Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith

Hadith

Imam Tirmidzi : 201

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ بُرْقَانَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ الْأَصَمِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَقَدْ هَمَمْتُ أَنْ آمُرَ فِتْيَتِي أَنْ يَجْمَعُوا حُزَمَ الْحَطَبِ ثُمَّ آمُرَ بِالصَّلَاةِ فَتُقَامَ ثُمَّ أُحَرِّقَ عَلَى أَقْوَامٍ لَا يَشْهَدُونَ الصَّلَاةَقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ وَأَبِي الدَّرْدَاءِ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَمُعَاذِ بْنِ أَنَسٍ وَجَابِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُمْ قَالُوا مَنْ سَمِعَ النِّدَاءَ فَلَمْ يُجِبْ فَلَا صَلَاةَ لَهُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ هَذَا عَلَى التَّغْلِيظِ وَالتَّشْدِيدِ وَلَا رُخْصَةَ لِأَحَدٍ فِي تَرْكِ الْجَمَاعَةِ إِلَّا مِنْ عُذْرٍ

ഹന്നദ് (റ) ഞങ്ങൾക്ക് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്; [ജാഫർ ബിൻ ബുർഖാൻ (റ) [യാസിദ് ബിൻ അൽ അശ്അം (റ) [അബു ഹുറൈറ] യിൽ നിന്ന് [വാക്കി] ഞങ്ങൾക്ക് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്, നബി (സ)യിൽ നിന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: 'എന്റെ യുവാക്കളോട് വിറക് ശേഖരിക്കാൻ ഞാൻ കൽപ്പിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, തുടർന്ന് ഞാൻ നമസ്കാരം നിലനിർത്തണമെന്ന് കൽപ്പിക്കുന്നു, അതിനുശേഷം ജമാഅത്ത് നമസ്കാരത്തിൽ പങ്കെടുക്കാത്തവരുടെ വീടുകൾ ഞാൻ കത്തിച്ചുകളയുന്നു'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഈ അധ്യായത്തിൽ അബ്ദുല്ലാഹ് ബിൻ മസ്ഊദ്, അബു ദർദ, ഇബ്നു അബ്ബാസ്, മുആദ് ബിൻ അനസ്, ജാബിർ എന്നിവരിൽ നിന്നുള്ള ഒരു ഹദീസും ഉണ്ട്'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'അബു ഹുറൈറയുടെ ഈ ഹദീസ് ഹസൻ സ്വഹീഹാണ്. നബി (സ)യുടെ സ്വഹാബികളിൽ നിന്ന് ഇത് പല തരത്തിൽ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്, അവർ പറഞ്ഞു, 'ആരെങ്കിലും നമസ്കാരത്തിലേക്കുള്ള ആഹ്വാനം കേട്ട് അതിന്റെ വിളിയോട് പ്രതികരിക്കുന്നില്ലെങ്കിൽ, അവന് പ്രാർത്ഥനയില്ല'. ചില പണ്ഡിതന്മാർ പറഞ്ഞു: 'ഇത് വളരെ ഊന്നിപ്പറയുന്നു, ഒഴികഴിവ് പറഞ്ഞല്ലാതെ ഒരാൾക്ക് ജമാഅത്ത് പ്രാർത്ഥന ഉപേക്ഷിക്കാൻ യാതൊരു ഇളവും ഇല്ല'.

Hadith Corroboration (31)

Hadith

Imam Tirmidzi : 202

قَالَ مُجَاهِدٌوَسُئِلَ ابْنُ عَبَّاسٍ عَنْ رَجُلٍ يَصُومُ النَّهَارَ وَيَقُومُ اللَّيْلَ لَا يَشْهَدُ جُمْعَةً وَلَا جَمَاعَةً قَالَ هُوَ فِي النَّارِقَالَ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ هَنَّادٌ حَدَّثَنَا الْمُحَارِبِيُّ عَنْ لَيْثٍ عَنْ مُجَاهِدٍ قَالَ وَمَعْنَى الْحَدِيثِ أَنْ لَا يَشْهَدَ الْجَمَاعَةَ وَالْجُمُعَةَ رَغْبَةً عَنْهَا وَاسْتِخْفَافًا بِحَقِّهَا وَتَهَاوُنًا بِهَا

[മുജാഹിദ്] പറഞ്ഞു; 'ഒരിക്കൽ [ഇബ്നു അബ്ബാസിനോട്] പകൽ നോമ്പെടുക്കുകയും രാത്രിയിൽ നിസ്കരിക്കുകയും ചെയ്ത, വെള്ളിയാഴ്ച പ്രാർത്ഥനകളിലും പള്ളിയിൽ ജമാഅത്ത് പ്രാർത്ഥനകളിലും പങ്കെടുക്കാത്ത ഒരാളെക്കുറിച്ച് ചോദിക്കപ്പെട്ടു?' അദ്ദേഹം മറുപടി പറഞ്ഞു, 'ആ മനുഷ്യൻ നരകത്തിലാണ്'. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; '[ഹന്നദ്] പറഞ്ഞതായി ഞങ്ങൾക്ക് പറഞ്ഞു; [മുജാഹിദിൽ] നിന്ന് [അൽ ലൈറ്റ്‌സ്] നിന്ന് [അൽ മുഹാരിബി] പറഞ്ഞതായി അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'ഈ ഹദീസിന്റെ അർത്ഥം വെറുപ്പോടെയും, ഒരാളുടെ അവകാശങ്ങളെ കുറച്ചുകാണിച്ചും നിസ്സാരീകരിച്ചും വെള്ളിയാഴ്ച പ്രാർത്ഥനകളിലും ജമാഅത്ത് പ്രാർത്ഥനകളിലും പങ്കെടുക്കാൻ ഒരാൾക്ക് അനുവാദമില്ല എന്നതാണ്'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 203

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا يَعْلَى بْنُ عَطَاءٍ حَدَّثَنَا جَابِرُ بْنُ يَزِيدَ بْنِ الْأَسْوَدِ الْعَامِرِيُّ عَنْ أَبِيهِ قَالَشَهِدْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَجَّتَهُ فَصَلَّيْتُ مَعَهُ صَلَاةَ الصُّبْحِ فِي مَسْجِدِ الْخَيْفِ قَالَ فَلَمَّا قَضَى صَلَاتَهُ وَانْحَرَفَ إِذَا هُوَ بِرَجُلَيْنِ فِي أُخْرَى الْقَوْمِ لَمْ يُصَلِّيَا مَعَهُ فَقَالَ عَلَيَّ بِهِمَا فَجِيءَ بِهِمَا تُرْعَدُ فَرَائِصُهُمَا فَقَالَ مَا مَنَعَكُمَا أَنْ تُصَلِّيَا مَعَنَا فَقَالَا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا كُنَّا قَدْ صَلَّيْنَا فِي رِحَالِنَا قَالَ فَلَا تَفْعَلَا إِذَا صَلَّيْتُمَا فِي رِحَالِكُمَا ثُمَّ أَتَيْتُمَا مَسْجِدَ جَمَاعَةٍ فَصَلِّيَا مَعَهُمْ فَإِنَّهَا لَكُمَا نَافِلَةٌقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ مِحْجَنٍ الدِّيلِيِّ وَيَزِيدَ بْنِ عَامِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ يَزِيدَ بْنِ الْأَسْوَدِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالُوا إِذَا صَلَّى الرَّجُلُ وَحْدَهُ ثُمَّ أَدْرَكَ الْجَمَاعَةَ فَإِنَّهُ يُعِيدُ الصَّلَوَاتِ كُلَّهَا فِي الْجَمَاعَةِ وَإِذَا صَلَّى الرَّجُلُ الْمَغْرِبَ وَحْدَهُ ثُمَّ أَدْرَكَ الْجَمَاعَةَ قَالُوا فَإِنَّهُ يُصَلِّيهَا مَعَهُمْ وَيَشْفَعُ بِرَكْعَةٍ وَالَّتِي صَلَّى وَحْدَهُ هِيَ الْمَكْتُوبَةُ عِنْدَهُمْ

[അഹ്മദ് ബിൻ മാനി'] പറഞ്ഞതായി ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; [ഹുസൈം] പറഞ്ഞതായി ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; [യ'ല ബിൻ അത്താ] പറഞ്ഞതായി ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; [ജാബിർ ബിൻ യാസിദ് ബിൻ അൽ അസ്വദ് അൽ അമീരി] പറഞ്ഞതായി [അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവിൽ നിന്ന്] അദ്ദേഹം പറഞ്ഞതായി ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; 'ഞാൻ ഒരിക്കൽ നബി (സ) യുടെ കൂടെ ഹജ്ജ് നിർവഹിച്ചു, പിന്നീട് അൽ ഖൈഫ് പള്ളിയിൽ അദ്ദേഹത്തോടൊപ്പം പ്രഭാത നമസ്കാരം നിർവഹിച്ചു'. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'അദ്ദേഹം പ്രഭാത നമസ്കാരം നിർവഹിച്ച് തിരിഞ്ഞുനോക്കിയപ്പോൾ, പെട്ടെന്ന് മറ്റൊരു ഗോത്രത്തിൽ നിന്നുള്ള രണ്ട് പുരുഷന്മാർ അദ്ദേഹത്തോടൊപ്പം ജമാഅത്ത് നമസ്കാരത്തിൽ പങ്കുചേർന്നില്ല. അങ്ങനെ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: 'ആ രണ്ടുപേരെയും ഇവിടെ കൊണ്ടുവരിക!' അങ്ങനെ അവരുടെ സിരകൾ വിറയ്ക്കുമ്പോൾ അവരെ പ്രവാചകന്റെ മുമ്പാകെ കൊണ്ടുവന്നു. അദ്ദേഹം ചോദിച്ചു: 'ഞങ്ങളോടൊപ്പം നമസ്കരിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് നിങ്ങളെ തടയുന്നതെന്താണ്?' അവർ മറുപടി പറഞ്ഞു: 'അല്ലാഹുവിന്റെ ദൂതരേ, ഞങ്ങൾ ഞങ്ങളുടെ സ്ഥാനത്ത് നമസ്കരിച്ചു,' അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'അത് ചെയ്യരുത്, നിങ്ങളുടെ സ്ഥാനത്ത് നിങ്ങൾ അത് ചെയ്തിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, നിങ്ങൾ സംഘടിത പ്രാർത്ഥനകൾ നടക്കുന്ന പള്ളിയിൽ വന്ന് അവരോടൊപ്പം പ്രാർത്ഥിക്കുക, കാരണം അത് നിങ്ങൾ രണ്ടുപേർക്കും നഫിലത്തിനുള്ള പ്രതിഫലമായിരിക്കും'. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'ഈ അധ്യായത്തിൽ മിഹ്ജാൻ അദ് ദിലിയിൽ നിന്നും യാസിദ് ബിൻ ആമിറിൽ നിന്നും ഒരു ചരിത്രവുമുണ്ട്'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'യാസിദ് ബിൻ അൽ അസ്വദിന്റെ ഹദീസ് ഹസൻ ആധികാരികമാണ്, ഇത് നിരവധി പണ്ഡിതന്മാരുടെ അഭിപ്രായമാണ്. സുഫ്‌യാൻ അത്സ് ത്സൗരി, സയാഫി, അഹമ്മദ്, ഇസ്ഹാഖ് എന്നിവരും ഈ അഭിപ്രായക്കാരാണ്. അവർ പറഞ്ഞു; 'ഒരാൾ ഒറ്റയ്ക്ക് നമസ്കരിച്ച ശേഷം ജമാഅത്തിൽ നമസ്കരിക്കുന്നതായി കണ്ടെത്തിയാൽ, അവൻ തന്റെ എല്ലാ നമസ്കാരങ്ങളും ജമാഅത്തിൽ ആവർത്തിക്കട്ടെ. ഒരാൾ ഒറ്റയ്ക്ക് മഗ്‌രിബ് നമസ്കരിക്കുകയും പിന്നീട് ജമാഅത്തിൽ നമസ്കരിക്കുകയും ചെയ്താൽ, അവർ പറയും, 'അവൻ അവരോടൊപ്പം നമസ്കരിക്കുകയും അത് നിറവേറ്റുകയും ചെയ്യട്ടെ, അതേസമയം അവൻ ഒറ്റയ്ക്ക് നമസ്കരിക്കുന്നത് അവർക്ക് ഫർദ്‌ലു ആണ്'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 204

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ سُلَيْمَانَ النَّاجِيِّ الْبَصْرِيِّ عَنْ أَبِي الْمُتَوَكِّلِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ قَالَجَاءَ رَجُلٌ وَقَدْ صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَيُّكُمْ يَتَّجِرُ عَلَى هَذَا فَقَامَ رَجُلٌ فَصَلَّى مَعَهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي أُمَامَةَ وَأَبِي مُوسَى وَالْحَكَمِ بْنِ عُمَيْرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ أَبِي سَعِيدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ مِنْ التَّابِعِينَ قَالُوا لَا بَأْسَ أَنْ يُصَلِّيَ الْقَوْمُ جَمَاعَةً فِي مَسْجِدٍ قَدْ صَلَّى فِيهِ جَمَاعَةٌ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ و قَالَ آخَرُونَ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ يُصَلُّونَ فُرَادَى وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَمَالِكٌ وَالشَّافِعِيُّ يَخْتَارُونَ الصَّلَاةَ فُرَادَى وَسُلَيْمَانُ النَّاجِيُّ بَصْرِيٌّ وَيُقَالُ سُلَيْمَانُ بْنُ الْأَسْوَدِ وَأَبُو الْمُتَوَكِّلِ اسْمُهُ عَلِيُّ بْنُ دَاوُدَ

ഹന്നദ് (റ) പറഞ്ഞതായി ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; [സഈദ് ബിൻ അബു അറൂബയിൽ നിന്ന്] [സുലൈമാൻ അൻ നാജി അൽ ബഷ്‌രിയിൽ നിന്ന്] [അബു അൽ മുതവക്കീലിൽ] [അബു സഈദ്] പറഞ്ഞതായി ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; 'റസൂലുല്ലാഹി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം നമസ്കരിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ ഒരാൾ വന്നു, 'ഈ വ്യക്തിയുമായി ആരാണ് പ്രതിഫലം തേടാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നത്?' എന്ന് ചോദിച്ചു. അപ്പോൾ ഒരാൾ എഴുന്നേറ്റ് അദ്ദേഹത്തോടൊപ്പം പ്രാർത്ഥിച്ചു'. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'ഈ അധ്യായത്തിൽ അബു ഉമാമ, അബു മൂസ, അൽ ഹകം ബിൻ ഉമൈർ എന്നിവരിൽ നിന്നുള്ള ഒരു ചരിത്രവുമുണ്ട്'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'അബു സഈദിന്റെ ഹദീസ് ഹസൻ ഡിഗ്രിയിലാണ്, ഇത് പ്രവാചകൻ (സ) യുടെ സ്വഹാബികളിൽ ഒരാൾ മാത്രമല്ല, താബിഈനുകളിൽ നിന്നുള്ളവരും സ്വീകരിച്ച ഒരു അഭിപ്രായമാണ്. അവർ പറഞ്ഞു; 'സംഘടിത പ്രാർത്ഥനകൾ നടന്ന പള്ളിയിൽ അവർ സംഘടിത പ്രാർത്ഥനകൾ നടത്തുന്നത് ശരിയാണ്'. അഹ്മദും ഇസ്ഹാഖും ഈ അഭിപ്രായം സ്വീകരിച്ചു. അതേസമയം, മറ്റ് പണ്ഡിതന്മാർ പറഞ്ഞു, "അവർ വ്യക്തിപരമായി നമസ്കരിക്കണം." സുഫ്യാൻ അത്സ് തൗരി, ബിൻ അൽ മുബാറക്, മാലിക്, സയാഫി എന്നിവർ ഈ അഭിപ്രായം സ്വീകരിച്ചു. അവർ വ്യക്തിപരമായി നമസ്കരിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു. സുലൈമാൻ അൻ നാജി സുലൈമാൻ ബിൻ അൽ അസ്വാദ് എന്നറിയപ്പെടുന്ന ബസ്രയിൽ നിന്നുള്ളയാളായിരുന്നു. അതേസമയം, അബു അൽ മുതവക്കിലിന്റെ പേര് അലി ബിൻ ദാവൂദ് എന്നായിരുന്നു.

Hadith

Imam Tirmidzi : 205

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ السَّرِيِّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ حَكِيمٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي عَمْرَةَ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ شَهِدَ الْعِشَاءَ فِي جَمَاعَةٍ كَانَ لَهُ قِيَامُ نِصْفِ لَيْلَةٍ وَمَنْ صَلَّى الْعِشَاءَ وَالْفَجْرَ فِي جَمَاعَةٍ كَانَ لَهُ كَقِيَامِ لَيْلَةٍقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَأَنَسٍ وَعُمَارَةَ بْنِ رُوَيْبَةَ وَجُنْدَبِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سُفْيَانَ الْبَجَلِيِّ وَأُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ وَأَبِي مُوسَى وَبُرَيْدَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عُثْمَانَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي عَمْرَةَ عَنْ عُثْمَانَ مَوْقُوفًا وَرُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ عُثْمَانَ مَرْفُوعًا

[മഹ്മൂദ് ബിൻ ഗൈലാൻ] പറഞ്ഞതായി ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; [ബിസിർ ബിൻ അസ് സാരി] പറഞ്ഞതായി ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; [ഉഥ്മാൻ ബിൻ ഹകീമിൽ നിന്ന്] [അബ്ദുറഹ്മാൻ ബിൻ അബു അംറയിൽ നിന്ന്] [ഉഥ്മാൻ ബിൻ അഫ്ഫാൻ] പറഞ്ഞതായി [സുഫ്യാൻ] പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; 'റസൂലുള്ളാഹ് സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം പറഞ്ഞു; 'സന്ധ്യാ നമസ്കാരം ജമാഅത്തായി നിർവ്വഹിക്കുന്നവന് രാത്രിയുടെ പകുതി നമസ്കാരത്തിന്റെ പ്രതിഫലം ലഭിക്കും, വൈകുന്നേരവും പ്രഭാത നമസ്കാരവും ജമാഅത്തായി നിർവ്വഹിക്കുന്നവന് ഒരു രാത്രി നമസ്കാരത്തിന്റെ പ്രതിഫലം ലഭിക്കും'. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'ഈ അധ്യായത്തിൽ ഇബ്നു ഉമർ, അബു ഹുറൈറ, അനസ്, ഉമറ ബിൻ റുവൈബ, ജുന്ദബ് ബിൻ അബ്ദുല്ല ബിൻ സുഫ്യാൻ അൽ ബജാലി, ഉബൈ ബിൻ കഅബ്, അബു മൂസ, ബുറൈദ എന്നിവരിൽ നിന്നുള്ള ഹദീസുകളും ഉണ്ട്'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഉഥ്മാന്റെ ഹദീസ് ഹസൻ ആധികാരികമാണ്. ഈ ഹദീസ് ഉഥ്മാനിൽ നിന്ന് അബ്ദുറഹ്മാൻ ബിൻ അബു അംറയിൽ നിന്ന് മൗഖൂഫ് രീതിയിൽ ഉദ്ധരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഈ ഹദീസ് ഉസ്മാൻ (റ)വിൽ നിന്നും പലവിധത്തിൽ ഉദ്ധരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.

Hadith Corroboration (7)

Hadith

Imam Tirmidzi : 206

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا دَاوُدُ بْنُ أَبِي هِنْدٍ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ جُنْدَبِ بْنِ سُفْيَانَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ صَلَّى الصُّبْحَ فَهُوَ فِي ذِمَّةِ اللَّهِ فَلَا تُخْفِرُوا اللَّهَ فِي ذِمَّتِهِقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

[മുഹമ്മദ് ബിൻ ബസ്യാർ] പറഞ്ഞു; [യാസിദ് ബിൻ ഹാറൂൻ] പറഞ്ഞു; [ജുന്ദബ് ബിൻ സുഫ്‌യാനിൽ] നിന്ന് [ദാവൂദ് ബിൻ അബു ഹിന്ദ്] [അൽ ഹസനിൽ] നിന്ന് [ജുന്ദബ് ബിൻ സുഫ്‌യാനിൽ] നിന്ന് പ്രവാചകൻ (സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിൽ] നിന്ന് ഞങ്ങൾക്ക് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്, അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: 'ആരെങ്കിലും പ്രഭാത നമസ്കാരം നമസ്കരിക്കുന്നതിന് അല്ലാഹു ഉറപ്പ് നൽകിയിട്ടുണ്ട്, അതിനാൽ അല്ലാഹുവിന്റെ ഉറപ്പ് റദ്ദാക്കരുത്'.

Hadith Corroboration (10)

Hadith

Imam Tirmidzi : 207

حَدَّثَنَا عَبَّاسٌ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ كَثِيرٍ أَبُو غَسَّانَ الْعَنْبَرِيُّ عَنْ إِسْمَعِيلَ الْكَحَّالِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَوْسٍ الْخُزَاعِيِّ عَنْ بُرَيْدَةَ الْأَسْلَمِيِّعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بَشِّرْ الْمَشَّائِينَ فِي الظُّلَمِ إِلَى الْمَسَاجِدِ بِالنُّورِ التَّامِّ يَوْمَ الْقِيَامَةِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ مَرْفُوعٌ هُوَ صَحِيحٌ مُسْنَدٌ وَمَوْقُوفٌ إِلَى أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ يُسْنَدْ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

[അബ്ബാസ് അൽ അൻബാരി] പറഞ്ഞതായി ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; [യഹ്‌യ ബിൻ കത്സിർ അബു ഗസ്സാൻ അൽ അൻബാരി] [ഇസ്മാഈൽ അൽ കഹ്ഹാൽ] [അബ്ദുല്ല ബിൻ ഔസ് അൽ ഖുസൈ] [ബുറൈദ അൽ അസ്ലമി] [നബി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിൽ] നിന്ന് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്, അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: 'രാത്രിയുടെ ഇരുട്ടിൽ പള്ളിയിലേക്ക് പൂർണ്ണ വെളിച്ചത്തോടെ അന്ത്യദിനത്തിൽ നടക്കുന്നവർക്ക് സന്തോഷവാർത്ത അറിയിക്കുക'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഈ ഹദീസ് ഈ വരിയിൽ നിന്നുള്ള ഗരീബാണ്, പക്ഷേ ഇത് മർഫുവാണ്', അതിന്റെ സനദ് ആധികാരികമാണ്. ഇത് പ്രവാചകൻ സ്വഹാബികൾക്ക് മാത്രമേ എത്തിയുള്ളൂ, പ്രവാചകൻ സ്വല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിൽ എത്തിയില്ല'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 208

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَيْرُ صُفُوفِ الرِّجَالِ أَوَّلُهَا وَشَرُّهَا آخِرُهَا وَخَيْرُ صُفُوفِ النِّسَاءِ آخِرُهَا وَشَرُّهَا أَوَّلُهَاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَأَبِي سَعِيدٍ وَأُبَيٍّ وَعَائِشَةَ وَالْعِرْبَاضِ بْنِ سَارِيَةَ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ يَسْتَغْفِرُ لِلصَّفِّ الْأَوَّلِ ثَلَاثًا وَلِلثَّانِي مَرَّةً

[ഖുതൈബ] പറഞ്ഞു എന്ന് ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; [സുഹൈൽ ബിൻ അബു സ്വാലിഹിൽ] നിന്ന് [അബു ഹുറൈറ] നിന്ന് [അബ്ദുൽ അസീസ് ബിൻ മുഹമ്മദ്] പറഞ്ഞു: അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: 'പുരുഷന്മാരിൽ ഏറ്റവും മികച്ച നിര മുന്നിലും ഏറ്റവും മോശം അവസാന നിരയിലുമാണ്. സ്ത്രീകളുടെ ഏറ്റവും മികച്ച നിര പിന്നിലും ഏറ്റവും മോശം മുൻനിരയിലുമാണ്'. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: 'ഈ അധ്യായത്തിൽ ജാബിർ, ഇബ്നു അബ്ബാസ്, അബു സഈദ്, ഉബയ്, 'ഐസ്യ, ഇർബാദൽ ബിൻ സാരിയ, അനസ്' എന്നിവരിൽ നിന്നുള്ള ഹദീസുകളും ഉണ്ട്. അബു ഈസ പറഞ്ഞു: 'അബു ഹുറൈറയുടെ ഈ ഹദീസ് യഥാർത്ഥമാണ്. പ്രവാചകൻ (സ) ആദ്യ നിരയിലുള്ളവർക്കുവേണ്ടി മൂന്ന് തവണയും രണ്ടാമത്തെ നിരയിൽ രണ്ട് തവണയും പാപമോചനം തേടിയതായും റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്'.

Hadith Corroboration (15)

Hadith

Imam Tirmidzi : 209

و قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْ أَنَّ النَّاسَ يَعْلَمُونَ مَا فِي النِّدَاءِ وَالصَّفِّ الْأَوَّلِ ثُمَّ لَمْ يَجِدُوا إِلَّا أَنْ يَسْتَهِمُوا عَلَيْهِ لَاسْتَهَمُوا عَلَيْهِقَالَ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ سُمَيٍّ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ عَنْ مَالِكٍ نَحْوَهُ

നബി (സ) പറഞ്ഞു; 'പ്രാർത്ഥനയ്ക്കുള്ള വിളിയും ആദ്യ വരിയും നിറവേറ്റുന്നതിന്റെ പ്രതിഫലം ആളുകൾക്ക് അറിയാമായിരുന്നെങ്കിൽ, അവർ നറുക്കെടുപ്പ് നടത്താതെ അത് ലഭിക്കുമായിരുന്നില്ല, തീർച്ചയായും അവർ അത് നറുക്കെടുപ്പ് നടത്തുമായിരുന്നു'. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; '[ഇസ്ഹാഖ് ബിൻ മൂസ] [മാൻ] പറഞ്ഞതിൽ നിന്ന് ഇത് ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു; [മാലിക്] [സുമൈ]യിൽ നിന്ന് [അബു ഷാലിഹിൽ നിന്ന്] [അബു ഹുറൈറയിൽ നിന്ന്] [മാലിക്] നബി (സ) ഹദീസിൽ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. [ഖുതൈബ] [മാലിക്] ൽ നിന്ന് ഹദീസിൽ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്'.

Hadith Corroboration (15)

Hadith

Imam Tirmidzi : 210

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُسَوِّي صُفُوفَنَا فَخَرَجَ يَوْمًا فَرَأَى رَجُلًا خَارِجًا صَدْرُهُ عَنْ الْقَوْمِ فَقَالَ لَتُسَوُّنَّ صُفُوفَكُمْ أَوْ لَيُخَالِفَنَّ اللَّهُ بَيْنَ وُجُوهِكُمْقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ وَالْبَرَاءِ وَجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَأَنَسٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَعَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ مِنْ تَمَامِ الصَّلَاةِ إِقَامَةُ الصَّفِّ وَرُوِيَ عَنْ عُمَرَ أَنَّهُ كَانَ يُوَكِّلُ رِجَالًا بِإِقَامَةِ الصُّفُوفِ فَلَا يُكَبِّرُ حَتَّى يُخْبَرَ أَنَّ الصُّفُوفَ قَدْ اسْتَوَتْ وَرُوِيَ عَنْ عَلِيٍّ وَعُثْمَانَ أَنَّهُمَا كَانَا يَتَعَاهَدَانِ ذَلِكَ وَيَقُولَانِ اسْتَوُوا وَكَانَ عَلِيٌّ يَقُولُ تَقَدَّمْ يَا فُلَانُ تَأَخَّرْ يَا فُلَانُ

[ഖുതൈബ] പറഞ്ഞു; [സിമാക് ബിൻ ഹർബ്] ൽ നിന്ന് [അനുഅമാൻ ബിൻ ബസ്യിർ] ൽ നിന്ന് [അബു അവാന] പറഞ്ഞു: 'നബി (സ) നമ്മുടെ പ്രാർത്ഥനാ വരികൾ നേരെയാക്കാറുണ്ടായിരുന്നു. അങ്ങനെ ഒരു ദിവസം അദ്ദേഹം പുറത്തുപോയി, മറ്റുള്ളവരെക്കാൾ നെഞ്ച് കൂടുതൽ പുറത്തേക്ക് ചാഞ്ഞിരിക്കുന്ന ഒരാളെ കണ്ടു, അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: 'നിങ്ങൾ നിങ്ങളുടെ അണികൾ നേരെയാക്കുക, അല്ലെങ്കിൽ അല്ലാഹു നിങ്ങളെ ഭിന്നിപ്പിക്കും.' ഇമാം തിർമിദി പറഞ്ഞു, 'ഈ അധ്യായത്തിൽ ജാബിർ ബിൻ സമ്ര, അൽ ബർറ, ജാബിർ ബിൻ അബ്ദുല്ല, അനസ്, അബു ഹുറൈറ, 'ഐസ്യ' എന്നിവരുടെ ഹദീസുകളും ഉണ്ട്. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'നുഅമാൻ ബിൻ ബസ്യിറിന്റെ ഈ ഹദീസ് ഹസൻ ആധികാരികമാണ്.' പ്രവാചകൻ ശല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിൽ നിന്ന് ഇത് ഉദ്ധരിച്ചിട്ടുണ്ട്; അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: 'നമസ്കാരത്തിന്റെ പൂർണതയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത് പ്രാർത്ഥനയുടെ വരികൾ നേരെയാക്കലാണ്'.' ചില പുരുഷന്മാരോട് പ്രാർത്ഥനാ വരികൾ നേരെയാക്കാൻ ഉമർ കൽപ്പിച്ചതായും, പ്രാർത്ഥനാ വരികൾ നേരെയാണെന്ന് വാർത്ത ലഭിക്കുന്നതുവരെ അദ്ദേഹം തക്ബീർ ആരംഭിച്ചില്ലെന്നും ഉമർ ഉദ്ധരിക്കുന്നു. അലിയും ഉസ്മാനും എപ്പോഴും ഇതിൽ ശ്രദ്ധ ചെലുത്തിയിരുന്നുവെന്ന് പറയുന്നു. "നിങ്ങളുടെ പ്രാർത്ഥനാ വരികൾ നേരെയാക്കുക" എന്ന് അവർ രണ്ടുപേരും പറഞ്ഞു. അലി ചിലപ്പോൾ പറഞ്ഞു, "മുന്നോട്ട് പോകൂ, ഇന്നയാളേ, തിരിച്ചു പോകൂ, ഇന്നയാളേ."

Hadith Corroboration (13)

Hadith

Imam Tirmidzi : 211

حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا خَالِدٌ الْحَذَّاءُ عَنْ أَبِي مَعْشَرٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لِيَلِيَنِّي مِنْكُمْ أُولُو الْأَحْلَامِ وَالنُّهَى ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ وَلَا تَخْتَلِفُوا فَتَخْتَلِفَ قُلُوبُكُمْ وَإِيَّاكُمْ وَهَيْشَاتِ الْأَسْوَاقِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ وَأَبِي مَسْعُودٍ وَأَبِي سَعِيدٍ وَالْبَرَاءِ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ مَسْعُودٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ يُعْجِبُهُ أَنْ يَلِيَهُ الْمُهَاجِرُونَ وَالْأَنْصَارُ لِيَحْفَظُوا عَنْهُ قَالَ وَخَالِدٌ الْحَذَّاءُ هُوَ خَالِدُ بْنُ مِهْرَانَ يُكْنَى أَبَا الْمُنَازِلِ قَالَ و سَمِعْت مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ يَقُولُ يُقَالُ إِنَّ خَالِدًا الْحَذَّاءَ مَا حَذَا نَعْلًا قَطُّ إِنَّمَا كَانَ يَجْلِسُ إِلَى حَذَّاءٍ فَنُسِبَ إِلَيْهِ قَالَ وَأَبُو مَعْشَرٍ اسْمُهُ زِيَادُ بْنُ كُلَيْبٍ

[നഷ്‌ർ ബിൻ അലി അൽ ജഹ്‌ദലാമി] പറഞ്ഞു; [യാസിദ് ബിൻ സുറൈ' പറഞ്ഞു; [അബു മസ്‌യാർ] നിന്ന് [ഇബ്രാഹിം] നിന്ന് [അൽഖമ] നിന്ന് [അബ്ദുല്ല] നിന്ന് [അദ്ദേഹം] നബി (സ) യിൽ നിന്ന് [ഖാലിദ് അൽ ഹദ്‌സ` പറഞ്ഞു; അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: 'എന്റെ പിന്നിലുള്ള വ്യക്തി നിങ്ങളിൽ ഏറ്റവും അറിവുള്ളവനും വൃദ്ധനുമായിരിക്കട്ടെ, പിന്നെ അദ്ദേഹത്തിന് ശേഷവും, പിന്നെ അദ്ദേഹത്തിന് ശേഷവും. നിങ്ങളുടെ ഹൃദയങ്ങൾ ഭിന്നിക്കുന്നത് വരെ തർക്കിക്കരുത്. മാർക്കറ്റുകളുടെ ബഹളത്തിൽ നിന്ന് അകന്നു നിൽക്കുക'. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'ഈ അധ്യായത്തിൽ ഉബായി ബിൻ കഅബ്, അബു മസ്ഊദ്, അബു സഈദ്, അൽ ബറാഅ്, അനസ് എന്നിവരിൽ നിന്നുള്ള ഹദീസുകളും ഉണ്ട്. തന്റെ പിന്നിലുള്ളവർ മുഹാജിറുകളെയും അൻസാറുകളെയും സംരക്ഷിക്കാൻ അദ്ദേഹം ഇഷ്ടപ്പെടുന്നുവെന്ന് പ്രവാചകൻ (സ) യിൽ നിന്ന് ഉദ്ധരിച്ചിരിക്കുന്നു.' അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'ഖാലിദ് അൽ ഹദ്‌സ' ഖാലിദ് ബിൻ മിഹ്‌റാൻ ആണ്, അദ്ദേഹത്തിന് അബു അൽ മനാസിൽ എന്ന വിളിപ്പേര് ലഭിച്ചു'. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'മുഹമ്മദ് ബിൻ ഇസ്മാഈൽ പറയുന്നത് ഞാൻ കേട്ടു; 'ഖാലിദ് അൽ ഹദ്‌സ' ഒരിക്കലും ചെരുപ്പ് ധരിച്ചിട്ടില്ലെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. അങ്ങനെ വിളിപ്പേര് ലഭിക്കുന്നതുവരെ അദ്ദേഹം ചെരുപ്പിൽ ഇരിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു'. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'അബു മസ്‌യാറിന്റെ പേര് സിയാദ് ബിൻ കുലൈബ്'.

Hadith Corroboration (9)

Hadith

Imam Tirmidzi : 212

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ يَحْيَى بْنِ هَانِئِ بْنِ عُرْوَةَ الْمُرَادِيِّ عَنْ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ مَحْمُودٍ قَالَصَلَّيْنَا خَلْفَ أَمِيرٍ مِنْ الْأُمَرَاءِ فَاضْطَرَّنَا النَّاسُ فَصَلَّيْنَا بَيْنَ السَّارِيَتَيْنِ فَلَمَّا صَلَّيْنَا قَالَ أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ كُنَّا نَتَّقِي هَذَا عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَوَفِي الْبَاب عَنْ قُرَّةَ بْنِ إِيَاسٍ الْمُزَنِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ كَرِهَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنْ يُصَفَّ بَيْنَ السَّوَارِي وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَقَدْ رَخَّصَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي ذَلِكَ

[ഹന്നദ്] ഞങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു; [വാക്കി'] [സുഫ്‌യാനിൽ നിന്ന്] [യഹ്‌യ ബിൻ ഹാനി' ബിൻ ഉർവ അൽ മുറാദി] [അബ്ദുൽ ഹമീദ് ബിൻ മഹ്മൂദ്] പറഞ്ഞു: 'ഞങ്ങൾ ഒരിക്കൽ ഞങ്ങളുടെ നേതാക്കളിൽ ഒരാളുടെ പിന്നിൽ നമസ്കരിച്ചു, തുടർന്ന് ആളുകൾ ഞങ്ങളെ സമ്മർദ്ദത്തിലാക്കി - ഞങ്ങൾ രണ്ട് തൂണുകൾക്കിടയിൽ നമസ്കരിക്കുന്നതുവരെ. ഞങ്ങൾ നമസ്കാരം പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം [അനസ് ബിൻ മാലിക്] പറഞ്ഞു: 'അല്ലാഹുവിന്റെ ദൂതൻ (സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വ സല്ലം) യുടെ കാലത്ത് ഞങ്ങൾ അത്തരം കാര്യങ്ങൾ ഒഴിവാക്കിയിരുന്നു.' അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'ഈ അധ്യായത്തിൽ ഖുർറാ ബിൻ ഇയാസ് അൽ മുസാനിയിൽ നിന്നുള്ള ഒരു ഹദീസും ഉണ്ട്.' അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'അനസിന്റെ ഈ ഹദീസ് ഹസൻ സ്വഹീഹാണ്. രണ്ട് തൂണുകൾക്കിടയിൽ പ്രാർത്ഥനയ്ക്കായി അണിനിരക്കുന്നത് മക്‌റൂഹായി ചില പണ്ഡിതന്മാർ കരുതുന്നു. ഇമാം അഹ്മദിന്റെയും ഇസ്ഹാഖിന്റെയും അഭിപ്രായമാണിത്, പക്ഷേ ചില പണ്ഡിതന്മാർ വിട്ടുവീഴ്ച ചെയ്യുന്നു.'

Hadith

Imam Tirmidzi : 213

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ حُصَيْنٍ عَنْ هِلَالِ بْنِ يَسَافٍ قَالَأَخَذَ زِيَادُ بْنُ أَبِي الْجَعْدِ بِيَدِي وَنَحْنُ بِالرَّقَّةِ فَقَامَ بِي عَلَى شَيْخٍ يُقَالُ لَهُ وَابِصَةُ بْنُ مَعْبَدٍ مِنْ بَنِي أَسَدٍ فَقَالَ زِيَادٌ حَدَّثَنِي هَذَا الشَّيْخُ أَنَّ رَجُلًا صَلَّى خَلْفَ الصَّفِّ وَحْدَهُ وَالشَّيْخُ يَسْمَعُ فَأَمَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُعِيدَ الصَّلَاةَقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيِّ بْنِ شَيْبَانَ وَابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ وَابِصَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ كَرِهَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنْ يُصَلِّيَ الرَّجُلُ خَلْفَ الصَّفِّ وَحْدَهُ وَقَالُوا يُعِيدُ إِذَا صَلَّى خَلْفَ الصَّفِّ وَحْدَهُ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَقَدْ قَالَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ يُجْزِئُهُ إِذَا صَلَّى خَلْفَ الصَّفِّ وَحْدَهُ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ وَقَدْ ذَهَبَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْكُوفَةِ إِلَى حَدِيثِ وَابِصَةَ بْنِ مَعْبَدٍ أَيْضًا قَالُوا مَنْ صَلَّى خَلْفَ الصَّفِّ وَحْدَهُ يُعِيدُ مِنْهُمْ حَمَّادُ بْنُ أَبِي سُلَيْمَانَ وَابْنُ أَبِي لَيْلَى وَوَكِيعٌ وَرَوَى حَدِيثَ حُصَيْنٍ عَنْ هِلَالِ بْنِ يَسَافٍ غَيْرُ وَاحِدٍ مِثْلَ رِوَايَةِ أَبِي الْأَحْوَصِ عَنْ زِيَادِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ وَابِصَةَ بْنِ مَعْبَدٍ وَفِي حَدِيثِ حُصَيْنٍ مَا يَدُلُّ عَلَى أَنَّ هِلَالًا قَدْ أَدْرَكَ وَابِصَةَ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْحَدِيثِ فِي هَذَا فَقَالَ بَعْضُهُمْ حَدِيثُ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ هِلَالِ بْنِ يَسَافٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ رَاشِدٍ عَنْ وَابِصَةَ بْنِ مَعْبَدٍ أَصَحُّ وَقَالَ بَعْضُهُمْ حَدِيثُ حُصَيْنٍ عَنْ هِلَالِ بْنِ يَسَافٍ عَنْ زِيَادِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ وَابِصَةَ بْنِ مَعْبَدٍ أَصَحُّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا عِنْدِي أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ عَمْرِو ابْنِ مُرَّةَ لِأَنَّهُ قَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ حَدِيثِ هِلَالِ بْنِ يَسَافٍ عَنْ زِيَادِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ وَابِصَةَ

[ഹന്നദ്] പറഞ്ഞു; [അബു അൽ അഹ്വാഷ്] [ഹുഷൈൻ] [ഹിലാൽ ബിൻ യാസഫ്] പറഞ്ഞു; വെള്ളപ്പൊക്കത്തിൽ തകർന്ന ചെളി നിറഞ്ഞ നിലത്ത് ഞങ്ങൾ ആയിരുന്നപ്പോൾ സിയാദ് ബിൻ അബു അൽ ജാദ് എന്റെ കൈ പിടിച്ചു - എന്ന് പറഞ്ഞു. പിന്നെ അദ്ദേഹം എന്നെ ബനീ അസദിൽ നിന്നുള്ള [വാബിഷ ബിൻ മഅ്ബാദ്] എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു ഷെയ്ക്കിനെ കാണാൻ കൊണ്ടുപോയി. അബ്രി പറഞ്ഞു; 'ഈ ഷെയ്ക്ക് എന്നോട് പറഞ്ഞു, ഒരിക്കൽ ഒരാൾ നിരയുടെ പിന്നിൽ ഒറ്റയ്ക്ക് നമസ്കരിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, റസൂലുല്ലാഹി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം ആ മനുഷ്യനോട് തന്റെ പ്രാർത്ഥന ആവർത്തിക്കാൻ കൽപ്പിക്കുന്നത് ഷെയ്ക്ക് കേട്ടു'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഈ അധ്യായത്തിൽ അലി ബിൻ സൈബാനിൽ നിന്നും ഇബ്നു അബ്ബാസിൽ നിന്നും ഒരു ചരിത്രവുമുണ്ട്'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഈ വാബിഷ ഹദീസ് ഹസൻ ഡിഗ്രിയിലാണ്. ചില പണ്ഡിതന്മാർ ഇമാമിന്റെ പിന്നിൽ ഒറ്റയ്ക്ക് നമസ്കരിക്കുന്നു, അവർ പറയുന്നു; 'ഇമാമിന്റെ പിന്നിൽ ഒറ്റയ്ക്ക് നമസ്കരിക്കുകയാണെങ്കിൽ അവൻ തന്റെ പ്രാർത്ഥന ആവർത്തിക്കണം'. ഈ അഭിപ്രായം അഹ്മദും ഇസ്ഹാക്കും സ്വീകരിച്ചു. 'ഇമാമിന്റെ പിന്നിൽ ഒറ്റയ്ക്ക് നമസ്കരിച്ചാൽ മതി' എന്ന് മറ്റു ചില പണ്ഡിതന്മാരും പറയുന്നു. ഈ അഭിപ്രായം സുഫ്യാൻ അത്സ് ത്സൗരി, ബിൻ അൽ മുബാറക്, സയാഫി എന്നിവർ സ്വീകരിച്ചു. കൂഫയിലെ ചില പണ്ഡിതന്മാരും വാബിഷാ ബിൻ മഅ്ബദിന്റെ ഹദീസിനോട് യോജിക്കുന്നു, അവർ പറഞ്ഞു; 'ആരെങ്കിലും വരിയുടെ പിന്നിൽ ഒറ്റയ്ക്ക് നമസ്കരിച്ചാൽ അവൻ തന്റെ നമസ്കാരം കുറയ്ക്കണം'. ഈ അഭിപ്രായം പുലർത്തുന്നവരിൽ ഹമ്മദ് ബിൻ സുലൈമാൻ, ഇബ്നു അബു ലൈല, വാകി എന്നിവരും ഉൾപ്പെടുന്നു. ഹിലാൽ ബിൻ യാസഫിൽ നിന്നുള്ള ഹുഷൈനിന്റെ ഹദീസ് നിരവധി ആളുകൾ വിവരിച്ചിട്ടുണ്ട്, സിയാദ് ബിൻ അബു അൽ ജാദിൽ നിന്നുള്ള അബു അൽ അഹ്വാഷിന്റെ നിവേദനം, വാബിഷാ ബിൻ മഅ്ബദിൽ നിന്നുള്ള നിവേദനം. ഹുഷൈനിന്റെ ഈ ഹദീസിൽ ഹിലാൽ ഒരിക്കൽ വാബിഷയെ കണ്ടുമുട്ടിയതായി സൂചനയുണ്ട്. ഈ കാര്യത്തിൽ ഹദീസ് വിദഗ്ധർക്കിടയിൽ ഒരു അഭിപ്രായവ്യത്യാസമുണ്ട്, അവരിൽ ചിലർ പറയുന്നു; 'അംറു ബിൻ മുർറയിൽ നിന്ന്, ഹിലാൽ ബിൻ യാസഫിൽ നിന്ന്, അംറു ബിൻ റിസീദീനിൽ നിന്ന്, വാബിഷാ ബിൻ മഅ്ബദിൽ നിന്ന് നിവേദനം ചെയ്ത ഹദീസ് കൂടുതൽ ആധികാരികമാണ്.' മറ്റു ചിലർ പറയുന്നു, 'ഹിലാൽ ബിൻ യാസഫ് (റ)വിൽ നിന്ന്, വാബിഷ ബിൻ മഅബദിൽ നിന്ന്, സിയാദ് ബിൻ അബു അൽ ജാദിൽ നിന്ന്, നിവേദനം ചെയ്ത ഹുഷൈന്റെ ഹദീസ് കൂടുതൽ ആധികാരികമാണ്'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'എന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ ഈ ഹദീസ് അമ്രു ബിൻ മുർറയുടെ ഹദീസിനേക്കാൾ ആധികാരികമാണ്. കാരണം, ഹിലാൽ ബിൻ യാസഫിന്റെ ഹദീസിന് പുറമെ, സിയാദ് ബിൻ അബു അൽ ജാദിൽ നിന്ന്, വാബിഷയിൽ നിന്ന്, മറ്റ് സ്രോതസ്സുകളിൽ നിന്നും ഇത് നിവേദനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്'.

Hadith Corroboration (9)

Hadith

Imam Tirmidzi : 214

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ هِلَالِ بْنِ يَسَافٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ رَاشِدٍ عَنْ وَابِصَةَ بْنِ مَعْبَدٍأَنَّ رَجُلًا صَلَّى خَلْفَ الصَّفِّ وَحْدَهُ فَأَمَرَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُعِيدَ الصَّلَاةَقَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت الْجَارُودَ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعًا يَقُولُ إِذَا صَلَّى الرَّجُلُ خَلْفَ الصَّفِّ وَحْدَهُ فَإِنَّهُ يُعِيدُ

[മുഹമ്മദ് ബിൻ ബസ്സിയാർ] പറഞ്ഞതായി ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; [മുഹമ്മദ് ബിൻ ജാഫർ] പറഞ്ഞതായി ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; [സിയുബ] [അമ്രു ബിൻ മുർറ] യിൽ നിന്ന് [ഹിലാൽ ബിൻ യാസഫ്] യിൽ നിന്ന് [അമ്രു ബിൻ റസീദ്] യിൽ നിന്ന് [വബീഷാ ബിൻ മഅബദ്] യിൽ നിന്ന് [സിയുബ] പറഞ്ഞു: 'ഒരാൾ നിരയുടെ പിന്നിൽ ഒറ്റയ്ക്ക് നമസ്കരിക്കുകയായിരുന്നു, അപ്പോൾ നബി (സ) അവനോട് നമസ്കാരം ആവർത്തിക്കാൻ കൽപ്പിച്ചു'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'അൽ ജറൂദ് പറയുന്നത് ഞാൻ കേട്ടു; 'വകീ' പറയുന്നത് ഞാൻ കേട്ടു; 'ഒരാൾ നിരയുടെ പിന്നിൽ ഒറ്റയ്ക്ക് നമസ്കരിച്ചാൽ, അവൻ അത് ആവർത്തിക്കണം'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 215

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنْ الْعَطَّارُ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ كُرَيْبٍ مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَصَلَّيْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ لَيْلَةٍ فَقُمْتُ عَنْ يَسَارِهِ فَأَخَذَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِرَأْسِي مِنْ وَرَائِي فَجَعَلَنِي عَنْ يَمِينِهِقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ أَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ قَالُوا إِذَا كَانَ الرَّجُلُ مَعَ الْإِمَامِ يَقُومُ عَنْ يَمِينِ الْإِمَامِ

[ഖുതൈബ] പറഞ്ഞു; [അമ്രു ബിൻ ദിനാർ] ഇബ്നു അബ്ബാസിന്റെ ദാസൻ [ഇബ്നു അബ്ബാസ്] ഇബ്നു അബ്ബാസ് [കുറൈബ്] ഇബ്നു അബ്ബാസ് [ദാവൂദ് ബിൻ അബ്ദുറഹ്മാൻ അൽ അത്താർ] ഇബ്നു അബ്ബാസിൽ നിന്ന് [ഖുറൈ] ഇബ്നു അബ്ബാസ് [ദാവൂദ്] ഇബ്നു അബ്ബാസ് [ദാവൂദ്] ഇബ്നു അബ്ബാസ് [ദാവൂദ്] ഇബ്നു അബ്ബാസ് [ദാവൂദ്] ഇബ്നു അബ്ബ

Hadith Corroboration (60)

Hadith

Imam Tirmidzi : 216

حَدَّثَنَا بُنْدَارٌ مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عَدِيٍّ قَالَ أَنْبَأَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍ قَالَأَمَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا كُنَّا ثَلَاثَةً أَنْ يَتَقَدَّمَنَا أَحَدُنَاقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ وَجَابِرٍ وَأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ سَمُرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا إِذَا كَانُوا ثَلَاثَةً قَامَ رَجُلَانِ خَلْفَ الْإِمَامِ وَرُوِيَ عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ أَنَّهُ صَلَّى بِعَلْقَمَةَ وَالْأَسْوَدِ فَأَقَامَ أَحَدَهُمَا عَنْ يَمِينِهِ وَالْآخَرَ عَنْ يَسَارِهِ وَرَوَاهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ تَكَلَّمَ بَعْضُ النَّاسِ فِي إِسْمَعِيلَ بْنِ مُسْلِمٍ الْمَكِّيِّ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ

[ബുന്ദർ മുഹമ്മദ് ബിൻ ബസ്സിയാർ] പറഞ്ഞു; [മുഹമ്മദ് ബിൻ അബു അദി] പറഞ്ഞു; [അൽ ഹസൻ] [സംറ ബിൻ ജുന്ദബ്] നിന്ന് [ഇസ്മാഈൽ ബിൻ മുസ്ലിം] ഞങ്ങൾക്ക് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു; അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'ഞങ്ങൾ മൂന്ന് പേരുണ്ടെങ്കിൽ, റസൂലുല്ലാഹി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം ഞങ്ങളിൽ ഒരാൾ ഇമാമായി മുന്നോട്ട് വരണമെന്ന് ഞങ്ങളോട് കൽപ്പിച്ചു'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഈ അധ്യായത്തിൽ ഇബ്നു മസ്ഊദ്, ജാബിർ, അനസ് ബിൻ മാലിക് എന്നിവരുടെ ഹദീസുകളും ഉണ്ട്'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഈ സംറ ഹദീസ് ഹസൻ ഗരീബ് ഡിഗ്രിയിലാണ്, ഈ ഹദീസ് ശാസ്ത്രത്തിലെ വിദഗ്ദ്ധർ പരിശീലിപ്പിക്കുന്നു. 'മൂന്ന് പേരുണ്ടെങ്കിൽ, രണ്ട് പേർ പുരോഹിതന്റെ പിന്നിൽ നിൽക്കുന്നു' എന്ന് അവർ പറഞ്ഞു. ഇബ്നു മസ്ഊദിൽ നിന്ന് അദ്ദേഹം ഒരിക്കൽ അൽഖമയോടും അൽ അസ്വദിനോടും ഒപ്പം പ്രാർത്ഥിച്ചു, അവരിൽ ഒരാൾ വലതുവശത്തും മറ്റൊരാൾ ഇടതുവശത്തും നിന്നു. അദ്ദേഹം പ്രവാചകൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിനോടും കൂടി പ്രാർത്ഥിച്ചു. ചില പണ്ഡിതന്മാർ ഇസ്മാഈൽ ബിൻ മുസ്ലിം അൽ മക്കിയുടെ മനഃപാഠത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ചർച്ച ചെയ്യുന്നു.

Hadith

Imam Tirmidzi : 217

حَدَّثَنَا إِسْحَقُ الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ جَدَّتَهُ مُلَيْكَةَ دَعَتْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِطَعَامٍ صَنَعَتْهُ فَأَكَلَ مِنْهُ ثُمَّ قَالَ قُومُوا فَلْنُصَلِّ بِكُمْ قَالَ أَنَسٌ فَقُمْتُ إِلَى حَصِيرٍ لَنَا قَدْ اسْوَدَّ مِنْ طُولِ مَا لُبِسَ فَنَضَحْتُهُ بِالْمَاءِ فَقَامَ عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَصَفَفْتُ عَلَيْهِ أَنَا وَالْيَتِيمُ وَرَاءَهُ وَالْعَجُوزُ مِنْ وَرَائِنَا فَصَلَّى بِنَا رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ انْصَرَفَقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَيْهِ عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا إِذَا كَانَ مَعَ الْإِمَامِ رَجُلٌ وَامْرَأَةٌ قَامَ الرَّجُلُ عَنْ يَمِينِ الْإِمَامِ وَالْمَرْأَةُ خَلْفَهُمَا وَقَدْ احْتَجَّ بَعْضُ النَّاسِ بِهَذَا الْحَدِيثِ فِي إِجَازَةِ الصَّلَاةِ إِذَا كَانَ الرَّجُلُ خَلْفَ الصَّفِّ وَحْدَهُ وَقَالُوا إِنَّ الصَّبِيَّ لَمْ تَكُنْ لَهُ صَلَاةٌ وَكَأَنَّ أَنَسًا كَانَ خَلْفَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَحْدَهُ فِي الصَّفِّ وَلَيْسَ الْأَمْرُ عَلَى مَا ذَهَبُوا إِلَيْهِ لِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَقَامَهُ مَعَ الْيَتِيمِ خَلْفَهُ فَلَوْلَا أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَعَلَ لِلْيَتِيمِ صَلَاةً لَمَا أَقَامَ الْيَتِيمَ مَعَهُ وَلَأَقَامَهُ عَنْ يَمِينِهِ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ مُوسَى بْنِ أَنَسٍ عَنْ أَنَسٍ أَنَّهُ صَلَّى مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَقَامَهُ عَنْ يَمِينِهِ وَفِي هَذَا الْحَدِيثِ دَلَالَةٌ أَنَّهُ إِنَّمَا صَلَّى تَطَوُّعًا أَرَادَ إِدْخَالَ الْبَرَكَةِ عَلَيْهِمْ

[ഇസ്ഹാഖ് അൽ അൻസാരി] പറഞ്ഞു; [മാൻ] പറഞ്ഞു; [ഇസ്ഹാഖ് ബിൻ അബ്ദുല്ല ബിൻ അബു ത്വൽഹ]യിൽ നിന്ന് [മാലിക് ബിൻ അനസ്] (അനസ് ബിൻ മാലിക്) ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു, അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുത്തശ്ശി - മുലൈക - റസൂലുല്ലാഹ് സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിനെ അവർ പാകം ചെയ്ത ഒരു വിരുന്നിന് ക്ഷണിച്ചു. എന്നിട്ട് അദ്ദേഹം ഭക്ഷണം കഴിച്ചു: 'എഴുന്നേൽക്കൂ, ഞങ്ങൾ പ്രാർത്ഥിക്കാം' എന്ന് പറഞ്ഞു. അനസ് പറഞ്ഞു; 'പിന്നെ ഞാൻ ഞങ്ങളുടെ കറുത്ത പായയിൽ നിന്നു, കാരണം അത് വളരെക്കാലമായി ഉപയോഗിച്ചുവരികയായിരുന്നു. ഞാൻ അതിൽ വെള്ളം തളിച്ചു. അതിനുശേഷം, റസൂലുല്ലാഹ് സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം അതിൽ നിന്നു, ഞാനും ഒരു അനാഥ കുട്ടിയും അവന്റെ പിന്നിൽ ഒരു വരി രൂപപ്പെടുത്തി, അവന്റെ പിന്നിൽ മാതാപിതാക്കൾ - മുത്തശ്ശിമാർ - ഉണ്ടായിരുന്നു. അദ്ദേഹം ഞങ്ങളോടൊപ്പം രണ്ട് റക്അത്ത് നമസ്കരിച്ച ശേഷം പോയി.' അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'അനസിൽ നിന്നുള്ള ഈ ഹദീസ് യഥാർത്ഥമാണ്.' ഈ ഹദീസ് മിക്ക പണ്ഡിതന്മാരും പിന്തുടരുന്നുണ്ട്, അവർ പറയുന്നത്, 'ഇമാം ഒരു പുരുഷനും സ്ത്രീയും കൂടെയാണെങ്കിൽ, പുരുഷൻ ഇമാമിന്റെ വലതുവശത്ത് നിൽക്കുകയും സ്ത്രീ അവരുടെ പിന്നിൽ നിൽക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ചിലർ ഈ ഹദീസുമായി വാദിക്കുന്നത് ഒരാൾക്ക് നിരയുടെ പിന്നിൽ ഒറ്റയ്ക്ക് പ്രാർത്ഥിക്കാൻ അനുവാദമുണ്ടെന്നതാണ്. 'ചെറിയ കുട്ടികളുടെ പ്രാർത്ഥനകൾ എണ്ണപ്പെട്ടിട്ടില്ല, അതിനാൽ അനസ് നബി (സ) യുടെ പിന്നിൽ നിരയുടെ പിന്നിൽ ഒറ്റയ്ക്ക് പ്രാർത്ഥിക്കുകയായിരുന്നുവെന്ന് തോന്നുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, ഈ പ്രശ്നം അവർ മനസ്സിലാക്കിയതുപോലെ വ്യക്തമായിരുന്നില്ല, കാരണം ആ സമയത്ത് പ്രവാചകൻ അനസിനെ ഒരു ചെറിയ കുട്ടിയോടൊപ്പം തന്റെ പിന്നിൽ നിർത്തി. പ്രവാചകൻ (സ) അനാഥയുടെ പ്രാർത്ഥനകൾ എണ്ണിയിരുന്നില്ലെങ്കിൽ, തീർച്ചയായും അദ്ദേഹം അവനെ അനസിനൊപ്പം വയ്ക്കുമായിരുന്നില്ല, പ്രവാചകൻ അവനെ - അനസിനെ - തന്റെ വലതുവശത്ത് വയ്ക്കുമായിരുന്നു.' മൂസാ ബിൻ അനസിൽ നിന്ന് അനസിൽ നിന്ന് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്; അദ്ദേഹം നബി (സ) യുടെ കൂടെ പ്രാർത്ഥിച്ചു, തുടർന്ന് അവനെ തന്റെ വലതുവശത്ത് കിടത്തി'. അവർക്ക് അനുഗ്രഹം ലഭിക്കുമെന്ന പ്രതീക്ഷയിൽ അദ്ദേഹം അവരോടൊപ്പം സുന്നത്ത് നമസ്കാരം നിർവഹിച്ചതിന് ഈ ഹദീസിൽ തെളിവുണ്ട്.

Hadith Corroboration (12)

Hadith

Imam Tirmidzi : 218

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ قَالَ و حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ رَجَاءٍ الزُّبَيْدِيِّ عَنْ أَوْسِ بْنِ ضَمْعَجٍ قَال سَمِعْتُ أَبَا مَسْعُودٍ الْأَنْصَارِيَّ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَؤُمُّ الْقَوْمَ أَقْرَؤُهُمْ لِكِتَابِ اللَّهِ فَإِنْ كَانُوا فِي الْقِرَاءَةِ سَوَاءً فَأَعْلَمُهُمْ بِالسُّنَّةِ فَإِنْ كَانُوا فِي السُّنَّةِ سَوَاءً فَأَقْدَمُهُمْ هِجْرَةً فَإِنْ كَانُوا فِي الْهِجْرَةِ سَوَاءً فَأَكْبَرُهُمْ سِنًّا وَلَا يُؤَمُّ الرَّجُلُ فِي سُلْطَانِهِ وَلَا يُجْلَسُ عَلَى تَكْرِمَتِهِ فِي بَيْتِهِ إِلَّا بِإِذْنِهِقَالَ مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ قَالَ ابْنُ نُمَيْرٍ فِي حَدِيثِهِ أَقْدَمُهُمْ سِنًّا قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي سَعِيدٍ وَأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ وَمَالِكِ بْنِ الْحُوَيْرِثِ وَعَمْرِو بْنِ سَلَمَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ أَبِي مَسْعُودٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا أَحَقُّ النَّاسِ بِالْإِمَامَةِ أَقْرَؤُهُمْ لِكِتَابِ اللَّهِ وَأَعْلَمُهُمْ بِالسُّنَّةِ وَقَالُوا صَاحِبُ الْمَنْزِلِ أَحَقُّ بِالْإِمَامَةِ و قَالَ بَعْضُهُمْ إِذَا أَذِنَ صَاحِبُ الْمَنْزِلِ لَغَيْرِهِ فَلَا بَأْسَ أَنْ يُصَلِّيَ بِهِ وَكَرِهَهُ بَعْضُهُمْ وَقَالُوا السُّنَّةُ أَنْ يُصَلِّيَ صَاحِبُ الْبَيْتِ قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ وَقَوْلُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا يُؤَمُّ الرَّجُلُ فِي سُلْطَانِهِ وَلَا يُجْلَسُ عَلَى تَكْرِمَتِهِ فِي بَيْتِهِ إِلَّا بِإِذْنِهِ فَإِذَا أَذِنَ فَأَرْجُو أَنَّ الْإِذْنَ فِي الْكُلِّ وَلَمْ يَرَ بِهِ بَأْسًا إِذَا أَذِنَ لَهُ أَنْ يُصَلِّيَ بِهِ

[ഹന്നദ്] പറഞ്ഞു; [അൽ അമസി] യിൽ നിന്ന് [അബു മുആവിയ] പറഞ്ഞു; [മഹ്മൂദ് ബിൻ ഗൈലാൻ] പറഞ്ഞു; [ഔസ് ബിൻ ദലാമജ്] യിൽ നിന്ന് [ഇസ്മാഈൽ ബിൻ രാജ` അസ് സുബൈർ] യിൽ നിന്ന് [അൽ അമസി] യിൽ നിന്ന് [അബു മുആവിയ] യും [അബ്ദുല്ല ബിൻ നുമൈർ] യും ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു; '[അബു മസ്ഊദ് അൽ അൻസാരി] പറയുന്നത് ഞാൻ കേട്ടു; 'റസൂലുല്ലാഹ് സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം പറഞ്ഞു; 'ഒരു ജനതയിൽ പുരോഹിതനാകാൻ ഏറ്റവും അർഹതയുള്ളത് ഖുർആൻ വായിക്കുന്നതിൽ ഏറ്റവും മികച്ചവനാണ്. വായനയിൽ അവർ ഒരുപോലെയാണെങ്കിൽ സുന്നത്ത് ഏറ്റവും നന്നായി മനസ്സിലാക്കുന്നവനാണ്. സുന്നത്തിൽ അവർ ഒരുപോലെയാണെങ്കിൽ ആദ്യം ഹിജ്‌റ ചെയ്യുന്നവനാണ്. കുടിയേറ്റത്തിൽ അവർ ഒരുപോലെയാണെങ്കിൽ മൂത്തവൻ ഏറ്റവും മുതിർന്നവനാണ്. ആരും മറ്റൊരാളുടെ അധികാരത്തിൽ പുരോഹിതനാകരുത്, അവന്റെ അനുവാദമില്ലാതെ തന്റെ വീട്ടിൽ തന്റെ പ്രത്യേക സ്ഥാനത്ത് ഇരിക്കരുത്'. മഹ്മൂദ് ബിൻ ഗൈലാൻ പറഞ്ഞു; 'ഇബ്നു നുമൈർ തന്റെ ഹദീസിൽ 'ഏറ്റവും പ്രായം കൂടിയവൻ' എന്ന് പറഞ്ഞു. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഈ അധ്യായത്തിൽ അബു സഈദ് അൽ ഖുദ്രി, അനസ് ബിൻ മാലിക്, മാലിക് ബിൻ അൽ ഹുവൈരിത്സ്, അംറു ബിൻ സലമ എന്നിവരുടെ നിവേദനങ്ങളും ഉണ്ട്'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'അബു മസ്ഊദിന്റെ ഈ ഹദീസ് ഹസൻ ആധികാരികമാണ്. ശാസ്ത്രത്തിലെ വിദഗ്ദ്ധരാണ് ഈ ഹദീസ് പ്രയോഗത്തിൽ വരുത്തുന്നതെന്ന് അവർ പറയുന്നു; 'പുരോഹിതനാകാൻ ഏറ്റവും അർഹതയുള്ളയാൾ ഖുർആൻ വായിക്കുന്നതിൽ ഏറ്റവും മികച്ചവനും സുന്നത്തിനെക്കുറിച്ച് ഏറ്റവും പരിചയമുള്ളവനുമാണ്'. അവർ പറഞ്ഞു; 'വീടിന്റെ ഉടമയ്ക്ക് പുരോഹിതനാകാൻ അവകാശമുണ്ട്' എന്നും അവർ പറഞ്ഞു. അവരിൽ ചിലർ പറഞ്ഞു; 'വീടിന്റെ ഉടമ മറ്റുള്ളവർക്ക് അനുമതി നൽകിയാൽ അവനോടൊപ്പം നമസ്കരിക്കുന്നതിൽ തെറ്റില്ല'. എന്നിരുന്നാലും, മറ്റുള്ളവർ അത് സ്ഥിരീകരിച്ചു, 'ഇമാമായി മാറുന്ന ഒരു വീട്ടുടമസ്ഥനാണ് സുന്നത്ത്' എന്ന് അവർ പറഞ്ഞു. ഇമാം അഹമ്മദ് ബിൻ ഹമ്പൽ പറഞ്ഞു; 'റസൂലുല്ലാഹി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിന്റെ വാക്കുകൾ; 'മറ്റൊരാളുടെ അധികാരത്തിൽ ആരും പുരോഹിതനാകരുത്, അവന്റെ അനുവാദമില്ലാതെ അവന്റെ വീട്ടിൽ അവന്റെ പ്രത്യേക സ്ഥാനത്ത് ഇരിക്കരുത്'. അത് അനുവദനീയമാണെങ്കിൽ എല്ലാവർക്കും അനുവാദമുണ്ടാകുമെന്ന് ഞാൻ പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. തുടർന്ന് വീടിന്റെ ഉടമയായ അദ്ദേഹം അനുവദിച്ചാൽ പ്രാർത്ഥന നടത്താൻ അനുവാദമുണ്ടെന്ന് അദ്ദേഹം വാദിച്ചു.

Hadith Corroboration (11)

Hadith

Imam Tirmidzi : 219

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا الْمُغِيرَةُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا أَمَّ أَحَدُكُمْ النَّاسَ فَلْيُخَفِّفْ فَإِنَّ فِيهِمْ الصَّغِيرَ وَالْكَبِيرَ وَالضَّعِيفَ وَالْمَرِيضَ فَإِذَا صَلَّى وَحْدَهُ فَلْيُصَلِّ كَيْفَ شَاءَقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَدِيِّ بْنِ حَاتِمٍ وَأَنَسٍ وَجَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ وَمَالِكِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَأَبِي وَاقِدٍ وَعُثْمَانَ بْنِ أَبِي الْعَاصِ وَأَبِي مَسْعُودٍ وَجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ اخْتَارُوا أَنْ لَا يُطِيلَ الْإِمَامُ الصَّلَاةَ مَخَافَةَ الْمَشَقَّةِ عَلَى الضَّعِيفِ وَالْكَبِيرِ وَالْمَرِيضِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَأَبُو الزِّنَادِ اسْمُهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ ذَكْوَانَ وَالْأَعْرَجُ هُوَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ هُرْمُزَ الْمَدِينِيُّ وَيُكْنَى أَبَا دَاوُدَ

[ഖുതൈബ] പറഞ്ഞു; [അൽ മുഗീറ ബിൻ അബ്ദുറഹ്മാൻ] [അബു അസ് സീനദ്] [അൽ അഅ്‌റാജ്] [അബു ഹുറൈറ] യിൽ നിന്ന് [അൽ മുഗീറ ബിൻ അബ്ദുറഹ്മാൻ] [അബു ഹുറൈറ] യിൽ നിന്ന് [അൽ അഅ്‌റാജ്] [അബു ഹുറൈറ] യിൽ നിന്ന് [അൽ മുഗീറ ബിൻ അബ്ദുറഹ്മാൻ] [നബി] പറഞ്ഞു: 'നിങ്ങളിൽ ഒരാൾ പുരോഹിതനായാൽ അത് എളുപ്പമാക്കുക, കാരണം അവരിൽ ചെറിയ കുട്ടികളും വൃദ്ധരും ദുർബലരും രോഗികളും ഉണ്ട്. അതിനാൽ അവൻ ഒറ്റയ്ക്ക് പ്രാർത്ഥിക്കുകയാണെങ്കിൽ, അവൻ ഇഷ്ടമുള്ളതുപോലെ പ്രാർത്ഥിക്കട്ടെ'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഈ അധ്യായത്തിൽ ആദി ബിൻ ഹാതിം, അനസ്, ജാബിർ ബിൻ സമ്ര, മാലിക് ബിൻ അബ്ദുല്ല, അബു വാഖിദ്, ഉസ്മാൻ ബിൻ അബു അൽ 'അഷ്, അബു മസ്ഊദ്, ജാബിർ ബിൻ അബ്ദുല്ല, ഇബ്നു അബ്ബാസ് എന്നിവരുടെ വിവരണങ്ങളും ഉണ്ട്'. അബു ഹുറൈറയിൽ നിന്നുള്ള ഈ ഹദീസ് ഹസൻ സ്വഹീഹാണ്. ദുർബലരെയും വൃദ്ധരെയും രോഗികളെയും ഭാരപ്പെടുത്തുമെന്ന് ഭയന്ന് അവർ പ്രാർത്ഥന ദീർഘിപ്പിക്കാൻ ഇഷ്ടപ്പെടുന്നില്ല.' അബു ഈസ പറഞ്ഞു; അബു അസ് സിനാദിൻ്റെ പേര് അബ്ദുല്ല ബിൻ ദഖ്‌വാൻ എന്നായിരുന്നു, അൽ അറാജ് അബ്ദുറഹ്മാൻ ബിൻ ഹുർമുസ് അൽ മദീനി എന്നായിരുന്നു, അബു ദാവൂദ് എന്ന വിളിപ്പേരും ലഭിച്ചു.

Hadith Corroboration (43)

Hadith

Imam Tirmidzi : 220

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ أَخَفِّ النَّاسِ صَلَاةً فِي تَمَامٍقَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَاسْمُ أَبِي عَوَانَةَ وَضَّاحٌ قَالَ أَبُو عِيسَى سَأَلْتُ قُتَيْبَةَ قُلْتُ أَبُو عَوَانَةَ مَا اسْمُهُ قَالَ وَضَّاحٌ قُلْتُ ابْنُ مَنْ قَالَ لَا أَدْرِي كَانَ عَبْدًا لِامْرَأَةٍ بِالْبَصْرَةِ

[ഖുതൈബ] പറഞ്ഞു എന്ന് ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; [അനസ് ബിൻ മാലിക്] പറഞ്ഞു [ഖത്താദ]യിൽ നിന്ന് [അബു അവാന] പറഞ്ഞു: 'റസൂലുല്ലാഹി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം പൂർണ്ണനായിരുന്നിട്ടും ഏറ്റവും ലഘുവായി നമസ്കരിച്ച വ്യക്തിയായിരുന്നു'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഈ ഹദീസ് ഹസൻ ആധികാരികമാണ്. അബു അവാനയുടെ പേര് വാദ്ലഹ് എന്നായിരുന്നു'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഞാൻ ഒരിക്കൽ ഖുതൈബയോട് ചോദിച്ചു; അബു അവാനയുടെ പേരെന്താണ്?' അദ്ദേഹം മറുപടി പറഞ്ഞു, 'വാദ്ലഹ്'. ഞാൻ വീണ്ടും ചോദിച്ചു, 'ആരുടെ കുട്ടി?' അദ്ദേഹം മറുപടി പറഞ്ഞു, 'എനിക്കറിയില്ല, ബസ്രയിൽ അദ്ദേഹം ഒരു സ്ത്രീയുടെ അടിമയായിരുന്നു'.

Hadith Corroboration (30)