Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith
Hadith
Imam Tirmidzi : 2641
حَدَّثَنَا سُوَيْدٌ أَنْبَأَنَا عَبْدُ اللَّهِ أَنْبَأَنَا يُونُسُ عَنْ الزُّهْرِيِّ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ أَخْبَرَهُ أَنَّ أَبَا سُفْيَانَ بْنَ حَرْبٍ أَخْبَرَهُأَنَّ هِرَقْلَ أَرْسَلَ إِلَيْهِ فِي نَفَرٍ مِنْ قُرَيْشٍ وَكَانُوا تُجَّارًا بِالشَّامِ فَأَتَوْهُ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ قَالَ ثُمَّ دَعَا بِكِتَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُرِئَ فَإِذَا فِيهِ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ مِنْ مُحَمَّدٍ عَبْدِ اللَّهِ وَرَسُولِهِ إِلَى هِرَقْلَ عَظِيمِ الرُّومِ السَّلَامُ عَلَى مَنْ اتَّبَعَ الْهُدَى أَمَّا بَعْدُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَأَبُو سُفْيَانَ اسْمُهُ صَخْرُ بْنُ حَرْبٍ
Безгә [Сувайд] сөйләде безгә [Абдуллаһ] сөйләде безгә [Юныс] сөйләде [Әз-Зуһридән] миңа [Убәйдуллаһ бин Абдуллаһ] әйтте [Ибн Аббас] аңа [Әбу Суфиян бин Харб] аңа Рум патшасы Һирәклий аңа бер кеше җибәргәнен һәм алар Сүриядә сәүдә иткәннәрен әйткәнен, аннары Һирәклий янына килгәннәрен, аннары ул хәдисне искә алганын, диде Әбу Суфиян; аннары Һирәклий Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәламнән хат сораган, ул аны укыганда болай дип язылган булган: «БИСМИЛЛӘҺИР РӘХМӘНИР РӘХИИМ - Аллаһ исеме белән, Аллаһның колы һәм Аның илчесе Мөхәммәдтән, Рим патшасы Һирәклийгә, күрсәтмәләрне үтәүчеләргә иминлек сәламе, әмма бәгъду». Әбу Гайсә әйтте: Бу хәдис хәсән сахих, Әбу Суфиянның исеме Шәхр бин Харб.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2642
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ أَخْبَرَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَلَمَّا أَرَادَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يَكْتُبَ إِلَى الْعَجَمِ قِيلَ لَهُ إِنَّ الْعَجَمَ لَا يَقْبَلُونَ إِلَّا كِتَابًا عَلَيْهِ خَاتَمٌ فَاصْطَنَعَ خَاتَمًا قَالَ فَكَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى بَيَاضِهِ فِي كَفِّهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Исхак бин Маншур] безгә [Мөәзз бин Хишам] миңа [әтием] [Катада]дан [Әнәс бин Мәлик] әйтте: "Аллаһ пәйгамбәре саллаһу галәйһи вәссәлам Әҗәм халкына - гарәп булмаганнарга - хат җибәрергә теләгәндә, аңа: "Чынлыкта, Әҗәм халкы - гарәп булмаганнар - хатны мөһер басылмаганчы алырга теләмиләр", - диделәр. Аннары ул мөһер - йөзек ясады. Әнәс әйтте: "Миңа аның учларының аклыгын күргән кебек тоела". Әбү Гайсә әйтте: "Бу хәдис хәсән-сәхих".
Hadith
Imam Tirmidzi : 2643
حَدَّثَنَا سُوَيْدٌ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ الْبُنَانِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي لَيْلَى عَنْ الْمِقْدَادِ بْنِ الْأَسْوَدِ قَالَأَقْبَلْتُ أَنَا وَصَاحِبَانِ لِي قَدْ ذَهَبَتْ أَسْمَاعُنَا وَأَبْصَارُنَا مِنْ الْجَهْدِ فَجَعَلْنَا نَعْرِضُ أَنْفُسَنَا عَلَى أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَيْسَ أَحَدٌ يَقْبَلُنَا فَأَتَيْنَا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَتَى بِنَا أَهْلَهُ فَإِذَا ثَلَاثَةُ أَعْنُزٍ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ احْتَلِبُوا هَذَا اللَّبَنَ بَيْنَنَا فَكُنَّا نَحْتَلِبُهُ فَيَشْرَبُ كُلُّ إِنْسَانٍ نَصِيبَهُ وَنَرْفَعُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَصِيبَهُ فَيَجِيءُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ اللَّيْلِ فَيُسَلِّمُ تَسْلِيمًا لَا يُوقِظُ النَّائِمَ وَيُسْمِعُ الْيَقْظَانَ ثُمَّ يَأْتِي الْمَسْجِدَ فَيُصَلِّي ثُمَّ يَأْتِي شَرَابَهُ فَيَشْرَبُهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Сувайд] сөйләде [Абдуллаһ бин Әл Мөбәрәк] сөйләде [Сөләйман бин Әл Мугирә] сөйләде [Сабит бин Әл Банани] сөйләде [Ибн Әбу Ләйлә] әйтте [Әл Микдад бин Әл Әсвәдтән] ул болай диде: Мин ике дустым белән бардым, безнең ишетү һәм күрү сәләтебез арыганлыктан - ачлыктан - юкка чыкты, без үзебезне Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнең сәхабәләренә тәкъдим иттек, ләкин безне беркем дә кабул итмәде, аннары без Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам янына бардык, шуңа күрә ул безне үз гаиләсе янына алып барды, анда өч кәҗә бар иде, Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам әйтте: "Бу сөтне безнең өчен сөтләгез". Без аны сөт белән савдык, аннары һәрберебез үз өлешен эчтек, без Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнең өлешен күтәрдек, кич белән Рәсүл саллаһу галәйһи вәссәлам килеп җитте, ул йоклап яткан кешеләрне уятмый торган һәм уяу булганнар ишетә торган сәламнәр әйтте. Шуннан соң ул мәчеткә барып намаз укыды, аннары эчемлек эчәргә керде. Әбү Гайсә әйтте: Бу хәдис ышанычлы.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2644
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَنَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ الضَّحَّاكِ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَجُلًا سَلَّمَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يَبُولُ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيْهِ يَعْنِي السَّلَامَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى النَّيْسَابُورِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ الضَّحَّاكِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلْقَمَةَ ابْنِ الْفَغْوَاءِ وَجَابِرٍ وَالْبَرَاءِ وَالْمُهَاجِرِ بْنِ قُنْفُذٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Мөхәммәд бин Басиар] һәм [Нәшр бин Али] икесенең дә: "Безгә [Әбу Әхмәд], [Суфияннан], [Әдл Длаххак бин Усманнан], [Нәфидән], [Ибн Гомәрдән]: "Берәү Пәйгамбәргә салләллаһу галәйһи вәссәлам сидек чыгарганда сәлам биргән, ләкин ул җавап бирмәгән - ягъни сәламгә җавап бирмәгән", - дип әйткәннәр. "Безгә [Мөхәммәд бин Яхъя ән-Найсабури] безгә [Мөхәммәд бин Йосыфтан], [Суфияннан], [Әдл Длаххактан] шундый иснад белән сөйләгән", - дип әйткәннәр. Бу очракта охшаш хәдисләр бар: "Әл-Кәгъмә бин Әл-Фәгъва', Җәбир, Бәрра' һәм Әл-Мөһаҗир бин Кунфудздан". Әбу Гайсә: "Бу хәдис ышанычлы", - дигән.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2645
حَدَّثَنَا سُوَيْدٌ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ أَخْبَرَنَا خَالِدٌ الْحَذَّاءُ عَنْ أَبِي تَمِيمَةَ الْهُجَيْمِيِّ عَنْ رَجُلٍ مِنْ قَوْمِهِ قَالَطَلَبْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمْ أَقْدِرْ عَلَيْهِ فَجَلَسْتُ فَإِذَا نَفَرٌ هُوَ فِيهِمْ وَلَا أَعْرِفُهُ وَهُوَ يُصْلِحُ بَيْنَهُمْ فَلَمَّا فَرَغَ قَامَ مَعَهُ بَعْضُهُمْ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ فَلَمَّا رَأَيْتُ ذَلِكَ قُلْتُ عَلَيْكَ السَّلَامُ يَا رَسُولَ اللَّهِ عَلَيْكَ السَّلَامُ يَا رَسُولَ اللَّهِ عَلَيْكَ السَّلَامُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ إِنَّ عَلَيْكَ السَّلَامُ تَحِيَّةُ الْمَيِّتِ إِنَّ عَلَيْكَ السَّلَامُ تَحِيَّةُ الْمَيِّتِ ثَلَاثًا ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَيَّ فَقَالَ إِذَا لَقِيَ الرَّجُلُ أَخَاهُ الْمُسْلِمَ فَلْيَقُلْ السَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَةُ اللَّهِ ثُمَّ رَدَّ عَلَيَّ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَعَلَيْكَ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَعَلَيْكَ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَعَلَيْكَ وَرَحْمَةُ اللَّهِقَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ أَبُو غِفَارٍ عَنْ أَبِي تَمِيمَةَ الْهُجَيْمِيِّ عَنْ أَبِي جُرَيٍّ جَابِرِ بْنِ سُلَيْمٍ الْهُجَيْمِيِّ قَالَ أَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ وَأَبُو تَمِيمَةَ اسْمُهُ طَرِيفُ بْنُ مُجَالِدٍ
Безгә [Сувайд] безгә [Абдуллаһ] безгә [Хәлид Әл-Хадза`] [Әбу Тәмимә Әл-Хуҗәми] [аның бер кешесеннән] ул болай диде: Мин Пәйгамбәрне эзләдем, ләкин тапмадым. Мин утыргач, кешеләр арасында кинәт кенә берәү пәйда булды, ләкин мин аны белмәдем, ләкин ул алар арасында тынычлык урнаштыра иде. Шуннан соң, кайберләре аның белән бергә торып бастылар һәм: "Әй Аллаһның Илчесе", - диделәр, мин шунда ук: "ӘЛӘЙКӘС СӘЛАМ Әй Рәсүлүллаһ, "ӘЛӘЙКӘС СӘЛАМ Әй Рәсүлүллаһ," ӘЛӘЙКӘС СӘЛАМ Әй Рәсүлүллаһ", - дидем. Аннары ул: "Чыннан да, "ӘЛӘЙКӘС СӘЛАМ - үлгән кешеләргә сәламләү", - диде. - ул өч тапкыр әйтте, аннары миңа борылып: "Кеше мөселман кардәше белән очрашканда: "ӘССӘЛАМ 'ӘЛӘЙКҮМ ВӘРӘХМӘТУЛЛАҺ", - дип әйтергә тиеш", - диде. Аннан соң саллаллаһу галәйһи вә сәлләм минем сәламемә җавап бирде, ул болай диде: 'WA' ALAIKA WARAHMATULLAH, WA 'ALAIKA WARAHMATULLAH, WA' ALAIKA WARAHMATULLAH '. Абу Иса әйтте; [Абу Гифар] бу хәдисне [Абу Тамима Аль Хужайми] дан [Абу urай Джабир бин Сөләйм Аль Хуҗайми] риваять кылды, диде ул; Пәйгамбәребез саллаллаһу галәйһи вә сәлләмне күрергә килдем, аннары ул хәдисне искә алды, Абу Тамиманың исеме Тариф бин Мужалид.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2646
حَدَّثَنَا بِذَلِكَ الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلَّالُ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ أَبِي غِفَارٍ الْمُثَنَّى بْنِ سَعِيدٍ الطَّائِيِّ عَنْ أَبِي تَمِيمَةَ الْهُجَيْمِيِّ عَنْ جَابِرِ بْنِ سُلَيمٍ قَالَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ عَلَيْكَ السَّلَامُ فَقَالَ لَا تَقُلْ عَلَيْكَ السَّلَامُ وَلَكِنْ قُلْ السَّلَامُ عَلَيْكَوَذَكَرَ قِصَّةً طَوِيلَةً وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә шулай сөйләде [Әл Хәсән бин Али Әл Халлал] безгә [Әбу Усама]дан [Әбу Гифар Әл Мусанна бин Сәгыйд Әс Таи]дан [Әбу Тәмимә Әл Хуҗәйми]дан [Җәбир бин Суләйм] ул болай диде: Мин Пәйгамбәр саллаллоҳу аләйһи вәссәлам янына килеп: «Әләйкә әссәлам», – дидем. Ул әйтте: ««Әләйкә әссәлам», – дип әйтмәгез, ә «Әссәламү гәләйкә», – дип әйтегез». Аннары риваятьче озын хикәяне сөйләде. Һәм бу хәдис хәсән-сәхих.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2647
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ بْنُ عَبْدِ الْوَارِثِ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا ثُمَامَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا سَلَّمَ سَلَّمَ ثَلَاثًا وَإِذَا تَكَلَّمَ بِكَلِمَةٍ أَعَادَهَا ثَلَاثًاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ
Безгә [Исхак бин Маншур] безгә [Абдүшшәмәд бин Габдел Вәритс] безгә [Абдуллаһ бин Әл Мутсанна] безгә [Цумамә бин Габдуллаһ бин Әнәс бин Малик]гә [Әнәс бин Малик] болай дип сөйләгән: Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам сәлам биргәндә өч тапкыр сәлам биргән, ә бер җөмлә әйткәндә өч тапкыр кабатлаган. Әбү Гайсә болай дигән: "Бу хәдис - хәсән-шәһих гариб".
Hadith
Imam Tirmidzi : 2648
حَدَّثَنَا الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ أَبِي مُرَّةَ مَوْلَى عَقِيلِ بْنِ أَبِي طَالِبٍ عَنْ أَبِي وَاقِدٍ اللَّيْثِيِّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَمَا هُوَ جَالِسٌ فِي الْمَسْجِدِ وَالنَّاسُ مَعَهُ إِذْ أَقْبَلَ ثَلَاثَةُ نَفَرٍ فَأَقْبَلَ اثْنَانِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَذَهَبَ وَاحِدٌ فَلَمَّا وَقَفَا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَلَّمَا فَأَمَّا أَحَدُهُمَا فَرَأَى فُرْجَةً فِي الْحَلْقَةِ فَجَلَسَ فِيهَا وَأَمَّا الْآخَرُ فَجَلَسَ خَلْفَهُمْ وَأَمَّا الْآخَرُ فَأَدْبَرَ ذَاهِبًا فَلَمَّا فَرَغَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَلَا أُخْبِرُكُمْ عَنْ النَّفَرِ الثَّلَاثَةِ أَمَّا أَحَدُهُمْ فَأَوَى إِلَى اللَّهِ فَأَوَاهُ اللَّهُ وَأَمَّا الْآخَرُ فَاسْتَحْيَا فَاسْتَحْيَا اللَّهُ مِنْهُ وَأَمَّا الْآخَرُ فَأَعْرَضَ فَأَعْرَضَ اللَّهُ عَنْهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَأَبُو وَاقِدٍ اللَّيْثِيُّ اسْمُهُ الْحَارِثُ بْنُ عَوْفٍ وَأَبُو مُرَّةَ مَوْلَى أُمِّ هَانِئٍ بِنْتِ أَبِي طَالِبٍ وَاسْمُهُ يَزِيدُ وَيُقَالُ مَوْلَى عَقِيلِ بْنِ أَبِي طَالِبٍ
Безгә [Әл-Әнсари] безгә [Мә'н] безгә [Мәлик]дән [Исхак бин Абдулла бин Әбу Талха]дан [Әбу Мөррә]дән, Укайл бин Әбу Талибның элеккеге колыннан [Әбу Мөррә]дән, [Әбу Вакыйд әл-Ләйси]дән: Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам мәчеттә утырганда, кешеләр аның белән бергә булганда, кинәт өч кеше килеп чыкты, аларның икесе Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәламгә карады, икенчесе китеп барды. Икесе Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәлам каршында басып торгач, икесе дә сәлам бирделәр. Берсе халәкадагы ярыкны күреп, ярыкка утырды, икенчесе аларның артына утырды, ә калганнары борылып киттеләр. Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәлам сүзен тәмамлагач, ул: "Сезгә шул өч кеше турында сөйләп биримме? Берсе Аллаһка сыенды һәм Аллаһ аны саклады, икенчесе оялды, аннары Аллаһ аннан оялды, ә икенчесе борылып китте, аннары Аллаһ аннан йөз чөерде", - диде. Әбу Гайсә әйтте: "Бу хәдис ышанычлы". Әбу Вакыйд әл-Ләйсинең исеме Әл-Харис бин Әуф. Әбу Мурра элеккеге Өмм Хәни бинт Әбу Талибның колы булган, аның исеме Язид булган, кайберәүләр аны Укайл бин Әбу Талибның колы дип әйтәләр.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2649
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا شَرِيكٌ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ قَالَكُنَّا إِذَا أَتَيْنَا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَلَسَ أَحَدُنَا حَيْثُ يَنْتَهِيقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ وَقَدْ رَوَاهُ زُهَيْرُ بْنُ مُعَاوِيَةَ عَنْ سِمَاكٍ أَيْضًا
Безгә [Әли бин Хуҗр] безгә [Шәрик] сөйләгән, [Симак бин Харб] әйткән, [Җәбир бин Самура] әйткән ул: "Без Пәйгамбәр саллаллоҳу алейһи вәссәлам янына килгәч, беребез соңгы урынга утырды", - диде. Бу хәдис - хәсән-шәһих гариб, [Зүһәйр бин Му'авия] аны [Тыңлагыз]дан риваять иткән.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2650
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْبَرَاءِ وَلَمْ يَسْمَعْهُ مِنْهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَرَّ بِنَاسٍ مِنْ الْأَنْصَارِ وَهُمْ جُلُوسٌ فِي الطَّرِيقِ فَقَالَ إِنْ كُنْتُمْ لَا بُدَّ فَاعِلِينَ فَرُدُّوا السَّلَامَ وَأَعِينُوا الْمَظْلُومَ وَاهْدُوا السَّبِيلَوَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبِي شُرَيْحٍ الْخُزَاعِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ
Безгә [Мәхмүд бин Гайлан] безгә [Әбу Давыт] безгә [Шу'ба]дан [Әбу Исхактан] [Әл-Барра'дан] сөйләгән, ләкин ул Әбу Исхактан бу хәдисне ишетмәгән: Аллаһның Рәсүле саллаһу галәйһи вәссәлам бер тапкыр юл читендә утырган бер төркем ансар яныннан үткәндә: "Әгәр сез һаман да шулай эшләсәгез - юл читенә утырыгыз. Юл читенә утырыгыз, сәламнәргә җавап бирегез, җәберләнгәннәргә ярдәм итегез һәм аларга юл күрсәтегез", - дигән. Бу очракта Әбу Һөрәйрә һәм Әбу Сюрәйх әл-Хуза'идан охшаш хәдис бар. Әбу Гайсә болай дигән: "Бу хәдис - хәсән гариб".
Hadith
Imam Tirmidzi : 2651
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ وَكِيعٍ وَإِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ عَنْ الْأَجْلَحِ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا مِنْ مُسْلِمَيْنِ يَلْتَقِيَانِ فَيَتَصَافَحَانِ إِلَّا غُفِرَ لَهُمَا قَبْلَ أَنْ يَفْتَرِقَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ حَدِيثِ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْبَرَاءِ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ الْبَرَاءِ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ وَالْأَجْلَحُ هُوَ ابْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حُجَيَّةَ بْنِ عَدِيٍّ الْكِنْدِيُّ
Безгә [Суфиян бин Ваки] һәм [Исхак бин Мансур] икесенең дә әйткәннәре ишетелде; безгә [Абдуллаһ бин Нумайр], [Әл-Әҗлә], [Әбу Исхак], [Әл-Барраъ бин Азиб], ул болай диде: Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәлам болай диде: "Ике мөселман очрашып, кул биреп күрешкәннән соң, гөнаһлары аерылышмас борын гафу ителми". Әбу Гайсә болай диде: "Бу хәдис Әбу Исхакның Әл-Баррадан килгән хәдисеннән хәсән гариб. Һәм бу хәдис Әл-Баррадан башка иснәд белән риваять ителгән. Әл-Әҗлә - Ибн Абдуллаһ бин Хуҗайя бин Ади Әл-Кинди."
Hadith
Imam Tirmidzi : 2652
حَدَّثَنَا سُوَيْدٌ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ أَخْبَرَنَا حَنْظَلَةُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ الرَّجُلُ مِنَّا يَلْقَى أَخَاهُ أَوْ صَدِيقَهُ أَيَنْحَنِي لَهُ قَالَ لَا قَالَ أَفَيَلْتَزِمُهُ وَيُقَبِّلُهُ قَالَ لَا قَالَ أَفَيَأْخُذُ بِيَدِهِ وَيُصَافِحُهُ قَالَ نَعَمْقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ
Безгә [Сувайд] сөйләде [Абдуллаһ] сөйләде [Хандлала бин Убайдиллаһ]дан [Әнәс бин Малик] ул болай диде: Берсе сорады: "Әй Аллаһның Илчесе, берәребез үзенең абыйсы яки дусты белән очрашканда башыбызны иеп торырга тиешме?" Ул: "Юк", - дип җавап бирде. Ул сорады: "Ул аны кочаклап үбәргә тиешме?" Ул: "Юк", - дип җавап бирде. Ул кеше тагын сорады: "Мин аның кулын алып кысыйммы?" Ул: "Әйе", - дип җавап бирде. Әбү Гайсә әйтте: "Бу хәдис ышанычлы".
Hadith
Imam Tirmidzi : 2653
حَدَّثَنَا سُوَيْدٌ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ أَخْبَرَنَا هَمَّامٌ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ قُلْتُ لِأَنَسِ بْنِ مَالِكٍهَلْ كَانَتْ الْمُصَافَحَةُ فِي أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ نَعَمْقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Сувайд] сөйләде, безгә [Абдуллаһ] сөйләде, безгә [Хаммам] сөйләде, ул [Катададан] әйтте: Мин [Әнәс]дән сорадым: "Пәйгамбәрнең саллаһу галәйһи вәссәламнең сәхабәләреннән берәрсе кул биреп күрешү гадәтендә идеме?" Ул: "Әйе", - дип җавап бирде. Әбү Гайсә әйтте: "Бу хәдис ышанычлы".
Hadith
Imam Tirmidzi : 2654
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سُلَيْمٍ الطَّائِفِيُّ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ خَيْثَمَةَ عَنْ رَجُلٍ عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مِنْ تَمَامِ التَّحِيَّةِ الْأَخْذُ بِالْيَدِوَفِي الْبَاب عَنْ الْبَرَاءِ وَابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ وَلَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ يَحْيَى بْنِ سُلَيْمٍ عَنْ سُفْيَانَ سَأَلْتُ مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَلَمْ يَعُدَّهُ مَحْفُوظًا و قَالَ إِنَّمَا أَرَادَ عِنْدِي حَدِيثَ سُفْيَانَ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ خَيْثَمَةَ عَمَّنْ سَمِعَ ابْنَ مَسْعُودٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا سَمَرَ إِلَّا لِمُصَلٍّ أَوْ مُسَافِرٍ قَالَ مُحَمَّدٌ وَإِنَّمَا يُرْوَى عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ أَوْ غَيْرِهِ قَالَ مِنْ تَمَامِ التَّحِيَّةِ الْأَخْذُ بِالْيَدِ
Безгә [Әхмәд бин Әбдә Әдл Длабби] безгә [Яхья бин Сөләйм Әс-Саи]дан [Суфияннан] [Мансурдан] [Хәйсәмәдән] [Берәүдән] [Ибн Мәсгудтан] Пәйгамбәр саллаллоҳу алейһи вәссәламнән: "Хөрмәтнең камиллеге кул биреп күрешүдән дә тора", - диде. Бу бүлектә Әл-Барра һәм Ибн Гомәрдән хәдисләр бар. Әбу Гайсә болай диде: "Бу хәдис гариб, без аны Яхъя бин Сөләйм хәдисеннән башка белмибез", - диде Суфияннан. Мин Мөхәммәд бин Исмәгыйльдән бу хәдис турында сорадым, ул аны "мәхфуз" дип санамады, - диде риваятьче. "Минемчә, ул Суфиянның, Мансурның, Хайтсаманың хәдисен әйтергә теләгән, ул Ибн Мәсудның Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнән ишеткән кешедән: "Иша намазыннан соң намаз укучы яки сәяхәтчедән башка сөйләшү юк", - дигән. Мөхәммәд болай дигән: "Шул ук вакытта Мансурдан Әбү Исхактан, Абдуррахман бин Язидтан яки башкалардан риваять ителгән хәдис: "Хөрмәтнең камиллеге - кул биреп күрешү".
Hadith
Imam Tirmidzi : 2655
حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ نَصْرٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ زَحْرٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ يَزِيدَ عَنْ الْقَاسِمِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ تَمَامُ عِيَادَةِ الْمَرِيضِ أَنْ يَضَعَ أَحَدُكُمْ يَدَهُ عَلَى جَبْهَتِهِ أَوْ قَالَ عَلَى يَدِهِ فَيَسْأَلُهُ كَيْفَ هُوَ وَتَمَامُ تَحِيَّاتِكُمْ بَيْنَكُمْ الْمُصَافَحَةُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا إِسْنَادٌ لَيْسَ بِالْقَوِيِّ قَالَ مُحَمَّدٌ وَعُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ زَحْرٍ ثِقَةٌ وَعَلِيُّ بْنُ يَزِيدَ ضَعِيفٌ وَالْقَاسِمُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ يُكْنَى أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَهُوَ مَوْلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ خَالِدِ بْنِ يَزِيدَ بْنِ مُعَاوِيَةَ وَهُوَ ثِقَةٌ وَالْقَاسِمُ شَامِيٌّ
Безгә [Сувайд бин Наср] безгә [Абдуллаһ] безгә [Яхья бин Әйюб]дан [Убайдуллаһ бин Зәхр]дан [Али бин Язид]дан [Әл-Касим Әбу Абдуррахман]дан [Әбу Умама] радиаллаһу ганһудан, Аллаһның Рәсүле саллаһу галәйһи вәссәлам болай дигән: «Авыруны зиярәт кылуның камиллеге - сезнең берегезнең маңгаена кулыгызны кую яки «аның кулына» дип әйтү, аннары хәлен соравыгыз, һәм арагыздагы хөрмәтнең камиллеге - кул биреп күрешү». Әбу Гайсә әйтте: «Бу санад көчле түгел». Мөхәммәд әйтте: «Убайдулла цикка һәм Али бин Язид көчсез иделәр». Касыйм бин Абдуррахман кун-яһ - аның кушаматы - Әбу Абдуррахман, ягъни Абдуррахман бин Язид бин Муавиянең элеккеге колы, ул цикка, ә әл-Касим Шамда яшәүче».
Hadith
Imam Tirmidzi : 2656
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ يَحْيَى بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَبَّادٍ الْمَدَنِيُّ حَدَّثَنِي أَبِي يَحْيَى بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَدِمَ زَيْدُ بْنُ حَارِثَةَ الْمَدِينَةَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي بَيْتِي فَأَتَاهُ فَقَرَعَ الْبَابَ فَقَامَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عُرْيَانًا يَجُرُّ ثَوْبَهُ وَاللَّهِ مَا رَأَيْتُهُ عُرْيَانًا قَبْلَهُ وَلَا بَعْدَهُ فَاعْتَنَقَهُ وَقَبَّلَهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ الزُّهْرِيِّ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ
Безгә [Мөхәммәд бин Исмәгыйль] безгә [Ибраһим бин Яхъя бин Мөхәммәд бин Аббад Әл-Мәдәни] миңа [әтием Яхъя бин Мөхәммәд] [Мөхәммәд бин Исхак] [Мөхәммәд бин Мөслим әз-Зүһри] [Урва бин Зөбәер] [Гайсә] ул болай диде: «Зәйд бин Харисә Мәдинәгә килде, Аллаһның Илчесе минем өйдә булганда, Зәйд килеп ишекне шакыды, аннары Аллаһның Илчесе салләллаһу галәйһи вәссәлам аның каршында ялангач торып, аның киемен тартты, Аллаһ белән ант итәм, мин аны элек тә, аннан соң да киемсез күргәнем юк иде, аннары ул Зәйдне кочаклап үпте». Әбү Гайсә болай диде: «Бу хәдис Хәсән Гариб, без аны әз-Зүһри хәдисеннән генә белмибез, бу юлдан башка».
Hadith
Imam Tirmidzi : 2657
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ وَأَبُو أُسَامَةَ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَلَمَةَ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ عَسَّالٍ قَالَقَالَ يَهُودِيٌّ لِصَاحِبِهِ اذْهَبْ بِنَا إِلَى هَذَا النَّبِيِّ فَقَالَ صَاحِبُهُ لَا تَقُلْ نَبِيٌّ إِنَّهُ لَوْ سَمِعَكَ كَانَ لَهُ أَرْبَعَةُ أَعْيُنٍ فَأَتَيَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلَاهُ عَنْ تِسْعِ آيَاتٍ بَيِّنَاتٍ فَقَالَ لَهُمْ لَا تُشْرِكُوا بِاللَّهِ شَيْئًا وَلَا تَسْرِقُوا وَلَا تَزْنُوا وَلَا تَقْتُلُوا النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا بِالْحَقِّ وَلَا تَمْشُوا بِبَرِيءٍ إِلَى ذِي سُلْطَانٍ لِيَقْتُلَهُ وَلَا تَسْحَرُوا وَلَا تَأْكُلُوا الرِّبَا وَلَا تَقْذِفُوا مُحْصَنَةً وَلَا تُوَلُّوا الْفِرَارَ يَوْمَ الزَّحْفِ وَعَلَيْكُمْ خَاصَّةً الْيَهُودَ أَنْ لَا تَعْتَدُوا فِي السَّبْتِ قَالَ فَقَبَّلُوا يَدَهُ وَرِجْلَهُ فَقَالَا نَشْهَدُ أَنَّكَ نَبِيٌّ قَالَ فَمَا يَمْنَعُكُمْ أَنْ تَتَّبِعُونِي قَالُوا إِنَّ دَاوُدَ دَعَا رَبَّهُ أَنْ لَا يَزَالَ فِي ذُرِّيَّتِهِ نَبِيٌّ وَإِنَّا نَخَافُ إِنْ تَبِعْنَاكَ أَنْ تَقْتُلَنَا الْيَهُودُوَفِي الْبَاب عَنْ يَزِيدَ بْنِ الْأَسْوَدِ وَابْنِ عُمَرَ وَكَعْبِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Әбу Курайб] безгә [Абдуллаһ бин Идрис] һәм [Әбу Усама] [Шуъбадан] [Әмр бин Муррадан] [Абдуллаһ бин Сәләмәдән] [Шәфван бин Әссалдан] сөйләде: "Бер яһүд дустына: "Әйдәгез, бу Пәйгамбәр белән очрашырга бергә барыйк!" - диде." Дусты җавап бирде: "Пәйгамбәргә әйтмә, әгәр ул синең сүзләреңне ишетсә, аның дүрт күзе булачак - шатлыкның мәгънәсе -", - диде. Аннары икесе Аллаһның Рәсүле саллаһу галәйһи вәссәлам янына барып, аннан тугыз бәйийнәт аяте турында сорадылар. Ул аларга әйтте: "Аллаһка бернәрсәне дә тиңдәш итмәгез, урламагыз, зина кылмагыз, Аллаһ тыелган җанны хактан башка үтермәгез, гаепсез кешене хаким үтерсен өчен яманламагыз, сихер белән шөгыльләнмәгез, риба белән шөгыльләнмәгез, изге хатын-кызларны зинада гаепләмәгез, сугыш кырыннан читләшмәгез, һәм сезгә, бигрәк тә яһүдләргә, шимбә көнне чиктән ашмагыз". Шәфван әйтте: "Алар шунда ук аның кулларын һәм аякларын үбеп алдылар, аннары икесе дә: "Без синең Пәйгамбәр булуыңа шаһитлек бирәбез", - диделәр. Ул сорады: "Димәк, сиңа миңа иярергә нәрсә комачаулый?" Шәфван әйтте: "Чынлыкта, Давыт пәйгамбәр Раббысыннан һәрвакыт үз нәселеннән пәйгамбәр булсын дип дога кылды". Чыннан да, без сиңа иярсәк, яһүдләр безне үтерәчәкләреннән куркабыз. Бу бүлектә Язид бин Әл-Әсвәд, Ибн Гомәр һәм Кәгъб бин Маликтан хәдисләр бар. Әбу Гайсә болай диде: "Бу хәдис ышанычлы".
Hadith
Imam Tirmidzi : 2658
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ أَبِي النَّضْرِ أَنَّ أَبَا مُرَّةَ مَوْلَى أُمِّ هَانِئِ بِنْتِ أَبِي طَالِبٍ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ سَمِعَ أُمَّ هَانِئٍ تَقُولُذَهَبْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَامَ الْفَتْحِ فَوَجَدْتُهُ يَغْتَسِلُ وَفَاطِمَةُ تَسْتُرُهُ بِثَوْبٍ قَالَتْ فَسَلَّمْتُ فَقَالَ مَنْ هَذِهِ قُلْتُ أَنَا أُمُّ هَانِئٍ فَقَالَ مَرْحَبًا بِأُمِّ هَانِئٍقَالَ فَذَكَرَ فِي الْحَدِيثِ قِصَّةً طَوِيلَةً هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Исхак бин Муса Әл-Әнсари] безгә [Мә'н] безгә [Мәлик]кә [Әбу Ән Надлр]дан болай дип сөйләде: Өммү Хәни бинт Әбу Талибның элеккеге колы [Әбу Мөррә] аңа [Өммү Хәни] болай дип әйткәнен ишеткән: Мин Мәккә шәһәре яулап алынган елда Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам янына бардым, ул юынганда, Фатима аны тукыма белән каплаганда, мин аны очраттым. Өммү Хәни болай диде: "Мин исәнләштем, ул сорады: "Бу кем?" Мин җавап бирдем: "Мин Өммү Хәни", - диде. Ул әйтте: "Рәхим итегез, Өммү Хәни". Риваят итүче әйтте: "Аннары ул бу хәдистә озын хикәяне искә алды. Бу хәдис ышанычлы".
Hadith
Imam Tirmidzi : 2659
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ وَغَيْرُ وَاحِدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ مَسْعُودٍ أَبُو حُذَيْفَةَ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ مُصْعَبِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ عِكْرِمَةَ بْنِ أَبِي جَهْلٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ جِئْتُهُ مَرْحَبًا بِالرَّاكِبِ الْمُهَاجِرِوَفِي الْبَاب عَنْ بُرَيْدَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَأَبِي جُحَيْفَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ لَيْسَ إِسْنَادُهُ بِصَحِيحٍ لَا نَعْرِفُهُ مِثْلَ هَذَا إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ مِنْ حَدِيثِ مُوسَى بْنِ مَسْعُودٍ عَنْ سُفْيَانَ وَمُوسَى بْنُ مَسْعُودٍ ضَعِيفٌ فِي الْحَدِيثِ وَرَوَى هَذَا الْحَدِيثَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ مُرْسَلًا وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ عَنْ مُصْعَبِ بْنِ سَعْدٍ وَهَذَا أَصَحُّ قَالَ سَمِعْت مُحَمَّدَ بْنَ بَشَّارٍ يَقُولُ مُوسَى بْنُ مَسْعُودٍ ضَعِيفٌ فِي الْحَدِيثِ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَكَتَبْتُ كَثِيرًا عَنْ مُوسَى بْنِ مَسْعُودٍ ثُمَّ تَرَكْتُهُ
Безгә ['Абду бин Хумайд] һәм башкаларга сөйләгәннән соң, алар: "Безгә [Муса бин Мәсъуд, ягъни Әбу Хөзәйфә], [Суфияннан], [Әбу Исхактан], [Мөшгаб бин Сәгъдтән] [Икримә бин Әбу Җәһлдән] сөйләгән", - диделәр. Ул болай диде: "Рәсулаллаһу галәйһи вәссәлам мин аның белән очрашкач: "Рәхим итегез, әй, мөһаҗир шофер", - диде. Бу бүлектә Бурайда, Ибн Аббас һәм Әбу Җүхәйфәдән хәдисләр бар. Әбу Гайсә болай диде: "Бу хәдис ышанычлы түгел, без аны Муса бин Мәсъудның Суфияннан хәдисендәге бу юлдан гына беләбез, Муса бин Мәсъуд хәдистә зәгыйфь булса да, бу хәдисне [Абдурахман бин Мәхди] [Суфияннан], [Әбу Исхактан] мурсалли риваять иткән, һәм аның риваятьләрендә: "Мөшгаб бин Сәгъдтән", - дип әйтелмәгән, һәм бу хәдис ышанычлырак". Әбу Гайсә болай диде: "Мин Мөхәммәд бин Басиарның болай дигәнен ишеттем;" Муса бин Мәсгуд хәдисләрдә көчсез иде. Мөхәммәд бин Басиар: "Мин Муса бин Мәсгудтан күп хәдисләр язып алдым, аннан соң аларны ташладым", - диде.
Hadith
Imam Tirmidzi : 2660
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْحَارِثِ عَنْ عَلِيٍّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلْمُسْلِمِ عَلَى الْمُسْلِمِ سِتٌّ بِالْمَعْرُوفِ يُسَلِّمُ عَلَيْهِ إِذَا لَقِيَهُ وَيُجِيبُهُ إِذَا دَعَاهُ وَيُشَمِّتُهُ إِذَا عَطَسَ وَيَعُودُهُ إِذَا مَرِضَ وَيَتْبَعُ جَنَازَتَهُ إِذَا مَاتَ وَيُحِبُّ لَهُ مَا يُحِبُّ لِنَفْسِهِوَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبِي أَيُّوبَ وَالْبَرَاءِ وَأَبِي مَسْعُودٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ تَكَلَّمَ بَعْضُهُمْ فِي الْحَارِثِ الْأَعْوَرِ
Безгә [Хәннәд] безгә [Әбул Әхвас]тан [Әбу Исхактан] [Әл-Харистан] [Али] риваять кылды: Аллаһның рәсүле салләллаһу галәйһи вәссәлам әйтте: "Мөселманның башка мөселман өстендәге изгелек хакы алты: очрашканда сәлам бирү, аның чакыруын кабул итү, төчкергәндә "Ярһәмукәллаһ - Аллаһ сиңа рәхмәт кылсын - дип дога кылу, авырганда аны зиярәт кылу, үлгәндә җеназасын уку һәм аны үзеңне яраткан кебек ярату". Бу бүлектә Әбу Һөрәйрә, Әбу Әйюб, Әл-Барра һәм Әбу Мәсгудтан хәдис бар. Әбу Гайсә әйтте: "Бу хәдис хәсән һәм Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәламнән күп юллар белән риваять ителгән, ләкин кайбер галимнәр Әл-Харис Әл-А'вар турында сөйлиләр.
