ الْمُبَارَكَاتُ الصَّلَوَاتُ الطَّيِّبَاتُ لِلَّهِ سَلَامٌ عَلَيْكَ أَيُّهَا النَّبِيُّ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ سَلَامٌ عَلَيْنَا وَعَلَى عِبَادِ اللَّهِ الصَّالِحِينَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَى عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ حُمَيْدٍ الرُّؤَاسِيُّ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ نَحْوَ حَدِيثِ اللَّيْثِ بْنِ سَعْدٍ وَرَوَى أَيْمَنُ بْنُ نَابِلٍ الْمَكِّيُّ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ وَهُوَ غَيْرُ مَحْفُوظٍ وَذَهَبَ الشَّافِعِيُّ إِلَى حَدِيثِ ابْنِ عَبَّاسٍ فِي التَّشَهُّدِ
беҙгә [Ҡотәйба] әйтте; беҙгә [Әл-Ләйетте] [Әбү Әз Зөбәйерҙән] [Сәғит бин Джүбәйерҙән] һәм [Сәүусты] [Ибн Ғәббәстен] һөйләне, ул әйтте; Рәсүлуллаһ шәллаллаһу ғәләйһи вәсалләм беҙгә Ҡөрьәнде өйрәткән кеүек тайсахудты өйрәтте, ул әйтте: «ӘТТӘХИЯТУЛ МӨБӘРӘКӘТУШ ШӘЛӘВӘТҮТ СӘЙЙИБӘТУЛЛИЛЛАҺ САЛӘМҮН ҒӘЛӘЙКӘ ӘЙҮҺӘН-НӘБИЙӘЛӘЛӘЛӘҺӘ СӘҮӘЛӘҺИ ҒӘМӘТӘЛӘЛӘҺӘ, ИБАӘДИЛЛӘХИШ ШӘЛИХИИН АСЫҺАДУ АНЛАА ИЛӘӘХӘ ИЛЛӘЛӘЛӘ, ВӘ АСЫҺАДУ АННА МӨХӘММӘҘӘН РӘСҮЛЛӘЛӘ -Бөтә хөрмәт һәм бәрәкәт бер Аллаһҡа ғына. -Шулай уҡ- бөтә рәхмәт һәм изгелек. Муллыҡ һиңә, пәйғәмбәребеҙ, шулай уҡ Аллаһ Тәғәләнең рәхмәте һәм бәрәкәте булһын. Беҙгә лә, Аллаһ Тәғәләнең изге ҡолдарына ла муллыҡ насип булһын. Мин шаһитлыҡ итәм, Аллаһтан башҡа табыныуға лайыҡлы илаһ юҡ, һәм мин шаһитлыҡ итәм, Мөхәммәт Аллаһтың ҡоло һәм илсеһе». Ул әйтте; — Ибн Ғаббастың был хәҙисе хәсән ғәриб сахих. [Ғәбдүррәхмән бин Хөмәйд Әр Руаси] был хәҙисте лә [Әбү Әз Зөбәйерҙән] Әл-Ләйтс бин Сәғд хәҙисе тип һөйләгән. Ә [Әймән бин Нәбил Әл Мәкки] был хәҙисте [Әбү Әз Зөбәйерҙән] [Джәбирҙән] риүәйәт иткән, әммә сәнәд һаҡланмаған. Имам Сяфиғи тәсйәһүд мәсьәләһендә Ибн Ғаббастың хәҙисенә йәбешкәнсе.
Hadith
Imam Tirmidzi : 268
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ الْأَشَجُّ حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ بُكَيْرٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْأَسْوَدِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَمِنْ السُّنَّةِ أَنْ يُخْفِيَ التَّشَهُّدَقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ مَسْعُودٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَالْعَمَلُ عَلَيْهِ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ
беҙгә һөйләне [Әбү Сәғит Әл Асияж] әйтте; беҙгә [Юныс бин Бүкәйер] [Мөхәммәт бин Исхаҡтан] [Ғабдуррахман бин Әл Әсүәдтән] [Атаһынан] [Ғабдулла бин Мәсғүдтән] һөйләне, ул әйтте; — Ул әйтте; «Сөннәтте лә шул иҫәптән йәшереү тәсиһүд». Әбү Иса әйтте; — Ибн Мәсғүдтең был хәҙисе хәсән ғәриб дәрәжәһендә. Фән белгестәре был хәҙисте ғәмәлдә ҡуллана».
Hadith
Imam Tirmidzi : 269
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ كُلَيْبٍ الْجَرْمِيُّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ ابْنِ حُجْرٍ قَالَقَدِمْتُ الْمَدِينَةَ قُلْتُ لَأَنْظُرَنَّ إِلَى صَلَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا جَلَسَ يَعْنِي لِلتَّشَهُّدِ افْتَرَشَ رِجْلَهُ الْيُسْرَى وَوَضَعَ يَدَهُ الْيُسْرَى يَعْنِي عَلَى فَخِذِهِ الْيُسْرَى وَنَصَبَ رِجْلَهُ الْيُمْنَىقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَيْهِ عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ وَابْنِ الْمُبَارَكِ
беҙгә [Әбү Ҡурайб] әйтте; беҙгә [Ғабдулла бин Иҙрис] әйткән; беҙгә [Ғәшим бин Ҡулайб Әл-Джәрми] [Атаһынан] [Ибн Хөжрҙән] һөйләне, ул әйтте; — Мәҙинәгә килеп еткәс, мин әйттем; — Ысынлап та, мин ысынлап та күрәсәкмен, нисек намаҙ уҡығанын Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм. Тәсәһүдтә ултырғанда һул аяғын йәйеп, һул ҡулын - атап әйткәндә, һул янбашына - ҡуя һәм уң аяғын турайта'. Әбү Иса әйтте; — Был хәҙис хәсән сахих. Был хәҙисте күпселек ғалимдар ғәмәлдә ҡуллана. Был фекерҙә Куфала йәшәүсе Суфьян Ац Цаури һәм бин Әл Мөбәрәк.
Hadith
Imam Tirmidzi : 270
حَدَّثَنَا بُنْدَارٌ مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ الْعَقَدِيُّ حَدَّثَنَا فُلَيْحُ بْنُ سُلَيْمَانَ الْمَدَنِيُّ حَدَّثَنِي عَبَّاسُ بْنُ سَهْلٍ السَّاعِدِيُّ قَالَاجْتَمَعَ أَبُو حُمَيْدٍ وَأَبُو أُسَيْدٍ وَسَهْلُ بْنُ سَعْدٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ مَسْلَمَةَ فَذَكَرُوا صَلَاةَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَبُو حُمَيْدٍ أَنَا أَعْلَمُكُمْ بِصَلَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَلَسَ يَعْنِي لِلتَّشَهُّدِ فَافْتَرَشَ رِجْلَهُ الْيُسْرَى وَأَقْبَلَ بِصَدْرِ الْيُمْنَى عَلَى قِبْلَتِهِ وَوَضَعَ كَفَّهُ الْيُمْنَى عَلَى رُكْبَتِهِ الْيُمْنَى وَكَفَّهُ الْيُسْرَى عَلَى رُكْبَتِهِ الْيُسْرَى وَأَشَارَ بِأُصْبُعِهِ يَعْنِي السَّبَّابَةَقَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَبِهِ يَقُولُ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالُوا يَقْعُدُ فِي التَّشَهُّدِ الْآخِرِ عَلَى وَرِكِهِ وَاحْتَجُّوا بِحَدِيثِ أَبِي حُمَيْدٍ قَالُوا يَقْعُدُ فِي التَّشَهُّدِ الْأَوَّلِ عَلَى رِجْلِهِ الْيُسْرَى وَيَنْصِبُ الْيُمْنَى
беҙгә [Бундар Мөхәммәт бин Басыйәр] әйткән; беҙгә [Әбү Әмир Әл-Аҡади] әйтте; беҙгә [Фөләйх бин Сөләймән Әл Мәҙәни] әйтте; миңә [Ғаббас бин Сәхл Әс Сәғиди] әйтте, ул әйтте; Әбү Хөмәйет, Әбү Үсейд, Сәхл бин Сәғд һәм Мөхәммәт бин Мәсләмә йыйылды, улар Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм доғаһын телгә алды. Шунан [Әбү Хөмәйд] әйтте; — Мин пәйғәмбәребеҙҙең доғаларын барығыҙҙан да яҡшыраҡ белгән кешемен. Рәсүлуллаһ ғәләйһис-сәләм һул аяғын йәйеп, уң аяғының алғы яғын ҡиблаға ҡаратып, уң ҡулының аламаһын уң тубыҡҡа, һул ҡулының аламаһын һул тубыҡҡа ҡуйҙы. Шунан бармағы менән, атап әйткәндә, күрһәткес бармағы менән ымлай. Әбү Иса әйтте; — Был хәҙис хәсән сахих. Ҡайһы бер ғалимдар был хәҙискә тоғро ҡала. Был имам Сәфиғи, Әхмәт һәм Исхаҡтың фекере. Улар әйтте; «Тәсәһүд аҙағында кеше ҡойроғона ултырырға тейеш». Әбү Хөмәйет хәҙисе менән постулировать итәләр, тиҙәр; «Тәсәһүд аҙағында кеше һул аяғына ултырып, уң аяғын турайтырға тейеш».
Hadith
Imam Tirmidzi : 271
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ وَيَحْيَى بْنُ مُوسَى وَغَيْرُ وَاحِدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا جَلَسَ فِي الصَّلَاةِ وَضَعَ يَدَهُ الْيُمْنَى عَلَى رُكْبَتِهِ وَرَفَعَ إِصْبَعَهُ الَّتِي تَلِي الْإِبْهَامَ الْيُمْنَى يَدْعُو بِهَا وَيَدُهُ الْيُسْرَى عَلَى رُكْبَتِهِ بَاسِطَهَا عَلَيْهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ وَنُمَيْرٍ الْخُزَاعِيِّ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبِي حُمَيْدٍ وَوَائِلِ بْنِ حُجْرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَالْعَمَلُ عَلَيْهِ عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ يَخْتَارُونَ الْإِشَارَةَ فِي التَّشَهُّدِ وَهُوَ قَوْلُ أَصْحَابِنَا
беҙгә [Мәхмүт бин Ғәйләнгә] һәм [Яхъя бин Мусаға] һөйләгән һәм улар араһында ҡайһы берҙәре әйткән; беҙгә [Ғәбдүррәзаҡ] [Мәғмәрҙән] [Өбәйҙулла бин Ғүмәрҙән] [Нафиғтан] [Ибн Ғүмәрҙән] әйтте; Пәйғәмбәребеҙ ғәләйһис-сәләм намаҙға ултырғанда, уң ҡулын тубығына ҡуйып, бармаҡты уң баш бармағы эргәһенә күтәреп – күрһәткес бармаҡ тигәнде аңлата – шуның менән намаҙ уҡый. Һул ҡулын да, бармаҡтарын йәйеп, тубығына ҡуйҙы». Ул әйтте; — Был сүрәлә шулай уҡ Әбүллаһ ибн Әз Зөбәйер, Нумайр Әл Хузағи, Әбү Һүрәйрә, Әбү Хөмәйд һәм Ваил бин Хөжр риүәйәттәре лә бар. Әбү Иса әйтте; — Ибн Ғүмәрҙең был хәҙисе хәсән ғәриб дәрәжәһендә, беҙ был юлдан башҡа Өбәйҙулла бин Ғүмәрҙән килгән был хәҙисте белмәйбеҙ. Пәйғәмбәребеҙҙең сәхәбәләренән ҡайһы бер ғалимдар был хәҙисте ғәмәлгә ашырҙы. улар тәсйәһүд ваҡытында күрһәткес бармаҡ менән ымлауҙы һайлай. Был фекерҙе дуҫтарыбыҙ ҡабул иткән.
Hadith
Imam Tirmidzi : 272
حَدَّثَنَا بُنْدَارٌ مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي الْأَحْوَصِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ يُسَلِّمُ عَنْ يَمِينِهِ وَعَنْ يَسَارِهِ السَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَةُ اللَّهِ السَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَةُ اللَّهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ وَابْنِ عُمَرَ وَجَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ وَالْبَرَاءِ وَأَبِي سَعِيدٍ وَعَمَّارٍ وَوَائِلِ بْنِ حُجْرٍ وَعَدِيِّ بْنِ عَمِيرَةَ وَجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ مَسْعُودٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَيْهِ عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ
беҙгә [Бундар Мөхәммәт бин Басыйәр] әйткән; беҙгә [Ғабдуррахман бин Мәхди] әйткән; беҙгә [Суфьян] [Әбү Исхаҡтан] [Әбү Әл Әхүәштән] [Ғабдуллаһтан] Пәйғәмбәребеҙҙән саллаллаһу ғәләйһи үә сәләмдән һөйләне, ул уңға һәм һулға сәләм бирҙе, шул уҡ ваҡытта: «ҒӘССӘЛӘМӘМУ ҒӘЛӘЙКУМ ВӘ РӘХМӘТУЛЛАҺ, ҒӘССӘЛӘМӘҮӘЛЛӘҺӘМӘРӘХМӘТУЛЛАХ һеҙҙең өҫтөгөҙҙә-'. Ул әйтте; «Был сүрәлә шулай уҡ Сәғд бин Әбү Вәҡәш, Ибн Ғүмәр, Джәбир бин Самра, Әл-Бара, Әбү Сәғит, Аммар, Әбү Вәил бин Хөжр, Әди бин Әмирә һәм Джәбир бин Абдулла риүәйәттәре лә бар». Әбү Иса әйтте; Ибн Ғүмәрҙең хәҙистәре хәсән сахих. Пәйғәмбәребеҙҙең сәхәбәләренән һәм уларҙан һуңғы кешеләрҙән бик күп ғалимдар был хәҙисте ғәмәлгә ашырҙы. Был фекерҙе Суфьян Ац Цаури, бин Әл Мөбәрәк, Әхмәт һәм Исхаҡ ҡабул итә.
Hadith
Imam Tirmidzi : 273
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى النَّيْسَابُورِيُّ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ أَبِي سَلَمَةَ أَبُو حَفْصٍ التِّنِّيسِيُّ عَنْ زُهَيْرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُسَلِّمُ فِي الصَّلَاةِ تَسْلِيمَةً وَاحِدَةً تِلْقَاءَ وَجْهِهِ يَمِيلُ إِلَى الشِّقِّ الْأَيْمَنِ شَيْئًاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ عَائِشَةَ لَا نَعْرِفُهُ مَرْفُوعًا إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ زُهَيْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ أَهْلُ الشَّأْمِ يَرْوُونَ عَنْهُ مَنَاكِيرَ وَرِوَايَةُ أَهْلِ الْعِرَاقِ عَنْهُ أَشْبَهُ وَأَصَحُّ قَالَ مُحَمَّدٌ وَقَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ كَأَنَّ زُهَيْرَ بْنَ مُحَمَّدٍ الَّذِي كَانَ وَقَعَ عِنْدَهُمْ لَيْسَ هُوَ هَذَا الَّذِي يُرْوَى عَنْهُ بِالْعِرَاقِ كَأَنَّهُ رَجُلٌ آخَرُ قَلَبُوا اسْمَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ قَالَ بِهِ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي التَّسْلِيمِ فِي الصَّلَاةِ وَأَصَحُّ الرِّوَايَاتِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَسْلِيمَتَانِ وَعَلَيْهِ أَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ وَرَأَى قَوْمٌ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ تَسْلِيمَةً وَاحِدَةً فِي الْمَكْتُوبَةِ قَالَ الشَّافِعِيُّ إِنْ شَاءَ سَلَّمَ تَسْلِيمَةً وَاحِدَةً وَإِنْ شَاءَ سَلَّمَ تَسْلِيمَتَيْنِ
беҙгә һөйләгән [Мөхәммәт бин Яхъя Ән Найсабури] тигән; беҙгә [Әмру бин Әбү Сәләмә Әбү Хәфш Әт Тинниси] [Зөһәйр бин Мөхәммәттән] [Хисәм бин Урвахтан] [Атаһы] [Ғәйсә] ҙән һөйләне; — Аллаһ Илсеһе саллаллаһу ғәләйһис-сәләм намаҙында уны бер тапҡыр ғына йөҙөнә бер аҙ уңға эйелгән ҡарап сәләм бирҙе. Ул әйтте; «Был сүрәлә Сәхл бин Сәғдтән дә хәҙис бар». Әбү Иса әйтте; «Беҙ Ғәйсиәнең хәҙисенең мәрфуғәнен ошо юлдан ғына белмәйбеҙ. Мөхәммәт бин Исмәғил әйтте; «Зөһәйер бин Мөхәммәт Сүриәлә йәшәгән, улар унан яуыз хәҙистәр һөйләгән, ә унан сыҡҡан Ираҡ халҡының тарихы дөрөҫөрәк һәм дөрөҫөрәк». Мөхәммәт әйтте; Әхмәт бин Хәмбал әйтте; — Уларҙа булған Зөһәйер бин Мөхәммәт ираклылар хәҙистәрен алған Зөһәйер түгел кеүек. Ә был, күрәһең, ул башҡа кеше, улар уның исемен үҙгәрткән'. Әбү Иса әйтте; — Ҡайһы бер ғалимдар намаҙҙа сәләм биреүгә бәйле был хәҙискә йәбешә. Әммә пәйғәмбәребеҙҙән иң дөрөҫ риүәйәт – ике сәләм, һәм был риүәйәтте күпселек ғалимдар пәйғәмбәребеҙҙең сәхәбәләренән, тәбиғиндәрҙән һәм уларҙан һуңғыларҙан ғәмәлгә ашыра. Шул арала пәйғәмбәребеҙҙең ҡайһы бер сәхәбәләренең һәм башҡаларҙың фарыз намаҙҙа бер генә сәләме булған. Имам Шәфиғи әйтте; — Теләһә, бер-ике сәләм менән әйтергә мөмкин.
Hadith
Imam Tirmidzi : 274
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ وَهِقْلُ بْنُ زِيَادٍ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ قُرَّةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَحَذْفُ السَّلَامِ سُنَّةٌقَالَ عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ يَعْنِي أَنْ لَا يَمُدَّهُ مَدًّاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ الَّذِي يَسْتَحِبُّهُ أَهْلُ الْعِلْمِ وَرُوِيَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ النَّخَعِيِّ أَنَّهُ قَالَ التَّكْبِيرُ جَزْمٌ وَالسَّلَامُ جَزْمٌ وَهِقْلٌ يُقَالُ كَانَ كَاتِبَ الْأَوْزَاعِيِّ
беҙгә [Ғәли бин Хөжр] әйтте; беҙгә [Ғабдулла бин Әл-Мөбәрәк] һәм [Хикл бин Зияд] [Әл Әүзәйҙән] [Ҡөрьә бин Әбдүррәхмән] [Әз Зөһри] [Әбү Сәләмә] [Әбү Һүрәйрә] тарафынан хәбәр итте, ул әйтте; «Сәләмде ҡыҫҡартыу — сөннәт». Ғәли бин Хөжр тигән; Ғабдулла бин Әл Мөбәрәк әйтте; — Йәғни, оҙонайтмағыҙ. Әбү Иса әйтте; — Был хәҙис хәсән сахих. Был фекерҙе хуплай -һайланған- ғилми белгестәр’. Ибраһим Ән Нахаиҙан да риүәйәт ителә: «Тәкбир һәм сәләм үле -ҡыҫҡа-», — тигән. Хикл «Әл-Әүзәй» китабының авторы булған, тиҙәр.
Hadith
Imam Tirmidzi : 275
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ عَاصِمٍ الْأَحْوَلِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا سَلَّمَ لَا يَقْعُدُ إِلَّا مِقْدَارَ مَا يَقُولُ اللَّهُمَّ أَنْتَ السَّلَامُ وَمِنْكَ السَّلَامُ تَبَارَكْتَ ذَا الْجَلَالِ وَالْإِكْرَامِحَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ حَدَّثَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُعَاوِيَةَ الْفَزَارِيُّ وَأَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ عَاصِمٍ الْأَحْوَلِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ وَقَالَ تَبَارَكْتَ يَا ذَا الْجَلَالِ وَالْإِكْرَامِ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ثَوْبَانَ وَابْنِ عُمَرَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَأَبِي سَعِيدٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَالْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَى خَالِدٌ الْحَذَّاءُ هَذَا الْحَدِيثَ مِنْ حَدِيثِ عَائِشَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ نَحْوَ حَدِيثِ عَاصِمٍ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ بَعْدَ التَّسْلِيمِ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ يُحْيِي وَيُمِيتُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ اللَّهُمَّ لَا مَانِعَ لِمَا أَعْطَيْتَ وَلَا مُعْطِيَ لِمَا مَنَعْتَ وَلَا يَنْفَعُ ذَا الْجَدِّ مِنْكَ الْجَدُّ وَرُوِيَ عَنْهُ أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ سُبْحَانَ رَبِّكَ رَبِّ الْعِزَّةِ عَمَّا يَصِفُونَ وَسَلَامٌ عَلَى الْمُرْسَلِينَ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ
беҙгә [Әхмәт бин Мәни] әйткән; беҙгә [Әбү Мөғәвиә] [Ғәшим Әл Әхүәл] [Ғабдулла бин Әл Харис] [Ғәйсиә] нән һөйләне, ул әйтте; 'Ҡасан Рәсүлуллаһ шәллаллаһу ғәләйһис-сәләм сәләм биреп бөткәс, ул ябай ғына әйтеүҙән башҡа ултырманы: "ӘЛЛӘХӘММӘ АНТАС СӘЛӘМ ВӘ МИНКӘС СӘЛӘМ ДЗАЛ ДЖӘЛӘЛИ ВӘЛ ИКРАМ -Йә Аллаһ, Һин ҡотҡарыу һәм Һинән ҡотҡарыу, Һин һәм дан биреүсе б-лес". Беҙгә [Ханнад Ибн Әс Сари] әйткән; беҙгә [Мәрүән бин Мөғәвиә Әл-Фәзәри] һәм [Әбү Мөғәвиә] [Әшим Әл-Әхүәл] ошондай уҡ сәнәд менән һөйләгән, ул әйткән: «ТӘБӘӘРӘКТӘ ЙӘ ДЗӘЛ ДЖӘЛӘЛИ ВӘЛ ИКРАМ - Һин ниғмәттәр биреүсе, эй, бөйөклөк һәм данға эйә булған кеше-». Ул әйтте; «Был сүрәлә шулай уҡ Цәүбән, Ибн Ғүмәр, Ибн Аббас, Әбү Сәғит, Әбү Һүрәйрә һәм Әл-Мөғирә бин Сөғбә риүәйәттәре лә бар». Әбү Иса әйтте; Ғәйсиәнең хәҙистәре хәсән сахих. [Хәлид] был хәҙисте [Ғабдуллаһ бин Әл-Харистан] Ғәйсиәнең хәҙисенән дә, Әшим риүәйәт иткән хәҙистән дә һөйләгән. Пәйғәмбәребеҙҙән риүәйәт ителгән: сәләм биргәндән һуң: «ЛӘӘ ИЛӘӘҺӘ ИЛЛӘЛӘЛӘ ВӘХДӘХУ ЛӘӘ СӘЙӘРИКӘЛӘ ЛӘХУЛ МӨЛКҮ ВӘЛӘХУЛ ХӘМДУ ЙӨХЙИЙ ВӘ ЙӨМИТ ВӘ ҺУВА ҒӘЛӘ КУЛЛИ СИӘЙӘЛЛӘ МӘЙӘМИӘ ҠӘҘИРӘ», — тигән. ВА ЛАА МУҒТИЯ ЛИМА МАНАҒТА ВА ЛАА ЙАНФАУ ДЗАЛ ДЖАДДИ МИНКАЛ ДЖАДДУ -Ҡөҙрәтле Аллаһтан башҡа ғибәҙәт ҡылыу хоҡуғына эйә булған Хоҙай юҡ, Уның өсөн партнер юҡ. Бөтә ҡөҙрәт һәм маҡтау Уға ғына. Уны тоҡандырыусы ла, һүндереүсе лә ул. Ул һәр нәмәгә ҡөҙрәтле. Йә Аллаһ, Һин биргәнде бер кем дә ҡамасаулай алмай, Һин ҡамасаулаған нәмәне бер кем дә бирә алмай, Һинең ҡаршыңда байлыҡтан файҙа юҡ, сөнки байлыҡ Һинән генә килә-'. Шулай уҡ унан риүәйәт ителә: «СӨБХӘНӘ РӘББИКӘ РАББИЛ ҒИЗЗӘТИ ӘММӘ ЙӘШИФУН ВӘ СӘЛӘМҮН ҒӘЛӘЛ МӨРСӘЛИИН ВӘЛ ХӘМДҮЛИЛЛӘҺИ РАББИЛ ҒӘЛӘМИН – уларҙан да ҡөҙрәтлерәк сифаттары булған Раббығыҙға дан булһын. Аллаһ илселәренә рәхмәт насип булһын, ғәләмдәрҙең раббиһы Аллаһҡа маҡтау булһын.
Hadith
Imam Tirmidzi : 276
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ مُوسَى حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ أَخْبَرَنَا الْأَوْزَاعِيُّ حَدَّثَنِي شَدَّادٌ أَبُو عَمَّارٍ حَدَّثَنِي أَبُو أَسْمَاءَ الرَّحَبِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي ثَوْبَانُ مَوْلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَنْصَرِفَ مِنْ صَلَاتِهِ اسْتَغْفَرَ اللَّهَ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ قَالَ اللَّهُمَّ أَنْتَ السَّلَامُ وَمِنْكَ السَّلَامُ تَبَارَكْتَ يَا ذَا الْجَلَالِ وَالْإِكْرَامِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَأَبُو عَمَّارٍ اسْمُهُ شَدَّادُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ
беҙгә [Әхмәт бин Мөхәммәт бин Муса] әйткән; беҙгә [Ғабдулла бин Әл Мөбәрәк] әйтте; беҙгә [Әл Әүзәй] хәбәр итте; миңә [Сияддад Әбү Ғәммәр] әйтте; миңә әйтте [Әбү Әсмә` Әр Рахаби] әйтте; миңә [Цаубанға] Пәйғәмбәребеҙҙең ҡоло саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм әйтте, тине; — Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм китергә теләгәндә - китергә - намаҙын өс тапҡыр истиғфар уҡыны. Һуңынан ул: «ӘЛЛӘХӘММӘ АНТАС СӘЛӘМ ВӘ МИНКӘС СӘЛӘМ ТӘБӘӘРӘКТӘ ЙӘ ДЗӘЛ ЙӘЛӘЛИ ВӘЛ ИКРАМ -Йә Аллаһ, Һин ҡотҡарыу һәм Һинән ҡотҡарыу, Һин бәрәкәт биреүсе, эй, бөйөклөк һәм данға эйә булған кеше-». Ул әйтте; — Был хәҙис хәсән сахих. Әбү Ғәммәрҙең исеме Сиәддәд бин Абдулла була.
Hadith
Imam Tirmidzi : 277
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ قَبِيصَةَ بْنِ هُلْبٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَؤُمُّنَا فَيَنْصَرِفُ عَلَى جَانِبَيْهِ جَمِيعًا عَلَى يَمِينِهِ وَعَلَى شِمَالِهِوَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ وَأَنَسٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ هُلْبٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَعَلَيْهِ الْعَمَلُ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّهُ يَنْصَرِفُ عَلَى أَيِّ جَانِبَيْهِ شَاءَ إِنْ شَاءَ عَنْ يَمِينِهِ وَإِنْ شَاءَ عَنْ يَسَارِهِ وَقَدْ صَحَّ الْأَمْرَانِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَيُرْوَى عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ أَنَّهُ قَالَ إِنْ كَانَتْ حَاجَتُهُ عَنْ يَمِينِهِ أَخَذَ عَنْ يَمِينِهِ وَإِنْ كَانَتْ حَاجَتُهُ عَنْ يَسَارِهِ أَخَذَ عَنْ يَسَارِهِ
беҙгә [Ҡотәйба] әйтте; беҙгә [Әбү Әл Әхүәш] [Симаҡ бин Хәрбтән] [Ҡәбишә бин Хулбтан] [Атаһынан] һөйләне, ул әйтте; «Аллаһ Рәсүле саллаллаһу ғәләйһис-сәләм беҙҙе намаҙҙа етәкләне, һуңынан ике яҡтан, ҡайһы саҡта уң яҡтан, ҡайһы саҡта һул яҡтан үтте». Ул әйтте; — Был сүрәлә шулай уҡ Ғабдулла бин Мәсғүт, Әнәс, Ғабдулла бин Әмру һәм Әбү Һүрәйрә риүәйәттәре лә бар. Әбү Иса әйтте; — Хөлб хәҙистәре хәсәнле. Был хәҙисте фән белгестәре ғәмәлдә ҡуллана. Атап әйткәндә, ике яҡтан барғанын; теләһә, ҡайһы саҡта уңдан, ҡайһы саҡта һулдан. Икеһе лә Пәйғәмбәребеҙҙән, саллаллаһу ғәләйһис-сәләм, сахих. Шулай уҡ Ғәли бин Әбү Талибтан риүәйәт ителә: ул былай тигән; 'Әгәр уның мәнфәғәттәре уңдан булһа, уңдан китһен, әгәр мәнфәғәттәре һулдан булһа, һулдан китһен'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 278
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ عَلِيِّ بْنِ يَحْيَى بْنِ خَلَّادِ بْنِ رَافِعٍ الزُّرَقِيِّ عَنْ جَدِّهِ عَنْ رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَمَا هُوَ جَالِسٌ فِي الْمَسْجِدِ يَوْمًا قَالَ رِفَاعَةُ وَنَحْنُ مَعَهُ إِذْ جَاءَهُ رَجُلٌ كَالْبَدَوِيِّ فَصَلَّى فَأَخَفَّ صَلَاتَهُ ثُمَّ انْصَرَفَ فَسَلَّمَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَلَيْكَ فَارْجِعْ فَصَلِّ فَإِنَّكَ لَمْ تُصَلِّ فَرَجَعَ فَصَلَّى ثُمَّ جَاءَ فَسَلَّمَ عَلَيْهِ فَقَالَ وَعَلَيْكَ فَارْجِعْ فَصَلِّ فَإِنَّكَ لَمْ تُصَلِّ فَفَعَلَ ذَلِكَ مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا كُلُّ ذَلِكَ يَأْتِي النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيُسَلِّمُ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَقُولُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَلَيْكَ فَارْجِعْ فَصَلِّ فَإِنَّكَ لَمْ تُصَلِّ فَخَافَ النَّاسُ وَكَبُرَ عَلَيْهِمْ أَنْ يَكُونَ مَنْ أَخَفَّ صَلَاتَهُ لَمْ يُصَلِّ فَقَالَ الرَّجُلُ فِي آخِرِ ذَلِكَ فَأَرِنِي وَعَلِّمْنِي فَإِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ أُصِيبُ وَأُخْطِئُ فَقَالَ أَجَلْ إِذَا قُمْتَ إِلَى الصَّلَاةِ فَتَوَضَّأْ كَمَا أَمَرَكَ اللَّهُ ثُمَّ تَشَهَّدْ وَأَقِمْ فَإِنْ كَانَ مَعَكَ قُرْآنٌ فَاقْرَأْ وَإِلَّا فَاحْمَدْ اللَّهَ وَكَبِّرْهُ وَهَلِّلْهُ ثُمَّ ارْكَعْ فَاطْمَئِنَّ رَاكِعًا ثُمَّ اعْتَدِلْ قَائِمًا ثُمَّ اسْجُدْ فَاعْتَدِلْ سَاجِدًا ثُمَّ اجْلِسْ فَاطْمَئِنَّ جَالِسًا ثُمَّ قُمْ فَإِذَا فَعَلْتَ ذَلِكَ فَقَدْ تَمَّتْ صَلَاتُكَ وَإِنْ انْتَقَصْتَ مِنْهُ شَيْئًا انْتَقَصْتَ مِنْ صَلَاتِكَ قَالَ وَكَانَ هَذَا أَهْوَنَ عَلَيْهِمْ مِنْ الْأَوَّلِ أَنَّهُ مَنْ انْتَقَصَ مِنْ ذَلِكَ شَيْئًا انْتَقَصَ مِنْ صَلَاتِهِ وَلَمْ تَذْهَبْ كُلُّهَاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَعَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ رِفَاعَةَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ
беҙгә [Ғәли бин Хөжр] әйтте; беҙгә [Исмәғил бин Джәғфәр] [Яхъя бин Ғәли бин Яхъя бин Халлад бин Рафиғ Әз Зүрәҡи] [Олатаһы] [Рифа бин Рафиғ] тарафынан хәбәр итте; — Бер көндө Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм беҙҙең менән ултырғас — Рифағә әйтте; 'Беҙ уның менән,'- тип янына бер ауыл кешеһе килде, ул һуңынан намаҙ уҡып, намаҙын еңеләйтте. Шунан һуң ул сығып китте һәм Пәйғәмбәребеҙгә сәләм бирҙе. Шуға күрә пәйғәмбәребеҙ уға: «Ҡайтып, тағы намаҙ уҡы, сөнки ысынында һин намаҙ уҡымағанһың!» һуңынан тағы ике-өс мәртәбә намаҙ уҡыны, һәр килгән һайын Пәйғәмбәребеҙгә сәләм бирҙе. Әммә пәйғәмбәребеҙ ғәләйһис-сәләм: «Ҡайтып, тағы ла намаҙ уҡы, сөнки ысынында һин намаҙ уҡымағанһың!» Шуға күрә кешеләр ҡурҡа башлай һәм борсола, намаҙҙы кәмһеткән кешеләр намаҙ уҡымаған тигәнде аңлата. Ниһайәт, ауыл кешеһе әйтте; «Әйтегеҙ һәм өйрәтегеҙ, сөнки мин ябай кеше генә, ҡайһы саҡта дөрөҫ, ҡайһы саҡта яңылышам», — тигән ул шунан: «Дөрөҫ, әгәр ҙә намаҙ уҡырға теләһәгеҙ, Аллаһы Тәғәлә ҡушҡанса тәһәрәт алығыҙ, шунан һуң тәсйәһүд - тәһәрәттән һуңғы намаҙҙы - уҡығыҙ һәм намаҙҙы уҡығыҙ. Ҡөрьәнде ятлағанһың икән, уҡы, юҡ икән, тәхмид, тәкбир, тәхлил уҡы. Шунан һуң тыныс ҡына йөҙ ҡылырға, унан тороп тыныс ҡына сәждә ҡылырға, унан торорға. Әгәр һеҙ шулай эшләһәгеҙ, тимәк, һеҙҙең намаҙ камил буласаҡ, әммә әгәр һеҙ уны кәметһәгеҙ, тимәк, һеҙҙең намаҙ аҙ буласаҡ'. Ул -һөйләүсе- тигән; 'Был беренсеһенән еңелерәк, атап әйткәндә, кем бынан нимәлер кәметә, уның доғаһының ҡиммәте кәмей, әммә барыһы ла юғалмай'. Ул әйтте; «Был бүлектә Әбү Һөрәйрә һәм Әммәр бин Ясирҙан да тарих бар». Әбү Иса әйтте; — Был Рифағә хәҙис хәсән сахих. Был хәҙис Рифағәнән икенсе төрлө лә риүәйәт ителгән.
Hadith
Imam Tirmidzi : 279
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَخَلَ الْمَسْجِدَ فَدَخَلَ رَجُلٌ فَصَلَّى ثُمَّ جَاءَ فَسَلَّمَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَرَدَّ عَلَيْهِ السَّلَامَ فَقَالَ ارْجِعْ فَصَلِّ فَإِنَّكَ لَمْ تُصَلِّ فَرَجَعَ الرَّجُلُ فَصَلَّى كَمَا كَانَ صَلَّى ثُمَّ جَاءَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَلَّمَ عَلَيْهِ فَرَدَّ عَلَيْهِ السَّلَامَ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ارْجِعْ فَصَلِّ فَإِنَّكَ لَمْ تُصَلِّ حَتَّى فَعَلَ ذَلِكَ ثَلَاثَ مِرَارٍ فَقَالَ لَهُ الرَّجُلُ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ مَا أُحْسِنُ غَيْرَ هَذَا فَعَلِّمْنِي فَقَالَ إِذَا قُمْتَ إِلَى الصَّلَاةِ فَكَبِّرْ ثُمَّ اقْرَأْ بِمَا تَيَسَّرَ مَعَكَ مِنْ الْقُرْآنِ ثُمَّ ارْكَعْ حَتَّى تَطْمَئِنَّ رَاكِعًا ثُمَّ ارْفَعْ حَتَّى تَعْتَدِلَ قَائِمًا ثُمَّ اسْجُدْ حَتَّى تَطْمَئِنَّ سَاجِدًا ثُمَّ ارْفَعْ حَتَّى تَطْمَئِنَّ جَالِسًا وَافْعَلْ ذَلِكَ فِي صَلَاتِكَ كُلِّهَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ وَقَدْ رَوَى ابْنُ نُمَيْرٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَرِوَايَةُ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ أَصَحُّ وَسَعِيدٌ الْمَقْبُرِيُّ قَدْ سَمِعَ مِنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَرَوَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبُو سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيُّ اسْمُهُ كَيْسَانُ وَسَعِيدٌ الْمَقْبُرِيُّ يُكْنَى أَبَا سَعْدٍ وَكَيْسَانُ عَبْدٌ كَانَ مُكَاتَبًا لِبَعْضِهِمْ
беҙгә [Мөхәммәт бин Басыйәр] әйткән; беҙгә [Яхъя бин Сәғит Әл-Ҡаттан] әйткән; беҙгә [Өбәйҙуллаһ бин Ғүмәр] әйткән; миңә [Сәғит бин Әбү Сәғиттән] [атаһынан] [Әбү Һүрәйрәнән] хәбәр итте, ул әйтте; Мәсеткә Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәсалләм инде. Шунан бер кеше инеп намаҙ уҡыны, шунан һуң килеп пәйғәмбәребеҙгә сәләм бирҙе. Ул һуңынан сәләмгә яуап биреп: «Ҡайтып намаҙ уҡы, ысынында һин әле намаҙ уҡымағанһың!» һуңынан кеше ҡайтып, үҙе кеүек намаҙ уҡыны, шунан һуң килеп, пәйғәмбәребеҙгә сәләм бирҙе. Ул шунан сәләмгә яуап бирҙе, шунан Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм уға: «Ҡайтып намаҙ уҡы, ысынында һин әле намаҙ уҡымағанһың!» тик кеше быны өс тапҡыр ҡабатлағансы, унан һуң Аллаһ Рәсүленә: «Һине хаҡлыҡ менән Ебәргән Зат менән ант итәм, мин былай ғына намаҙҙы дөрөҫ уҡый алмайым, шуға күрә миңә өйрәт!» Ул шулай уҡ: «Әгәр ҙә намаҙ уҡып торһаң, тәкбир әйт», — тигән. Шунан һуң үҙегеҙгә уҡыу өсөн еңел булған Ҡөрьәнде уҡығыҙ, унан һуң туманинә менән баш эйегеҙ - тынысланығыҙ һәм тулыһынса тура торғансы тағы ла тороп баҫығыҙ. Шунан һуң тумағнинә менән сәждә ҡыл һәм тороп - ултыр - тулыһынса тура торғансы. Бөтә доғаларығыҙ өсөн шулай эшләгеҙ». Әбү Иса әйтте; — Был хәҙис хәсән сахих. Ул әйтте; ' [Ибн Нумайр] шулай уҡ был хәҙисте [Өбәйҙулла бин Ғүмәрҙән] [Сәғит Әл Мәҡбүриҙән] [Әбү Һөрәйрәнән] һөйләгән, тик унда Әбү Һөрәйрәнән телгә алмай. Ә Ғабдулла бин Ғүмәрҙән Яхъя бин Сәғиттең тарихы дөрөҫөрәк. Шул арала Сәғит Әл Мәҡбүри был хәҙисте Әбү Һөрәйрәнән ишеткән, ул уны атаһынан, Әбү Һөрәйрәнән риүәйәт иткән. Әбү Сәғит Әл Мәҡбүриҙең исеме – Ҡайсан. Ә Сәғит Әл Мәҡбүригә Әбү Сәғд ҡушаматы бирелгән. Ҡайсандар элек үҙҙәрен азат иткән ҡолдар араһында була торғайны - йолом аша-'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 280
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ عَطَاءٍ عَنْ أَبِي حُمَيْدٍ السَّاعِدِيِّ قَالَسَمِعْتُهُ وَهُوَ فِي عَشَرَةٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحَدُهُمْ أَبُو قَتَادَةَ بْنُ رِبْعِيٍّ يَقُولُ أَنَا أَعْلَمُكُمْ بِصَلَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالُوا مَا كُنْتَ أَقْدَمَنَا لَهُ صُحْبَةً وَلَا أَكْثَرَنَا لَهُ إِتْيَانًا قَالَ بَلَى قَالُوا فَاعْرِضْ فَقَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا قَامَ إِلَى الصَّلَاةِ اعْتَدَلَ قَائِمًا وَرَفَعَ يَدَيْهِ حَتَّى يُحَاذِيَ بِهِمَا مَنْكِبَيْهِ فَإِذَا أَرَادَ أَنْ يَرْكَعَ رَفَعَ يَدَيْهِ حَتَّى يُحَاذِيَ بِهِمَا مَنْكِبَيْهِ ثُمَّ قَالَ اللَّهُ أَكْبَرُ وَرَكَعَ ثُمَّ اعْتَدَلَ فَلَمْ يُصَوِّبْ رَأْسَهُ وَلَمْ يُقْنِعْ وَوَضَعَ يَدَيْهِ عَلَى رُكْبَتَيْهِ ثُمَّ قَالَ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ وَرَفَعَ يَدَيْهِ وَاعْتَدَلَ حَتَّى يَرْجِعَ كُلُّ عَظْمٍ فِي مَوْضِعِهِ مُعْتَدِلًا ثُمَّ أَهْوَى إِلَى الْأَرْضِ سَاجِدًا ثُمَّ قَالَ اللَّهُ أَكْبَرُ ثُمَّ جَافَى عَضُدَيْهِ عَنْ إِبْطَيْهِ وَفَتَخَ أَصَابِعَ رِجْلَيْهِ ثُمَّ ثَنَى رِجْلَهُ الْيُسْرَى وَقَعَدَ عَلَيْهَا ثُمَّ اعْتَدَلَ حَتَّى يَرْجِعَ كُلُّ عَظْمٍ فِي مَوْضِعِهِ مُعْتَدِلًا ثُمَّ أَهْوَى سَاجِدًا ثُمَّ قَالَ اللَّهُ أَكْبَرُ ثُمَّ ثَنَى رِجْلَهُ وَقَعَدَ وَاعْتَدَلَ حَتَّى يَرْجِعَ كُلُّ عَظْمٍ فِي مَوْضِعِهِ ثُمَّ نَهَضَ ثُمَّ صَنَعَ فِي الرَّكْعَةِ الثَّانِيَةِ مِثْلَ ذَلِكَ حَتَّى إِذَا قَامَ مِنْ السَّجْدَتَيْنِ كَبَّرَ وَرَفَعَ يَدَيْهِ حَتَّى يُحَاذِيَ بِهِمَا مَنْكِبَيْهِ كَمَا صَنَعَ حِينَ افْتَتَحَ الصَّلَاةَ ثُمَّ صَنَعَ كَذَلِكَ حَتَّى كَانَتْ الرَّكْعَةُ الَّتِي تَنْقَضِي فِيهَا صَلَاتُهُ أَخَّرَ رِجْلَهُ الْيُسْرَى وَقَعَدَ عَلَى شِقِّهِ مُتَوَرِّكًا ثُمَّ سَلَّمَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ وَمَعْنَى قَوْلِهِ وَرَفَعَ يَدَيْهِ إِذَا قَامَ مِنْ السَّجْدَتَيْنِ يَعْنِي قَامَ مِنْ الرَّكْعَتَيْنِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَالْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلَّالُ الْحُلْوَانِيُّ وَغَيْرُ وَاحِدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ النَّبِيلُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ عَطَاءٍ قَال سَمِعْتُ أَبَا حُمَيْدٍ السَّاعِدِيَّ فِي عَشَرَةٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ أَبُو قَتَادَةَ بْنُ رِبْعِيٍّ فَذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ بِمَعْنَاهُ وَزَادَ فِيهِ أَبُو عَاصِمٍ عَنْ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ جَعْفَرٍ هَذَا الْحَرْفَ قَالُوا صَدَقْتَ هَكَذَا صَلَّى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو عِيسَى زَادَ أَبُو عَاصِمٍ الضَّحَّاكُ بْنُ مَخْلَدٍ فِي هَذَا الْحَدِيثِ عَنْ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ جَعْفَرٍ هَذَا الْحَرْفَ قَالُوا صَدَقْتَ هَكَذَا صَلَّى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
беҙгә [Мөхәммәт бин Басыяр] һәм [Мөхәммәт бин Әл Мусанна] улар әйткән; беҙгә [Яхъя бин Сәғит Әл-Ҡаттан] әйткән; беҙгә [Ғәбдел Хәмит бин Джәғфәр] әйткән; беҙгә [Мөхәммәт бин Әмру бин Әсә`] [Әбү Хөмәйд Әс Сәғидиҙән] һөйләне, ул әйтте; — Мин уны ишеттем — ул ваҡытта ул пәйғәмбәребеҙҙең ун сәхәбәһе араһында ине, улар араһында Әбү Ҡатадаһ бин Риби ҙә бар ине — тине; «Мин һеҙҙең арала пәйғәмбәребеҙҙең доғаларын иң яҡшы белгән кешемен». Улар әйтте; — Һин уның менән беренсе булып дуҫлашҡан кеше түгелһең һәм уға беҙҙән дә артыҡ килмәйһең! тип әйтте; — Дөрөҫ, — тинеләр улар; — Улай булғас, әйт! тип әйтте; Рәсүлуллаһ шәллаллаһу ғәләйһи вәсәллам, баҫып торғанда намаҙҙы һәр ваҡыт тура һәм тигеҙлектә уҡығыҙ, унан һуң ҡулдарҙы елкәһенә параллель итеп күтәрегеҙ. Әгәр ҙә баш эйергә теләһә, тимәк, тағы ла ҡулдарын елкәһенә параллель күтәреп, АЛЛАҺУ ӘКБӘР ти. Шунан баш эйеп, тигеҙләнеп, башты күтәрмәй ҙә, түбән төшөрмәй ҙә, шунан ҡулдарҙы тубыҡҡа ҡуйырға. Шунан һуң һәр һөйәк үҙ урынына ҡайтҡансы ике ҡулын да тигеҙ күтәреп СӘМИҒӘ АЛЛАҺУ ЛИМӘН ХӘМИДӘ тине. Шунан АЛЛАҺУ ӘКБӘР һүҙҙәре менән оҙатыла сәждәгә китте, ҡулдарын ҡултыҡ аҫтынан ситкә һуҙҙы, аяҡ бармаҡтарын эйҙе. Шунан һул аяғын йыйып, һәр һөйәк үҙ урынына ҡайтҡансы тигеҙ итеп ултырҙы. Шунан һуң АЛЛАҺУ ӘКБӘР тип тағы ла сәждә ҡылды, һул аяғын йыйып, һәр һөйәк үҙ урынына ҡайтҡансы тигеҙлектә ултырҙы. Шунан һуң тороп, икенсе рәҡәғәттә лә шул уҡ эште башҡарҙы. Ике сәждәнән торғанға тиклем, намаҙ асҡандағы кеүек ҡулдарын елкәһенә параллель күтәрҙе -тәкбирәтүл ихрам-. Ул һуңынан һуңғы рәҡәғәткә тиклем шулай эшләне, һул аяғын йыйып ултырҙы, янбаштарын иҙәнгә һалып ултырҙы, шунан сәләм бирҙе. Әбү Иса әйтте; — Был хәҙис хәсән сахих. Ул әйтте; «Уның: «Ике сәждәнән торғас, ике ҡулын күтәргәнгә тиклем», йәғни ике рәҡәғәт намаҙҙан тороу тигән һүҙҙәренең мәғәнәһе. Беҙгә [Мөхәммәт бин Басыяр] һәм [Әл Хәсән бин Али Әл Хәлләл Әл Хүлүәни] һөйләне һәм өҫтәүенә, улар әйтте; беҙгә һөйләне [Әбү Әшим Ән Нәбил] әйтте; беҙгә [Ғәбдел Хәмит бин Джәғфәр] әйткән; беҙгә [Мөхәммәт бин Әмру бин Аса`] әйтте; Мин ишеттем [Әбү Хөмәйд Әс Сәғиди], ул пәйғәмбәребеҙҙең ун сәхәбәһе араһында булған, улар араһында [Әбү Ҡатада бин Риби] бар ине, шунан һуң ул Яхъя бин Сәғиттең хәҙистәрен мәғәнә менән телгә алды. Һәм был хәҙистә ул өҫтәне; -Әбү Әшимдән Әбдел Хәмит бин Джәғфәрҙән ошо хат менән-. Улар әйтте; — Һин дөрөҫ әйтәһең, Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм шулай доға ҡылған. Әбү Иса әйтте; Әбү Әшим Әдл Длаһһаҡ бин Мәхләд был хәҙистә өҫтәне; Ғәбдел Хәмит бин Джәғфәрҙән, ошо хат менән. Улар әйтте; — Һин дөрөҫ әйтәһең, Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм шулай доға ҡылған.
