Revert to Islam, click here
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith

Hadith

Imam Tirmidzi : 201

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ بُرْقَانَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ الْأَصَمِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَقَدْ هَمَمْتُ أَنْ آمُرَ فِتْيَتِي أَنْ يَجْمَعُوا حُزَمَ الْحَطَبِ ثُمَّ آمُرَ بِالصَّلَاةِ فَتُقَامَ ثُمَّ أُحَرِّقَ عَلَى أَقْوَامٍ لَا يَشْهَدُونَ الصَّلَاةَقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ وَأَبِي الدَّرْدَاءِ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَمُعَاذِ بْنِ أَنَسٍ وَجَابِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُمْ قَالُوا مَنْ سَمِعَ النِّدَاءَ فَلَمْ يُجِبْ فَلَا صَلَاةَ لَهُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ هَذَا عَلَى التَّغْلِيظِ وَالتَّشْدِيدِ وَلَا رُخْصَةَ لِأَحَدٍ فِي تَرْكِ الْجَمَاعَةِ إِلَّا مِنْ عُذْرٍ

atugambiire [Hannad] akagira ati; akatugambira [Waki’] kuruga ahari [Ja’far bin Burqan] kuruga ahari [Yazid bin Al Asham] kuruga ahari [Abu Hurairah] kuruga ahari Nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam, akagira ati: ‘Buzimazima ninyenda kuragiira eminyeeto yangye okuteerana enku, reero ndagiira ngu okushaba kuteebwaho barikwejumba omu kushaba kw’abo abatarikwotsya’. Abu Isa akagira ati; ‘Omu shuura egi harimu n’ebitebyo kuruga ahari Abdullah bin Mas’ud, Abu Darda, Ibnu Abbas, Mu’adz bin Anas na Jabir’. Abu Isa akagira ati; ‘Hadiisi egi eya Abu Hurairah n’ey’amazima. Kigambirweho kuruga omu banywani ba nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam omu miringo mingi, bakagira bati, ‘Orikuhurira okweta kandi atagarukamu okweta, obwo tihaine okumushabira’. Kandi abanyasaayansi abamwe nibagira ngu; ‘Eki nikihamibwa munonga kandi ti kandi ti kyorobi omuntu kuruga omu kushaba kw’ekibiina okwihaho aine enshonga’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 202

قَالَ مُجَاهِدٌوَسُئِلَ ابْنُ عَبَّاسٍ عَنْ رَجُلٍ يَصُومُ النَّهَارَ وَيَقُومُ اللَّيْلَ لَا يَشْهَدُ جُمْعَةً وَلَا جَمَاعَةً قَالَ هُوَ فِي النَّارِقَالَ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ هَنَّادٌ حَدَّثَنَا الْمُحَارِبِيُّ عَنْ لَيْثٍ عَنْ مُجَاهِدٍ قَالَ وَمَعْنَى الْحَدِيثِ أَنْ لَا يَشْهَدَ الْجَمَاعَةَ وَالْجُمُعَةَ رَغْبَةً عَنْهَا وَاسْتِخْفَافًا بِحَقِّهَا وَتَهَاوُنًا بِهَا

[Mujahid] akagira ati; '[Ibn Abbas] rimwe akabuuzibwa aha mushaija owaabaire asiiba omu ihangwe kandi akashaba nyekiro, kwonka akaba atarikuza omu kushaba kw'orwakatano n'okushaba kw'ekibiina aha muzigiti?' akagarukamu ati: ‘Ogwo mushaija ari omuri gehena’. Akagira ati; ‘Kikatugambirwa [Hannad] arikugira ngu; atugambiire [Al Muharibi] kuruga ahari [AL Laits] kuruga ahari [Mujahid] akagira ati; ‘Amakuru ga hadiisi egi n’okugira ngu omuntu tarikwikirizibwa kuza omu kushaba kw’orwakatano n’okushaba kw’ekibiina n’obuzigu, hamwe n’okukyendeeza n’okugaya obugabe bwe’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 203

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا يَعْلَى بْنُ عَطَاءٍ حَدَّثَنَا جَابِرُ بْنُ يَزِيدَ بْنِ الْأَسْوَدِ الْعَامِرِيُّ عَنْ أَبِيهِ قَالَشَهِدْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَجَّتَهُ فَصَلَّيْتُ مَعَهُ صَلَاةَ الصُّبْحِ فِي مَسْجِدِ الْخَيْفِ قَالَ فَلَمَّا قَضَى صَلَاتَهُ وَانْحَرَفَ إِذَا هُوَ بِرَجُلَيْنِ فِي أُخْرَى الْقَوْمِ لَمْ يُصَلِّيَا مَعَهُ فَقَالَ عَلَيَّ بِهِمَا فَجِيءَ بِهِمَا تُرْعَدُ فَرَائِصُهُمَا فَقَالَ مَا مَنَعَكُمَا أَنْ تُصَلِّيَا مَعَنَا فَقَالَا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا كُنَّا قَدْ صَلَّيْنَا فِي رِحَالِنَا قَالَ فَلَا تَفْعَلَا إِذَا صَلَّيْتُمَا فِي رِحَالِكُمَا ثُمَّ أَتَيْتُمَا مَسْجِدَ جَمَاعَةٍ فَصَلِّيَا مَعَهُمْ فَإِنَّهَا لَكُمَا نَافِلَةٌقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ مِحْجَنٍ الدِّيلِيِّ وَيَزِيدَ بْنِ عَامِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ يَزِيدَ بْنِ الْأَسْوَدِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالُوا إِذَا صَلَّى الرَّجُلُ وَحْدَهُ ثُمَّ أَدْرَكَ الْجَمَاعَةَ فَإِنَّهُ يُعِيدُ الصَّلَوَاتِ كُلَّهَا فِي الْجَمَاعَةِ وَإِذَا صَلَّى الرَّجُلُ الْمَغْرِبَ وَحْدَهُ ثُمَّ أَدْرَكَ الْجَمَاعَةَ قَالُوا فَإِنَّهُ يُصَلِّيهَا مَعَهُمْ وَيَشْفَعُ بِرَكْعَةٍ وَالَّتِي صَلَّى وَحْدَهُ هِيَ الْمَكْتُوبَةُ عِنْدَهُمْ

atugambiire [Ahmad bin Mani’] akagira ati; atugambiire [Husyaim] ati; atugambiire [Ya’la bin ‘Atha`] akagira ati; atugambiire [Jabir bin Yazid bin Al Aswad Al ‘Amiri] kuruga ahari [ishe] akagira ati; 'Obwire obumwe nkakora Hajj na nabi sallallaahu 'alaihi wasallam, bwanyima nkashaba nawe okushaba kw'omu kasheeshe aha muzigiti gwa Al Khaif.' Akagira ati; ‘Ku yaaherize kukora okushaba kw’omu kasheeshe, akahinduka, ahonaaho hakabaho abashaija babiri kuruga omu ruganda orundi abatarikwejumba omu kushaba kw’ekibiina nawe. N’ahabw’ekyo akagira ati: ‘Mureete abo bantu babiri hanu!’ n’ahabw’ekyo bakareetwa omu maisho ga Nabi obwo emitsi yaabo erikutetema. Akagira ati: ‘Niki ekirikukuremesa kushaba naitwe?’ bakagarukamu bati, ‘Ei Mutumwa wa Allah, twashaba omu mwanya gwaitu,’ yagira ati: ‘Otakakikora, waaba okikozire omu mwanya gwawe, obwo noija omu muzigiti ogurikushaba omu nteerane reero oshabe nabo, ahabw’okuba ekyo nikiija kuba ekihembo kya nafilah ahariimwe mwembi’. Akagira ati; ‘Omu shuura egi harimu n’ebyafaayo kuruga ahari Mihjan Ad Dili na Yazid bin Amir’. Abu Isa akagira ati; ‘Hadiisi ya Yazid bin Al Aswad ni hasan ey’amazima, eki nikyo kiteekateeko ky’abanyabwengye baingi. Ekiteekateeko eki nakyo nikikwatwaho Sufyan Ats Tsauri, Syafi’i, Ahmad na Ishaq’. Bakagira bati; ‘Omuntu ku araabe yaashabire wenka reero akashanga arikushaba omu kibiina, obwo reka agarukyemu eshaara ze zoona omu kibiina. Kandi omuntu ku araabe naashaba Maghrib wenka reero akashaba omu kibiina, obwo nibagira ngu ‘Reka ashabe nabo kandi agihikiirize, obwo okushaba oku arikukora wenka kuri fardlu aharibo’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 204

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ سُلَيْمَانَ النَّاجِيِّ الْبَصْرِيِّ عَنْ أَبِي الْمُتَوَكِّلِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ قَالَجَاءَ رَجُلٌ وَقَدْ صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَيُّكُمْ يَتَّجِرُ عَلَى هَذَا فَقَامَ رَجُلٌ فَصَلَّى مَعَهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي أُمَامَةَ وَأَبِي مُوسَى وَالْحَكَمِ بْنِ عُمَيْرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ أَبِي سَعِيدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ مِنْ التَّابِعِينَ قَالُوا لَا بَأْسَ أَنْ يُصَلِّيَ الْقَوْمُ جَمَاعَةً فِي مَسْجِدٍ قَدْ صَلَّى فِيهِ جَمَاعَةٌ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ و قَالَ آخَرُونَ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ يُصَلُّونَ فُرَادَى وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَمَالِكٌ وَالشَّافِعِيُّ يَخْتَارُونَ الصَّلَاةَ فُرَادَى وَسُلَيْمَانُ النَّاجِيُّ بَصْرِيٌّ وَيُقَالُ سُلَيْمَانُ بْنُ الْأَسْوَدِ وَأَبُو الْمُتَوَكِّلِ اسْمُهُ عَلِيُّ بْنُ دَاوُدَ

atugambiire [Hannad] akagira ati; atugambiire [Abdah] kuruga ahari [Sa’id bin Abu Arubah] kuruga ahari [Sulaiman An Naji Al Bashri] kuruga ahari [Abu Al Mutawakkil] kuruga ahari [Abu Sa’id] akagira ati; 'Omushaija akaija obwo omutumwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam arikushaba, reero yagira ati: 'N'oha orikwenda kushuubuza - kusherura ebihembo - n'omuntu ogu?' bwanyima omushaija yaayemerera yaashaba nawe’. Akagira ati; ‘Omu shuura egi harimu n’ebyafaayo kuruga ahari Abu Umaah, Abu Musa na Al Hakam bin Umair’. Abu Isa akagira ati; Hadiisi ya Abu Sa’id eine eidara rya hasan, eki n’ekiteekateeko ekitatwairwe omwe ahari banywani ba nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam wenka kandi okwihaho abo abarikuruga omu ba tabi’in. Bakagira bati; 'Tihariho kabi koona ngu bakore okushaba kw'ekibiina omu muzigiti ahu okushaba kw'ekibiina kubaire kurimu'. Ekiteekateeko eki kikatwarwa Ahmad na Ishaq. Omubwire obwo, abanyabwengye abandi bakagira ngu, ‘Reka bashabe bonka’. Ekiteekateeko eki kikatwarwa Sufyan Ats Tsauri, Bin Al Mubarak, Malik na Syafi’i. Bakacwamu kushaba bonka. Sulaimani An Naji naaruga Basrah, nibeetwa Sulaimani bin Al Aswad. Omu bwire obwo, eiziina rya Abu Al Mutawakkil ni Ali bin Dawud’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 205

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ السَّرِيِّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ حَكِيمٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي عَمْرَةَ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ شَهِدَ الْعِشَاءَ فِي جَمَاعَةٍ كَانَ لَهُ قِيَامُ نِصْفِ لَيْلَةٍ وَمَنْ صَلَّى الْعِشَاءَ وَالْفَجْرَ فِي جَمَاعَةٍ كَانَ لَهُ كَقِيَامِ لَيْلَةٍقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَأَنَسٍ وَعُمَارَةَ بْنِ رُوَيْبَةَ وَجُنْدَبِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سُفْيَانَ الْبَجَلِيِّ وَأُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ وَأَبِي مُوسَى وَبُرَيْدَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عُثْمَانَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي عَمْرَةَ عَنْ عُثْمَانَ مَوْقُوفًا وَرُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ عُثْمَانَ مَرْفُوعًا

atugambiire [Mahmud bin Ghailan] akagira ati; atugambiire [Bisyr bin Nk’oku Sari] yaagizire; atugambiire [Sufyan] kuruga ahari [Usmani bin Hakim] kuruga ahari [Abdurrahman bin Abu Amrah] kuruga ahari [Usmani bin ‘Affan] akagira ati; 'Omutumwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam akagira ati: 'Orikushaba Isha omu kibiina naija kutunga ekihembo ky'okushaba ekicweka ky'ekiro, kandi orikushaba omu mwabazyo n'omu kasheeshe omu kibiina naija kutunga ekihembo ky'okushaba ekiro kimwe'. Akagira ati; 'Omu shuura egi harimu n'ebitebyo kuruga ahari Ibn Umar, Abu Hurairah, Anas, Umarah bin Ruwaibah, Jundab bin Abdullah bin Sufyan Al Bajali, Ubai bin Ka'ab, Abu Musa na Buraidah'. Abu Isa akagira ati; Hadiisi ya Uthman ni hasan ey’amazima. Hadiisi egi nayo egambirweho kuruga ahari Abdurrahman bin Abu Amrah kuruga ahari Usman omu muringo gwa mauquf. Kandi hadiisi egi nayo egambirweho kuruga ahari Uthman omu miringo mingi.

Hadith

Imam Tirmidzi : 206

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا دَاوُدُ بْنُ أَبِي هِنْدٍ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ جُنْدَبِ بْنِ سُفْيَانَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ صَلَّى الصُّبْحَ فَهُوَ فِي ذِمَّةِ اللَّهِ فَلَا تُخْفِرُوا اللَّهَ فِي ذِمَّتِهِقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

[Muhammad bin Bashyshar] akatugambira ngu; [Yazid bin Harun] akatugira ngu; [Dawud bin Abu Hind] akatugambira ngu kuruga ahari [Al Hasan] kuruga ahari [Jundab bin Sufyan] kuruga ahari nabi (saww) ngu akagira ati: ‘Orikushaba eshaara ya Fajr ari ahansi y’omusingo gwa Allah, n’ahabw’ekyo otahindura busha omusingo gwa Allah.’

Hadith

Imam Tirmidzi : 207

حَدَّثَنَا عَبَّاسٌ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ كَثِيرٍ أَبُو غَسَّانَ الْعَنْبَرِيُّ عَنْ إِسْمَعِيلَ الْكَحَّالِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَوْسٍ الْخُزَاعِيِّ عَنْ بُرَيْدَةَ الْأَسْلَمِيِّعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بَشِّرْ الْمَشَّائِينَ فِي الظُّلَمِ إِلَى الْمَسَاجِدِ بِالنُّورِ التَّامِّ يَوْمَ الْقِيَامَةِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ مَرْفُوعٌ هُوَ صَحِيحٌ مُسْنَدٌ وَمَوْقُوفٌ إِلَى أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ يُسْنَدْ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

atugambiire [Abbas Al Anbari] akagira ati; akatugambira [Yahya bin Katsir Abu Ghassan Al Anbari] kuruga ahari [Isma’il Al Kahhal] kuruga ahari [Abdullah bin Aus Al Khuza’i] kuruga ahari [Buraidah Al Aslami] kuruga ahari Nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam, akagira ati: ‘Muhe amakuru marungi abo abarikugyendera omu mwirima gw’ekiro ky’eizooba ry’eizooba rya 2019. Okuzooka’. Abu Isa akagira ati; ‘Hadiisi egi ni gharib kuruga omu runyiriri oru, kwonka ni marfu’ kandi sanad yaayo n’ey’amazima. Kikahika ahari banywani ba nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam bonka kandi tikikahika ahari nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 208

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَيْرُ صُفُوفِ الرِّجَالِ أَوَّلُهَا وَشَرُّهَا آخِرُهَا وَخَيْرُ صُفُوفِ النِّسَاءِ آخِرُهَا وَشَرُّهَا أَوَّلُهَاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَأَبِي سَعِيدٍ وَأُبَيٍّ وَعَائِشَةَ وَالْعِرْبَاضِ بْنِ سَارِيَةَ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ يَسْتَغْفِرُ لِلصَّفِّ الْأَوَّلِ ثَلَاثًا وَلِلثَّانِي مَرَّةً

atugambiire [Qutaibah] akagira ati; atugambiire [Abdul Aziz bin Muhammad] kuruga ahari [Suhail bin Abu Salih] kuruga ahari [ishe] kuruga ahari [Abu Hurairah] akagira ati; 'Omutumwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam akagira ati: 'Orunyiriri rw'abashaija orurikukirayo oburungi abarikushaba n'orw'omu maisho kandi orurikukirayo obubi n'orw'aha muheru. Kandi omurongooti murungi gw'abakazi abarikushaba n'ogwo oguri enyima kandi ogurikukirayo obubi n'ogwo oguri omu maisho'. Akagira ati; ‘Omu shuura egi harimu n’ebitebyo kuruga ahari Jabir, Ibn Abbas, Abu Sa’id, Ubai, ‘Aisyah, Irbadl bin Sariyah na Anas’. Abu Isa akagira ati; ‘Hadiisi egi eya Abu Hurairah n’ey’amazima. Kandi kigambirweho ngu nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam akashaba okusaasirwa abo abaabaire bari omu murongooti gw’okubanza emirundi eshatu, kandi omu murongooti gwa kabiri emirundi ebiri’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 209

و قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْ أَنَّ النَّاسَ يَعْلَمُونَ مَا فِي النِّدَاءِ وَالصَّفِّ الْأَوَّلِ ثُمَّ لَمْ يَجِدُوا إِلَّا أَنْ يَسْتَهِمُوا عَلَيْهِ لَاسْتَهَمُوا عَلَيْهِقَالَ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ سُمَيٍّ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ عَنْ مَالِكٍ نَحْوَهُ

Nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam akagira ati: ‘Abantu ku baraabe bamanyire ekihembo ky’okuhikiiriza okweta n’omurongooti gw’okubanza, obwo bakaba batarikukitunga okwihaho baaba baine kuteera oburuuru, buzima bakaba nibaija kuteera oburuuru kukitunga’. Akagira ati; ’ [Ishaq bin Musa] akatugambira kuruga [Ma’n] arikugira ati; akatugambira [Malik] kuruga ahari [Sumai] kuruga ahari [Abu Shalih] kuruga ahari [Abu Hurairah] kuruga ahari nabi nk’oku kiri omu hadiisi. Kandi [Qutaibah] nawe atugambiire kuruga ahari [Malik] nk’oku kiri omu hadiisi’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 210

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُسَوِّي صُفُوفَنَا فَخَرَجَ يَوْمًا فَرَأَى رَجُلًا خَارِجًا صَدْرُهُ عَنْ الْقَوْمِ فَقَالَ لَتُسَوُّنَّ صُفُوفَكُمْ أَوْ لَيُخَالِفَنَّ اللَّهُ بَيْنَ وُجُوهِكُمْقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ وَالْبَرَاءِ وَجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَأَنَسٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَعَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ مِنْ تَمَامِ الصَّلَاةِ إِقَامَةُ الصَّفِّ وَرُوِيَ عَنْ عُمَرَ أَنَّهُ كَانَ يُوَكِّلُ رِجَالًا بِإِقَامَةِ الصُّفُوفِ فَلَا يُكَبِّرُ حَتَّى يُخْبَرَ أَنَّ الصُّفُوفَ قَدْ اسْتَوَتْ وَرُوِيَ عَنْ عَلِيٍّ وَعُثْمَانَ أَنَّهُمَا كَانَا يَتَعَاهَدَانِ ذَلِكَ وَيَقُولَانِ اسْتَوُوا وَكَانَ عَلِيٌّ يَقُولُ تَقَدَّمْ يَا فُلَانُ تَأَخَّرْ يَا فُلَانُ

atugambiire [Qutaibah] akagira ati; atugambiire [Abu Awanah] kuruga ahari [Simak bin Harb] kuruga ahari [An Nu’mani bin Basyir] akagira ati; 'Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam akakozesa kugorora emiringo yaitu y'okushaba. Mbwenu eizooba rimwe akarugayo yareeba omuntu owabaire aine ekifuba kyabaire nikiguruka omumaisho kukira abandi, yagira ati: 'Iwe ogorore enyuguta zaawe nari shi Allah naija kukubaganisamu.' Imam Tirmidhi akagira ati, omu shuura egi harimu n’ebigambo kuruga ahari Jabir bin Samrah, Al Barra, Jabir bin Abdullah, Anas, Abu Hurairah na ‘Aisyah’. Abu Isa akagira ati; 'Hadiisi egi eya Nu'man bin Basyir n'ey'amazima.' Kigambirweho kuruga ahari nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam, ngu akagira ati: ‘Ekicweka ky’okuhikiirira kw’okushaba n’okugorora emirongooti y’okushaba’. Kandi kikagambwa kuruga ahari Umar ngu akaragiira abashaija baingi kugorora omurongooti gw'okushaba, kandi taratandikire takbir kuhisya obu yatungire amakuru ngu omurongooti gw'okushaba gugoroire. Kandi kigambirweho kuruga ahari Ali na Uthman ngu bombi bakaba baguma nibafayo ahari eki. Bombi bakagira bati: ‘Mugorore emirongooti yaanyu y’okushaba’. Ali obumwe nagira ati; 'Gyenda omumaisho, n'ahabw'ekyo, ogarukye enyima, n'ahabw'ekyo'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 211

حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا خَالِدٌ الْحَذَّاءُ عَنْ أَبِي مَعْشَرٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لِيَلِيَنِّي مِنْكُمْ أُولُو الْأَحْلَامِ وَالنُّهَى ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ وَلَا تَخْتَلِفُوا فَتَخْتَلِفَ قُلُوبُكُمْ وَإِيَّاكُمْ وَهَيْشَاتِ الْأَسْوَاقِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ وَأَبِي مَسْعُودٍ وَأَبِي سَعِيدٍ وَالْبَرَاءِ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ مَسْعُودٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ يُعْجِبُهُ أَنْ يَلِيَهُ الْمُهَاجِرُونَ وَالْأَنْصَارُ لِيَحْفَظُوا عَنْهُ قَالَ وَخَالِدٌ الْحَذَّاءُ هُوَ خَالِدُ بْنُ مِهْرَانَ يُكْنَى أَبَا الْمُنَازِلِ قَالَ و سَمِعْت مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ يَقُولُ يُقَالُ إِنَّ خَالِدًا الْحَذَّاءَ مَا حَذَا نَعْلًا قَطُّ إِنَّمَا كَانَ يَجْلِسُ إِلَى حَذَّاءٍ فَنُسِبَ إِلَيْهِ قَالَ وَأَبُو مَعْشَرٍ اسْمُهُ زِيَادُ بْنُ كُلَيْبٍ

atugambiire [Nashr bin Ali Al Jahdlami] akagira ati; atugambiire [Yazid bin Zurai’] akagira ati; akatugambira [Khalid Al Hadza`] kuruga ahari [Abu Ma’syar] kuruga ahari [Ibrahim] kuruga ahari [Alqamah] kuruga ahari [Abdullah] kuruga ahari nabi saw. Kandi mutahakana okuhitsya obu emitima yaanyu eraataane. Kandi mwemere hare n'akavuyo k'omu butare'. Akagira ati; ‘Omu shuura egi harimu n’ebitebyo kuruga ahari Ubai bin Ka’ab, Abu Mas’ud, Abu Sa’id, Al Bara na Anas’. Kandi kikagambwa kuruga ahari nabi sallallaahu 'alaihi wasallam ngu akaba nakunda ngu abari enyima ye babe aba Muhajirin na Ansar, ngu babaase kumurinda.' Akagira ati; 'Khalid Al Hadza' ni Khalid bin Mihran, nayetwa Abu Al Manazil'. Akagira ati; ‘Nkahurira Muhammad bin Ismaili arikugira ati; 'Nikigambwa ngu Khalid Al Hadza` tarajwairega enkaito. Akaba amanyiriire kushutama aha ngatto kuhitsya obu bamuhaire eiziina ry'ekitinisa nk'eryo'. Akagira ati; ‘Eiziina rya Abu Ma’syar rikaba riri Ziyad bin Kulaib’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 212

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ يَحْيَى بْنِ هَانِئِ بْنِ عُرْوَةَ الْمُرَادِيِّ عَنْ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ مَحْمُودٍ قَالَصَلَّيْنَا خَلْفَ أَمِيرٍ مِنْ الْأُمَرَاءِ فَاضْطَرَّنَا النَّاسُ فَصَلَّيْنَا بَيْنَ السَّارِيَتَيْنِ فَلَمَّا صَلَّيْنَا قَالَ أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ كُنَّا نَتَّقِي هَذَا عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَوَفِي الْبَاب عَنْ قُرَّةَ بْنِ إِيَاسٍ الْمُزَنِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ كَرِهَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنْ يُصَفَّ بَيْنَ السَّوَارِي وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَقَدْ رَخَّصَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي ذَلِكَ

atugambiire [Hannad] akagira ati; atugambiire [Waki’] kuruga ahari [Sufyan] kuruga ahari [Yahya bin Hani` bin Urwah Al Muradi] kuruga ahari [Abdul Hamid bin Mahmud] akagira ati; 'Obwire obumwe tukashaba enyima y'omwe aha beebembezi baitu, reero abantu batuteera - bakyendeera - kuhitsya obu twashaba ahagati y'enyomyo ibiri. Ku twaherize kushaba [Anas bin Malik] akagira ati; 'Tukeetantara ebintu nk'ebi omu bwire bwa nabi sallallaahu 'alaihi wasallam'. Akagira ati; 'Omu shuura egi harimu na hadiisi kuruga omu Qurrah bin Iyas Al Muzani'. Abu Isa akagira ati; 'Hadiisi egi kuruga ahari Anas ni hasan ey'amazima. Abanyabwengye abamwe nibaikiriza ngu hariho omurongooti gw’okushaba ahagati y’enyomyo ibiri. Eki nikyo kiteekateeko eki Imam Ahmad na Ishaq batwaire, kwonka abakugu abandi abamwe nibatuha obusingye.

Hadith

Imam Tirmidzi : 213

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ حُصَيْنٍ عَنْ هِلَالِ بْنِ يَسَافٍ قَالَأَخَذَ زِيَادُ بْنُ أَبِي الْجَعْدِ بِيَدِي وَنَحْنُ بِالرَّقَّةِ فَقَامَ بِي عَلَى شَيْخٍ يُقَالُ لَهُ وَابِصَةُ بْنُ مَعْبَدٍ مِنْ بَنِي أَسَدٍ فَقَالَ زِيَادٌ حَدَّثَنِي هَذَا الشَّيْخُ أَنَّ رَجُلًا صَلَّى خَلْفَ الصَّفِّ وَحْدَهُ وَالشَّيْخُ يَسْمَعُ فَأَمَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُعِيدَ الصَّلَاةَقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيِّ بْنِ شَيْبَانَ وَابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ وَابِصَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ كَرِهَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنْ يُصَلِّيَ الرَّجُلُ خَلْفَ الصَّفِّ وَحْدَهُ وَقَالُوا يُعِيدُ إِذَا صَلَّى خَلْفَ الصَّفِّ وَحْدَهُ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَقَدْ قَالَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ يُجْزِئُهُ إِذَا صَلَّى خَلْفَ الصَّفِّ وَحْدَهُ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ وَقَدْ ذَهَبَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْكُوفَةِ إِلَى حَدِيثِ وَابِصَةَ بْنِ مَعْبَدٍ أَيْضًا قَالُوا مَنْ صَلَّى خَلْفَ الصَّفِّ وَحْدَهُ يُعِيدُ مِنْهُمْ حَمَّادُ بْنُ أَبِي سُلَيْمَانَ وَابْنُ أَبِي لَيْلَى وَوَكِيعٌ وَرَوَى حَدِيثَ حُصَيْنٍ عَنْ هِلَالِ بْنِ يَسَافٍ غَيْرُ وَاحِدٍ مِثْلَ رِوَايَةِ أَبِي الْأَحْوَصِ عَنْ زِيَادِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ وَابِصَةَ بْنِ مَعْبَدٍ وَفِي حَدِيثِ حُصَيْنٍ مَا يَدُلُّ عَلَى أَنَّ هِلَالًا قَدْ أَدْرَكَ وَابِصَةَ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْحَدِيثِ فِي هَذَا فَقَالَ بَعْضُهُمْ حَدِيثُ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ هِلَالِ بْنِ يَسَافٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ رَاشِدٍ عَنْ وَابِصَةَ بْنِ مَعْبَدٍ أَصَحُّ وَقَالَ بَعْضُهُمْ حَدِيثُ حُصَيْنٍ عَنْ هِلَالِ بْنِ يَسَافٍ عَنْ زِيَادِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ وَابِصَةَ بْنِ مَعْبَدٍ أَصَحُّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا عِنْدِي أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ عَمْرِو ابْنِ مُرَّةَ لِأَنَّهُ قَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ حَدِيثِ هِلَالِ بْنِ يَسَافٍ عَنْ زِيَادِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ وَابِصَةَ

atugambiire [Hannad] akagira ati; atugambiire [Abu Al Ahwash] kuruga [Hushain] kuruga [Hilal bin Yasaf] akagira ati; Ziyad bin Abu Al Ja'd akankwata omukono obu twabaire turi aha itaka ry'ebishaka - eririmu enkovu z'amaizi g'omwegyemure -. Bwanyima yantwara kubugana sheikh orikukira kwetwa [Wabishah bin Ma’bad] kuruga omu Bani Asad. Abri akagira ati; 'Ogu sheikh akangambira, rimwe omushaija akaba nashaba wenka enyima y'omurongooti, ​​sheikh akahurira Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam aragiira omushaija kugarukamu okushaba kwe'. Abu Isa akagira ati; ‘Omu shuura egi harimu n’ebyafaayo kuruga ahari Ali bin Syaiban na Ibn Abbas’. Abu Isa akagira ati; ‘Hadiisi egi eya Wabishah eri omu rurengo rwa hasan. Abanyabwengye abamwe nibashaba bonka enyima ya imam, nibagira ngu; ‘Aine kugarukamu okushaba kwe kwaba nikukorwa wenka enyima ya imam’. Ekiteekateeko eki kikatwarwa Ahmad na Ishaq. Kandi abanyabwengye abandi abamwe, ‘Ku araabe naashaba wenka enyima ya imam obwo ekyo nikimara’. Ekiteekateeko eki kikatwarwa Sufyan Ats Tsauri, Bin Al Mubarak na Syafi’i. Abanyabwengye abamwe kuruga Kufa nabo nibahamira aha hadiisi ya Wabishah bin Ma’bad, nibagira ngu; 'Orikushaba wenka enyima y'omurongooti aine kukora okushaba kwe'. Omuri abo abaine enteekateeka egi harimu Hammad bin Sulaiman, Ibn Abu Laila na Waki’. Hadiisi ya Hushain kuruga ahari Hilal bin Yasaf ekagambwa kuruga omu bantu batari bamwe na bamwe, nk’ebyafaayo bya Abu Al Ahwash, kuruga ahari Ziyad bin Abu Al Ja’d, kuruga ahari Wabisah bin Ma’bad. Omuri hadiisi egi eya Hushain harimu ekirikworeka ngu Hilal akabugana Wabisah. Omu nshonga egi hakabaho okuhakana ahagati y'abakugu omu bya hadiisi, abamwe aharibo bakagira ngu; ‘Hadiisi erikugambwaho kuruga ahari Amru bin Murrah, kuruga ahari Hilal bin Yasaf, kuruga ahari Amru bin Risydin, kuruga ahari Wabishah bin Ma’bad niyo erikukirayo kuba ey’amazima. kandi abandi nibagira ngu, ‘Hadiisi ya Hushain eyaagambirweho kuruga ahari Hilal bin Yasaf, kuruga ahari Ziyad bin Abu Al Ja’d, kuruga ahari Wabishah bin Ma’bad niyo erikukirayo kuba ey’amazima’. Abu Isa akagira ati; ‘Omukuteekateeka kwangye, hadiisi egi n’ey’amazima kukira hadiisi ya Amru bin Murrah. Ahabw’okuba hadiisi egi nayo egambirwe kuruga omu bindi bitari hadiisi ya Hilal bin Yasaf, kuruga ahari Ziyad bin Abu Al Ja’d, kuruga ahari Wabishah’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 214

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ هِلَالِ بْنِ يَسَافٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ رَاشِدٍ عَنْ وَابِصَةَ بْنِ مَعْبَدٍأَنَّ رَجُلًا صَلَّى خَلْفَ الصَّفِّ وَحْدَهُ فَأَمَرَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُعِيدَ الصَّلَاةَقَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت الْجَارُودَ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعًا يَقُولُ إِذَا صَلَّى الرَّجُلُ خَلْفَ الصَّفِّ وَحْدَهُ فَإِنَّهُ يُعِيدُ

atugambiire [Muhammad bin Basyyar] akagira ati; atugambiire [Muhammad bin Ja’far] akagira ati; akatugambira [Syu’bah] kuruga ahari [Amru bin Murrah] kuruga ahari [Hilal bin Yasaf] kuruga ahari [Amru bin Rasyid] kuruga ahari [Wabishah bin Ma’bad] akagira ati; 'Omushaija akaba nashaba wenka enyima y'omurongooti, ​​reero nabi sallallaahu 'alaihi wasallam akamuragiira kugarukamu okushaba'. Abu Isa akagira ati; ‘Nkahurira ‘Al Jarud arikugira ati; ‘Nkahurira Waki’ arikugira ati; 'Omushaija ku araabe naashaba wenka enyima y'omurongooti, ​​obwo aine kukigarukamu'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 215

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنْ الْعَطَّارُ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ كُرَيْبٍ مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَصَلَّيْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ لَيْلَةٍ فَقُمْتُ عَنْ يَسَارِهِ فَأَخَذَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِرَأْسِي مِنْ وَرَائِي فَجَعَلَنِي عَنْ يَمِينِهِقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ أَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ قَالُوا إِذَا كَانَ الرَّجُلُ مَعَ الْإِمَامِ يَقُومُ عَنْ يَمِينِ الْإِمَامِ

atugambiire [Qutaibah] akagira ati; atugambiire [Daud bin Abdurrahman Al Atthar] kuruga ahari [‘Amru bin Dinar] kuruga ahari [Kuraib] omuheereza wa Ibnu Abbas kuruga ahari [Ibnu Abbas], akagira ati; 'Ekiro kimwe nkaba ninshaba na nabi sallallaahu 'alaihi wasallam, nkaba nyemereire aharubaju rwe rwa bumosho, reero omutumwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam yankwata omutwe kuruga enyima yaaguhindura aha rubaju rwe rwa buryo.' Abu Isa akagira ati; ‘Omu shuura egi harimu n’ebyafaayo kuruga ahari Anas’. Abu Isa akagira ati; ‘Hadiisi egi kuruga ahari Ibn Abbas n’ey’amazima. Hadiisi egi ekakorwa abanyasayansi kuruga omu banywani ba nabi sallallaahu 'alaihi wasallam n'abo abaizire bwanyima yaabo. Bakagira bati; ‘Omushaija ku arikushaba na Imam, ashabe aharubaju rwe rwa buryo’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 216

حَدَّثَنَا بُنْدَارٌ مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عَدِيٍّ قَالَ أَنْبَأَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍ قَالَأَمَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا كُنَّا ثَلَاثَةً أَنْ يَتَقَدَّمَنَا أَحَدُنَاقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ وَجَابِرٍ وَأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ سَمُرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا إِذَا كَانُوا ثَلَاثَةً قَامَ رَجُلَانِ خَلْفَ الْإِمَامِ وَرُوِيَ عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ أَنَّهُ صَلَّى بِعَلْقَمَةَ وَالْأَسْوَدِ فَأَقَامَ أَحَدَهُمَا عَنْ يَمِينِهِ وَالْآخَرَ عَنْ يَسَارِهِ وَرَوَاهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ تَكَلَّمَ بَعْضُ النَّاسِ فِي إِسْمَعِيلَ بْنِ مُسْلِمٍ الْمَكِّيِّ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ

atugambiire [Bundar Muhammad bin Basyyar] akagira ati; atugambiire [Muhammad bin Abu Adi] akagira ati; atugambiire [Isma’ili bin Muslim] kuruga ahari [Al Hasan] kuruga ahari [Samrah bin Jundab] akagira ati; 'Ku twakubaire turi bashatu, Rasulullah akaturagiira ngu omwe omuriitwe aije omu maisho nka imam'. Abu Isa akagira ati; ‘Omu shuura egi harimu na hadiisi kuruga ahari Ibn Mas’ud, Jabir na Anas bin Malik’. Abu Isa akagira ati; ‘Hadiisi egi eya Samrah eri omu diguri ya hasan gharib, hadiisi egi neekorwa abakugu omu bya sayansi. Bagira ngu ‘Ku haraabe hariho abantu bashatu, obwo abantu babiri nibeemerera enyima y’omunyamurwa’. Kigambirwe kuruga ahari Ibn Mas’ud ngu rimwe akashaba na Alqamah na Al Aswad, omwe aharibo akeemerera aha rubaju rwa buryo ondiijo ayemereire aha rubaju rwa bumosho. Kandi akashoborora kuruga ahari nabi saw. Kandi abanyasayansi abamwe nibagamba ahari Isma’il bin Muslim Al Makki omu nshonga y’okuta omu mutwe kwe.

Hadith

Imam Tirmidzi : 217

حَدَّثَنَا إِسْحَقُ الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ جَدَّتَهُ مُلَيْكَةَ دَعَتْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِطَعَامٍ صَنَعَتْهُ فَأَكَلَ مِنْهُ ثُمَّ قَالَ قُومُوا فَلْنُصَلِّ بِكُمْ قَالَ أَنَسٌ فَقُمْتُ إِلَى حَصِيرٍ لَنَا قَدْ اسْوَدَّ مِنْ طُولِ مَا لُبِسَ فَنَضَحْتُهُ بِالْمَاءِ فَقَامَ عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَصَفَفْتُ عَلَيْهِ أَنَا وَالْيَتِيمُ وَرَاءَهُ وَالْعَجُوزُ مِنْ وَرَائِنَا فَصَلَّى بِنَا رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ انْصَرَفَقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَيْهِ عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا إِذَا كَانَ مَعَ الْإِمَامِ رَجُلٌ وَامْرَأَةٌ قَامَ الرَّجُلُ عَنْ يَمِينِ الْإِمَامِ وَالْمَرْأَةُ خَلْفَهُمَا وَقَدْ احْتَجَّ بَعْضُ النَّاسِ بِهَذَا الْحَدِيثِ فِي إِجَازَةِ الصَّلَاةِ إِذَا كَانَ الرَّجُلُ خَلْفَ الصَّفِّ وَحْدَهُ وَقَالُوا إِنَّ الصَّبِيَّ لَمْ تَكُنْ لَهُ صَلَاةٌ وَكَأَنَّ أَنَسًا كَانَ خَلْفَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَحْدَهُ فِي الصَّفِّ وَلَيْسَ الْأَمْرُ عَلَى مَا ذَهَبُوا إِلَيْهِ لِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَقَامَهُ مَعَ الْيَتِيمِ خَلْفَهُ فَلَوْلَا أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَعَلَ لِلْيَتِيمِ صَلَاةً لَمَا أَقَامَ الْيَتِيمَ مَعَهُ وَلَأَقَامَهُ عَنْ يَمِينِهِ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ مُوسَى بْنِ أَنَسٍ عَنْ أَنَسٍ أَنَّهُ صَلَّى مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَقَامَهُ عَنْ يَمِينِهِ وَفِي هَذَا الْحَدِيثِ دَلَالَةٌ أَنَّهُ إِنَّمَا صَلَّى تَطَوُّعًا أَرَادَ إِدْخَالَ الْبَرَكَةِ عَلَيْهِمْ

atugambiire [Ishaq Al Ansari] akagira ati; atugambiire [Ma’n] akagira ati; atugambiire [Malik bin Anas] kuruga ahari [Ishaq bin Abdullah bin Abu Talha] kuruga ahari [Anas bin Malik] ngu nyinenkuru -Mulaikah- akeeta Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam aha bugyenyi obu yaatekire. Bwanyima akarya yagira ati: 'Yemerere, nitwija kushaba'. Anas akagira ati; ‘Bwanyima nyemerera aha mukyeeka gwaitu ogwabaire guri ogurikwiragura ahabw’okuba gukaba gumazire obwire buraingwa gukoresiibwe. Kandi nkagishukyeera n’amaizi. Bwanyima y’ekyo, Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam akeemereraho, nyowe n’omwana w’empumi tukakora orunyiriri enyima ye, obwo enyima ye hakaba nihaija kubaho abazaire -ba nyinenkuru-. Akashaba naitwe raka ibiri reero yaarugaho.’ Abu Isa akagira ati; 'Hadiisi egi kuruga ahari Anas ni hasan ey'amazima. Hadiisi egi nayo neekorwa abanyabwengye abaingi, nibagira ngu Imam yaaba ari n’omushaija n’omukazi, obwo omushaija ayemerera aharubaju rwa buryo rwa Imam obwo omukazi ari enyima yaabo bombi. Abantu abamwe nibahakanisa hadiisi egi ngu nikiikirizibwa omuntu kushaba enyima y’omurongooti wenka. Kandi bakagira ngu, ‘Eshaara z’abaana abato tizibariirwe, n’ahabw’ekyo kikaba kiri nk’oku Anas omu bwire obwo yaabaire naashaba enyima ya nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam wenka enyima y’omurongooti. Kwonka ekizibu eki kikaba kitarikwetegyerezibwa gye nk’oku baabaire nibeetegyereza, ahabw’okuba omu bwire obwo Nabi akata Anas hamwe n’omwana muto enyima ye. Kuri nogira ngu nabi sallallaahu 'alaihi wasallam atarabara eshaara z'empumi, buzima akaba atarikwija kumuta na Anas, kandi nabi buzima akaba naija kumuta - Anas - aha rubaju rwe rwa buryo.' Kandi kikagambwa kuruga ahari Musa bin Anas, kuruga ahari Anas, ngu rimwe akashaba na nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam, bwanyima yamuta aha rubaju rwe rwa buryo’. Omuri hadiisi egi harimu enshonga ngu akashaba nabo eshaara za sunnah aine amatsiko ngu nibaija kutunga emigisha’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 218

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ قَالَ و حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ رَجَاءٍ الزُّبَيْدِيِّ عَنْ أَوْسِ بْنِ ضَمْعَجٍ قَال سَمِعْتُ أَبَا مَسْعُودٍ الْأَنْصَارِيَّ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَؤُمُّ الْقَوْمَ أَقْرَؤُهُمْ لِكِتَابِ اللَّهِ فَإِنْ كَانُوا فِي الْقِرَاءَةِ سَوَاءً فَأَعْلَمُهُمْ بِالسُّنَّةِ فَإِنْ كَانُوا فِي السُّنَّةِ سَوَاءً فَأَقْدَمُهُمْ هِجْرَةً فَإِنْ كَانُوا فِي الْهِجْرَةِ سَوَاءً فَأَكْبَرُهُمْ سِنًّا وَلَا يُؤَمُّ الرَّجُلُ فِي سُلْطَانِهِ وَلَا يُجْلَسُ عَلَى تَكْرِمَتِهِ فِي بَيْتِهِ إِلَّا بِإِذْنِهِقَالَ مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ قَالَ ابْنُ نُمَيْرٍ فِي حَدِيثِهِ أَقْدَمُهُمْ سِنًّا قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي سَعِيدٍ وَأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ وَمَالِكِ بْنِ الْحُوَيْرِثِ وَعَمْرِو بْنِ سَلَمَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ أَبِي مَسْعُودٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا أَحَقُّ النَّاسِ بِالْإِمَامَةِ أَقْرَؤُهُمْ لِكِتَابِ اللَّهِ وَأَعْلَمُهُمْ بِالسُّنَّةِ وَقَالُوا صَاحِبُ الْمَنْزِلِ أَحَقُّ بِالْإِمَامَةِ و قَالَ بَعْضُهُمْ إِذَا أَذِنَ صَاحِبُ الْمَنْزِلِ لَغَيْرِهِ فَلَا بَأْسَ أَنْ يُصَلِّيَ بِهِ وَكَرِهَهُ بَعْضُهُمْ وَقَالُوا السُّنَّةُ أَنْ يُصَلِّيَ صَاحِبُ الْبَيْتِ قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ وَقَوْلُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا يُؤَمُّ الرَّجُلُ فِي سُلْطَانِهِ وَلَا يُجْلَسُ عَلَى تَكْرِمَتِهِ فِي بَيْتِهِ إِلَّا بِإِذْنِهِ فَإِذَا أَذِنَ فَأَرْجُو أَنَّ الْإِذْنَ فِي الْكُلِّ وَلَمْ يَرَ بِهِ بَأْسًا إِذَا أَذِنَ لَهُ أَنْ يُصَلِّيَ بِهِ

atugambiire [Hannad] akagira ati; atugambiire [Abu Mu’awiyah] kuruga [Al A’masy] akagira ati; kandi atugambiire [Mahmud bin Ghailan] akagira ati; atugambiire [Abu Mu’awiyah] na [Abdullah bin Numair] kuruga [Al A’masy] kuruga [Isma’il bin Raja` Az Zubair] kuruga [Aus bin Dlam’aj] akagira ati; ‘Nkahurira [Abu Mas’ud Al Ansari] arikugira ati; 'Omutumwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam akagira ati: 'Oine obugabe bwingi kuba Imam w'abantu niwe arikukirayo kushoma Qur'an. Ku baraabe bari bamwe omu kushoma obwo orikwetegyereza Sunnah niwe arikukirayo. Ku baraabe bari bamwe omu Sunnah obwo nibo barikubanza kufuruka. Ku baraabe bari bamwe omu kufuruka obwo omukuru niwe mukuru. Hatarigira omuntu weena kuba omunyamurwa omu bushoboorozi bw’ondiijo kandi atashutama omu mwanya gwe ogw’omutaano omu nju ye okwihaho aine orusa rwe’. Mahmud bin Ghailan akagira ati; ‘Ibn Numair akagira omu hadiisi ye ati, ‘Omukuru omu myaka’. Abu Isa akagira ati; 'Omu shuura egi harimu n'ebyafaayo kuruga ahari Abu Sa'id Al Khudri, Anas bin Malik, Malik bin Al Huwairits na 'Amru bin Salamah'. Abu Isa akagira ati; ‘Hadiisi egi eya Abu Mas’ud n’ey’amazima. Hadiisi egi neeteebwa omu nkora abakugu omu bya sayansi, nibagira ngu; ‘Oine obugabe bwingi bw’okuba omunyamurwa niwe arikukirayo kushoma Qur’an kandi niwe arikukirayo kumanya Sunnah’. Nabo bagira ngu; ‘Mukama w’enju aine obugabe bw’okuba omunyamurwa’. Bamwe aharibo bakagira bati; 'Mukama w'enju ku araabe naaha orusa abandi obwo tihaine kibi omu kushaba nawe'. Kwonka abandi bakakihamya, bakagira ngu ‘sunna ni mukama w’enju orikuba imam’. Imam Ahmad bin Hambal akagira ati; 'Ebigambo by'omutumwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Hatarigira omuntu weena kuba imam ahansi y'obushoboorozi bw'ondiijo kandi atashutama omu mwanya gwe ogw'omutaano omu nju ye okwihaho aine orusa rwe'. Ku kiraabe nikiikirizibwa obwo nyine amatsiko ngu orusa orwo n'orwa buri omwe'. Bwanyima akahakanisa ngu nikiikirizibwa kwebembera okushaba we - mukama w'enju - yaaba naakiikiriza.

Hadith

Imam Tirmidzi : 219

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا الْمُغِيرَةُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا أَمَّ أَحَدُكُمْ النَّاسَ فَلْيُخَفِّفْ فَإِنَّ فِيهِمْ الصَّغِيرَ وَالْكَبِيرَ وَالضَّعِيفَ وَالْمَرِيضَ فَإِذَا صَلَّى وَحْدَهُ فَلْيُصَلِّ كَيْفَ شَاءَقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَدِيِّ بْنِ حَاتِمٍ وَأَنَسٍ وَجَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ وَمَالِكِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَأَبِي وَاقِدٍ وَعُثْمَانَ بْنِ أَبِي الْعَاصِ وَأَبِي مَسْعُودٍ وَجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ اخْتَارُوا أَنْ لَا يُطِيلَ الْإِمَامُ الصَّلَاةَ مَخَافَةَ الْمَشَقَّةِ عَلَى الضَّعِيفِ وَالْكَبِيرِ وَالْمَرِيضِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَأَبُو الزِّنَادِ اسْمُهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ ذَكْوَانَ وَالْأَعْرَجُ هُوَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ هُرْمُزَ الْمَدِينِيُّ وَيُكْنَى أَبَا دَاوُدَ

atugambiire [Qutaibah] akagira ati; atugambiire [Al Mughirah bin Abdurrahman] kuruga ahari [Abu Az Zinad] kuruga ahari [Al A’raj] kuruga ahari [Abu Hurairah] ngu nabi saw. N’ahabw’ekyo ku araabe naashaba wenka, ashabe nk’oku arikwenda’. Abu Isa akagira ati; 'Omu shuura egi harimu n'ebitebyo kuruga ahari Adi bin Hatim, Anas, Jabir bin Samrah, Malik bin Abdullah, Abu Waqid, Usman bin Abu Al 'Ash, Abu Mas'ud, Jabir bin Abdullah na Ibnu Abbas'. Hadiisi egi kuruga ahari Abu Hurairah ni Hasan Sahih. Eki n’ekiteekateeko ky’abanyabwengye baingi, nibakunda obutamara obwire buraingwa omu kushaba ahabw’okutiina kuremesa abaine amaani makye, abakaikuru n’abagurusi n’abarwaire.’ Abu Isa akagira ati; 'Eiziina rya Abu Az Zinad ni Abdullah bin Dzakwan, kandi Al A'raj ni Abdurrahman bin Hurmuz Al Madini, kandi nawe aine eiziina ry'ekitinisa erya Abu Dawud'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 220

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ أَخَفِّ النَّاسِ صَلَاةً فِي تَمَامٍقَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَاسْمُ أَبِي عَوَانَةَ وَضَّاحٌ قَالَ أَبُو عِيسَى سَأَلْتُ قُتَيْبَةَ قُلْتُ أَبُو عَوَانَةَ مَا اسْمُهُ قَالَ وَضَّاحٌ قُلْتُ ابْنُ مَنْ قَالَ لَا أَدْرِي كَانَ عَبْدًا لِامْرَأَةٍ بِالْبَصْرَةِ

atugambiire [Qutaibah] akagira ati; atugambiire [Abu Awanah] kuruga [Qatadah] kuruga [Anas bin Malik] akagira ati; 'Omutumwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam akaba ari omuntu owabaire ashaba munonga n'obu araabe yaabaire ahikirire'. Abu Isa akagira ati; ‘Hadiisi egi n’ey’amazima. Eiziina rya Abu Awana rikaba riri Wadldlah’. Abu Isa akagira ati; ‘Obwire obumwe nkabuuza Qutaibah; Eiziina rya Abu Awanah ni riiha?’ akagarukamu ati: ‘Wadldlah’. Nagaruka nabuuza nti omwana w'oha? Akagarukamu ati, ‘Tindikumanya, omuri Basrah akaba ari omuhuuku w’omukazi’.