Imam Tirmidzi : 201
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ بُرْقَانَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ الْأَصَمِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَقَدْ هَمَمْتُ أَنْ آمُرَ فِتْيَتِي أَنْ يَجْمَعُوا حُزَمَ الْحَطَبِ ثُمَّ آمُرَ بِالصَّلَاةِ فَتُقَامَ ثُمَّ أُحَرِّقَ عَلَى أَقْوَامٍ لَا يَشْهَدُونَ الصَّلَاةَقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ وَأَبِي الدَّرْدَاءِ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَمُعَاذِ بْنِ أَنَسٍ وَجَابِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُمْ قَالُوا مَنْ سَمِعَ النِّدَاءَ فَلَمْ يُجِبْ فَلَا صَلَاةَ لَهُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ هَذَا عَلَى التَّغْلِيظِ وَالتَّشْدِيدِ وَلَا رُخْصَةَ لِأَحَدٍ فِي تَرْكِ الْجَمَاعَةِ إِلَّا مِنْ عُذْرٍ
uwacu iwa [Hannad] uwacu; uwacu iwa [Waki'] kud i [Ja'far bin Burqan] kud i [Yazid bin Al Asham] kud i [Abu Hurairah] kud i bang jabila sallallaahu 'alaihi wasallam, ewacu: 'Amito andha ni cwalu dhanu para ma fodi gitie aradu ni coko yen, man aciko ni rwo ubed nuti, i ngeye awango ot pa ju ma gibedo ngo i rwo'. Abu Isa uwacu; 'I dul maeni, lembe moko nuti kud ibang Abdullah bin Mas'ud, Abu Darda, Ibnu Abbas, Mu'adz bin Anas man Jabir'. Abu Isa uwacu; 'Hadith pa Abu Hurairah eni utiye mandha. Jukoro kud ibang jurimo pa jabila sallallaahu 'alaihi wasallam i yore madwong, giwacu niya, 'Ngati moko ci ma winjo lwongo mi rwo man edwoko ngo lwongo, ci rwo epe pire'. Man ju ma gisomo lembe mi ngec moko giwacu; 'Eni juweco pire lee man epe man epe yot ni ngati moko ni weko rwo mi cokiri manangu epe ku lembe ma eweko'.
Imam Tirmidzi : 202
قَالَ مُجَاهِدٌوَسُئِلَ ابْنُ عَبَّاسٍ عَنْ رَجُلٍ يَصُومُ النَّهَارَ وَيَقُومُ اللَّيْلَ لَا يَشْهَدُ جُمْعَةً وَلَا جَمَاعَةً قَالَ هُوَ فِي النَّارِقَالَ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ هَنَّادٌ حَدَّثَنَا الْمُحَارِبِيُّ عَنْ لَيْثٍ عَنْ مُجَاهِدٍ قَالَ وَمَعْنَى الْحَدِيثِ أَنْ لَا يَشْهَدَ الْجَمَاعَةَ وَالْجُمُعَةَ رَغْبَةً عَنْهَا وَاسْتِخْفَافًا بِحَقِّهَا وَتَهَاوُنًا بِهَا
[Mujahid] uwacu; '[Ibn Abbas] jupenje wang acel ikum ngati moko ma timo kec dyeceng man lega dyewor, ento ebed ecidho ngo i rwo mi ceng abic man rwo mi cokiri i ot pa Mungu?' edwoko kumae, 'Ngati eni utiye i nam mac'. Ewecu; 'Juyero iwa ni [Hannad] ewacu kumae; uwacu iwa [Al Muharibi] kud i [AL Laits] kud i [Mujahid] ewacu; 'Thelembe pa hadith eni utiye nya ngati ucikere ngo ni cidho i rwo mi ceng abic man rwo mi cokiri ku ngei cwiny, man bende ni dwoko piny man ni jwigo twero pa ngati'.
Imam Tirmidzi : 203
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا يَعْلَى بْنُ عَطَاءٍ حَدَّثَنَا جَابِرُ بْنُ يَزِيدَ بْنِ الْأَسْوَدِ الْعَامِرِيُّ عَنْ أَبِيهِ قَالَشَهِدْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَجَّتَهُ فَصَلَّيْتُ مَعَهُ صَلَاةَ الصُّبْحِ فِي مَسْجِدِ الْخَيْفِ قَالَ فَلَمَّا قَضَى صَلَاتَهُ وَانْحَرَفَ إِذَا هُوَ بِرَجُلَيْنِ فِي أُخْرَى الْقَوْمِ لَمْ يُصَلِّيَا مَعَهُ فَقَالَ عَلَيَّ بِهِمَا فَجِيءَ بِهِمَا تُرْعَدُ فَرَائِصُهُمَا فَقَالَ مَا مَنَعَكُمَا أَنْ تُصَلِّيَا مَعَنَا فَقَالَا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا كُنَّا قَدْ صَلَّيْنَا فِي رِحَالِنَا قَالَ فَلَا تَفْعَلَا إِذَا صَلَّيْتُمَا فِي رِحَالِكُمَا ثُمَّ أَتَيْتُمَا مَسْجِدَ جَمَاعَةٍ فَصَلِّيَا مَعَهُمْ فَإِنَّهَا لَكُمَا نَافِلَةٌقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ مِحْجَنٍ الدِّيلِيِّ وَيَزِيدَ بْنِ عَامِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ يَزِيدَ بْنِ الْأَسْوَدِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالُوا إِذَا صَلَّى الرَّجُلُ وَحْدَهُ ثُمَّ أَدْرَكَ الْجَمَاعَةَ فَإِنَّهُ يُعِيدُ الصَّلَوَاتِ كُلَّهَا فِي الْجَمَاعَةِ وَإِذَا صَلَّى الرَّجُلُ الْمَغْرِبَ وَحْدَهُ ثُمَّ أَدْرَكَ الْجَمَاعَةَ قَالُوا فَإِنَّهُ يُصَلِّيهَا مَعَهُمْ وَيَشْفَعُ بِرَكْعَةٍ وَالَّتِي صَلَّى وَحْدَهُ هِيَ الْمَكْتُوبَةُ عِنْدَهُمْ
uwacu iwa [Ahmad bin Mani'] uwacu; uwacu iwa [Husyaim] uwacu; ukoro iwa [Ya'la bin 'Atha`] uwacu; uwacu iwa [Jabir bin Yazid bin Al Aswad Al 'Amiri] kud ibang [wone] ewacu; 'I kare moko atimo Hajj ku jabila sallallaahu 'alaihi wasallam, man atimo rwo mi uthieno kude i Al Khaif mosque.' Ewecu; 'Kinde ma edaru timo rwo mi uthieno man eloko wange, nyathotho dhanu ario ma giai kud i thek mange ma gimondo ngo i rwo mi cokiri kude. Pieno ewacu kumae: ‘Kel dhanu ario eno keni!’ pieno jukelo gi i wang jabila podi ler migi ube yeng yeng. Eyero kumae: ‘Ango ma cerowu ni rwo kudwa?’ gidwoko kumae, 'O Jakwenda pa Allah, walego i kabedo mwa,' ewacu: 'Kud itim, tek itimo i kabedo peri, ci ibin i mosque ma timo lega mi cokiri man i rwo kugi, kum eno bibedo foc pi nafilah pi wun ario zoo'. Ewecu; 'I dul maeni de lembe mukadho pa Mihjan Ad Dili man Yazid bin Amir'. Abu Isa uwacu; 'Hadith pa Yazid bin Al Aswad utiye hasan mandha, eni paru pa ju ma gisomo lee. Paru eni de utiye pa Sufyan Ats Tsauri, Syafi'i, Ahmad man Ishaq'. Giwacu kumae; 'Ka ngati moko udaru lega kende man enwango nia ebe lega i cokiri, ci wek edwoko lega pare ceke i cokiri. Man ka ngati moko ukwayu Maghrib kende man ukwayu i cokiri, eca giwacu kumae, 'Wek eleg kugi man etim, ma rwo ma etimo kende ubedo fardlu igi'.
Imam Tirmidzi : 204
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ سُلَيْمَانَ النَّاجِيِّ الْبَصْرِيِّ عَنْ أَبِي الْمُتَوَكِّلِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ قَالَجَاءَ رَجُلٌ وَقَدْ صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَيُّكُمْ يَتَّجِرُ عَلَى هَذَا فَقَامَ رَجُلٌ فَصَلَّى مَعَهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي أُمَامَةَ وَأَبِي مُوسَى وَالْحَكَمِ بْنِ عُمَيْرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ أَبِي سَعِيدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ مِنْ التَّابِعِينَ قَالُوا لَا بَأْسَ أَنْ يُصَلِّيَ الْقَوْمُ جَمَاعَةً فِي مَسْجِدٍ قَدْ صَلَّى فِيهِ جَمَاعَةٌ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ و قَالَ آخَرُونَ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ يُصَلُّونَ فُرَادَى وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَمَالِكٌ وَالشَّافِعِيُّ يَخْتَارُونَ الصَّلَاةَ فُرَادَى وَسُلَيْمَانُ النَّاجِيُّ بَصْرِيٌّ وَيُقَالُ سُلَيْمَانُ بْنُ الْأَسْوَدِ وَأَبُو الْمُتَوَكِّلِ اسْمُهُ عَلِيُّ بْنُ دَاوُدَ
uwacu iwa [Hannad] uwacu; uwacu iwa [Abdah] kud i [Sa'id bin Abu Arubah] kud i [Sulaiman An Naji Al Bashri] kud i [Abu Al Mutawakkil] kud i [Abu Sa'id] ewacu; 'Ng'atu moko ubino kinde ma jakwenda pa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam ubedu ka lega, ewacu kumae: 'Nga ma mitu timo kuloka - yenyo foc - ku ngati eni?' man ngati moko ucungu man elego kude'. Ewecu; 'I dul maeni, lembe mukadho pa Abu Umamah, Abu Musa man Al Hakam bin Umair'. Abu Isa uwacu; Hadith pa Abu Sa'id utiye ku rwom pa hasan, eni utiye paru ma jukwanu ungo kende kende ni ngati acel m'ikind jurimo pa jabila sallallaahu 'alaihi wasallam man ni ju ma giai kud i kind tabi'in. Giwacu kumae; 'E ber igi ni timo rwo mi cokiri i mosque ma rwo mi cokiri jutimo i iye'. Paru eni ugam utingo pa Ahmad ku Ishaq. Ikinde marom, ju ma gisomo mange giwacu niya, 'Wek gi rwo kendgi'. Paru eni ugam utingo ku Sufyan Ats Tsauri, bin Al Mubarak, Malik man Syafi'i. Giyeru ni lega giri giri. Sulaiman An Naji uai i Basrah, julwonge ni Sulaiman bin Al Aswad. Ikinde marom, nying Abu Al Mutawakkil ubedo Ali bin Dawud'.
Imam Tirmidzi : 205
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ السَّرِيِّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ حَكِيمٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي عَمْرَةَ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ شَهِدَ الْعِشَاءَ فِي جَمَاعَةٍ كَانَ لَهُ قِيَامُ نِصْفِ لَيْلَةٍ وَمَنْ صَلَّى الْعِشَاءَ وَالْفَجْرَ فِي جَمَاعَةٍ كَانَ لَهُ كَقِيَامِ لَيْلَةٍقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَأَنَسٍ وَعُمَارَةَ بْنِ رُوَيْبَةَ وَجُنْدَبِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سُفْيَانَ الْبَجَلِيِّ وَأُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ وَأَبِي مُوسَى وَبُرَيْدَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عُثْمَانَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي عَمْرَةَ عَنْ عُثْمَانَ مَوْقُوفًا وَرُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ عُثْمَانَ مَرْفُوعًا
uwacu iwa [Mahmud bin Ghailan] uwacu; uwacu iwa [Bisyr bin As Sari] uwacu; uwacu iwa [Sufyan] kud i [Uthman bin Hakim] kud i [Abdurrahman bin Abu Amrah] kud i [Uthman bin 'Affan] ewacu; 'Jakwenda pa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam uwacu: 'Ngati moko ci ma timo rwo Isha i cokiri binwangu foc mi rwo nusu dyewor, man ngati moko ci ma timo rwo mi diewor man mi uthieno i cokiri binwangu foc mi rwo diewor acel'. Ewecu; 'I dul maeni, lembe moko nuti kud ibang Ibn Umar, Abu Hurairah, Anas, Umarah bin Ruwaibah, Jundab bin Abdullah bin Sufyan Al Bajali, Ubai bin Ka'ab, Abu Musa man Buraidah'. Abu Isa uwacu; Hadith pa Uthman utiye hasan mandha. Hadith eni de jukoro kud ibang Abdurrahman bin Abu Amrah kud ibang Uthman i yore ma mauquf. Man hadith eni de jukoro kud ibang Uthman iyore madwong.
Imam Tirmidzi : 206
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا دَاوُدُ بْنُ أَبِي هِنْدٍ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ جُنْدَبِ بْنِ سُفْيَانَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ صَلَّى الصُّبْحَ فَهُوَ فِي ذِمَّةِ اللَّهِ فَلَا تُخْفِرُوا اللَّهَ فِي ذِمَّتِهِقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
uwacu iwa [Muhammad bin Basysyar] uwacu; uwacu iwa [Yazid bin Harun] uwacu; ukoro iwa [Dawud bin Abu Hind] kud i [Al Hasan] kud i [Jundab bin Sufyan] kud i bang jabila sallallaahu 'alaihi wasallam, ewacu kumae: 'Ngati moko ci ma timo rwo mi uthieno utiye i cing Allah, pieno kud iwek genogen pa Allah'.
Imam Tirmidzi : 207
حَدَّثَنَا عَبَّاسٌ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ كَثِيرٍ أَبُو غَسَّانَ الْعَنْبَرِيُّ عَنْ إِسْمَعِيلَ الْكَحَّالِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَوْسٍ الْخُزَاعِيِّ عَنْ بُرَيْدَةَ الْأَسْلَمِيِّعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بَشِّرْ الْمَشَّائِينَ فِي الظُّلَمِ إِلَى الْمَسَاجِدِ بِالنُّورِ التَّامِّ يَوْمَ الْقِيَامَةِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ مَرْفُوعٌ هُوَ صَحِيحٌ مُسْنَدٌ وَمَوْقُوفٌ إِلَى أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ يُسْنَدْ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
uwacu iwa [Abbas Al Anbari] uwacu; uwacu iwa [Yahya bin Katsir Abu Ghassan Al Anbari] kud i [Isma'il Al Kahhal] kud i [Abdullah bin Aus Al Khuza'i] kud i [Buraidah Al Aslami] kud i bang jabila sallallaahu 'alaihi wasallam, ewacu kumae: 'Mi kwena maber ni ju ma wotho i dyewor mi mudho pa ot pa Mungu ni ceng' ma leng' Cer'. Abu Isa uwacu; 'Hadith eni utiye gharib kud i rwom maeni, ento utiye marfu' man sanad pare utiye mandha. Etundo kende i bang juwadi pa jabila man etuc ungo ibang jabila sallallahu 'alaihi wasallam'.
Imam Tirmidzi : 208
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَيْرُ صُفُوفِ الرِّجَالِ أَوَّلُهَا وَشَرُّهَا آخِرُهَا وَخَيْرُ صُفُوفِ النِّسَاءِ آخِرُهَا وَشَرُّهَا أَوَّلُهَاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَأَبِي سَعِيدٍ وَأُبَيٍّ وَعَائِشَةَ وَالْعِرْبَاضِ بْنِ سَارِيَةَ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ يَسْتَغْفِرُ لِلصَّفِّ الْأَوَّلِ ثَلَاثًا وَلِلثَّانِي مَرَّةً
uwacu iwa [Qutaibah] uwacu; uwacu iwa [Abdul Aziz bin Muhammad] kud i [Suhail bin Abu Salih] kud i [baba pare] kud i [Abu Hurairah] ewacu; 'Jakwenda pa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam uwacu: 'Rwom maber loyo pa coo ma rwo utiye ngati ma kwonge man marac uloyu utiye ngati ma tok cen. Man rwom maber pa mon ma rwo utiye acel ma ngeye man marac utiye acel ma kore. Ewecu; 'I dul maeni, lembe moko nuti kud ibang Jabir, Ibn Abbas, Abu Sa'id, Ubai, 'Aisyah, Irbadl bin Sariyah man Anas'. Abu Isa uwacu; 'Hadith pa Abu Hurairah eni utiye mandha. Man juweco bende nia jabila sallallaahu 'alaihi wasallam upenjo kisa ni ju ma gibedo i rwom mir acel wang adek, man rwom mir aryo wang aryo'.
Imam Tirmidzi : 209
و قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْ أَنَّ النَّاسَ يَعْلَمُونَ مَا فِي النِّدَاءِ وَالصَّفِّ الْأَوَّلِ ثُمَّ لَمْ يَجِدُوا إِلَّا أَنْ يَسْتَهِمُوا عَلَيْهِ لَاسْتَهَمُوا عَلَيْهِقَالَ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ سُمَيٍّ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ عَنْ مَالِكٍ نَحْوَهُ
Jakwenda sallallaahu 'alaihi wasallam uwacu: 'Ka dhanu ung'eyo adwogi mi timo lwong'o mi lega man rwom mir acel, ci gicopo nwangu ngo tek gi goyo kwir, andha gibi goyo kwir pi nwangu'. Ewecu; ' [Ishaq bin Musa] uwacu iwa kud i [Ma'n] ma ewacu; uwacu iwa [Malik] kud i [Sumai] kud i [Abu Shalih] kud i [Abu Hurairah] kud i bang jabila sallallaahu 'alaihi wasallam calu i hadith. Man [Qutaibah] de uwacu iwa kud i [Malik] calu i hadith'.
Imam Tirmidzi : 210
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُسَوِّي صُفُوفَنَا فَخَرَجَ يَوْمًا فَرَأَى رَجُلًا خَارِجًا صَدْرُهُ عَنْ الْقَوْمِ فَقَالَ لَتُسَوُّنَّ صُفُوفَكُمْ أَوْ لَيُخَالِفَنَّ اللَّهُ بَيْنَ وُجُوهِكُمْقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ وَالْبَرَاءِ وَجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَأَنَسٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَعَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ مِنْ تَمَامِ الصَّلَاةِ إِقَامَةُ الصَّفِّ وَرُوِيَ عَنْ عُمَرَ أَنَّهُ كَانَ يُوَكِّلُ رِجَالًا بِإِقَامَةِ الصُّفُوفِ فَلَا يُكَبِّرُ حَتَّى يُخْبَرَ أَنَّ الصُّفُوفَ قَدْ اسْتَوَتْ وَرُوِيَ عَنْ عَلِيٍّ وَعُثْمَانَ أَنَّهُمَا كَانَا يَتَعَاهَدَانِ ذَلِكَ وَيَقُولَانِ اسْتَوُوا وَكَانَ عَلِيٌّ يَقُولُ تَقَدَّمْ يَا فُلَانُ تَأَخَّرْ يَا فُلَانُ
uwacu iwa [Qutaibah] uwacu; uwacu iwa [Abu Awanah] kud i [Simak bin Harb] kud i [An Nu'man bin Basyir] ewacu; 'Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam jutiyo kudu pi yiko lega mwa. Pieno inindu acel ewok woko man eneno ngati moku ma kore ucungo anyim uloyu dhanu mukende, ewacu kumae: 'Wuket rwom peri kakare nyo Allah bipokowu.' Imam Tirmidhi uwacu, 'I dul maeni, lembe moko nuti kud ibang Jabir bin Samrah, Al Barra, Jabir bin Abdullah, Anas, Abu Hurairah man 'Aisyah'. Abu Isa uwacu; 'Hadith pa Nu'man bin Basir eni utiye mandha.' Jukoro kud i bang jabila sallallaahu 'alaihi wasallam, nia ewacu kumae: 'Piny moko ma ber pa rwo utiye ni dwoko rwom pa rwo'. Jukoro bende kud i bang Umar nia edaru ungolo dhanu mapol ni dwoko rwom pa rwo, man ecaku ngo takbir nitundu enwango lembe nia rwom pa rwo ubedo atira. Jukoro bende kud ibang Ali ku Uthman nia gin ario zoo gibed giketho wigi ikum lembe eni. Gi ario zoo giwacu: 'Keth lega peri'. Ali saa moko ewacu kumae; 'Cidhi anyim, kumeno ku kumeno, dok ngeye, kumeno ku kumeno'.
Imam Tirmidzi : 211
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا خَالِدٌ الْحَذَّاءُ عَنْ أَبِي مَعْشَرٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لِيَلِيَنِّي مِنْكُمْ أُولُو الْأَحْلَامِ وَالنُّهَى ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ وَلَا تَخْتَلِفُوا فَتَخْتَلِفَ قُلُوبُكُمْ وَإِيَّاكُمْ وَهَيْشَاتِ الْأَسْوَاقِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ وَأَبِي مَسْعُودٍ وَأَبِي سَعِيدٍ وَالْبَرَاءِ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ مَسْعُودٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ يُعْجِبُهُ أَنْ يَلِيَهُ الْمُهَاجِرُونَ وَالْأَنْصَارُ لِيَحْفَظُوا عَنْهُ قَالَ وَخَالِدٌ الْحَذَّاءُ هُوَ خَالِدُ بْنُ مِهْرَانَ يُكْنَى أَبَا الْمُنَازِلِ قَالَ و سَمِعْت مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ يَقُولُ يُقَالُ إِنَّ خَالِدًا الْحَذَّاءَ مَا حَذَا نَعْلًا قَطُّ إِنَّمَا كَانَ يَجْلِسُ إِلَى حَذَّاءٍ فَنُسِبَ إِلَيْهِ قَالَ وَأَبُو مَعْشَرٍ اسْمُهُ زِيَادُ بْنُ كُلَيْبٍ
uwacu iwa [Nashr bin Ali Al Jahdlami] uwacu; uwacu iwa [Yazid bin Zurai'] uwacu; uwacu iwa [Khalid Al Hadza`] kud i [Abu Ma'syar] kud i [Ibrahim] kud i [Alqamah] kud i [Abdullah] kud i bang jabila sallallaahu 'alaihi wasallam, ewacu kumae: 'Wek ngati ma ngeye ubedo ngati ma ngeyo lembe man ma dit uloyu ikindwu, ingeye, ingeye. Man kud wubed ku laro lembe nitundu cwinywu utur. Man bed cen kud lworo mi soko. Ewecu; 'I dul maeni, lembe moko nuti kud ibang Ubai bin Ka'ab, Abu Mas'ud, Abu Sa'id, Al Bara man Anas'. Jukoro bende kud i bang jabila sallallaahu 'alaihi wasallam nia emaru ka ju ma gibedo i ngeye ubedo Muhajirin man Ansar, kara gi gwoke.' Ewecu; 'Khalid Al Hadza' ubedo Khalid bin Mihran, julwonge ni Abu Al Manazil'. Ewecu; 'Awinjo Muhammad bin Isma'il uwacu; 'Juwacu nia Khalid Al Hadza` ubedo ngo ku wara. Ebed ebedo iwi wara nitundo ma julwonge kumeno. Ewecu; Nying Abu Ma'syar ubedo Ziyad bin Kulaib.
Imam Tirmidzi : 212
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ يَحْيَى بْنِ هَانِئِ بْنِ عُرْوَةَ الْمُرَادِيِّ عَنْ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ مَحْمُودٍ قَالَصَلَّيْنَا خَلْفَ أَمِيرٍ مِنْ الْأُمَرَاءِ فَاضْطَرَّنَا النَّاسُ فَصَلَّيْنَا بَيْنَ السَّارِيَتَيْنِ فَلَمَّا صَلَّيْنَا قَالَ أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ كُنَّا نَتَّقِي هَذَا عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَوَفِي الْبَاب عَنْ قُرَّةَ بْنِ إِيَاسٍ الْمُزَنِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ كَرِهَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنْ يُصَفَّ بَيْنَ السَّوَارِي وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَقَدْ رَخَّصَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي ذَلِكَ
uwacu iwa [Hannad] uwacu; uwacu iwa [Waki'] kud i [Sufyan] kud i [Yahya bin Hani` bin Urwah Al Muradi] kud i [Abdul Hamid bin Mahmud] ewacu; 'I kare moko wa rwo ingey jatel wiwa acel, man dhanu ucwalu - gi nya - nitundo wa rwo ikind m'udong ario. I ngei ma wadaru lega [Anas bin Malik] uwacu; 'Waweko lembe ma kumeno i rundi pa jabila sallallaahu 'alaihi wasallam'. Ewecu; 'I dul maeni, hadith moko nuti kud i Qurrah bin Iyas Al Muzani'. Abu Isa uwacu; 'Hadith eni kud ibang Anas utiye hasan mandha. Ju ma gisomo moko giyio ni timo rwom mi rwo ikind piny aryo. Eni ubedo paru pa Imam Ahmad ku Ishaq, ento jumoko ma gingeyo lembe gi miyo kony.
Imam Tirmidzi : 213
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ حُصَيْنٍ عَنْ هِلَالِ بْنِ يَسَافٍ قَالَأَخَذَ زِيَادُ بْنُ أَبِي الْجَعْدِ بِيَدِي وَنَحْنُ بِالرَّقَّةِ فَقَامَ بِي عَلَى شَيْخٍ يُقَالُ لَهُ وَابِصَةُ بْنُ مَعْبَدٍ مِنْ بَنِي أَسَدٍ فَقَالَ زِيَادٌ حَدَّثَنِي هَذَا الشَّيْخُ أَنَّ رَجُلًا صَلَّى خَلْفَ الصَّفِّ وَحْدَهُ وَالشَّيْخُ يَسْمَعُ فَأَمَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُعِيدَ الصَّلَاةَقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيِّ بْنِ شَيْبَانَ وَابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ وَابِصَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ كَرِهَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنْ يُصَلِّيَ الرَّجُلُ خَلْفَ الصَّفِّ وَحْدَهُ وَقَالُوا يُعِيدُ إِذَا صَلَّى خَلْفَ الصَّفِّ وَحْدَهُ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَقَدْ قَالَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ يُجْزِئُهُ إِذَا صَلَّى خَلْفَ الصَّفِّ وَحْدَهُ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ وَقَدْ ذَهَبَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْكُوفَةِ إِلَى حَدِيثِ وَابِصَةَ بْنِ مَعْبَدٍ أَيْضًا قَالُوا مَنْ صَلَّى خَلْفَ الصَّفِّ وَحْدَهُ يُعِيدُ مِنْهُمْ حَمَّادُ بْنُ أَبِي سُلَيْمَانَ وَابْنُ أَبِي لَيْلَى وَوَكِيعٌ وَرَوَى حَدِيثَ حُصَيْنٍ عَنْ هِلَالِ بْنِ يَسَافٍ غَيْرُ وَاحِدٍ مِثْلَ رِوَايَةِ أَبِي الْأَحْوَصِ عَنْ زِيَادِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ وَابِصَةَ بْنِ مَعْبَدٍ وَفِي حَدِيثِ حُصَيْنٍ مَا يَدُلُّ عَلَى أَنَّ هِلَالًا قَدْ أَدْرَكَ وَابِصَةَ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْحَدِيثِ فِي هَذَا فَقَالَ بَعْضُهُمْ حَدِيثُ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ هِلَالِ بْنِ يَسَافٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ رَاشِدٍ عَنْ وَابِصَةَ بْنِ مَعْبَدٍ أَصَحُّ وَقَالَ بَعْضُهُمْ حَدِيثُ حُصَيْنٍ عَنْ هِلَالِ بْنِ يَسَافٍ عَنْ زِيَادِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ وَابِصَةَ بْنِ مَعْبَدٍ أَصَحُّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا عِنْدِي أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ عَمْرِو ابْنِ مُرَّةَ لِأَنَّهُ قَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ حَدِيثِ هِلَالِ بْنِ يَسَافٍ عَنْ زِيَادِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ وَابِصَةَ
uwacu iwa [Hannad] uwacu; uwacu iwa [Abu Al Ahwash] kud i [Hushain] kud i [Hilal bin Yasaf] uwacu; Ziyad bin Abu Al Ja'd umaku cinga ikare ma wabedu iwi ngom ma lum - ma pii unyai -. I ngeye etera ni rombu ku sheikh moko ma julwonge [Wabishah bin Ma'bad] kud i Bani Asad. Abri uwacu; 'Sheikh eni uwacu ira, nindo moko ngati moko ubedu ka lega kende in ngeye, sheikh uwinjo Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam ungolo ni jadhum eca edok lega pare kendu'. Abu Isa uwacu; 'I dul maeni, lembe mukadho pa Ali bin Syaiban man Ibn Abbas'. Abu Isa uwacu; 'Hadith pa Wabishah eni utiye i rwom pa hasan. Ju ma gisomo moko gi rwo kendgi in ngeye pa imam, giwacu; 'Umitu edok etim lega pare kendu ka etimo kende ingey imam'. Paru eni ugam utingo pa Ahmad ku Ishaq. Man jumoko ma gisomo, 'Ka ekwayu kende ingey imam eca romo'. Paru eni ugam utingo ku Sufyan Ats Tsauri, bin Al Mubarak man Syafi'i. Ju ma gisomo moko kud i Kufa de gilubu hadith pa Wabishah bin Ma'bad, giwacu; 'Ngati moko ci ma rwo kende in ngeye ucikere ni timo rwo pare'. Ikind ju ma gitiye ku paru eni utiye Hammad bin Sulaiman, Ibn Abu Laila man Waki'. Hushain hadith pa Hilal bin Yasaf juweco pire kud ibang dhanu madwong, calu lembe mukadho pa Abu Al Ahwash, kud ibang Ziyad bin Abu Al Ja'd, kud ibang Wabishah bin Ma'bad. I Hushain hadith eni, nyutho nia Hilal urombo ku Wabishah. I lembe eni, lembe moko ubedu nuti ikind ju ma gingeyo lembe mi hadith, jumoko m'ikindgi uwacu; 'Hadith ma jukoro kud i 'Amru bin Murrah, kud i Hilal bin Yasaf, kud i 'Amru bin Risydin, kud i Wabishah bin Ma'bad utiye lemandha. ento jumoko wacu niya, 'Hadith pa Hushain ma jukoro kud i bang Hilal bin Yasaf, kud i bang Ziyad bin Abu Al Ja'd, kud i bang Wabishah bin Ma'bad utiye lemandha'. Abu Isa uwacu; 'I paru para, hadith eni utiye mandha uloyu hadith pa Amru bin Murrah. Pien hadith eni de juwodho kud i hadith pa Hilal bin Yasaf, kud i Ziyad bin Abu Al Ja'd, kud i Wabishah'.
Imam Tirmidzi : 214
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ هِلَالِ بْنِ يَسَافٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ رَاشِدٍ عَنْ وَابِصَةَ بْنِ مَعْبَدٍأَنَّ رَجُلًا صَلَّى خَلْفَ الصَّفِّ وَحْدَهُ فَأَمَرَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُعِيدَ الصَّلَاةَقَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت الْجَارُودَ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعًا يَقُولُ إِذَا صَلَّى الرَّجُلُ خَلْفَ الصَّفِّ وَحْدَهُ فَإِنَّهُ يُعِيدُ
uwacu iwa [Muhammad bin Basysyar] uwacu; uwacu iwa [Muhammad bin Ja'far] uwacu; uwacu iwa [Syu'bah] kud i ['Amru bin Murrah] kud i [Hilal bin Yasaf] kud i [Amru bin Rasyid] kud i [Wabishah bin Ma'bad] uwacu; 'Ng'atu moko ubedu ka lega kende in ngeye, eka jabila sallallaahu 'alaihi wasallam ungolo ire nia edok etim lega ne kendu'. Abu Isa uwacu; 'Awinjo 'Al Jarud uwacu; 'Awinjo Waki' uwacu; 'Ka ngati moko ulego kende in ngeye, ci umitu edok kendo'.
Imam Tirmidzi : 215
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنْ الْعَطَّارُ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ كُرَيْبٍ مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَصَلَّيْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ لَيْلَةٍ فَقُمْتُ عَنْ يَسَارِهِ فَأَخَذَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِرَأْسِي مِنْ وَرَائِي فَجَعَلَنِي عَنْ يَمِينِهِقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ أَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ قَالُوا إِذَا كَانَ الرَّجُلُ مَعَ الْإِمَامِ يَقُومُ عَنْ يَمِينِ الْإِمَامِ
uwacu iwa [Qutaibah] uwacu; uwacu iwa [Daud bin Abdurrahman Al Atthar] kud i ['Amru bin Dinar] kud i [Kuraib] jatic pa Ibn Abbas kud i [Ibnu Abbas], ewacu; 'I diewor acel abedo ka lega ku jabila sallallaahu 'alaihi wasallam, nangu acungu ingete ma lacwic, eka jakwenda pa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam umaku wiya kud i ngeye man eloko cinge ma yor acam.' Abu Isa uwacu; 'I dul maeni, lembe mukadho pa Anas de utiye'. Abu Isa uwacu; 'Hadith pa Ibn Abbas eni utiye hasan mandha. Hadith eni jutimo ku ju ma gisomo lembe mi ng'om kud i kind jurimo pa jabila sallallaahu 'alaihi wasallam man ju ma gibino i ngeye. Giwacu kumae; 'Ka ngati moko rwo ku imam, umitu eleg ku cinge ma yor acam'.
Imam Tirmidzi : 216
حَدَّثَنَا بُنْدَارٌ مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عَدِيٍّ قَالَ أَنْبَأَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍ قَالَأَمَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا كُنَّا ثَلَاثَةً أَنْ يَتَقَدَّمَنَا أَحَدُنَاقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ وَجَابِرٍ وَأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ سَمُرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا إِذَا كَانُوا ثَلَاثَةً قَامَ رَجُلَانِ خَلْفَ الْإِمَامِ وَرُوِيَ عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ أَنَّهُ صَلَّى بِعَلْقَمَةَ وَالْأَسْوَدِ فَأَقَامَ أَحَدَهُمَا عَنْ يَمِينِهِ وَالْآخَرَ عَنْ يَسَارِهِ وَرَوَاهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ تَكَلَّمَ بَعْضُ النَّاسِ فِي إِسْمَعِيلَ بْنِ مُسْلِمٍ الْمَكِّيِّ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ
uwacu iwa [Bundar Muhammad bin Basysyar] uwacu; uwacu iwa [Muhammad bin Abu Adi] ewacu; unyutho iwa [Isma'il bin Muslim] kud i [Al Hasan] kud i [Samrah bin Jundab] ewacu; 'Ka nwango wabedo adek, Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam ungolo iwa nia ngati acel ikindwa ubin i wange calu imam'. Abu Isa uwacu; 'I dul maeni, lembe moko nuti ma jukiewo kud i Ibn Mas'ud, Jabir man Anas bin Malik'. Abu Isa uwacu; 'Samrah hadith eni utiye i hasan gharib degree, hadith eni jutimo ku ju ma gingeyo lembe mi ngec. Giwacu, 'Ka dhanu adek utiye, ci dhanu aryo ucungu ingey padri'. Jukoro ni Ibn Mas'ud nia ebed elego ku Alqamah man Al Aswad, acel ucungu yo cinge ma yor acam man mukende ucungu yo cinge ma yor acam. En de eloko lembe kud ibang jabila sallallaahu 'alaihi wasallam. Man jururyeko moko weco ikum Isma'il bin Muslim Al Makki ikum ponji pare.
Imam Tirmidzi : 217
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ جَدَّتَهُ مُلَيْكَةَ دَعَتْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِطَعَامٍ صَنَعَتْهُ فَأَكَلَ مِنْهُ ثُمَّ قَالَ قُومُوا فَلْنُصَلِّ بِكُمْ قَالَ أَنَسٌ فَقُمْتُ إِلَى حَصِيرٍ لَنَا قَدْ اسْوَدَّ مِنْ طُولِ مَا لُبِسَ فَنَضَحْتُهُ بِالْمَاءِ فَقَامَ عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَصَفَفْتُ عَلَيْهِ أَنَا وَالْيَتِيمُ وَرَاءَهُ وَالْعَجُوزُ مِنْ وَرَائِنَا فَصَلَّى بِنَا رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ انْصَرَفَقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَيْهِ عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا إِذَا كَانَ مَعَ الْإِمَامِ رَجُلٌ وَامْرَأَةٌ قَامَ الرَّجُلُ عَنْ يَمِينِ الْإِمَامِ وَالْمَرْأَةُ خَلْفَهُمَا وَقَدْ احْتَجَّ بَعْضُ النَّاسِ بِهَذَا الْحَدِيثِ فِي إِجَازَةِ الصَّلَاةِ إِذَا كَانَ الرَّجُلُ خَلْفَ الصَّفِّ وَحْدَهُ وَقَالُوا إِنَّ الصَّبِيَّ لَمْ تَكُنْ لَهُ صَلَاةٌ وَكَأَنَّ أَنَسًا كَانَ خَلْفَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَحْدَهُ فِي الصَّفِّ وَلَيْسَ الْأَمْرُ عَلَى مَا ذَهَبُوا إِلَيْهِ لِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَقَامَهُ مَعَ الْيَتِيمِ خَلْفَهُ فَلَوْلَا أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَعَلَ لِلْيَتِيمِ صَلَاةً لَمَا أَقَامَ الْيَتِيمَ مَعَهُ وَلَأَقَامَهُ عَنْ يَمِينِهِ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ مُوسَى بْنِ أَنَسٍ عَنْ أَنَسٍ أَنَّهُ صَلَّى مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَقَامَهُ عَنْ يَمِينِهِ وَفِي هَذَا الْحَدِيثِ دَلَالَةٌ أَنَّهُ إِنَّمَا صَلَّى تَطَوُّعًا أَرَادَ إِدْخَالَ الْبَرَكَةِ عَلَيْهِمْ
uwacu iwa [Ishaq Al Ansari] uwacu; uwacu iwa [Ma'n] uwacu; uwacu iwa [Malik bin Anas] kud i [Ishaq bin Abdullah bin Abu Talha] kud i [Anas bin Malik] nia min ot pare -Mulaikah- ulwongo Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam i cam ma en e tedo. I ngeye ecamu man ewacu: 'Cung, wabi lega'. Anas uwacu; 'I ngeye acungu iwi kom mwa ma ubedo macol pi kare malac. An de awiro ku pii. I ngeye, Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam ucungu iwie, an ku nyathin moko ma won ot pare utho wacungo i ngeye, man i ngeye junyodo -mego-. Elego rak'ah ario kudwa man edham eweko.' Abu Isa uwacu; 'Hadith eni kud ibang Anas utiye hasan mandha. Hadith eni bende jutimo ku ju ma gisomo lee, giwacu niya, 'Ka imam utiye ku nico ku dhaku, ci nico ucungu yo cing cing pa imam ma dhaku utiye ingey gi ario. Dhanu moko giwacu ku hadith eni nia etiye ber ni ngati moku ni rwo i ngeye kende. Giwacu bende niya, 'Lega pa awiya ma nok jukwanu ngo, ci ubedu calu Anas i kare ne ubedu ka lega ingey jabila sallallaahu 'alaihi wasallam kende ingey rwom. Ento, peko eni ubedu ngo maleng kite ma ginyang kudu, kum i kare meno jabila uketho Anas karacelu ku nyathin moko ma nok in ngeye. Tek jabila sallallaahu 'alaihi wasallam ukwanu ngo rwo pa nyathin ma won ot, nwango ecopo ketho ngo ku Anas, man jabila copo ketho en - Anas - yo cinge ma yor acam.' Jukoro bende kud ibang Musa bin Anas, kud i Anas, nia ebed elego ku jabila sallallaahu 'alaihi wasallam, man ekethe i cinge ma yor acam'. I hadith eni, lembe moko utiye nia etimo lega mi sunnah kugi ku genogen nia gibinwangu mugisa'.
Imam Tirmidzi : 218
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ قَالَ و حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ رَجَاءٍ الزُّبَيْدِيِّ عَنْ أَوْسِ بْنِ ضَمْعَجٍ قَال سَمِعْتُ أَبَا مَسْعُودٍ الْأَنْصَارِيَّ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَؤُمُّ الْقَوْمَ أَقْرَؤُهُمْ لِكِتَابِ اللَّهِ فَإِنْ كَانُوا فِي الْقِرَاءَةِ سَوَاءً فَأَعْلَمُهُمْ بِالسُّنَّةِ فَإِنْ كَانُوا فِي السُّنَّةِ سَوَاءً فَأَقْدَمُهُمْ هِجْرَةً فَإِنْ كَانُوا فِي الْهِجْرَةِ سَوَاءً فَأَكْبَرُهُمْ سِنًّا وَلَا يُؤَمُّ الرَّجُلُ فِي سُلْطَانِهِ وَلَا يُجْلَسُ عَلَى تَكْرِمَتِهِ فِي بَيْتِهِ إِلَّا بِإِذْنِهِقَالَ مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ قَالَ ابْنُ نُمَيْرٍ فِي حَدِيثِهِ أَقْدَمُهُمْ سِنًّا قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي سَعِيدٍ وَأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ وَمَالِكِ بْنِ الْحُوَيْرِثِ وَعَمْرِو بْنِ سَلَمَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ أَبِي مَسْعُودٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا أَحَقُّ النَّاسِ بِالْإِمَامَةِ أَقْرَؤُهُمْ لِكِتَابِ اللَّهِ وَأَعْلَمُهُمْ بِالسُّنَّةِ وَقَالُوا صَاحِبُ الْمَنْزِلِ أَحَقُّ بِالْإِمَامَةِ و قَالَ بَعْضُهُمْ إِذَا أَذِنَ صَاحِبُ الْمَنْزِلِ لَغَيْرِهِ فَلَا بَأْسَ أَنْ يُصَلِّيَ بِهِ وَكَرِهَهُ بَعْضُهُمْ وَقَالُوا السُّنَّةُ أَنْ يُصَلِّيَ صَاحِبُ الْبَيْتِ قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ وَقَوْلُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا يُؤَمُّ الرَّجُلُ فِي سُلْطَانِهِ وَلَا يُجْلَسُ عَلَى تَكْرِمَتِهِ فِي بَيْتِهِ إِلَّا بِإِذْنِهِ فَإِذَا أَذِنَ فَأَرْجُو أَنَّ الْإِذْنَ فِي الْكُلِّ وَلَمْ يَرَ بِهِ بَأْسًا إِذَا أَذِنَ لَهُ أَنْ يُصَلِّيَ بِهِ
uwacu iwa [Hannad] uwacu; uwacu iwa [Abu Mu'awiyah] kud i [Al A'masy] uwacu; man ewacu iwa [Mahmud bin Ghailan] uwacu; uwacu iwa [Abu Mu'awiyah] man [Abdullah bin Numair] kud i [Al A'masy] kud i [Isma'il bin Raja` Az Zubair] kud i [Aus bin Dlam'aj] ewacu; 'Awinjo [Abu Mas'ud Al Ansari] uwacu; 'Jakwenda pa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam uwacu: 'Ngati ma utiye ku twero madit mi bedo imam pa dhanu utiye ngati ma ngeyo kwanu Qur'an maber uloyu. Ka gi rom i somo eca ngati ma nyang Sunnah maber uloyu. Ka gibedo marom i Sunnah ci eca ubedo mir acel mi ay kud i ngom mange. Ka gi rom i ngwec migi, ci ngati ma dit uloyu ubedo ngati ma dit uloyu. Ng'atu moko kud ubed jalam i twero pa ngati mange man kud ubed i kabedu pare ma pire tek i ot pare kende kende ku twero pare. Mahmud bin Ghailan uwacu; 'Ibn Numair uwacu i hadith pare, 'Ngati ma dit uloyu i oro'. Abu Isa uwacu; 'I dul maeni, lembe mukadho pa Abu Sa'id Al Khudri, Anas bin Malik, Malik bin Al Huwairits man 'Amru bin Salamah'. Abu Isa uwacu; 'Hadith pa Abu Mas'ud eni utiye mandha. Hadith eni juyike i tic ku ju ma gingeyo lembe mi ngec, giwacu; 'Ngati ma utiye ku twero madit mi doko jalam utiye ngati ma ngeyo kwanu Qur'an maber man ngati ma ngeyo Sunnah maber'. Giwacu bende kumae; 'Won ot utiye ku twero mi bedo jalam'. Jumoko m'ikindgi uwacu; 'Ka won ot umiyo twero ni jumange ci lembe marac epe ni rwo kude'. Ento, ju mukende giyio, giwacu niya, 'Sunnah utiye won ot ma doko imam'. Imam Ahmad bin Hambal uwacu; 'Wec pa jakwenda pa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Kud ngati moku ubed imam ithe loc pa ngati mange man kud ibed i kabedo pare ma pire tek i ot pare kende kende ku twero pare'. Ka juyio, ageno nia twero ne utiye pi dhanu ceke'. I ngeye ewacu niya etiye ber ni telo wi rwo ka en - won ot - eyiyu.
Imam Tirmidzi : 219
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا الْمُغِيرَةُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا أَمَّ أَحَدُكُمْ النَّاسَ فَلْيُخَفِّفْ فَإِنَّ فِيهِمْ الصَّغِيرَ وَالْكَبِيرَ وَالضَّعِيفَ وَالْمَرِيضَ فَإِذَا صَلَّى وَحْدَهُ فَلْيُصَلِّ كَيْفَ شَاءَقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَدِيِّ بْنِ حَاتِمٍ وَأَنَسٍ وَجَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ وَمَالِكِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَأَبِي وَاقِدٍ وَعُثْمَانَ بْنِ أَبِي الْعَاصِ وَأَبِي مَسْعُودٍ وَجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ اخْتَارُوا أَنْ لَا يُطِيلَ الْإِمَامُ الصَّلَاةَ مَخَافَةَ الْمَشَقَّةِ عَلَى الضَّعِيفِ وَالْكَبِيرِ وَالْمَرِيضِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَأَبُو الزِّنَادِ اسْمُهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ ذَكْوَانَ وَالْأَعْرَجُ هُوَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ هُرْمُزَ الْمَدِينِيُّ وَيُكْنَى أَبَا دَاوُدَ
uwacu iwa [Qutaibah] uwacu; uwacu iwa [Al Mughirah bin Abdurrahman] kud i [Abu Az Zinad] kud i [Al A'raj] kud i [Abu Hurairah] nia jabila sallallaahu 'alaihi wasallam uwacu: 'Ka ngati acel ikinwu udoko imam ci wek obed yot, kum ikind gi utiye awiya ma thindho, judongo, ju ma goro man ju ma two. Ka ekwayu kende, wek eleg kite ma emito'. Abu Isa uwacu; 'I dul maeni, lembe moko nuti kud ibang Adi bin Hatim, Anas, Jabir bin Samrah, Malik bin Abdullah, Abu Waqid, Uthman bin Abu Al 'Ash, Abu Mas'ud, Jabir bin Abdullah man Ibnu Abbas'. Hadith eni kud ibang Abu Hurairah ubedo Hasan Sahih. Eni ubedo paru pa ju ma gisomo lee, gimaru ngo ni medo rwo pi lworo mi ketho peko ikum ju ma goro, ju muti man ju ma two.' Abu Isa uwacu; Nying Abu Az Zinad ubedo Abdullah bin Dzakwan, man Al A'raj ubedo Abdurrahman bin Hurmuz Al Madini, man julwonge bende Abu Dawud'.
Imam Tirmidzi : 220
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ أَخَفِّ النَّاسِ صَلَاةً فِي تَمَامٍقَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَاسْمُ أَبِي عَوَانَةَ وَضَّاحٌ قَالَ أَبُو عِيسَى سَأَلْتُ قُتَيْبَةَ قُلْتُ أَبُو عَوَانَةَ مَا اسْمُهُ قَالَ وَضَّاحٌ قُلْتُ ابْنُ مَنْ قَالَ لَا أَدْرِي كَانَ عَبْدًا لِامْرَأَةٍ بِالْبَصْرَةِ
uwacu iwa [Qutaibah] uwacu; uwacu iwa [Abu Awanah] kud i [Qatadah] kud i [Anas bin Malik] ewacu; 'Jakwenda pa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam ubedo ngati ma ukwayu lega ma yot kadi nangu ebedo maleng'. Abu Isa uwacu; 'Hadith eni utiye hasan mandha. Nying Abu Awanah ubedo Wadldlah'. Abu Isa uwacu; 'I kare moko apenju Qutaibah; Nying Abu Awanah ubedo anga?' edwoko kumae, 'Wadldlah'. Apenju kendu, 'Nyathin pa nga?' Edwoko kumae, 'Angeyo ongo, i Basrah ebedo opii pa dhaku'.