Imam Tirmidzi : 2101
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ حَدَّثَنَا أَبِي قَال سَمِعْتُ النُّعْمَانَ بْنَ رَاشِدٍ يُحَدِّثُ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ خَبَّابِ بْنِ الْأَرَتِّ عَنْ أَبِيهِ قَالَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةً فَأَطَالَهَا قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّيْتَ صَلَاةً لَمْ تَكُنْ تُصَلِّيهَا قَالَ أَجَلْ إِنَّهَا صَلَاةُ رَغْبَةٍ وَرَهْبَةٍ إِنِّي سَأَلْتُ اللَّهَ فِيهَا ثَلَاثًا فَأَعْطَانِي اثْنَتَيْنِ وَمَنَعَنِي وَاحِدَةً سَأَلْتُهُ أَنْ لَا يُهْلِكَ أُمَّتِي بِسَنَةٍ فَأَعْطَانِيهَا وَسَأَلْتُهُ أَنْ لَا يُسَلِّطَ عَلَيْهِمْ عَدُوًّا مِنْ غَيْرِهِمْ فَأَعْطَانِيهَا وَسَأَلْتُهُ أَنْ لَا يُذِيقَ بَعْضَهُمْ بَأْسَ بَعْضٍ فَمَنَعَنِيهَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ وَفِي الْبَاب عَنْ سَعْدٍ وَابْنِ عُمَرَ
Naumfwile [Numani bin Rasyid] aletweba ukufuma kuli [Az Zuhri] ukufuma kuli [Abdullah bin Al Harith] ukufuma kuli [Abdullah bin Khabbab bin Al Father Rahiul Sahiul Sahiullah] atile ukufuma kuli [wakwe]: acitile ipepo kabili alilundileko, abanankwe baipwishe ukuti: We Rasulullah, bushe taulepepa nga fintu ulepepa lyonse? ayaswike ukuti: ‘Ee, ni pepo lya pa kati ka kutemwa no mwenso, muli ilya pepo nalipepele kuli Allah ifintu fitatu, lyene Allah ampeele ifintu fibili kabili tampeele icintu cimo; Namwipwishe ukuti aleke ukonaula umutundu wandi ne nsala kabili Allah alisuminishe, namupepele ukuti umutundu wandi wingatungululwa na balwani bambi ukucila pali bene kabili Allah alisuminishe, lyena namwipwishe ukuti tapabe inkondo ya mukati pakati kabo lelo Allah tasuminishe.' Abu Isa atile: “Ici cipandwa calicindama, kabili muli ici cipandwa muli ifishinka fyafuma kuli Sa’ad na Ibn Umar.
Imam Tirmidzi : 2102
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ الرَّحَبِيِّ عَنْ ثَوْبَانَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ زَوَى لِيَ الْأَرْضَ فَرَأَيْتُ مَشَارِقَهَا وَمَغَارِبَهَا وَإِنَّ أُمَّتِي سَيَبْلُغُ مُلْكُهَا مَا زُوِيَ لِي مِنْهَا وَأُعْطِيتُ الْكَنْزَيْنِ الْأَحْمَرَ وَالْأَبْيَضَ وَإِنِّي سَأَلْتُ رَبِّي لِأُمَّتِي أَنْ لَا يُهْلِكَهَا بِسَنَةٍ عَامَّةٍ وَأَنْ لَا يُسَلِّطَ عَلَيْهِمْ عَدُوًّا مِنْ سِوَى أَنْفُسِهِمْ فَيَسْتَبِيحَ بَيْضَتَهُمْ وَإِنَّ رَبِّي قَالَ يَا مُحَمَّدُ إِنِّي إِذَا قَضَيْتُ قَضَاءً فَإِنَّهُ لَا يُرَدُّ وَإِنِّي أَعْطَيْتُكَ لِأُمَّتِكَ أَنْ لَا أُهْلِكَهُمْ بِسَنَةٍ عَامَّةٍ وَأَنْ لَا أُسَلِّطَ عَلَيْهِمْ عَدُوًّا مِنْ سِوَى أَنْفُسِهِمْ فَيَسْتَبِيحَ بَيْضَتَهُمْ وَلَوْ اجْتَمَعَ عَلَيْهِمْ مَنْ بِأَقْطَارِهَا أَوْ قَالَ مَنْ بَيْنَ أَقْطَارِهَا حَتَّى يَكُونَ بَعْضُهُمْ يُهْلِكُ بَعْضًا وَيَسْبِي بَعْضُهُمْ بَعْضًاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Ukufuma kuli Abu Qilabah atile: “Lesa alifushishe icalo kuli ine lyene namwene amaka yandi aya ku kabanga kabili namwene amaka ya ku kabanga kabili ine, nalipeelwe ifipe fibili; ukufiita no kufiita, kabili nalipwishe Rabb wandi pa lwa ummah wandi pa kuti aleke ukuonaulwa ku cilala ca mwaka umo, pa kuti engapeela umulwani amaka ya kubateka ukucila pali bene kabili lyene ukulwisha ubuteko bwabo, kabili Rabb wandi atile: O Muhammad, napingwilepo ukuti ubumi te kuti bupilibulwe ku ummah wenu ukuti te kuti aonaulwe. umwaka wa cilala, nshapeele abalwani amaka ya kubasansa ukucila pali bene kabili lyene basansa ubuteko bwabo nangu ca kuti balishingulukwa ukufuma ku mbali shonse -nelyo batile: Abalwani ukufuma ku mbali shonse amakona- ukufika apo bamo pali bene baonawile bambi no kusenda umo na umbi mu busha’. Abu Isa atile: Iyi ni hadishi iyalinga.
Imam Tirmidzi : 2103
حَدَّثَنَا عِمْرَانُ بْنُ مُوسَى الْقَزَّازُ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جُحَادَةَ عَنْ رَجُلٍ عَنْ طَاوُسٍ عَنْ أُمِّ مَالِكٍ الْبَهْزِيَّةِ قَالَتْذَكَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِتْنَةً فَقَرَّبَهَا قَالَتْ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَنْ خَيْرُ النَّاسِ فِيهَا قَالَ رَجُلٌ فِي مَاشِيَتِهِ يُؤَدِّي حَقَّهَا وَيَعْبُدُ رَبَّهُ وَرَجُلٌ آخِذٌ بِرَأْسِ فَرَسِهِ يُخِيفُ الْعَدُوَّ وَيُخِيفُونَهُقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ مُبَشِّرٍ وَأَبِي سَعِيدٍ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَقَدْ رَوَاهُ اللَّيْثُ بْنُ أَبِي سُلَيْمٍ عَنْ طَاوُسٍ عَنْ أُمِّ مَالِكٍ الْبَهْزِيَّةِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Atwebele ukuti [‘Imran bin Musa Al Qazzaz Al Bashri] atubuulile [‘Abdul Warits bin Sa’id] atubuulile [Muhammad bin Yuhada] ukufuma kuli [umo] ukufuma kuli [Thawus] ukufuma kuli [Ummu Malik Al Bahziyyah] atile: “Kasula, aletungilila abaume bonse. Ummu Malik atile: We Mutumwa wakwa Lesa, nani umuntu uwacilapo bwino muli ilya nshita ya kufilwa ukubepa. Umuntu ali pa kati ka fipe fyakwe, afikilisha insambu sha fipe fyakwe, apepa Rabb wakwe, umuntu uukwata umutwe wa kabalwe wakwe ilyo aletiinya abalwani bakwe kabili balamutiina’. Abu Isa atile: Muli iyi milandu kuli hadishi iyapalana ukufuma kuli Ummu Mubasisyir, Abu Sa’id na Ibn ‘Abbas kabili iyi hadishi ni hasan gharib ukufuma kuli iyi sanad. [Al Laits bin Abu Sulaim] alilondolwele ukufuma kuli [Thawus] ukufuma kuli [Ummu Malik Al Bahziyyah] ukufuma kuli kasesema uuli onse.
Imam Tirmidzi : 2104
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاوِيَةَ الْجُمَحِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ لَيْثٍ عَنْ طَاوُسٍ عَنْ زِيَادِ بْنِ سِيْمِينَ كُوْشَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَكُونُ فِتْنَةٌ تَسْتَنْظِفُ الْعَرَبُ قَتْلَاهَا فِي النَّارِ اللِّسَانُ فِيهَا أَشَدُّ مِنْ السَّيْفِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ سَمِعْت مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ يَقُولُ لَا يُعْرَفُ لِزِيَادِ بْنِ سِيْمِينَ كُوْشَ غَيْرُ هَذَا الْحَدِيثِ رَوَاهُ حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ لَيْثٍ فَرَفَعَهُ وَرَوَاهُ حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ لَيْثٍ فَأَوْقَفَهُ
Atwebele [Abdullah bin Mu’awiyah Al Jumahi] atwebele [Hammad bin Salamah] atwebele [Laits] ukufuma kuli [Thawus] ukufuma kuli [Ziyad bin Simin Kusy] ukufuma kuli [Abdullah bin 'Amru] atile: 'Uwaesha kuli Salam akalanda ukuti: ', abapooswako amano bakaya ku mulilo wa pe, kabili ululimi pali ilya nshita lukaba ulusuma nga nshi ukufuma ku lupanga’. Abu Isa atile: Iyi hadishi yalibipisha, naumfwa Muhamadi wa Isma’il atile: Tapali icaishibikwa ukufuma kuli Ziyad wa kwa Simin Kusy ukucila pali iyi hadishi. Hamati bin Salamah alondolola iyi hadith ukufuma ku Laits no kuishininkisha -ukufika kuli Kasesema Sallau-, lintu Hamati bin Salamah alondolola ukufuma ku Laits lelo ashininkishe -ukufika fye kuli bacibusa-.
Imam Tirmidzi : 2105
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ زَيْدِ بْنِ وَهْبٍ عَنْ حُذَيْفَةَ بْنِ الْيَمَانِحَدَّثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدِيثَيْنِ قَدْ رَأَيْتُ أَحَدَهُمَا وَأَنَا أَنْتَظِرُ الْآخَرَ حَدَّثَنَا أَنَّ الْأَمَانَةَ نَزَلَتْ فِي جَذْرِ قُلُوبِ الرِّجَالِ ثُمَّ نَزَلَ الْقُرْآنُ فَعَلِمُوا مِنْ الْقُرْآنِ وَعَلِمُوا مِنْ السُّنَّةِ ثُمَّ حَدَّثَنَا عَنْ رَفْعِ الْأَمَانَةِ فَقَالَ يَنَامُ الرَّجُلُ النَّوْمَةَ فَتُقْبَضُ الْأَمَانَةُ مِنْ قَلْبِهِ فَيَظَلُّ أَثَرُهَا مِثْلَ الْوَكْتِ ثُمَّ يَنَامُ نَوْمَةً فَتُقْبَضُ الْأَمَانَةُ مِنْ قَلْبِهِ فَيَظَلُّ أَثَرُهَا مِثْلَ أَثَرِ الْمَجْلِ كَجَمْرٍ دَحْرَجْتَهُ عَلَى رِجْلِكَ فَنَفَطَتْ فَتَرَاهُ مُنْتَبِرًا وَلَيْسَ فِيهِ شَيْءٌ ثُمَّ أَخَذَ حَصَاةً فَدَحْرَجَهَا عَلَى رِجْلِهِ قَالَ فَيُصْبِحُ النَّاسُ يَتَبَايَعُونَ لَا يَكَادُ أَحَدُهُمْ يُؤَدِّي الْأَمَانَةَ حَتَّى يُقَالَ إِنَّ فِي بَنِي فُلَانٍ رَجُلًا أَمِينًا وَحَتَّى يُقَالَ لِلرَّجُلِ مَا أَجْلَدَهُ وَأَظْرَفَهُ وَأَعْقَلَهُ وَمَا فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ مِنْ إِيمَانٍ قَالَ وَلَقَدْ أَتَى عَلَيَّ زَمَانٌ وَمَا أُبَالِي أَيُّكُمْ بَايَعْتُ فِيهِ لَئِنْ كَانَ مُسْلِمًا لَيَرُدَّنَّهُ عَلَيَّ دِينُهُ وَلَئِنْ كَانَ يَهُودِيًّا أَوْ نَصْرَانِيًّا لَيَرُدَّنَّهُ عَلَيَّ سَاعِيهِ فَأَمَّا الْيَوْمَ فَمَا كُنْتُ لِأُبَايِعَ مِنْكُمْ إِلَّا فُلَانًا وَفُلَانًاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Atwebele ukuti [Hannad] atushimikile [Abu Mu’awiyah] ukufuma kuli [Al’Amasy] ukufuma kuli [Zaid bin Wahab] ukufuma kuli [Hudzaifah bin Al Yaman] atushimikileko amahadith yabili; icintu cimo ico nalishiba kale kabili cimbi ndelolela, atwebele ukuti ifunde lyaishile mu mitima ya bantu lyene Koran yaishile panshi kabili basangile ukufuma ku sunnah lyena atwebele pa lwa kufumyapo ifunde, atile: ‘Umuntu alaala kabili ifunde lyafumishiwapo mu mutima wakwe lyena ifunde lyalefuma mu mutima wakwe mandate yafumishiwapo mu mutima wakwe ukufikila icishibilo cashala nga cishibilo ca ku minwe nga malasha ayapya ayo ulepilibula pa makasa yobe lyena wamona ukuti yalefuuta nangu ca kuti tapali nangu cimo kulya muli yene’. Pa numa ya ico, umukalamba wa bashilika abuulile ilibwe ilinono no kulipilibula pa makasa yakwe, abantu balaile ukumukonka ukufika fye na lintu umo pali bene tafikilishe umulimo ukufika na lintu batile: Mu Bani Fulan muli umuntu uwacetekelwa, ukufika na lintu umuntu umo atile: “Ali uwa maka nga nshi nangu ca kuti ali uwa mano, nga fintu ali uwa mano, nga fintu ali uwa mano, nga fintu ali uwa mano. icitetekelo icacepa nga nshi. Umukalamba wa cikolwe atile: 'Inshita naifika kuli ine kabili nshasakamana ukuti ni ani uwa muli imwe uo ndelaya ukuti nkabe uwa cishinka pali ilya nshita, nga ca kuti ni Musulumi ubupepa bwakwe bukabwesesha kuli ine kabili nga ca kuti ni muYuda nelyo umuKlistu, abasonkela imisonko bakwe bakabwesesha kuli ine, lintu pali ino nshita, ine fye. Abu Isa atile: “Hadishi wa cine cine.”
Imam Tirmidzi : 2106
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمَخْزُومِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سِنَانِ بْنِ أَبِي سِنَانٍ عَنْ أَبِي وَاقِدٍ اللَّيْثِيِّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا خَرَجَ إِلَى حُنَيْنٍ مَرَّ بِشَجَرَةٍ لِلْمُشْرِكِينَ يُقَالُ لَهَا ذَاتُ أَنْوَاطٍ يُعَلِّقُونَ عَلَيْهَا أَسْلِحَتَهُمْ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ اجْعَلْ لَنَا ذَاتَ أَنْوَاطٍ كَمَا لَهُمْ ذَاتُ أَنْوَاطٍ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سُبْحَانَ اللَّهِ هَذَا كَمَا قَالَ قَوْمُ مُوسَى اجْعَلْ لَنَا إِلَهًا كَمَا لَهُمْ آلِهَةٌ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَتَرْكَبُنَّ سُنَّةَ مَنْ كَانَ قَبْلَكُمْقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَأَبُو وَاقِدٍ اللَّيْثِيُّ اسْمُهُ الْحَارِثُ بْنُ عَوْفٍ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي سَعِيدٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ
Atwebele [Sa’id bin Abdurrahman Al Makhzumi] atwebele [Sufyan] ukufuma kuli [Az Zuhri] ukufuma kuli [Sinan bin Abu Sinan] ukufuma kuli [Abu Waqid Al Laitsi], ilyo Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wa Salam aile ku Hunain, apitile pa muti wa bashimapepo babo, ifyanso pali cilya cimuti, abanankwe batile: We Shikulu, tulenge ukuba Umutuntulu wa Anwath nga bene, lyene Kasesema atile: ‘Subhaanallaah, ici efyo abantu ba kwa Mose batile: Tulenge balesa nga balesa babo. Ukupitila muli Uyo umweo wandi uli mu Minwe Yakwe, ukafikilisha imibele ya abo abali pa ntanshi yobe’. Abu Isa atile: Iyi hadishi ya cine cine. Ishina lya kwa Abu Abu Waqid Al Laitsi ni Al Harith bin 'Auf, muli ici cishinka muli hadith iyapalana ukufuma kuli Abu Sa'id na Abu Hurairah.
Imam Tirmidzi : 2107
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ وَكِيعٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ الْفَضْلِ حَدَّثَنَا أَبُو نَضْرَةَ الْعَبْدِيُّ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَا تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى تُكَلِّمَ السِّبَاعُ الْإِنْسَ وَحَتَّى تُكَلِّمَ الرَّجُلَ عَذَبَةُ سَوْطِهِ وَشِرَاكُ نَعْلِهِ وَتُخْبِرَهُ فَخِذُهُ بِمَا أَحْدَثَ أَهْلُهُ مِنْ بَعْدِهِقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ الْقَاسِمِ بْنِ الْفَضْلِ وَالْقَاسِمُ بْنُ الْفَضْلِ ثِقَةٌ مَأْمُونٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ وَثَّقَهُ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ
[Sufyan bin Waki’] atwebele [tata] ukufuma kuli [Al Qasim bin Al Fadll] atwebele [Abu Nadlrah Al ‘Abdi] ukufuma kuli [Abu Sa’id Al Khudri] atile: ‘Uyo umupashi wandi tauli mu minwe yakwe, abantu, ukufika ku mpela sha fibokoshi fyabo, imishipa insapato shakwe shalelanda na bantu kabili ukufika ku mapindo yakwe shalemweba ifyo ulupwa lwakwe lwacitile pa numa ya mfwa yakwe’. Abu Isa atile: “Muli iyi milandu kuli hadishi iyapalana ukufuma kuli Abu Hurairah kabili iyi hadishi yali na Shahih Gharib, tatuishiba pali iyo kano fye ukufuma ku hadishi ya kwa Al Qasim bin Al Fadll kabili Al Qasim ni kalondolola uwacetekelwa ukulingana na basambilila pa hadith. Yahya bin Said Al Kathani na Abdurrahman bin Mahdi batile ali ni kalondolola uwacetekelwa.
Imam Tirmidzi : 2108
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَانْفَلَقَ الْقَمَرُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اشْهَدُواقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ وَأَنَسٍ وَجُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
[Mahmud bin Ghailan] atubuulile [Abu Daud] atwebele [Syu’bah] ukufuma kuli [Al A’masy] ukufuma kuli [Mujahid] ukufuma kuli [Ibn Umar] atile: mu nshita ya kwa Salam umweshi walipaatukene mu fiputulwa fibili, lyene Rasulullah atile: Abu Isa atile: muli iyi milandu kuli hadishi iyapalana ukufuma kuli Ibn Mas’ud, Anas na Jubair bin Muth’im kabili iyi hadith ya cine cine.
Imam Tirmidzi : 2109
حَدَّثَنَا بُنْدَارٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ فُرَاتٍ الْقَزَّازِ عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِ عَنْ حُذَيْفَةَ بْنِ أَسِيدٍ قَالَأَشْرَفَ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ غُرْفَةٍ وَنَحْنُ نَتَذَاكَرُ السَّاعَةَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى تَرَوْا عَشْرَ آيَاتٍ طُلُوعَ الشَّمْسِ مِنْ مَغْرِبِهَا وَيَأْجُوجَ وَمَأْجُوجَ وَالدَّابَّةَ وَثَلَاثَةَ خُسُوفٍ خَسْفٌ بِالْمَشْرِقِ وَخَسْفٌ بِالْمَغْرِبِ وَخَسْفٌ بِجَزِيرَةِ الْعَرَبِ وَنَارٌ تَخْرُجُ مِنْ قَعْرِ عَدَنَ تَسُوقُ النَّاسَ أَوْ تَحْشُرُ النَّاسَ فَتَبِيتُ مَعَهُمْ حَيْثُ بَاتُوا وَتَقِيلُ مَعَهُمْ حَيْثُ قَالُواحَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ فُرَاتٍ نَحْوَهُ وَزَادَ فِيهِ الدُّخَانَ حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ فُرَاتٍ الْقَزَّازِ نَحْوَ حَدِيثِ وَكِيعٍ عَنْ سُفْيَانَ حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ الطَّيَالِسِيُّ عَنْ شُعْبَةَ وَالْمَسْعُودِيِّ سَمِعَا مِنْ فُرَاتٍ الْقَزَّازِ نَحْوَ حَدِيثِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ فُرَاتٍ وَزَادَ فِيهِ الدَّجَّالَ أَوْ الدُّخَانَ حَدَّثَنَا أَبُو مُوسَى مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ الْحَكَمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْعِجْلِيُّ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ فُرَاتٍ نَحْوَ حَدِيثِ أَبِي دَاوُدَ عَنْ شُعْبَةَ وَزَادَ فِيهِ قَالَ وَالْعَاشِرَةُ إِمَّا رِيحٌ تَطْرَحُهُمْ فِي الْبَحْرِ وَإِمَّا نُزُولُ عِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَأُمِّ سَلَمَةَ وَصَفِيَّةَ بِنْتِ حُيَيٍّ وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
[Bundar] atubuulile [Abdurrahman bin Mahdi] atwebele [Sufyan] ukufuma kuli [Furat Al Qazzar] ukufuma kuli [Abu Ath Thufail] ukufuma kuli [Hudzaifah bin Usaid] atile: Shikulu wa Salam atumwene ukufuma mu muputule kabili twalelanda pa lwa kwa Lesa atile: ‘Iciputulwa ca nshita ica kulekelesha tacakacitike mpaka mukamone ifishibilo ikumi; ukubutuka kwa kasuba ukufuma ku masamba, gogi na magogi, ifyuni, ukufiita kwa kasuba ukutatu; ukufiita kwa kasuba ku kabanga, ukufiita kwa kasuba ku masamba no kufiita kwa kasuba mu cishi ca Arabia, umulilo wafumine pa nshi 'Aden atungulwike abantu nelyo ukulonganika abantu no kwikala na bo uko baleikala no kusendama pamo na bo uko basendama'. Atwebele [Mahmud bin Ghailan] atwebele [Waki’] ukufuma kuli [Sufyan] ukufuma kuli [Furat] cilemoneka kabili alundilepo mu kulondolola kwakwe: Asap. Atwebele ukuti [Hannad] atushimikile [Abu Al Ahwash] ukufuma [Furat Al Qaffaz] nga hadith wa Waki ukufuma kuli Sufyan. Atwebele [Mahmud bin Ghailan] atwebele [Abu Dawud Ath Thayalisi] ukufuma [Syu’bah] na [Al Mas’udi] bonse babili baumfwile ukufuma kuli [Furat Al Qazzaz] nga hadith wa kwa Abdurrahman ukufuma kuli Sufyan ukufuma ku Furat kabili alundilepo mu kulondolola kwakwe: Dajjal nelyo umulilo. Atwebele ukuti: nangu ukufyalwa kwa kwa Isa bin Mariamu. Abu Isa atile: muli iyi milandu kuli hadishi iyapalana ukufuma kuli ‘Ali, Abu Hurairah, Ummu Salama, Shafiyah bint Huyay kabili iyi hadishi ni Hasan Sahih.
Imam Tirmidzi : 2110
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ عَنْ أَبِي إِدْرِيسَ الْمُرْهِبِيِّ عَنْ مُسْلِمِ بْنِ صَفْوَانَ عَنْ صَفِيَّةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَنْتَهِي النَّاسُ عَنْ غَزْوِ هَذَا الْبَيْتِ حَتَّى يَغْزُوَ جَيْشٌ حَتَّى إِذَا كَانُوا بِالْبَيْدَاءِ أَوْ بِبَيْدَاءَ مِنْ الْأَرْضِ خُسِفَ بِأَوَّلِهِمْ وَآخِرِهِمْ وَلَمْ يَنْجُ أَوْسَطُهُمْ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَمَنْ كَرِهَ مِنْهُمْ قَالَ يَبْعَثُهُمْ اللَّهُ عَلَى مَا فِي أَنْفُسِهِمْقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Abu Nuaim atile: ukufika ilyo ibumba lya bashilika lyalwishe ukufika ilyo bali mu Baida’, balibimbilwe mu menshi ukufuma ku ntanshi ukuya ku numa lintu iciputulwa ca pa kati tacapuswike. Nalipushe ukuti: We Mutumwa wa kwa Lesa, lyena nani abapata? Lesa ayaswike ukuti: Lesa akababuusha ukulingana ne fyo balefwaya ukucita. Abu Isa atile: Iyi hadishi ya cine cine.
Imam Tirmidzi : 2111
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا صَيْفِيُّ بْنُ رِبْعِيٍّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَكُونُ فِي آخِرِ الْأُمَّةِ خَسْفٌ وَمَسْخٌ وَقَذْفٌ قَالَتْ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنَهْلِكُ وَفِينَا الصَّالِحُونَ قَالَ نَعَمْ إِذَا ظَهَرَ الْخُبْثُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ مِنْ حَدِيثِ عَائِشَةَ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ تَكَلَّمَ فِيهِ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ
Atwebele [Abu Kuraib] atwebele [Shoifi bin Rib’i] atwebele [Abdullah bin Umar] ukufuma kuli [‘Ubaidillah bin Umar] ukufuma kuli [Al Qasim bin Muhammad] ukufuma kuli [Aisyah] atile: ‘Kukaba ukupilibuka kwa maka ukwa mu mpanga, imipashi iyo ikafuuta abantu’. A’ishah atile: Ndeipusha ukuti: We Mutumwa wa kwa Lesa, bushe tukaonaulwa ilyo pa kati kesu pali abantu abalungama? Ayaswike ukuti: ‘Ee, nga ca kuti ukukanaumfwila kwafula’. Abu Isa atile: Iyi hadishi yali gharib ukufuma ku hadishi wa kwa A’isyah, tatuishiba kano fye ukufuma kuli uyu mulongo wa sanad, nga fintu caba kuli Abdullah, Yahya alandile pali ici ukufuma mu kwibukisha.
Imam Tirmidzi : 2112
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَدَخَلْتُ الْمَسْجِدَ حِينَ غَابَتْ الشَّمْسُ وَالنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَالِسٌ فَقَالَ يَا أَبَا ذَرٍّ أَتَدْرِي أَيْنَ تَذْهَبُ هَذِهِ قَالَ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّهَا تَذْهَبُ تَسْتَأْذِنُ فِي السُّجُودِ فَيُؤْذَنُ لَهَا وَكَأَنَّهَا قَدْ قِيلَ لَهَا اطْلُعِي مِنْ حَيْثُ جِئْتِ فَتَطْلُعُ مِنْ مَغْرِبِهَا قَالَ ثُمَّ قَرَأَ وَذَلِكَ مُسْتَقَرٌّ لَهَا قَالَ وَذَلِكَ قِرَاءَةُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ صَفْوَانَ بْنِ عَسَّالٍ وَحُذَيْفَةَ بْنِ أَسِيدٍ وَأَنَسٍ وَأَبِي مُوسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Nga ca kuti [Hannad] atwebele [Abu Mu’awiyah] ukufuma kuli [Al A’masy] ukufuma kuli [Ibrahim At Taimi] ukufuma kuli [wishi] ukufuma kuli [Abu Dzarr] atile: Naingile mu mushiku wa mapepo pa kupona kwa kasuba ilyo Kasesema Salallaahu ‘alaihi wa Salam aliikala, aipwishe ukuti: ‘O Abu, ni kwi mwaishiba? Abu Dzarr atile: Nayaswike ukuti: Lesa no Mutumwa Wakwe e baishiba bwino. ’Aile ku kulomba insambu sha kufukama kabili lyene bamupeele insambu, cilemoneka kwati bamwebele ukuti: Buuka ukufuma ku ncende uko waishile. e lyo abuukile ukufuma pa kwikala kwakwe, pa numa ya ico abelengele ukuti: ‘Kabili e ko e cifulo ca funde lyakwe’. Abu Dzarr atile: “Ico eco Abdullah bin Mas’ud abelengele. Abu Isa atile: muli iyi milandu kuli hadith iyapalana ukufuma kuli Shafwan bin Assal, Hudzaifah bin Usaid, Anas, Abu Musa kabili iyi hadith ni Hasan Sahih.
Imam Tirmidzi : 2113
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمَخْزُومِيُّ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ نَافِعٍ وَغَيْرُ وَاحِدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ زَيْنَبَ بِنْتِ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ حَبِيبَةَ عَنْ أُمِّ حَبِيبَةَ عَنْ زَيْنَبَ بِنْتِ جَحْشٍ قَالَتْ اسْتَيْقَظَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ نَوْمٍ مُحْمَرًّا وَجْهُهُ وَهُوَ يَقُولُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ يُرَدِّدُهَا ثَلَاثَ مَرَّاتٍ وَيْلٌ لِلْعَرَبِ مِنْ شَرٍّ قَدْ اقْتَرَبَ فُتِحَ الْيَوْمَ مِنْ رَدْمِ يَأْجُوجَ وَمَأْجُوجَ مِثْلُ هَذِهِ وَعَقَدَ عَشْرًا قَالَتْ زَيْنَبُ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَفَنَهْلِكُ وَفِينَا الصَّالِحُونَ قَالَ نَعَمْ إِذَا كَثُرَ الْخُبْثُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ جَوَّدَ سُفْيَانُ هَذَا الْحَدِيثَ هَكَذَا رَوَى الْحُمَيْدِيُّ وَعَلِيُّ بْنُ الْمَدِينِيِّ وَغَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ الْحُفَّاظِ عَنْ سُفْيَانَ بْنِ عُيَيْنَةَ نَحْوَ هَذَا و قَالَ الْحُمَيْدِيُّ قَالَ سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ حَفِظْتُ مِنْ الزُّهْرِيِّ فِي هَذَا الْحَدِيثِ أَرْبَعَ نِسْوَةٍ زَيْنَبَ بِنْتَ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ حَبِيبَةَ وَهُمَا رَبِيبَتَا النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ أُمِّ حَبِيبَةَ عَنْ زَيْنَبَ بِنْتِ جَحْشٍ زَوْجَيْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهَكَذَا رَوَى مَعْمَرٌ وَغَيْرُهُ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ الزُّهْرِيِّ وَلَمْ يَذْكُرُوا فِيهِ عَنْ حَبِيبَةَ وَقَدْ رَوَى بَعْضُ أَصْحَابِ ابْنِ عُيَيْنَةَ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ ابْنِ عُيَيْنَةَ وَلَمْ يَذْكُرُوا فِيهِ عَنْ أُمِّ حَبِيبَةَ
Nga twamweba [Sa’id bin Abdurrahman Al Makhzumi] na [Abu Bakr bin Nafi’] na bambi, batile: batwebele [Sufyan bin ‘Uyaina] ukufuma kuli [Az Zuhri] ukufuma kuli [Urwah bin Az Zubair] ukufuma kuli [Habibi] ukufuma kuli [Habibi] Jahsy] atile: “Mwaposha ilyo mwabuuka, icinso ca kwa Aisyah cali icafiita, atile: “Aisyah, alibwekeshepo imiku itatu, ubulanda ku luko lwa baArab pa mulandu wa bubifi ubwapalamina, nomba umupaka wa kwa Gogi na Magogi waliisulwa nga ifi -alangishe-. Zainab atile: Nalipushe ukuti: Bushe tukaloba nangu ca kuti pali abantu abalungama pali ifwe? Mulungu ayaswike ukuti: ‘Ee, nga ca kuti ifintu fya nsoni fyafula’. Abu Isa atile: Iyi hadishi ya cine kabili Sufyan alilungike iyi hadishi. nga filya fine [Al Humaidi], [‘Ali bin Al Madini] na bambi ukufuma ku ba hafidz balondolwele ukufuma kuli [Sufyan bin ‘Uyaina] nga ifi. 10:10, 11. 10 Nasambilile mu mutwe ukufuma kuli Az Zuhri muli iyi hadith muli abanakashi bane; Zainab bint Abu Salamah ukufuma ku Habibah, bonse babili bali abana banakashi ba kwa Kasesema Sallalah Salam ukufuma kuli Umm Habibah ukufuma kuli Zainab bint Jahsy, bonse babili bali abakashi ba kwa Kasesema Sallalah Salam. E fyo [Ma’mar] na bambi balondolwele iyi hadishi ukufuma kuli [Az Zuhri] lelo tabalandilepo ukuti: Ukufuma kuli Habiba na bambi aba mu fibusa fya kwa Ibnu Uyaina balondolwele iyi hadishi ukufuma kuli Ibnu Uyaina kabili tabalandilepo ukuti: Ukufuma kuli Ummu Habiba.
Imam Tirmidzi : 2114
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ عَيَّاشٍ عَنْ عَاصِمٍ عَنْ زِرٍّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَخْرُجُ فِي آخِرِ الزَّمَانِ قَوْمٌ أَحْدَاثُ الْأَسْنَانِ سُفَهَاءُ الْأَحْلَامِ يَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ لَا يُجَاوِزُ تَرَاقِيَهُمْ يَقُولُونَ مِنْ قَوْلِ خَيْرِ الْبَرِيَّةِ يَمْرُقُونَ مِنْ الدِّينِ كَمَا يَمْرُقُ السَّهْمُ مِنْ الرَّمِيَّةِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَأَبِي سَعِيدٍ وَأَبِي ذَرٍّ وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ فِي غَيْرِ هَذَا الْحَدِيثِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَيْثُ وَصَفَ هَؤُلَاءِ الْقَوْمَ الَّذِينَ يَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ لَا يُجَاوِزُ تَرَاقِيَهُمْ يَمْرُقُونَ مِنْ الدِّينِ كَمَا يَمْرُقُ السَّهْمُ مِنْ الرَّمِيَّةِ إِنَّمَا هُمْ الْخَوَارِجُ الْحَرُورِيَّةُ وَغَيْرُهُمْ مِنْ الْخَوَارِجِ
Calitwebelwe ukuti [Abu Kuraib Muhammad bin Al 'Alla`] atwebele [Abu Bakr bin 'Ayyasy] ukufuma kuli [Ashim] ukufuma kuli [Zirr] ukufuma kuli [Abdullah bin Mas'ud] atile: 'Pa mpela ya nshita bakalomba abantu, Qur'an ukwabula ukufika ku milomo yabo -mu kanwa kabo fye kabili te mpaka mu mitima yabo-, batila ukufuma ku mashiwi ya bantu Nga ca kuti cawama, balaleka ubupepa bwangu bwangu nga fintu umufwi wafumine ku cimuti’. Abu Isa atile: muli iyi milandu kuli hadishi iyapalana ukufuma kuli ‘Ali, Abu Sa’id na Abu Dzarr, iyi hadishi ya cine cine. Ici citabo cilanda pa lwa mibele ya bantu aba, balabelenga Koran kabili tacifika ku milomo yabo, balafuma mu mipepele mu kwangufyanya nga fintu umufwi wafumine muli ulya mufwi, tapali umbi kano fye ba Khawarij Al Harujiyah na bambi.
Imam Tirmidzi : 2115
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ عَنْ أُسَيْدِ بْنِ حُضَيْرٍ أَنَّ رَجُلًا مِنْ الْأَنْصَارِ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ اسْتَعْمَلْتَ فُلَانًا وَلَمْ تَسْتَعْمِلْنِي فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّكُمْ سَتَرَوْنَ بَعْدِي أَثَرَةً فَاصْبِرُوا حَتَّى تَلْقَوْنِي عَلَى الْحَوْضِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Nga ca kutila [Mahmud bin Ghailan] atubuulile [Abu Dawud] atubuulile [Syu’bah] ukufuma ku [Qatadah] atubuulile [Anas bin Malik] ukufuma kuli [Usaid bin Hudlair], Ansar umo atile: We Mutumwa wa kwa Lesa, walipeele fi na fimbi na fimbi lelo taupeele nga fintu. Mukamona imibele ya kuitemenwa -ukuitemenwa-, mube abashipikisha ukufikila mwakumanyana na ine pa cishiba. Abu Isa atile: Iyi hadishi ya cine cine.
Imam Tirmidzi : 2116
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ زَيْدِ بْنِ وَهْبٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّكُمْ سَتَرَوْنَ بَعْدِي أَثَرَةً وَأُمُورًا تُنْكِرُونَهَا قَالَ فَمَا تَأْمُرُنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ أَدُّوا إِلَيْهِمْ حَقَّهُمْ وَسَلُوا اللَّهَ الَّذِي لَكُمْ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Ukufuma kuli [Abdullah] ukufuma kuli Kasesema atile: ‘Mukamona ukuitemenwa -ukuitemenwa- ne fintu mukaana. Abdullah aipwishe ukuti: Cinshi utukonkomesha, we Mutumwa wa kwa Lesa? Umuntu uo mulelanda nankwe ayaswike ukuti: ‘Citeni ifyo balingile ukucita kabili ipusheni kuli Lesa ifyo mulingile ukucita’. Abu Isa atile: iyi hadishi ya cine cine.
Imam Tirmidzi : 2117
حَدَّثَنَا عِمْرَانُ بْنُ مُوسَى الْقَزَّازُ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ زَيْدِ بْنِ جُدْعَانَ الْقُرَشِيُّ عَنْ أَبِي نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَصَلَّى بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمًا صَلَاةَ الْعَصْرِ بِنَهَارٍ ثُمَّ قَامَ خَطِيبًا فَلَمْ يَدَعْ شَيْئًا يَكُونُ إِلَى قِيَامِ السَّاعَةِ إِلَّا أَخْبَرَنَا بِهِ حَفِظَهُ مَنْ حَفِظَهُ وَنَسِيَهُ مَنْ نَسِيَهُ وَكَانَ فِيمَا قَالَ إِنَّ الدُّنْيَا حُلْوَةٌ خَضِرَةٌ وَإِنَّ اللَّهَ مُسْتَخْلِفُكُمْ فِيهَا فَنَاظِرٌ كَيْفَ تَعْمَلُونَ أَلَا فَاتَّقُوا الدُّنْيَا وَاتَّقُوا النِّسَاءَ وَكَانَ فِيمَا قَالَ أَلَا لَا يَمْنَعَنَّ رَجُلًا هَيْبَةُ النَّاسِ أَنْ يَقُولَ بِحَقٍّ إِذَا عَلِمَهُ قَالَ فَبَكَى أَبُو سَعِيدٍ فَقَالَ قَدْ وَاللَّهِ رَأَيْنَا أَشْيَاءَ فَهِبْنَا فَكَانَ فِيمَا قَالَ أَلَا إِنَّهُ يُنْصَبُ لِكُلِّ غَادِرٍ لِوَاءٌ يَوْمَ الْقِيَامَةِ بِقَدْرِ غَدْرَتِهِ وَلَا غَدْرَةَ أَعْظَمُ مِنْ غَدْرَةِ إِمَامِ عَامَّةٍ يُرْكَزُ لِوَاؤُهُ عِنْدَ اسْتِهِ فَكَانَ فِيمَا حَفِظْنَا يَوْمَئِذٍ أَلَا إِنَّ بَنِي آدَمَ خُلِقُوا عَلَى طَبَقَاتٍ شَتَّى فَمِنْهُمْ مَنْ يُولَدُ مُؤْمِنًا وَيَحْيَا مُؤْمِنًا وَيَمُوتُ مُؤْمِنًا وَمِنْهُمْ مَنْ يُولَدُ كَافِرًا وَيَحْيَا كَافِرًا وَيَمُوتُ كَافِرًا وَمِنْهُمْ مَنْ يُولَدُ مُؤْمِنًا وَيَحْيَا مُؤْمِنًا وَيَمُوتُ كَافِرًا وَمِنْهُمْ مَنْ يُولَدُ كَافِرًا وَيَحْيَا كَافِرًا وَيَمُوتُ مُؤْمِنًا أَلَا وَإِنَّ مِنْهُمْ الْبَطِيءَ الْغَضَبِ سَرِيعَ الْفَيْءِ وَمِنْهُمْ سَرِيعُ الْغَضَبِ سَرِيعُ الْفَيْءِ فَتِلْكَ بِتِلْكَ أَلَا وَإِنَّ مِنْهُمْ سَرِيعَ الْغَضَبِ بَطِيءَ الْفَيْءِ أَلَا وَخَيْرُهُمْ بَطِيءُ الْغَضَبِ سَرِيعُ الْفَيْءِ أَلَا وَشَرُّهُمْ سَرِيعُ الْغَضَبِ بَطِيءُ الْفَيْءِ أَلَا وَإِنَّ مِنْهُمْ حَسَنَ الْقَضَاءِ حَسَنَ الطَّلَبِ وَمِنْهُمْ سَيِّئُ الْقَضَاءِ حَسَنُ الطَّلَبِ وَمِنْهُمْ حَسَنُ الْقَضَاءِ سَيِّئُ الطَّلَبِ فَتِلْكَ بِتِلْكَ أَلَا وَإِنَّ مِنْهُمْ السَّيِّئَ الْقَضَاءِ السَّيِّئَ الطَّلَبِ أَلَا وَخَيْرُهُمْ الْحَسَنُ الْقَضَاءِ الْحَسَنُ الطَّلَبِ أَلَا وَشَرُّهُمْ سَيِّئُ الْقَضَاءِ سَيِّئُ الطَّلَبِ أَلَا وَإِنَّ الْغَضَبَ جَمْرَةٌ فِي قَلْبِ ابْنِ آدَمَ أَمَا رَأَيْتُمْ إِلَى حُمْرَةِ عَيْنَيْهِ وَانْتِفَاخِ أَوْدَاجِهِ فَمَنْ أَحَسَّ بِشَيْءٍ مِنْ ذَلِكَ فَلْيَلْصَقْ بِالْأَرْضِ قَالَ وَجَعَلْنَا نَلْتَفِتُ إِلَى الشَّمْسِ هَلْ بَقِيَ مِنْهَا شَيْءٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَا إِنَّهُ لَمْ يَبْقَ مِنْ الدُّنْيَا فِيمَا مَضَى مِنْهَا إِلَّا كَمَا بَقِيَ مِنْ يَوْمِكُمْ هَذَا فِيمَا مَضَى مِنْهُقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ حُذَيْفَةَ وَأَبِي مَرْيَمَ وَأَبِي زَيْدِ بْنِ أَخْطَبَ وَالْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ وَذَكَرُوا أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدَّثَهُمْ بِمَا هُوَ كَائِنٌ إِلَى أَنْ تَقُومَ السَّاعَةُ وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Atwebele ukuti [‘Ali bin Zaid bin Jud’an Al Qurasy] ukufuma kuli [Abu Nadlrah] ukufuma kuli [Abu Sa’id Al Khudri] atile: Kasalulashi tatushimikile ubushiku bumo pa numa ya kupepa na Salam ukuti: icintu conse ilyo Ubushiku bwa Bupingushi bushilafika lelo mu kushininkisha atwebele, onse uucibika mu mutwe afwile ukucibika mu mutwe kabili onse uuciluba afwile ukuciluba. Pa kati ka fyo asosele: ‘Icalo calisuma kabili calicindama kabili Allah akamulenga ukuba intungulushi sha ciko lyena akabika amano ku fyo mulecita, ibukisheni, mutiine icalo, mutiine abanakashi’. Pa kati ka fyo asosele: ‘Ibukisheni, mwileka ukukanafwaya kwa muntu ukucilikila umuntu ukutwala icine nga ca kuti alishiba’. Abu Sa’id alilile no kutila: Na Allah, twamona ifintu ifyapusanapusana kabili lyene twalitiinine kabili pa kati ka fiko atile: ‘Ibukisheni, kuli onse umusangu, ibendera likaimikwa kuli wene pa Bushiku bwa Kubuuka ukulingana ne cipimo ca busangu bwakwe kabili tapali ukusanguluka ukucila pa busangu bwa ntungulushi ya bantu, ibendera lyakwe likaba pa kati lelo ibendera lyakwe likaba’. Pa kati ka fiko ifyo twasungile mu mutwe pali ilya nshita: ‘Ibukisheni, abana ba kwa Adamu na fikolwe fyakwe balengelwe pa fipimo ifingi, bamo pali bene bafyelwe nga basumina kabili bafwile nga basumina, pa kati kabo pali abo abafyelwe abashasumina, abaikele nga abashasumina kabili abafwile nga abashasumina, pa kati kabo pali abo abafyelwe abasumina kabili abo abaali abashasumina balipo, abaikele nga abashasumina, abaikele nga abashasumina, abaikala nga abashasumina, . abafyelwe abashasumina, abaikele nga abashasumina lelo bafwile nga basumina, ibukisheni, pali bene pali abafuupulwa bwangu kabili ababweluluka bwangu, kuli na balya abafuupulwa bwangu. kabili bali abayangufyanya ukumfwikisha, lyene ico cili mu cifulo ca cilya, ibukisheni, pa kati kabo pali abo abafwaisha ukukalipa bwangu kabili abacelwa ukumfwikisha, ibukisheni, abasuma pali bene ni balya abafwaisha ukukalipa lelo abacelwa ukumfwikisha, ibukisheni ababipa pali bene ni balya abafwaisha ukukalipa kabili abacelwa ukumfwikisha, bwino ibukisheni abo fub a,-lfts pali bene kuli abo abafikilisha -inkongole- ifibi kabili abalonganika ifibi, ibukisheni kabili abasuma pali bene ni balya abafikilisha -inkongole- bwino kabili balonganika bwino, ibukisheni, kabili uwabipisha pali bene ni uyo uufikilisha -inkongole- ifibi kabili alonganika -inkongole- ifibi, ibukisheni, ubukali ni angry heart we burn the embers mu, imishipa yabo yalifimba? Uuli onse uuumfwa fimo ukufuma kuli ci, afwile ukukakatila ku nshi'. Ibn Mas’ud atile: Twali lyene twaloleshe ku kasuba, ku kumona nga ca kuti kwali icashala, lyene Rasulullah Salamu atile: ‘Ibukisheni, tapali icashala mu calo ukufuma ku nshita yapita kano fye icashala ica bushiku bwenu icacilipo ukufuma ku bushiku bwapita’. Abu Isa atile: muli iyi milandu kuli hadith iyapalana ukufuma kuli Hudzaifah, kuli Abu Maryam, kuli Abu Zaid bin Akhthab na Al Mughirah bin Syu’bah, batile kasesema alibebele ifya kucitika ukufika ku Bushiku bwa Bupingushi. Iyi hadith ya cine cine.
Imam Tirmidzi : 2118
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ قُرَّةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا فَسَدَ أَهْلُ الشَّامِ فَلَا خَيْرَ فِيكُمْ لَا تَزَالُ طَائِفَةٌ مِنْ أُمَّتِي مَنْصُورِينَ لَا يَضُرُّهُمْ مَنْ خَذَلَهُمْ حَتَّى تَقُومَ السَّاعَةُ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ قَالَ عَلِيُّ بْنُ الْمَدِينِيِّ هُمْ أَصْحَابُ الْحَدِيثِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَوَالَةَ وَابْنِ عُمَرَ وَزَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا بَهْزُ بْنُ حَكِيمٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيْنَ تَأْمُرُنِي قَالَ هَا هُنَا وَنَحَا بِيَدِهِ نَحْوَ الشَّامِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
[Mahmud bin Ghailan] atubuulile [Abu Daud] atubuulile [Syu’bah] atubuulile ukufuma kuli [Mu’awiyah bin Qurrah] ukufuma kuli [wishi] atile: ‘Nga ca kuti abantu ba ku Siria baonaika ninshi takwakabe ibumba lyandi ilya lyonse, ukucimfya, abo ababatuka tabakabacusha ukufika ku bushiku bwa mpela’. Muhamadi Bin Isma’il atile Ali Bin Al Madini atile: Bali abasambilila ifya hadith. Abu Isa atile: kabili muli ici cipande muli amahadishi ukufuma kuli Abdullah, Ibnu Umar, Zaid, na Abdullah, kabili aya mahadishi ya cine cine. [Ahmad bin Mani’] atwebele ukuti [Yazid bin Harun] atwebele ukuti [Bahz bin Hakim] atwebele ukufuma kuli [wishi] ukufuma kuli [wishikulu] atile: Nalipushe we Mutumwa wa kwa Lesa, ni kwi unkonkomesha? ayaswike ukuti: Kabiyeni kulya’. asontele no kuboko kwakwe kuli Syam. Abu Isa atile: Iyi hadishi ya cine cine.
Imam Tirmidzi : 2119
حَدَّثَنَا أَبُو حَفْصٍ عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا فُضَيْلُ بْنُ غَزْوَانَ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَرْجِعُوا بَعْدِي كُفَّارًا يَضْرِبُ بَعْضُكُمْ رِقَابَ بَعْضٍقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ وَجَرِيرٍ وَابْنِ عُمَرَ وَكُرْزِ بْنِ عَلْقَمَةَ وَوَاثِلَةَ وَالصُّنَابِحِيِّ وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Ici citusosele ukuti [Abu Hafs ‘Amru bin ‘Ali] atwebele ukuti [Yahya bin ‘Ali] atwebele ukuti [Ikrimah] atwebele ukuti [Ikrimah] atwebele ukufuma kuli [Ibn ‘Abbas] atile ukuti Umutumwa wa kwa Lesa pa numa ya kutila: imfwa, umo na umbi ali mu nkondo na umbi’. Abu Isa atile: “Kabili muli ici cipande muli amahadishi ukufuma kuli Abdullah, Jarir, Ibn Umar, Kurz, Watsilah na Ash Shunabihi kabili iyi hadith ya cine cine.
Imam Tirmidzi : 2120
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عَيَّاشِ بْنِ عَبَّاسٍ عَنْ بُكَيْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْأَشَجِّ عَنْ بُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ أَنَّ سَعْدَ بْنَ أَبِي وَقَّاصٍقَالَ عِنْدَ فِتْنَةِ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ أَشْهَدُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّهَا سَتَكُونُ فِتْنَةٌ الْقَاعِدُ فِيهَا خَيْرٌ مِنْ الْقَائِمِ وَالْقَائِمُ خَيْرٌ مِنْ الْمَاشِي وَالْمَاشِي خَيْرٌ مِنْ السَّاعِي قَالَ أَفَرَأَيْتَ إِنْ دَخَلَ عَلَيَّ بَيْتِي وَبَسَطَ يَدَهُ إِلَيَّ لِيَقْتُلَنِي قَالَ كُنْ كَابْنِ آدَمَقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَخَبَّابِ بْنِ الْأَرَتِّ وَأَبِي بَكْرَةَ وَابْنِ مَسْعُودٍ وَأَبِي وَاقِدٍ وَأَبِي مُوسَى وَخَرَشَةَ وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَرَوَى بَعْضُهُمْ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ اللَّيْثِ بْنِ سَعْدٍ وَزَادَ فِي هَذَا الْإِسْنَادِ رَجُلًا قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ سَعْدٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ غَيْرِ هَذَا الْوَجْهِ
Caebelwe kuli ifwe [Qutaibah] caebelwe kuli ifwe [Al Laits] ukufuma kuli [‘Ayyasy bin ‘Abbas] ukufuma kuli [‘Bukair bin Abdullah bin Al Asyujj] ukufuma kuli [Busr bin Sa’id] ukuti [Sa’ad bin Abi Waqqash] atile ilyo kwali ukubepesha kwa kwa ‘Uthman bin ‘Abbas’ 'alaihi wa Salam atile: 'Kukaba ukubepesha, abantu abaikala pali ilya nshita balicilapo ukuwama pa muntu uwaiminina, umuntu uwaiminina alicilapo ukuwama ukucila umuntu uuleenda, umuntu uuleenda alicilapo ukuwama ukucila umuntu uulebutuka'. Abu Sa’id aipwishe ukuti: Bushe muletontonkanya shani nga ca kuti umuntu aingila mu ng’anda yandi kabili atambika ukuboko kwakwe kuli ine ku kunkoma? Mukalamba wa bashilika ayaswike ati: ‘Mube nga bana ba kwa Adamu’. Abu Isa atile: muli iyi milandu kuli amahadishi ayapalana ukufuma kuli Abu Hurairah, Khabbab bin Al Arat, Abu Bakrah, Ibn Mas’ud, Abu Waqid, Abu Musa na Kharasyah kabili iyi hadith ni hasan. Bamo pali bene balondolwele iyi hadith ukufuma kuli Al Laits bin Sa’ad no kulundapo umuntu umo muli iyi sanad. Abu Isa atile: “Iyi hadith na kabili yalilondolwelwe ukufuma kuli Sa’ad ukufuma kuli kasesema ukupitila mu citabo cimbi.