Imam Tirmidzi : 2521
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ الْمَعْرُورِ بْنِ سُوَيْدٍ عَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنِّي لَأَعْرِفُ آخِرَ أَهْلِ النَّارِ خُرُوجًا مِنْ النَّارِ وَآخِرَ أَهْلِ الْجَنَّةِ دُخُولًا الْجَنَّةَ يُؤْتَى بِرَجُلٍ فَيَقُولُ سَلُوا عَنْ صِغَارِ ذُنُوبِهِ وَاخْبَئُوا كِبَارَهَا فَيُقَالُ لَهُ عَمِلْتَ كَذَا وَكَذَا يَوْمَ كَذَا وَكَذَا عَمِلْتَ كَذَا وَكَذَا فِي يَوْمِ كَذَا وَكَذَا قَالَ فَيُقَالُ لَهُ فَإِنَّ لَكَ مَكَانَ كُلِّ سَيِّئَةٍ حَسَنَةً قَالَ فَيَقُولُ يَا رَبِّ لَقَدْ عَمِلْتُ أَشْيَاءَ مَا أَرَاهَا هَا هُنَا قَالَ فَلَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ضَحِكَ حَتَّى بَدَتْ نَوَاجِذُهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Atwebele [Hannad] atwebele [Abu Mu’awiyah] ukufuma kuli [Abu’Amasy] ukufuma kuli [Abu’u bin Suwaid] ukufuma kuli [Abu Dzarr] atile; Kasesema atile: Mu cine cine, nalishiba ukuti abaikala muli helo e ba kulekelesha ukufuma muli helo kabili aba mu mulu e ba kulekelesha ukwingila mu mulu. -Pa Bushiku bwa Kubuuka- umuntu aletwa, lyena Atile; 'Mumwipushe pa membu shakwe ishinono, no kufisa imembu shakwe ishikulu'. E ico amwipwishe ukuti; '-Bushe- mwalishiba icacitike ica musango yo pa bushiku bwa musango yo, -Bushe- mwalishiba icacitike ica musango yo pa bushiku bwa musango yo? ’ Lyene camwebele ukuti; 'Mucine cine, mukapokelela icilambu apo ifintu fyonse ifibi fikabikwa pa cifulo ca fintu ifisuma'. Uyu mwaume atile; '-ca cine- O Rabb wandi, mu cine cine nalishiba kale ifintu ifyapusanapusana ifyo namwene pano'.' Kalondolola atile; 'Mu cine cine, namwene Umutumwa wa kwa Lesa (umutende ne mapaalo ya kwa Lesa yali pali wene) aleseka nga nshi ica kuti amenso yakwe aya ku nse yalemonwa.' Abu Isa atile; 'Iyi hadishi ni hadishi wa busanso'.
Imam Tirmidzi : 2522
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعَذَّبُ نَاسٌ مِنْ أَهْلِ التَّوْحِيدِ فِي النَّارِ حَتَّى يَكُونُوا فِيهَا حُمَمًا ثُمَّ تُدْرِكُهُمْ الرَّحْمَةُ فَيُخْرَجُونَ وَيُطْرَحُونَ عَلَى أَبْوَابِ الْجَنَّةِ قَالَ فَيَرُشُّ عَلَيْهِمْ أَهْلُ الْجَنَّةِ الْمَاءَ فَيَنْبُتُونَ كَمَا يَنْبُتُ الْغُثَاءُ فِي حِمَالَةِ السَّيْلِ ثُمَّ يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَقَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ جَابِرٍ
Atwebele ukuti [Hannad] atushimikile [Abu Mu’awiyah] ukufuma kuli [al’Amasy] ukufuma kuli [Abu Sufyan] ukufuma kuli [Jabir] atile; Kasesema atile: ‘Ibumba lya bantu ukufuma ku basambilila ifya kupepa kwa Lesa umo lyapingwilwe muli helo ukufika na lintu baishileba umulopa, lyene bapokele uluse, lyene balitamfiwe no kubikwa pa ntanshi ya mpongolo sha mu mulu’. Rasulula atile; 'Elyo abantu ba ku mulu bapongolwele amenshi pali bene, kabili bakulile na kabili nga fintu umufuba ukukula mu cintu icasendwa ku mumana wa menshi, e lyo baingile mu mulu'. Abu Isa atile; 'Iyi hadishi ni hadishi iya cine cine iya hasan, yalilondolwelwe ukufuma ku fifulo fyapusanapusana ukufuma kuli Jabir'.
Imam Tirmidzi : 2523
حَدَّثَنَا سَلَمَةُ بْنُ شَبِيبٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يُخْرَجُ مِنْ النَّارِ مَنْ كَانَ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ ذَرَّةٍ مِنْ الْإِيمَانِقَالَ أَبُو سَعِيدٍ فَمَنْ شَكَّ فَلْيَقْرَأْ{ إِنَّ اللَّهَ لَا يَظْلِمُ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ }قَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Camwebele [Salamah bin Syabib] atwebele [Abdurrazzaq] atwebele [Ma’mar] ukufuma kuli [Zaid bin Aslam] ukufuma kuli [Atha’ bin Yasar] ukufuma kuli [Abu Sa’id al Khudzri] ukuti Kasesema sallallaahu ‘alaihi wasallam atile: ‘Umuntu uuli ne citetekelo nga fintu alefwaya. Abu Sa’idi atile; "Uuli onse uwatwishika, abelengele ukuti, 'Mucine cine, Allah takakande - nangu fye ni milimo isuma - iyafina nga ngano ya ngano'.
Imam Tirmidzi : 2524
حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ نَصْرٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ أَخْبَرَنَا رِشْدِينُ حَدَّثَنِي ابْنُ أَنْعُمَ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ أَنَّهُ حَدَّثَهُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ رَجُلَيْنِ مِمَّنْ دَخَلَ النَّارَ اشْتَدَّ صِيَاحُهُمَا فَقَالَ الرَّبُّ عَزَّ وَجَلَّ أَخْرِجُوهُمَا فَلَمَّا أُخْرِجَا قَالَ لَهُمَا لِأَيِّ شَيْءٍ اشْتَدَّ صِيَاحُكُمَا قَالَا فَعَلْنَا ذَلِكَ لِتَرْحَمَنَا قَالَ إِنَّ رَحْمَتِي لَكُمَا أَنْ تَنْطَلِقَا فَتُلْقِيَا أَنْفُسَكُمَا حَيْثُ كُنْتُمَا مِنْ النَّارِ فَيَنْطَلِقَانِ فَيُلْقِي أَحَدُهُمَا نَفْسَهُ فَيَجْعَلُهَا عَلَيْهِ بَرْدًا وَسَلَامًا وَيَقُومُ الْآخَرُ فَلَا يُلْقِي نَفْسَهُ فَيَقُولُ لَهُ الرَّبُّ عَزَّ وَجَلَّ مَا مَنَعَكَ أَنْ تُلْقِيَ نَفْسَكَ كَمَا أَلْقَى صَاحِبُكَ فَيَقُولُ يَا رَبِّ إِنِّي لَأَرْجُو أَنْ لَا تُعِيدَنِي فِيهَا بَعْدَ مَا أَخْرَجْتَنِي فَيَقُولُ لَهُ الرَّبُّ لَكَ رَجَاؤُكَ فَيَدْخُلَانِ جَمِيعًا الْجَنَّةَ بِرَحْمَةِ اللَّهِقَالَ أَبُو عِيسَى إِسْنَادُ هَذَا الْحَدِيثِ ضَعِيفٌ لِأَنَّهُ عَنْ رِشْدِينَ بْنِ سَعْدٍ وَرِشْدِينُ بْنُ سَعْدٍ هُوَ ضَعِيفٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ عَنْ ابْنِ أَنْعُمَ وَهُوَ الْأَفْرِيقِيُّ وَالْأَفْرِيقِيُّ ضَعِيفٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ
Atwebele ukuti [Suwaid bin Nasr] atushimikile [Abdullah] atushimikile [Risydin] atwebele [Ibnu An’um] ukufuma kuli [Abu Uthman] ukuti amwebele ukufuma kuli [Abu Hurairah] ukufuma kuli Rasulullah; 'Mu cine cine kwali abantu babili abaingile muli helo, bonse babili balililile ne shiwi ilikalamba, eico Rabb 'azza wajalla alandile -kuli Malaika Zabaniyah-: 'Bafumyeni bonse babili! ’ Pa numa ya kutamfiwa bonse babili, Allah abepwishe bonse babili ukuti: ‘Cinshi imwe babili mulebilikisha nga nshi? ’ Bonse babili basukile ukuti; 'Twacitile ici pa kuti Mutufwilile uluse,' lyena Allah atile, 'Mucine cine, uluse Lwandi luli pali imwe bonse babili, lekeni imwe bonse babili muye no kuipoosa uko mwali kale mu mulilo wa pe,' eico bonse babili baile, kabili umo pali bene aipoosele umwine mu mulilo wa pe, lelo Allah amulengeshe ukutonta no kumupususha, lintu umbi ashele thzzaad. wajala alimwipwishe ukuti; ‘Cinshi cimucilikila ukuipoosa mu kati nga fintu cibusa wenu aipoosa mu kati? ’ ayaswike ukuti; 'O Rabb wandi, mu cine cine ndesubila ukutila tekuti unbweseshe kuli ci - inferno - panuma ya Wene ukunfumya muli ci'. Eico Allah atile: 'Mukakwata ifyo mulesubila'. Lyena bonse babili baingile mu Mulu ne nkumbu sha kwa Allah’. Abu Isa atile; Iyi hadith ya Isnad yalikosa, pantu yafuma kuli Risydin. Pa nshita imo ine, Risydin bin Sa’ad ali ni dhaif - uwanaka - ukulingana na kasambilila wa fya hadith Ibn An’um, pantu ali ni cikaya ca mu Afrika, lintu abena Afrika bali ba dhaif ukulingana na basambilila ifya hadith’.
Imam Tirmidzi : 2525
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ ذَكْوَانَ عَنْ أَبِي رَجَاءٍ الْعُطَارِدِيِّ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَيَخْرُجَنَّ قَوْمٌ مِنْ أُمَّتِي مِنْ النَّارِ بِشَفَاعَتِي يُسَمَّوْنَ الْجَهَنَّمِيُّونَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَأَبُو رَجَاءٍ الْعُطَارِدِيُّ اسْمُهُ عِمْرَانُ بْنُ تَيْمٍ وَيُقَالُ ابْنُ مِلْحَانَ
Atwebele [Muhammad bin Basyar] atwebele [Yahya bin Sa’id] atwebele [Al Hasan bin Dzakwan] ukufuma kuli [Abu Raja’ Al ‘Utharidi] ukufuma kuli [Imran bin Hushain] ukufuma kuli Kasesema Sallallaahu ‘alaihi wasallam, atile: ‘Abantu bafuma ku Mulungu wandi uwa cine cine, al Jahannamiyyun - abantu ba ku mulilo wa pe-'. Abu Isa atile; 'Iyi hadith ya cine, nga fintu kuli Abu Raja 'al 'Utaridi, ishina lyakwe ni Imran bin Taim, kabili na kabili aitwa Ibn Milhan'.
Imam Tirmidzi : 2526
حَدَّثَنَا سُوَيْدٌ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ عَنْ يَحْيَى بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا رَأَيْتُ مِثْلَ النَّارِ نَامَ هَارِبُهَا وَلَا مِثْلَ الْجَنَّةِ نَامَ طَالِبُهَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ إِنَّمَا نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ يَحْيَى بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ وَيَحْيَى بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ ضَعِيفٌ عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْحَدِيثِ تَكَلَّمَ فِيهِ شُعْبَةُ وَيَحْيَى بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ هُوَ ابْنُ مَوْهَبٍ وَهُوَ مَدَنِيٌّ
Ukufuma kuli [Suwaid] atushimikile [Abdullah] ukufuma kuli [Yahya bin Ubaidillah] ukufuma kuli [wishi] ukufuma kuli [Abu Hurairah] atile: 'Nshimona ifya musango yo - ukutiina ukucilapo ukwa - umulilo wa Gehena - kulenga - ukubutuka ukufuma ku bantu abafwaya. Kabili nshimona ifyo -ukufwaisha ukulola ku mulu kulenga abo abafwaya umulu ukulala'. Abu Isa atile; 'Twaishiba fye iyi hadishi ukufuma ku hadishi ya kwa Yahya, lintu Yahya ali uwanaka ukulingana na bambi abasambilila ifya hadith uko Shuba alandilepo pali ici, kabili Yahya ni Ibn Mauhab, kabili ali ukufuma ku Medina'.
Imam Tirmidzi : 2527
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي رَجَاءٍ الْعُطَارِدِيِّ قَال سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اطَّلَعْتُ فِي الْجَنَّةِ فَرَأَيْتُ أَكْثَرَ أَهْلِهَا الْفُقَرَاءَ وَاطَّلَعْتُ فِي النَّارِ فَرَأَيْتُ أَكْثَرَ أَهْلِهَا النِّسَاءَ
Atwebele ukuti [Ahmad bin Mani’] atwebele [Ismail bin Ibrahim] atwebele [Ayyub] ukufuma kuli [Abu Raja’ al-Utharidi], atile, Naumfwile [Ibn Abbas] alelanda ukuti, “Naloleshe ku mulu ukuti, Napitulwikemo muli helo, lyene namwene ukuti abengi abaikalamo bali banakashi’.
Imam Tirmidzi : 2528
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ وَمُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ وَعَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ قَالُوا حَدَّثَنَا عَوْفٌ هُوَ ابْنُ أَبِي جَمِيلَةَ عَنْ أَبِي رَجَاءٍ الْعُطَارِدِيِّ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اطَّلَعْتُ فِي النَّارِ فَرَأَيْتُ أَكْثَرَ أَهْلِهَا النِّسَاءَ وَاطَّلَعْتُ فِي الْجَنَّةِ فَرَأَيْتُ أَكْثَرَ أَهْلِهَا الْفُقَرَاءَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهَكَذَا يَقُولُ عَوْفٌ عَنْ أَبِي رَجَاءٍ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ وَيَقُولُ أَيُّوبُ عَنْ أَبِي رَجَاءٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَكِلَا الْإِسْنَادَيْنِ لَيْسَ فِيهِمَا مَقَالٌ وَيُحْتَمَلُ أَنْ يَكُونَ أَبُو رَجَاءٍ سَمِعَ مِنْهُمَا جَمِيعًا وَقَدْ رَوَى غَيْرُ عَوْفٍ أَيْضًا هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ أَبِي رَجَاءٍ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ
Atwebele [Muhammad bin Basyyar] atushimikile [Ibn Abi ‘Adi] na [Muhamadi Bin Ja’far] na [Abdul Wahhab ats Tsaqafi] batile, atushimikile [Auf], kabili ni Ibn Abi Jamilah, ukufuma kuli [Abu Raja’ al Ishaullah atile] ukufuma kuli [Abu Raja’ al Ishaullah atile] ’Naloleshe ku mulilo wa pe, eico namwene ukuti abantu abengi bali banakashi, kabili naloleshe ku mulu, eico namwene ukuti abantu abengi bali abapiina’. Abu Isa atile; ‘Iyi ni hadishi wa cine cine uwa kwa Hasan. E fyo Auf ukufuma kuli Abu Raja’ ukufuma kuli Imran bin Hushain asosele. Kabili [Ayyub] atile ukufuma kuli [Abu Raja] ukufuma kuli [Ibn Abas]. Kabili ama sanad yabili tayakwata ukulanshanya ukuli konse muli yene. Kabili kuti caba ukuti Abu Raja’ aumfwile iyi hadith ukufuma ku nshila shonse shibili. Ukulunda pali Auf, iyi hadith na kabili yalilondolwelwe ukufuma kuli Abu Raja ukufuma kuli Imran bin Hushain.
Imam Tirmidzi : 2529
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ أَهْوَنَ أَهْلِ النَّارِ عَذَابًا يَوْمَ الْقِيَامَةِ رَجُلٌ فِي أَخْمَصِ قَدَمَيْهِ جَمْرَتَانِ يَغْلِي مِنْهُمَا دِمَاغُهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَفِي الْبَاب عَنْ الْعَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ وَأَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ وَأَبِي هُرَيْرَةَ
Atwebele [Mahmud bin Ghailan] atwebele [Wahab bin Jarir] ukufuma kuli [Syu’bah] ukufuma kuli [Abu Ishaq] ukufuma kuli [Umuntu wa kwa Lesa] ukuti Umutumwa wa kwa Lesa atile: ‘Mu cine cine, umwikashi wa mulilo wa pe uo ukukandwa kwakwe ukwa muntu pa Bushiku bwa Bushiku bwa Bushiku bwa Bushiku bwa Bushiku bwa Kubuuka amakasa yakwe yabili kuli amakala ya mulilo yabili ayalenga bongobongo yakwe ukubilisha pa mulandu wa yako’. Abu Isa atile; ‘Iyi ni hadishi wa cine cine uwa kwa Hasan. Kabili muli cilya cipandwa - na kabili calondolwelwe - ukufuma kuli Abu Said, pamo pene na Abu Hurairah.
Imam Tirmidzi : 2530
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ مَعْبَدِ بْنِ خَالِدٍ قَال سَمِعْتُ حَارِثَةَ بْنَ وَهْبٍ الْخُزَاعِيَّ يَقُولُسَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ أَلَا أُخْبِرُكُمْ بِأَهْلِ الْجَنَّةِ كُلُّ ضَعِيفٍ مُتَضَعِّفٍ لَوْ أَقْسَمَ عَلَى اللَّهِ لَأَبَرَّهُ أَلَا أُخْبِرُكُمْ بِأَهْلِ النَّارِ كُلُّ عُتُلٍّ جَوَّاظٍ مُتَكَبِّرٍقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Atwebele [Mahmud bin Ghailan] atubuulile [Abu Nu’aim] atwebele [Sufyan] ukufuma kuli [Ma’bad bin Khalid] atile, ‘Naumfwile [Haritah bin Wahb al Khuza’i] atila; Naumfwile Kasesema atila: ‘Bushe kuti mwatemwa ukuti ndemweba pa lwa bekashi ba mu mulu, e kutila umuntu onse uwanaka kabili uwanaka - uwacefiwa -, nga alapa - mwi shina lya kwa Lesa pa cintu cimo - kuli Lesa, mu kushininkisha akacilungika - ukucipeela -. Bushe kuti mwatemwa ukuti ndemweba pa lwa bekashi ba muli helo, e kutila umuntu onse uushalungama, uwakulisha kabili uwa cilumba’. Abu Isa atile; 'Iyi ni hadishi wa cine cine uwa kwa Hasan'.
Imam Tirmidzi : 2531
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَإِذَا قَالُوهَا مَنَعُوا مِنِّي دِمَاءَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ إِلَّا بِحَقِّهَا وَحِسَابُهُمْ عَلَى اللَّهِوَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَأَبِي سَعِيدٍ وَابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Atwebele [Hannad] atwebele [Abu Mu’awiyah] ukufuma kuli [al’Amasy] ukufuma kuli [Abu Salih] ukufuma kuli [Abu Hurairah] atile: ‘Napeelwe ifunde lya kulwisha abantu ukufikila batila; 'Takuli lesa -uuli ne nsambu sha kupepa- kano fye Allah', nga batila ifyo, ninshi balincingilila -ukufuma ku kupongolwela- umulopa no -kupoka- ifikwatwa fyabo, kano fye ku nsambu shabo, lintu -nga bafisa ukukanasumina no kukanaumfwila- ninshi Allah e ukabakalipa'. Kabili muli cilya cipandwa - na kabili icalondolwelwe - ukufuma kuli Jabir na Abu Sa’id na Ibn Umar. Abu Isa atile; 'Iyi ni hadishi wa cine cine uwa kwa Hasan'.
Imam Tirmidzi : 2532
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَلَمَّا تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاسْتُخْلِفَ أَبُو بَكْرٍ بَعْدَهُ كَفَرَ مَنْ كَفَرَ مِنْ الْعَرَبِ فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ لِأَبِي بَكْرٍ كَيْفَ تُقَاتِلُ النَّاسَ وَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَمَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ عَصَمَ مِنِّي مَالَهُ وَنَفْسَهُ إِلَّا بِحَقِّهِ وَحِسَابُهُ عَلَى اللَّهِ قَالَ أَبُو بَكْرٍ وَاللَّهِ لَأُقَاتِلَنَّ مَنْ فَرَّقَ بَيْنَ الزَّكَاةِ وَالصَّلَاةِ وَإِنَّ الزَّكَاةَ حَقُّ الْمَالِ وَاللَّهِ لَوْ مَنَعُونِي عِقَالًا كَانُوا يُؤَدُّونَهُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَقَاتَلْتُهُمْ عَلَى مَنْعِهِفَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فَوَاللَّهِ مَا هُوَ إِلَّا أَنْ رَأَيْتُ أَنَّ اللَّهَ قَدْ شَرَحَ صَدْرَ أَبِي بَكْرٍ لِلْقِتَالِ فَعَرَفْتُ أَنَّهُ الْحَقُّ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهَكَذَا رَوَى شُعَيْبُ بْنُ أَبِي حَمْزَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَرَوَى عِمْرَانُ الْقَطَّانُ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ أَبِي بَكْرٍ وَهُوَ حَدِيثٌ خَطَأٌ وَقَدْ خُولِفَ عِمْرَانُ فِي رِوَايَتِهِ عَنْ مَعْمَرٍ
Caebelwe kuli ifwe [Qutaibah], caebelwe kuli ifwe [al Laits] ukufuma kuli [Uqail] ukufuma kuli [az Zuhri] calishimikilwe kuli ine [Ubaidullah bin Abdullah bin Utbah bin Mas’ud] ukufuma kuli [Abu Hurairah] atile, Ilyo Umutumwa wa kwa Lesa amukonkelepo, abashasumina ukufuma pa kati ka baArab, [Umar bin al Khatab] atile kuli Abu Bakr; ‘Bushe kuti mwalwisha shani abantu, ilyo Umutumwa wa kwa Lesa atile: ‘Napeelwe ifunde lya kulwisha abantu ukufikila batila; 'Takuli lesa - uwalinga ukupepa - kano fye Allah'. Kabili onse uusosa ati, 'Takuli lesa - uuli ne nsambu sha kupepa - kano fye Allah' ninshi ifikwatwa fyakwe no mweo wakwe fyalicingililwa kuli ine, kano fye ku nsambu shakwe, lintu - nga bafisa ukukanasumina no kukanaumfwila - ninshi Allah e ukabakalipa'. Eico [Abu Bakri] ayaswike ukuti; 'Nakwa Lesa, nkalwisha abo abapusana pa kati ka zakat ne pepo, pantu zakat ni nsambu sha bupyani.' Na Lesa, nga bakaana ukulipila umufuko wa ntambo ya ngamila iyo balipile kale ku Mutumwa wa kwa Lesa, ninshi nkabalwisha pa mulandu wa kukanakonka kwabo.' Eico Umar bin al Khathab atile, ‘Kuli Lesa, iyi te nshita yakwe lelo ni pa mulandu wa kuti Lesa alifungulwile icifuba ca kwa Abu Bakr ku kulwisha na bo. Lyena nalishibe ukuti ali uwa cine'. Abu Isa atile; ‘Iyi ni hadishi wa cine cine uwa kwa Hasan. Eico [Syu’aib bin Abi Hamzah] alondolwele ukufuma kuli [Az Zuhri] ukufuma kuli [Ubaidullah bin Abdilla] ukufuma kuli [Abu Hurairah]. Kabili Imran al Qathani alondolwele iyi hadishi ukufuma kuli Ma'mar ukufuma kuli Az Zuhri ukufuma kuli Anas bin Malik ukufuma kuli Abu Bakr, kabili ni hadishi iyalubana. Imran alikanshiwe - na basambilila - mu kulondolola kwakwe ukufuma kuli Ma'mar'.
Imam Tirmidzi : 2533
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ يَعْقُوبَ الطَّالِقَانِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ أَخْبَرَنَا حُمَيْدٌ الطَّوِيلُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَشْهَدُوا أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ وَأَنْ يَسْتَقْبِلُوا قِبْلَتَنَا وَيَأْكُلُوا ذَبِيحَتَنَا وَأَنْ يُصَلُّوا صَلَاتَنَا فَإِذَا فَعَلُوا ذَلِكَ حُرِّمَتْ عَلَيْنَا دِمَاؤُهُمْ وَأَمْوَالُهُمْ إِلَّا بِحَقِّهَا لَهُمْ مَا لِلْمُسْلِمِينَ وَعَلَيْهِمْ مَا عَلَى الْمُسْلِمِينَوَفِي الْبَاب عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَقَدْ رَوَاهُ يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ نَحْوَ هَذَا
Atile: “Napeelwe ukulwisha abantu ukufikila batila, ‘Takuli ukupepa kwa kwa Lesa kabili ukwa kuti - umubomfi kabili Umutumwa, kabili alolesha ku Qibla wesu, no kulya amalambo yesu, no kucita amapepo na mapepo yesu, nga bacita ifi fintu, mu cine cine twakanishiwa - ukufuma ku kupongolwela - umulopa wabo ne fyuma fyabo, kano fye ku nsambu. Balikwata insambu nga insambu sha baMuslim, kabili balikwata imilimo nga fintu baMuslim bafwile ukucita. Kabili muli cilya cipandwa - na kabili icalondolwelwe - ukufuma kuli Mu'adz bin Jabal na Abu Huraira. Abu Isa atile; 'Iyi ni hadith ya hasan shahih ukufuma muli uyu mulongo.' [Yaya bin Ayyub] alondolwele ukufuma kuli [Humaid] ukufuma kuli [Anas] hadith wa musango yo’.
Imam Tirmidzi : 2534
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ سُعَيْرِ بْنِ الْخِمْسِ التَّمِيمِيِّ عَنْ حَبيِبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسٍ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَصَوْمِ رَمَضَانَ وَحَجِّ الْبَيْتِوَفِي الْبَاب عَنْ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ هَذَا وَسُعَيْرُ بْنُ الْخِمْسِ ثِقَةٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ حَنْظَلَةَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ الْجُمَحِيِّ عَنْ عِكْرِمَةَ بْنِ خَالِدٍ الْمَخْزُومِيِّ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Atwebele [Ibn Abi Umar], atushimikile [Sufyan bin Uyainah] ukufuma kuli [Su’air bin al-Khims ku Tamimi] ukufuma kuli [Habib bin Abi Thabit] ukufuma kuli [Ibn Umar] atile: ukupepa - ukufumyako fye Lesa, kabili ukuti Muhamadi ni ntungulushi ya kwa Lesa, ukubika ipepo, ukulipila zakat, ukufunga mu nshita ya Ramadan, no kucita ulwendo lwa kupepa ku Baitullah’. Kabili muli cilya cipandwa - na kabili calondolwelwe - ukufuma kuli Jarir bin Abdullah. Abu Isa atile; ‘Iyi ni hadishi wa cine cine uwa kwa Hasan. Kabili calilondolwelwe ukufuma te mu nshila fye imo, ukufuma kuli Ibn Umar, ukufuma kuli Kasesema nga ifi. Pa nshita imo ine, Suair bin al Khims ali ni ciqah ukulingana na basambilila ifya hadith. [Abu Kuraib] atwebele, [Waki'] atwebele, ukufuma kuli [Hanzala bin Abi Sufyan al Jumahi], ukufuma kuli [Ikrima bin Khalid al Makhzumi] ukufuma kuli [Ibn Umar] ukufuma kuli Kasesema 'Alaihi Wasalam' ku ca kumwenako'. Abu Isa atile; 'Iyi ni hadishi wa cine cine uwa kwa Hasan'.
Imam Tirmidzi : 2535
حَدَّثَنَا أَبُو عَمَّارٍ الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ الْخُزَاعِيُّ أَخْبَرَنَا وَكِيعٌ عَنْ كَهْمَسِ بْنِ الْحَسَنِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ قَالَأَوَّلُ مَنْ تَكَلَّمَ فِي الْقَدَرِ مَعْبَدٌ الْجُهَنِيُّ قَالَ فَخَرَجْتُ أَنَا وَحُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحِمْيَرِيُّ حَتَّى أَتَيْنَا الْمَدِينَةَ فَقُلْنَا لَوْ لَقِينَا رَجُلًا مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلْنَاهُ عَمَّا أَحْدَثَ هَؤُلَاءِ الْقَوْمُ قَالَ فَلَقِينَاهُ يَعْنِي عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ وَهُوَ خَارِجٌ مِنْ الْمَسْجِدِ قَالَ فَاكْتَنَفْتُهُ أَنَا وَصَاحِبِي قَالَ فَظَنَنْتُ أَنَّ صَاحِبِي سَيَكِلُ الْكَلَامَ إِلَيَّ فَقُلْتُ يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ إِنَّ قَوْمًا يَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ وَيَتَقَفَّرُونَ الْعِلْمَ وَيَزْعُمُونَ أَنْ لَا قَدَرَ وَأَنَّ الْأَمْرَ أُنُفٌ قَالَ فَإِذَا لَقِيتَ أُولَئِكَ فَأَخْبِرْهُمْ أَنِّي مِنْهُمْ بَرِيءٌ وَأَنَّهُمْ مِنِّي بُرَءَاءُ وَالَّذِي يَحْلِفُ بِهِ عَبْدُ اللَّهِ لَوْ أَنَّ أَحَدَهُمْ أَنْفَقَ مِثْلَ أُحُدٍ ذَهَبًا مَا قُبِلَ ذَلِكَ مِنْهُ حَتَّى يُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ خَيْرِهِ وَشَرِّهِ قَالَ ثُمَّ أَنْشَأَ يُحَدِّثُ فَقَالَ قَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ كُنَّا عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَاءَ رَجُلٌ شَدِيدُ بَيَاضِ الثِّيَابِ شَدِيدُ سَوَادِ الشَّعَرِ لَا يُرَى عَلَيْهِ أَثَرُ السَّفَرِ وَلَا يَعْرِفُهُ مِنَّا أَحَدٌ حَتَّى أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَلْزَقَ رُكْبَتَهُ بِرُكْبَتِهِ ثُمَّ قَالَ يَا مُحَمَّدُ مَا الْإِيمَانُ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَالْقَدَرِ خَيْرِهِ وَشَرِّهِ قَالَ فَمَا الْإِسْلَامُ قَالَ شَهَادَةُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ وَإِقَامُ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءُ الزَّكَاةِ وَحَجُّ الْبَيْتِ وَصَوْمُ رَمَضَانَ قَالَ فَمَا الْإِحْسَانُ قَالَ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنَّكَ إِنْ لَمْ تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ فِي كُلِّ ذَلِكَ يَقُولُ لَهُ صَدَقْتَ قَالَ فَتَعَجَّبْنَا مِنْهُ يَسْأَلُهُ وَيُصَدِّقُهُ قَالَ فَمَتَى السَّاعَةُ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ قَالَ فَمَا أَمَارَتُهَا قَالَ أَنْ تَلِدَ الْأَمَةُ رَبَّتَهَا وَأَنْ تَرَى الْحُفَاةَ الْعُرَاةَ الْعَالَةَ أَصْحَابَ الشَّاءِ يَتَطَاوَلُونَ فِي الْبُنْيَانِ قَالَ عُمَرُ فَلَقِيَنِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَ ذَلِكَ بِثَلَاثٍ فَقَالَ يَا عُمَرُ هَلْ تَدْرِي مَنْ السَّائِلُ ذَاكَ جِبْرِيلُ أَتَاكُمْ يُعَلِّمُكُمْ مَعَالِمَ دِينِكُمْحَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ أَخْبَرَنَا كَهْمَسُ بْنُ الْحَسَنِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ مُعَاذٍ عَنْ كَهْمَسٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ بِمَعْنَاهُ وَفِي الْبَاب عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ وَأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ نَحْوُ هَذَا عَنْ عُمَرَ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالصَّحِيحُ هُوَ ابْنُ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ
Atwebele [Abu Ammar al Husain bin Huraits al Khuza’i] atwebele [Waki’] ukufuma kuli [Kahmas bin al Hasan] ukufuma kuli [Abdullah bin Buraidah] ukufuma kuli [Yahya bin Ya’mar] atile; Umuntu uwabalilepo ukulanda pa sayanshi ya buyo ali ni Ma'bad al Juhani'. Yaya atile; 'Nafumine pamo na Humaid, ukufika na lintu twafikile ku Medina, lyena twatile; 'Nga twakumanya umuntu ukufuma ku fibusa fya kwa Kasesema, kuti twamwipusha pa cintu cimo icasoselwe kuli abo bantu.' Yahya atile, ‘Eico twasangene nankwe, e kutila [Abdullah bin Umar], ilyo alefuma mu cilonganino ca mapepo. Lyena ine na cibusa wandi twamulwike’. Natontonkenye ukuti cibusa wandi ali no kunpeela umulimo wa kulanshanya, e co natile; 'O Abu Abdurrahman, mu cine cine abantu babelenga Qur'an no kufwaya ukwishiba kabili lyene batila takwaba ukufikapo, kabili icintu cipya - tacikonkelepo ukufikapo no kwishiba kwa kwa Allah -'. Eico Abdullah ayaswike ukuti: “ ‘Nga mwakumanya aba bantu, lyene mubebe ukuti ndebaleka, kabili na bo balendeka. Kabili kuli Uyo uo ababomfi ba kwa Allah balapa, nga umo pali imwe abomfya golde nga Lupili lwa Uhud, mu cine cine amapekanyo yakwe tayakasuminishiwe ukufikila asumina mu nshita isuma no bubi’. Yahya atile, ‘Lyene atendeke ukulondolola hadishi no kutila; [Umar wa kwa Katatabi] atile; 'Ilyo twali pa mbali ya Mutumwa wa kwa Lesa, lyena umuntu umo aishile uwafwala ifya kufwala fyakwe ifyabuuta nga nshi, inkanda yakwe yali iyafiita nga nshi, kabili takwali nangu cimo ica kutandalila icalemoneka pali wene. Takuli nangu umo uwa ifwe uwamuishibe, ukufika ilyo aishile kuli Kasesema no kusendama pa kuboko kwa kwa Kasesema kabili lyene atile, ‘O Muhamadi, cinshi citetekelo? ' Ayaswike ati: 'Mwasumina muli Allah, bamalaika bakwe, amabuuku yakwe, Ubushiku bwa Kulekelesha, ne nshita iisuma ne nshita iisuma'. Aipwishe ukuti; ‘Bushe ubuIslam ni shani? 'Kasesema ayaswike ati: 'Ubushininkisho bwa kuti takwaba lesa -uuli ne nsambu sha kupepa- kano fye Lesa kabili ukuti Muhamadi ni mubomfi Wakwe kabili umutumwa Wakwe, abikile amapepo, alipile zakat, acitile Hajj, kabili aliipeeleshe ukulya mu nshita ya Ramadan'.' Aipwishe ukuti; ‘Bushe ihsan ni shani? ’ Ayaswike ati: ‘Mulepepa Allah nga ca kuti mulemumona, kanshi nga tamumumona, ninshi mu cine cine Wene alemumona’. Umar atile; ‘Mu fyasuko fyakwe fyonse atile; 'Uli bwino'. Umar atile; "Eico twalipapile pali wene, alimwipwishe elyo ashininkishe." Aipwishe na kabili ukuti; ‘Bushe ubushiku bwa kulekelesha bukaba lilali? ’ Ayaswike ukuti: ‘Umuntu uo baipusha taishiba bwino ukucila umuntu uo aipusha.’ Aipwishe ukuti; ‘Nga kanshi ifishibilo ni finshi? ’ Ayaswike ati: ‘Nga ca kuti umubomfi afyala umwana wa kwa shikulu wakwe, kabili mwamona umuntu uushafwala insalu, uwa nkumbabulili, umupiina, umucemi wa mbushi, lelo aleilumbanya mu kukuula amayanda’. Umar atile; 'E lyo Kasesema Sallalaahu 'Alaihi Wasalam ansangile inshiku shitatu -pa numa ya ico, atile: 'O Umar, bushe walishiba uuleipusha? Uyo ni Gabriele, aishile kuli imwe ku kumusambilisha pa lwa kwishiba kwenu ukwa mipepele’. Atwebele ukuti [Ahmad bin Muhamadi] atubuulile [Ibnu al Mubarak] atubuulile [Kahmas bin al Hasan] ne cintu icaba nga ici isnad. Atwebele [Muhamadi bin al Mutsana] atwebele [Mu’adz bin Mu’adz] ukufuma [Kahmas] ne fya kumwenako fya iyi sanad no bupilibulo bwa iko. Kabili muli cilya cipandwa - na kabili calondolwelwe - ukufuma kuli Talha bin Ubaidullah na Anas bin Malik na Abu Hurairah. Abu Isa atile; 'Iyi hadishi ni hadishi iyalinga.' Kabili tacilondolwelwe fye ukufuma ku nshila imo nga iyi ukufuma kuli Umar. Iyi hadith yalondolwelwe kuli Ibn Umar ukufuma kuli Kasesema, kabili ica cine ca kuti hadith yalondolwelwe kuli Ibn Umar, ukufuma kuli Umar, ukufuma kuli Kasesema.
Imam Tirmidzi : 2536
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ عَبَّادٍ الْمُهَلَّبِيُّ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَقَدِمَ وَفْدُ عَبْدِ الْقَيْسِ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا إِنَّا هَذَا الْحَيَّ مِنْ رَبِيعَةَ وَلَسْنَا نَصِلُ إِلَيْكَ إِلَّا فِي أَشْهُرِ الْحَرَامِ فَمُرْنَا بِشَيْءٍ نَأْخُذُهُ عَنْكَ وَنَدْعُو إِلَيْهِ مَنْ وَرَاءَنَا فَقَالَ آمُرُكُمْ بِأَرْبَعٍ الْإِيمَانِ بِاللَّهِ ثُمَّ فَسَّرَهَا لَهُمْ شَهَادَةُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَأَنْ تُؤَدُّوا خُمْسَ مَا غَنِمْتُمْحَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَأَبُو جَمْرَةَ الضُّبَعِيُّ اسْمُهُ نَصْرُ بْنُ عِمْرَانَ وَقَدْ رَوَاهُ شُعْبَةُ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ أَيْضًا وَزَادَ فِيهِ أَتَدْرُونَ مَا الْإِيمَانُ شَهَادَةُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ وَذَكَرَ الْحَدِيثَ سَمِعْت قُتَيْبَةَ بْنَ سَعِيدٍ يَقُولُ مَا رَأَيْتُ مِثْلَ هَؤُلَاءِ الْفُقَهَاءِ الْأَشْرَافِ الْأَرْبَعَةِ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ وَاللَّيْثِ بْنِ سَعْدٍ وَعَبَّادِ بْنِ عَبَّادٍ الْمُهَلَّبِيِّ وَعَبْدِ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيِّ قَالَ قُتَيْبَةُ كُنَّا نَرْضَى أَنْ نَرْجِعَ مِنْ عِنْدِ عَبَّادٍ كُلَّ يَوْمٍ بِحَدِيثَيْنِ وَعَبَّادُ بْنُ عَبَّادٍ هُوَ مِنْ وَلَدِ الْمُهَلَّبِ بْنِ أَبِي صُفْرَةَ
Atwebele ukuti [Qutaiba] atusokele [Abbad bin Ababa al Muhalabi] ukufuma kuli [Abu Jamra] ukufuma kuli [Ibn Aba] atile; Abatumwa ba kwa Abdul Qais baishile kuli Rasulullah no kutila; 'Mucine cine, uyu mushi -wapita- umushi wa Rabi'ah, kabili tatutandalila imwe kano fye mu myeshi ya haram, kanshi tulandile ukucita cimo ico twapokele kuli imwe, kabili tukaita abo abali ku numa yesu kuli wene,' atile; ‘Ndemukonkomesha ifintu fine; ukucetekela muli Allah,’ lyena abapilibwile, e kutila; 'ubunte bwa kuti takwaba lesa - uwalinga ukupepa - kano fye Lesa, kabili ukuti nine ntumwa ya kwa Lesa, citeni amapepo, lipileni zakat, lipileni cimo pali fisano ica bunonshi bwenu ubwa ghanimah'. Atwebele [Qutaiba] atwebele [Hammad bin Zaid] ukufuma kuli [Abu Jamrah] ukufuma kuli [Ibn Abas] ukufuma kuli Kasesema nga filya fine caba. Abu Isa atile; Iyi ni hadith ya cine cine iya kwa Hasan, kabili ishina lya kwa Abu Jamrah Adl Dalaba ni Nadlr bin Imran. Kabili [Syuba] na o alilondolwele ukufuma kuli [Abu Jamra]. Kabili alundilepo ukuti; ‘Bushe mwalishiba ifyo icitetekelo caba? E kutila ubunte bwa kuti takwaba lesa - uwalinga ukupepa - kano fye Allah kabili ukuti nine ntumwa ya kwa Allah’ kabili alandile pa kupwililika kwa hadith. Naumfwile Qutaibah bin Sa’id atile, ‘Nshatala namonapo nga bene abapingushi bane abacindami; Malik bin Anas, al Laits bin Sa'ad, Abbad bin Abbad al Muhalabi, na Abdul Wahab ats Tsaqafi. Kutaba atile; 'Twaliitemenwa ukubwelela ukufuma ku lubali lwa kwa Abbad cila bushiku na ma hadith yabili.' Kabili Abadi umwana wa kwa Abadi ali umo uwa bana ba kwa Muhalabi umwana wa kwa Abi Shufra.
Imam Tirmidzi : 2537
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ الْبَغْدَادِيُّ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ الْحَذَّاءُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ مِنْ أَكْمَلِ الْمُؤْمِنِينَ إِيمَانًا أَحْسَنُهُمْ خُلُقًا وَأَلْطَفُهُمْ بِأَهْلِهِوَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ صَحِيحٌ وَلَا نَعْرِفُ لِأَبِي قِلَابَةَ سَمَاعًا مِنْ عَائِشَةَ وَقَدْ رَوَى أَبُو قِلَابَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ رَضِيعٍ لِعَائِشَةَ عَنْ عَائِشَةَ غَيْرَ هَذَا الْحَدِيثِ وَأَبُو قِلَابَةَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ زَيْدٍ الْجَرْمِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ ذَكَرَ أَيُّوبُ السَّخْتِيَانِيُّ أَبَا قِلَابَةَ فَقَالَ كَانَ وَاللَّهِ مِنْ الْفُقَهَاءِ ذَوِي الْأَلْبَابِ
Atwebele ukuti [Ahmad bin Mani’ al Baghdadi] atushimikile [Isma’il bin Ulayyah] atushimikile [Khalid al Hadzdza’] ukufuma kuli [Abu Qilabah] ukufuma kuli [Aisyah] atile, Rasulullah Sallaullah atile; 'Mu cine cine, pa bantu abakwata icitetekelo icapwililika pali abo abakwata imibele isuma kabili abafuuka nga nshi ku ndupwa shabo'. Kabili muli cilya cipandwa - na kabili calondolwelwe - ukufuma kuli Abu Huraira na Anas bin Malik. Abu Isa atile; 'Iyi ni hadishi iya cine cine, kabili tatuishibe ukuti Abu Qilaba ali ne lyashi lya kale ilya kumfwa ukufuma kuli Aisyah.' Abu Qilaba alondolwele ukufuma kuli Abdullah bin Yazid, ifunde lya kwa Aisyah, ukufuma kuli Aisyah ukulunda pali iyi hadith. 10:10, 11. 10 Ibn Abi Umar, atile, Ayyub nga fintu Sakhtiyani alandilepo.
Imam Tirmidzi : 2538
حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ اللَّهِ هُرَيْمُ بْنُ مِسْعَرٍ الْأَزْدِيُّ التِّرْمِذِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَطَبَ النَّاسَ فَوَعَظَهُمْ ثُمَّ قَالَ يَا مَعْشَرَ النِّسَاءِ تَصَدَّقْنَ فَإِنَّكُنَّ أَكْثَرُ أَهْلِ النَّارِ فَقَالَتْ امْرَأَةٌ مِنْهُنَّ وَلِمَ ذَاكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ لِكَثْرَةِ لَعْنِكُنَّ يَعْنِي وَكُفْرِكُنَّ الْعَشِيرَ قَالَ وَمَا رَأَيْتُ مِنْ نَاقِصَاتِ عَقْلٍ وَدِينٍ أَغْلَبَ لِذَوِي الْأَلْبَابِ وَذَوِي الرَّأْيِ مِنْكُنَّ قَالَتْ امْرَأَةٌ مِنْهُنَّ وَمَا نُقْصَانُ دِينِهَا وَعَقْلِهَا قَالَ شَهَادَةُ امْرَأَتَيْنِ مِنْكُنَّ بِشَهَادَةِ رَجُلٍ وَنُقْصَانُ دِينِكُنَّ الْحَيْضَةُ تَمْكُثُ إِحْدَاكُنَّ الثَّلَاثَ وَالْأَرْبَعَ لَا تُصَلِّيوَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي سَعِيدٍ وَابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ
Calitwebelwe [Abu Abdillah Huraim bin Mis’ar Al Azdi At Tirmdzi] atwebele [Abdul Aziz bin Muhammad] ukufuma kuli [Suhail bin Abu Salih] ukufuma kuli [wishi] ukufuma kuli [Abu Hurairah] ukuti Umutumwa wa kwa Lesa mu ku ntanshi yakwe atile: abanakashi, peeleni infaq pantu muli abafulilako pa bekala muli helo’. E ico umo uwa banakashi aipwishe ukuti; ‘Cinshi caba ifyo, we Mutumwa wa kwa Lesa? ’ Ayaswike ukuti: ‘Pa mulandu wa kuti uletukana nga nshi, e kutila ukukaana amapaalo ya mulume obe,’ lyene atile: ‘Kabili nshimona ukuti pa kati ka bantu abakwata amano ayanono kabili abakwata amapepo, muli abantu abengi abakwata umutima ne mimwene ukucila pali iwe’, umo uwa banakashi aipwishe ukuti, ‘Cinshi calenga ukuti abanakashi tabakwata amapepo kabili? ’ Ayaswike ukuti: ‘Ubushininkisho bwa babili pali imwe abanakashi bwapalana no bushininkisho bwa mwaume, lintu ukubulisha kwa mipepele yenu ni uko muli no mweshi uwingalenga umo pali imwe ukukanapepa inshiku shitatu ukufika kuli shine.’ Kabili muli ici cipande muli hadith ukufuma kuli Abu Sa’id na Ibn Umar, Abu Isa atile; 'Iyi hadith ni hasan shahih ukufuma muli uyu mulongo wa cikomo'.
Imam Tirmidzi : 2539
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْإِيمَانُ بِضْعٌ وَسَبْعُونَ بَابًا أَدْنَاهَا إِمَاطَةُ الْأَذَى عَنْ الطَّرِيقِ وَأَرْفَعُهَا قَوْلُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهَكَذَا رَوَى سُهَيْلُ بْنُ أَبِي صَالِحٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَرَوَى عُمَارَةُ بْنُ غَزِيَّةَ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْإِيمَانُ أَرْبَعَةٌ وَسِتُّونَ بَابًا قَالَ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا بَكْرُ بْنُ مُضَرَ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ غَزِيَّةَ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Atwebele [Abu Kuraib] atwebele [Waki’] ukufuma kuli [Sufyan] ukufuma kuli [Suhail bin Abi Salih] ukufuma kuli [Abdullah] ukufuma kuli [Abu Salih] ukufuma kuli [Abu Hurairah] atile; Umuntu atile: ‘Ukucetekela ni fipandwa amakumi cinelubali na fitatu, icacepako ca kufumyapo amafya - pamo nga imyunga - ukufuma mu nshila, lintu icakulisha ca kulanda; "Takuli lesa - uwalinga ukupepa - kano fye Allah." Iyi ni hadishi ya cine cine iya kwa Hasan. E ico, Suhail bin Abi Salih alondolwele ukufuma kuli Abdullah bin Dinar ukufuma kuli Abu Salih ukufuma kuli Abu Hurairah. Kabili Umarah bin Ghaziyah alondolwele iyi hadith ukufuma kuli Abu Salih ukufuma kuli Abu Hurairah ukufuma kuli Kasesema, atile: ‘Ukucetekela ni fipandwa amakumi mutanda na fine’. Abu Isa atile; ’ [Qutaiba] atwebele, [Bakar bin Mudhar] atwebele, ukufuma kuli [Umara bin Ghaziyah] ukufuma kuli [Abu Salih] ukufuma kuli [Abu Hurairah] ukufuma kuli Kasesema sallau’.
Imam Tirmidzi : 2540
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ وَأَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ الْمَعْنَى وَاحِدٌ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَرَّ بِرَجُلٍ وَهُوَ يَعِظُ أَخَاهُ فِي الْحَيَاءِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْحَيَاءُ مِنْ الْإِيمَانِقَالَ أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ فِي حَدِيثِهِ إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَمِعَ رَجُلًا يَعِظُ أَخَاهُ فِي الْحَيَاءِ قَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبِي بَكْرَةَ وَأَبِي أُمَامَةَ
Calishimikilwe kuli ifwe [Ibn Abi Umar] na [Ahmad bin Mani'] kabili ubupilibulo bwali bumo bwine, bonse babili batile, cashimikilwe kuli [Sufyan bin Uyainah] ukufuma kuli [Az Zuhri] ukufuma kuli [Salim] ukufuma kuli [wishi] ukuti Rasulullah alipitile kuli banyina ba kwa munyina. lyena Lesa atile: ‘Insoni lubali lwa citetekelo’. Ahmad bin Mani’ atile pa lwa hadith wakwe ‘Mu cine cine Kasesema aumfwile umuntu alepanda amano umunyina mu mulandu wa nsoni’ eico atile; ‘Iyi ni hadishi wa cine cine uwa kwa Hasan. Kabili muli cilya cipandwa - na kabili calondolwelwe - ukufuma kuli Abu Bakra na Abu Umamah'.