Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 හදීස්

හදීස්

Imam Tirmidzi : 181

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ عَنْ عَوْنِ بْنِ أَبِي جُحَيْفَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَرَأَيْتُ بِلَالًا يُؤَذِّنُ وَيَدُورُ وَيُتْبِعُ فَاهُ هَا هُنَا وَهَا هُنَا وَإِصْبَعَاهُ فِي أُذُنَيْهِ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي قُبَّةٍ لَهُ حَمْرَاءَ أُرَاهُ قَالَ مِنْ أَدَمٍ فَخَرَجَ بِلَالٌ بَيْنَ يَدَيْهِ بِالْعَنَزَةِ فَرَكَزَهَا بِالْبَطْحَاءِ فَصَلَّى إِلَيْهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمُرُّ بَيْنَ يَدَيْهِ الْكَلْبُ وَالْحِمَارُ وَعَلَيْهِ حُلَّةٌ حَمْرَاءُ كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى بَرِيقِ سَاقَيْهِقَالَ سُفْيَانُ نُرَاهُ حِبَرَةً قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي جُحَيْفَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَعَلَيْهِ الْعَمَلُ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ يَسْتَحِبُّونَ أَنْ يُدْخِلَ الْمُؤَذِّنُ إِصْبَعَيْهِ فِي أُذُنَيْهِ فِي الْأَذَانِ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ وَفِي الْإِقَامَةِ أَيْضًا يُدْخِلُ إِصْبَعَيْهِ فِي أُذُنَيْهِ وَهُوَ قَوْلُ الْأَوْزَاعِيِّ وَأَبُو جُحَيْفَةَ اسْمُهُ وَهْبُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ السُّوَائِيُّ

[මහ්මුද් බින් ගයිලාන්] අපට සම්බන්ධ විය; [අබ්දුර්රාසාක්] අපට සම්බන්ධ විය; [සුෆ්යාන් අට්ස් තවුරි] [අවුන් බින් අබු ජුහයිෆා] [ඔහුගේ පියා] ගෙන් අපට සම්බන්ධ විය: 'බිලාල් ඔහුගේ මුඛය මේ පැත්තට හරවමින් අදාන් අමතන ආකාරය මම දුටුවෙමි, ඔහුගේ ඇඟිලි ඔහුගේ කන්වල තිබියදී. අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ ඒ අවස්ථාවේ ඔහුගේ රතු ගෝලාකාරයේ සිටියහ. මම හිතන්නේ ඔහු 'සම්' යැයි පැවසීය. එවිට බිලාල් කුඩා හෙල්ලයක් රැගෙන ගෝලාකාරයෙන් පිටතට පැමිණ එය විවෘත භූමියේ තැබුවේය. ඉන්පසු අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමා හෙල්ලයේ දිශාවට මුහුණලා යාච්ඤා කළ අතර බල්ලෙකු සහ බූරුවෙකු ඔහු ඉදිරියෙන් ගමන් කළේය. ඔහු රතු පැහැති වස්ත්‍රයක් ඇඳ සිටි අතර එය ඔහුගේ කකුල්වල දීප්තිය මට පෙනුණාක් මෙන් විය.' සුෆ්යාන් මෙසේ පැවසීය: 'අපි හිතන්නේ එය හිබ්රා එකක් - සිල්ක් සහ ලොම් වලින් සාදන ලද වස්ත්‍රයක්.' අබු ඊසා පැවසීය; 'අබු ජුහයිෆාගේ මෙම හදීසය සත්‍ය හසන් ය. මෙම හදීසය උලමාවරුන් විසින් ක්‍රියාත්මක කරනු ලැබේ, මුඅසීන් සලාතයට කැඳවීමේදී තම ඇඟිලි ඔහුගේ කන්වල තැබුවහොත් ඔවුන් එයට කැමතියි. මේ අතර, තවත් විද්වතෙක් පැවසුවේ, 'ඉකාමා අතරතුර කෙනෙකුගේ ඇඟිලි ඔහුගේ කන්වල තැබීම ද සුන්නාහ්වකි' යනුවෙනි. අල් අවුසායි ගත් මතය මෙයයි. අබු ජුහයිෆාගේ නම වහබ් බින් අබ්දුල්ලා අස් සුවායි' ය.

තහවුරු කරන හදීස් (82)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 182

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ الزُّبَيْرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو إِسْرَائِيلَ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ بِلَالٍ قَالَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تُثَوِّبَنَّ فِي شَيْءٍ مِنْ الصَّلَوَاتِ إِلَّا فِي صَلَاةِ الْفَجْرِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي مَحْذُورَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ بِلَالٍ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ أَبِي إِسْرَائِيلَ الْمُلَائِيِّ وَأَبُو إِسْرَائِيلَ لَمْ يَسْمَعْ هَذَا الْحَدِيثَ مِنْ الْحَكَمِ بْنِ عُتَيْبَةَ قَالَ إِنَّمَا رَوَاهُ عَنْ الْحَسَنِ بْنِ عُمَارَةَ عَنْ الْحَكَمِ بْنِ عُتَيْبَةَ وَأَبُو إِسْرَائِيلَ اسْمُهُ إِسْمَعِيلُ بْنُ أَبِي إِسْحَقَ وَلَيْسَ هُوَ بِذَاكَ الْقَوِيِّ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ وَقَدْ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي تَفْسِيرِ التَّثْوِيبِ فَقَالَ بَعْضُهُمْ التَّثْوِيبُ أَنْ يَقُولَ فِي أَذَانِ الْفَجْرِ الصَّلَاةُ خَيْرٌ مِنْ النَّوْمِ وَهُوَ قَوْلُ ابْنِ الْمُبَارَكِ وَأَحْمَدَ و قَالَ إِسْحَقُ فِي التَّثْوِيبِ غَيْرَ هَذَا قَالَ التَّثْوِيبُ الْمَكْرُوهُ هُوَ شَيْءٌ أَحْدَثَهُ النَّاسُ بَعْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَذَّنَ الْمُؤَذِّنُ فَاسْتَبْطَأَ الْقَوْمَ قَالَ بَيْنَ الْأَذَانِ وَالْإِقَامَةِ قَدْ قَامَتْ الصَّلَاةُ حَيَّ عَلَى الصَّلَاةِ حَيَّ عَلَى الْفَلَاحِ قَالَ وَهَذَا الَّذِي قَالَ إِسْحَقُ هُوَ التَّثْوِيبُ الَّذِي قَدْ كَرِهَهُ أَهْلُ الْعِلْمِ وَالَّذِي أَحْدَثُوهُ بَعْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالَّذِي فَسَّرَ ابْنُ الْمُبَارَكِ وَأَحْمَدُ أَنَّ التَّثْوِيبَ أَنْ يَقُولَ الْمُؤَذِّنُ فِي أَذَانِ الْفَجْرِ الصَّلَاةُ خَيْرٌ مِنْ النَّوْمِ وَهُوَ قَوْلٌ صَحِيحٌ وَيُقَالُ لَهُ التَّثْوِيبُ أَيْضًا وَهُوَ الَّذِي اخْتَارَهُ أَهْلُ الْعِلْمِ وَرَأَوْهُ وَرُوِيَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ فِي صَلَاةِ الْفَجْرِ الصَّلَاةُ خَيْرٌ مِنْ النَّوْمِ وَرُوِيَ عَنْ مُجَاهِدٍ قَالَ دَخَلْتُ مَعَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ مَسْجِدًا وَقَدْ أُذِّنَ فِيهِ وَنَحْنُ نُرِيدُ أَنْ نُصَلِّيَ فِيهِ فَثَوَّبَ الْمُؤَذِّنُ فَخَرَجَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ مِنْ الْمَسْجِدِ وَقَالَ اخْرُجْ بِنَا مِنْ عِنْدِ هَذَا الْمُبْتَدِعِ وَلَمْ يُصَلِّ فِيهِ قَالَ وَإِنَّمَا كَرِهَ عَبْدُ اللَّهِ التَّثْوِيبَ الَّذِي أَحْدَثَهُ النَّاسُ بَعْدُ

[අහමද් බින් මානි'] අපට පවසා ඇත; [අබු අහමඩ් අස් සුබයිර්] අපට පවසා ඇත; [බිලාල්] වෙතින් [අල් හකම්] වෙතින් [අබ්දුර් රහ්මාන් බින් අබු ලයිලා] වෙතින් [අබු ඉස්රායිල්] අපට පවසා ඇත; ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'උදෑසන යාච්ඤාවේදී හැර යාඥා කරන වේලාවන්හිදී කිසි විටෙකත් තස්ත්විබ් - ඇඹරීම - නොකරන්න'. ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'මෙම පරිච්ඡේදයේ අබු මහ්දුලුරාගෙන් ඉතිහාසයක් ද ඇත'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'බිලාල්ගේ හදීස් ගැන අපි අබු ඉස්රායිල් අල් මුලායිගෙන් හැර නොදනිමු, සහ අබු ඉස්මායිල් අල් හකම් බින් උතයිබාගෙන් මෙම හදීස් අසා නැත'. ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'ඔහු පමණක් අල් හසන් බින් උමාරාගෙන්, අල් හකම් බින් උතයිබාගෙන් මෙම හදීස් විස්තර කළේය. අබු ඉස්මායිල්ගේ නම ඉස්මායිල් බින් අබු ඉෂාක් ය. කෙසේ වෙතත්, හදීස් විශේෂඥයින්ට අනුව, ඔහු ශක්තිමත් පුද්ගලයෙක් නොවේ. ලෆාඩ්ස් තත්ස්විබ් අර්ථකථනය කිරීමේදී විද්වතුන් වෙනස් වේ, ඔවුන්ගෙන් සමහරක් පවසන්නේ තස්විඩ් යනු, අදාන් හි උදෑසන යාච්ඤාවේදී අෂ් ෂලාතු කයිරුන් මිනන් නවම් - යාච්ඤාව නින්දට වඩා හොඳය - කියන කෙනෙකු බවයි. මෙය බින් අල් මුබාරක් සහ අහමඩ් විසින් ගත් මතයයි. මේ අතර, තස්විබ් සම්බන්ධයෙන් ඉෂාක්ට තවත් මතයක් තිබුණි, ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'වෛරයට පාත්‍ර වූ තත්ස්විබ් යනු නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් පසු මිනිසුන් විසින් නිර්මාණය කරන ලද දෙයකි, මුඅසීන් යාච්ඤාවට කැඳවීම කළහොත් මිනිසුන් එය ඉටු කිරීමට කම්මැලි වූ බව ඔහු යාච්ඤාවට කැඳවීම සහ ඉකාමා අතර පැවසීය; කද් කඅමාතිෂ් යාච්ඤාව - හයා 'අල අෂ් යාච්ඤාව - හයා 'අලල් ෆලාහ් - යාච්ඤාව ස්ථාපිත කර ඇත, අපි යාච්ඤාව ස්ථාපිත කරමු, ජයග්‍රහණය කරා යමු-'. ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'ඉෂාක් පැවසූ දෙය, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ට පසුව නිර්මාණය කරන ලද සහ විද්‍යාව පිළිබඳ විශේෂඥයින් විසින් පිළිකුල් කරන ලද තත්ස්විබ් ආකෘතියකි'. බින් අල් මුබාරක් සහ අහමඩ් අර්ථකථනය කළේ, තත්ස්විබ් යනු උදෑසන යාච්ඤාව සඳහා කැඳවීමේදී මුඅද්සින් කෙනෙකුගේ කතාව බවයි; අෂ් ෂලාතු කයිරුන් මිනන් නවම් - යාච්ඤාව නින්දට වඩා හොඳය -'. මෙය නිවැරදි මතයයි. විද්‍යාත්මක විශේෂඥයින් විසින් ගෙන තෝරා ගන්නා ලද තත්ස්විඩ් ලෙස හඳුන්වනු ලබන්නේ එයයි. උදෑසන යාච්ඤා යාච්ඤාව සඳහා කැඳවීමේදී ඔහු පැවසූ බව ඉබ්නු උමර්ගෙන් වාර්තා විය; අෂ් ෂලාතු කයිරුන් මිනන් නවම් - යාච්ඤාව නින්දට වඩා හොඳය -. මුජාහිඩ්ගෙන් වාර්තා විය ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'මම සහ අබ්දුල්ලා බින් උමර් යාඥාව සඳහා කැඳවීම කළ විට පල්ලියට ඇතුළු වූ නමුත් මුඅසීන් තත්ස්විබ් පැවසීය. එබැවින් අබ්දුල්ලා බින් උමර් පල්ලියෙන් පිටතට පැමිණ, 'මේ මිථ්‍යාදෘෂ්ටිකයාගේ පැත්තෙන් මා සමඟ පිටතට එන්න!' "එවිට ඔහු එහි යාඥා කළේ නැත." ඔහු පැවසුවේ; "අබ්දුල්ලා පිළිකුල් කරන එකම ටැට්ස්විඩ් එක - ටැට්ස්විබ් - එය මිනිසුන් විසින් නිර්මාණය කරන ලද්දකි" යනුවෙනි.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 183

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ وَيَعْلَى بْنُ عُبَيْدٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ زِيَادِ بْنِ أَنْعُمٍ الْأَفْرِيقِيِّ عَنْ زِيَادِ بْنِ نُعَيْمٍ الْحَضْرَمِيِّ عَنْ زِيَادِ بْنِ الْحَارِثِ الصُّدَائِيِّ قَالَأَمَرَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ أُؤَذِّنَ فِي صَلَاةِ الْفَجْرِ فَأَذَّنْتُ فَأَرَادَ بِلَالٌ أَنْ يُقِيمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ أَخَا صُدَاءٍ قَدْ أَذَّنَ وَمَنْ أَذَّنَ فَهُوَ يُقِيمُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ زِيَادٍ إِنَّمَا نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ الْأَفْرِيقِيِّ وَالْأَفْرِيقِيُّ هُوَ ضَعِيفٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ ضَعَّفَهُ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ وَغَيْرُهُ قَالَ أَحْمَدُ لَا أَكْتُبُ حَدِيثَ الْأَفْرِيقِيِّ قَالَ وَرَأَيْتُ مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ يُقَوِّي أَمْرَهُ وَيَقُولُ هُوَ مُقَارِبُ الْحَدِيثِ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّ مَنْ أَذَّنَ فَهُوَ يُقِيمُ

[හන්නාද්] අපට මෙසේ පවසා ඇත; [අබ්දුර් රහ්මාන් බින් සියාද් බින් අන්උම් අල් අෆ්රිකි] [සියාද් බින් නුඅයිම් අල් හද්ල්රාමි] [සියාද් බින් අල් හාරිත් අෂ් ෂුඩාෆි] වෙතින් [අබ්දා] සහ [යා'ලා බින් උබයිඩ්] අපට මෙසේ පවසා ඇත; 'රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මට අලුයම යාච්ඤාවට කැඳවන ලෙස අණ කළ නිසා මම ද යාච්ඤාවට කැඳවුවෙමි. එවිට බිලාල් ඉකාමා කියන්නට කැමති විය, නමුත් රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් එවිට මෙසේ පැවසීය: 'සහෝදර ෂුඩා' යාච්ඤාවට කැඳවීම පවසා ඇත, එබැවින් ඉකාමා කිරීමට අයිතිය ඇත්තේ ඔහුටය'. ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'මෙම පරිච්ඡේදයේ ඉබ්නු උමර්ගෙන් ඉතිහාසයක් ද ඇත'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'අල් අෆ්රිකි විසින් විස්තර කරන ලද හදීසයෙන් සියාද් හදීසය අපි දනිමු, සහ හදීස් විශේෂඥයින්ට අනුව අල් අෆ්රිකි දුර්වල පුද්ගලයෙකි.' 'යාහ්යා බින් සයිද් බින් අල් කත්තාන් සහ තවත් අය විසින් ඔහුව දුර්වල කර ඇත'. අහමඩ් පැවසීය; 'මම අල් අෆ්රිකි හදීස් ලිව්වේ නැහැ'. ඔහු පැවසීය; 'මම මුහම්මද් බින් ඉස්මයිල් ඔහුගේ මතය ශක්තිමත් කරනවා දුටුවා. ඔහු සිතන්නේ මෙය අනෙකුත් හදීස් වලට වඩා සමීප බවයි, මෙම හදීසය විද්‍යාඥයින් විසින් ද ක්‍රියාත්මක කරනු ලැබේ, සලාතයට කැඳවන තැනැත්තා ඉකාමාත් කරන තැනැත්තා'.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 184

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ يَحْيَى الصَّدَفِيِّ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يُؤَذِّنُ إِلَّا مُتَوَضِّئٌ

[අලි බින් හුජ්ර්] අපට මෙසේ පවසා ඇත; [අල් වලීද් බින් මුස්ලිම්] [මුආවියා බින් යාහ්යා අෂ් ෂඩාෆි] [අස් සුහ්රි] [අබු හුරෙයිරා] තුමාණන්ගෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් අපට මෙසේ පවසා ඇත: 'ව්‍යුහබ් කළ අයට හැර සලාතයට කැඳවීම කිරීමට අවසර නැත'.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 185

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ عَنْ يُونُسَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَلَا يُنَادِي بِالصَّلَاةِ إِلَّا مُتَوَضِّئٌقَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ الْحَدِيثِ الْأَوَّلِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ لَمْ يَرْفَعْهُ ابْنُ وَهْبٍ وَهُوَ أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ الْوَلِيدِ بْنِ مُسْلِمٍ وَالزُّهْرِيُّ لَمْ يَسْمَعْ مِنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الْأَذَانِ عَلَى غَيْرِ وُضُوءٍ فَكَرِهَهُ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَإِسْحَقُ وَرَخَّصَ فِي ذَلِكَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَأَحْمَدُ

[යාහ්යා බින් මූසා] අපට මෙසේ පවසා ඇත; [යූනුස්] වෙතින් [ඉබ්නු ෂිහාබ්] අපට මෙසේ පවසා ඇත; '[අබු හුරයිරා] අපට මෙසේ පැවසීය; 'ව්‍යුත් කළ අය හැර සලාතයට කැඳවීම සුදුසු නොවේ.' අබු ඊසා පැවසීය; 'මෙම හදීසය පළමු හදීසයට වඩා සත්‍ය වේ'. අබු ඊසා පැවසීය; 'තවද රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම්ට අදාළ වන අබු හුරයිරාගේ හදීසය ඉබ්නු වහබ් හැර වෙනත් කිසිවෙකු සතුව නැත, නමුත් මෙම හදීසය අල් වලීඩ් ඉබ්නු මුස්ලිම් විසින් විස්තර කරන ලද හදීසයට වඩා සත්‍ය වේ. මේ අතර අස් සුහ්රි ද අබු හුරයිරාගෙන් අසා නැත. පළමුව පිරිසිදු කිරීමකින් තොරව සිදු කරන සලාතයට කැඳවීම සම්බන්ධයෙන් නීතිය පිළිබඳව විද්වතුන් එකඟ නොවෙති. ඔවුන්ගෙන් සමහරක් එය තහවුරු කළහ, මෙම මතය සියාෆි සහ ඉෂාක් විසින් ගන්නා ලදී. තවත් සමහරු සහන ලබා දුන් අතර, මෙම මතය සුෆියාන් අට්ස් ත්සෞරි, බින් අල් මුබාරක් සහ අහමඩ් විසින් ගනු ලැබීය'.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 186

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا إِسْرَائِيلُ أَخْبَرَنِي سِمَاكُ بْنُ حَرْبٍ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ سَمُرَةَ يَقُولُكَانَ مُؤَذِّنُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُمْهِلُ فَلَا يُقِيمُ حَتَّى إِذَا رَأَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ خَرَجَ أَقَامَ الصَّلَاةَ حِينَ يَرَاهُقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ هُوَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَحَدِيثُ إِسْرَائِيلَ عَنْ سِمَاكٍ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَهَكَذَا قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِنَّ الْمُؤَذِّنَ أَمْلَكُ بِالْأَذَانِ وَالْإِمَامُ أَمْلَكُ بِالْإِقَامَةِ

[යාහ්යා බින් මූසා] අපට පැවසූ බව අපට පවසා ඇත; [අබ්දුර්රාසාක්] අපට පැවසූ බව අපට පවසා ඇත; [ඊශ්‍රායෙල්] අපට වාර්තා කර ඇත; [ජබීර් බින් සම්රා] පවසන බව ඔහුට ඇසුණු බව [සිමාක් බින් හර්බ්] මට දන්වා ඇත; 'රසූලුල්ලාහ් ෂල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම්ගේ මුඅද්සින් වහාම ඉකාමා උච්චාරණය නොකළ බැවින්, රසූලුල්ලාහ් ෂල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් එළියට එනු දුටු විට, ඔහු එය ප්‍රකාශ කළේය'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'ජාබීර් බින් සම්රාහ්ගේ හදීසය හසන් සත්‍ය වන අතර, මෙම මාර්ගයෙන් හැර ඊශ්‍රායෙල්ගේ හදීසය අපි නොදනිමු'. සමහර විද්වතුන් පවසන්නේ; 'සලාතයට කැඳවීමේ වේලාව තීරණය කිරීමේදී මුඅද්සින්ට වැඩි අයිතිවාසිකම් ඇති අතර, ඉමාම්ට ඉකාමා සඳහා වේලාව තීරණය කිරීමේදී වැඩි අයිතිවාසිකම් ඇත'.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 187

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ بِلَالًا يُؤَذِّنُ بِلَيْلٍ فَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّى تَسْمَعُوا تَأْذِينَ ابْنِ أُمِّ مَكْتُومٍقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ وَعَائِشَةَ وَأُنَيْسَةَ وَأَنَسٍ وَأَبِي ذَرٍّ وَسَمُرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الْأَذَانِ بِاللَّيْلِ فَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِذَا أَذَّنَ الْمُؤَذِّنُ بِاللَّيْلِ أَجْزَأَهُ وَلَا يُعِيدُ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكٍ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِذَا أَذَّنَ بِلَيْلٍ أَعَادَ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَرَوَى حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ بِلَالًا أَذَّنَ بِلَيْلٍ فَأَمَرَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُنَادِيَ إِنَّ الْعَبْدَ نَامَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَيْرُ مَحْفُوظٍ وَالصَّحِيحُ مَا رَوَى عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ وَغَيْرُهُ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ بِلَالًا يُؤَذِّنُ بِلَيْلٍ فَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّى يُؤَذِّنَ ابْنُ أُمِّ مَكْتُومٍ وَرَوَى عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي رَوَّادٍ عَنْ نَافِعٍ أَنَّ مُؤَذِّنًا لِعُمَرَ أَذَّنَ بِلَيْلٍ فَأَمَرَهُ عُمَرُ أَنْ يُعِيدَ الْأَذَانَ وَهَذَا لَا يَصِحُّ أَيْضًا لِأَنَّهُ عَنْ نَافِعٍ عَنْ عُمَرَ مُنْقَطِعٌ وَلَعَلَّ حَمَّادَ بْنَ سَلَمَةَ أَرَادَ هَذَا الْحَدِيثَ وَالصَّحِيحُ رِوَايَةُ عُبَيْدِ اللَّهِ وَغَيْرِ وَاحِدٍ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَالزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ بِلَالًا يُؤَذِّنُ بِلَيْلٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَلَوْ كَانَ حَدِيثُ حَمَّادٍ صَحِيحًا لَمْ يَكُنْ لِهَذَا الْحَدِيثِ مَعْنًى إِذْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ بِلَالًا يُؤَذِّنُ بِلَيْلٍ فَإِنَّمَا أَمَرَهُمْ فِيمَا يُسْتَقْبَلُ و قَالَ إِنَّ بِلَالًا يُؤَذِّنُ بِلَيْلٍ وَلَوْ أَنَّهُ أَمَرَهُ بِإِعَادَةِ الْأَذَانِ حِينَ أَذَّنَ قَبْلَ طُلُوعِ الْفَجْرِ لَمْ يَقُلْ إِنَّ بِلَالًا يُؤَذِّنُ بِلَيْلٍ قَالَ عَلِيُّ بْنُ الْمَدِينِيِّ حَدِيثُ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَيْرُ مَحْفُوظٍ وَأَخْطَأَ فِيهِ حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ

"ඇත්ත වශයෙන්ම, රාත්‍රියේ යාච්ඤාවට කැඳවීම සිදු කරන විට, ඉබ්නු උම්මි මක්තුම්ගේ යාච්ඤාවට කැඳවීම ඔබට ඇසෙන තුරු ඔබ කෑම බීම දිගටම කරගෙන යා යුතුය" යනුවෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා පැවසූ බව [කුටයිබා] අපට පවසා ඇත; අපට [අල් ලයිට්ස්] [සලීම්] [ඔහුගේ පියා] ගෙන් පවසා ඇත: "ඇත්ත වශයෙන්ම, රාත්‍රියේ යාච්ඤාවට කැඳවීම සිදු කරන විට, ඉබ්නු උම්මි මක්තුම්ගේ යාච්ඤාවට කැඳවීම ඔබට ඇසෙන තුරු ඔබ දිගටම ආහාර ගැනීම සහ පානය කිරීම දිගටම කරගෙන යා යුතුය". අබු ඊසා පැවසීය; "මෙම පරිච්ඡේදයේ ඉබ්නු මස්'උද්, 'අයිස්යා, උනායිසා, අනස්, අබු ඩ්සාර් සහ සම්රාහ්' ගෙන් ඉතිහාසයක් ද ඇත." අබු ඊසා පැවසීය; "ඉබ්නු උමර්ගේ හදීස් හසන් සත්‍ය වේ. රාත්‍රියේ යාච්ඤාවට කැඳවීම පිළිබඳව විද්වතුන් එකඟ වී නොමැත. ඔවුන්ගෙන් සමහරක් පැවසුවේ, "මුඅසීන් රාත්‍රියේ යාච්ඤාවට කැඳවීම ලබා දෙන්නේ නම් එය ප්‍රමාණවත් වන අතර එය නැවත කිරීමට අවශ්‍ය නැත" යනුවෙනි. මෙම මතය මලික්, බින් අල් මුබාරක්, අහමඩ් සහ ඉෂාක් විසින් ගන්නා ලදී. මේ අතර, තවත් සමහර විද්වතුන් පැවසුවේ, "ඔහු රාත්‍රියේ යාච්ඤාවට කැඳවීම කරන්නේ නම්, ඔහු එය නැවත කළ යුතුය" යනුවෙනි. මෙම මතය සුෆියාන් අට්ස් ත්සෞරි විසින් ගන්නා ලදී. හමාඩ් බින් සලාමා අයුබ්ගෙන්, නෆිගෙන් ඉබ්නු උමර්ගෙන් වාර්තා කළේය, බිලාල් වරක් රාත්‍රියේ යාච්ඤාවට කැඳවීමක් කළ බව, එබැවින් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් ඔහුට 'ඇත්ත වශයෙන්ම, සේවකයෙකු නිදාගෙන ඇත' යැයි පැවසීමට නියෝග කළේය. අබු ඊසා පැවසීය; 'මෙම හදීසය නිවැරදි නොවේ. නමුත් සත්‍ය වන්නේ [උබයිදුල්ලාහ් බින් උමර්] විසින් විස්තර කරන ලද හදීසය සහ ඊට අමතරව [ඉබ්නු උමර්] විසින් [නෆි' වෙතින් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් පැවසූ හදීසයයි; 'ඇත්ත වශයෙන්ම, බිලාල් රාත්‍රියේ යාච්ඤාවට කැඳවයි, එබැවින් ඉබ්නු උම්මි මක්තුම්ගේ යාච්ඤාවට කැඳවීම ඔබට ඇසෙන තුරු ඔබ කමින් බොමින් සිටිය යුතුය'. නෆි' වෙතින් අබ්දුල් අසීස් බින් අබු රව්වාද් ද වාර්තා කර ඇත, ඇමතුම්කරු උමර් වරක් රාත්‍රියේ යාච්ඤාවට කැඳවීමක් කළ බව, එබැවින් ඔහු එය නැවත කිරීමට ඔහුට නියෝග කළේය, නමුත් මෙම හදීසය ද වලංගු නොවේ. නෆි සහ උමර් අතර සනද් කැඩී ගිය බැවිනි. සමහරවිට හමාඩ් බින් සලාමාට මෙම හදීසය අවශ්‍ය විය හැකිය. සත්‍යය නම්, උබයිදුල්ලාහ් සහ ඉබ්නු උමර්ගෙන් නෆි' සහ සලීම් බින් උමර්ගෙන් අස් සුහ්රි විසින් විස්තර කරන ලද හදීසයයි. නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'ඇත්ත වශයෙන්ම, බිලාල් තවමත් රාත්‍රියේ සිටින අවස්ථාවක යාච්ඤාවට ආරාධනා කරයි'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'හමාඩ් විසින් විස්තර කරන ලද හදීසය සත්‍ය නම්, ඇත්ත වශයෙන්ම මෙම හදීසයට කිසිදු අර්ථයක් නැත. රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසූ නිසා: 'ඇත්ත වශයෙන්ම, බිලාල් අදාන් තවමත් රාත්‍රියේ සිටී,' ඔහු සහචරයින්ට යමක් පැමිණෙන ලෙස නියෝග කළේය. තවද ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ඇත්ත වශයෙන්ම, රාත්‍රිය පවතින විට බිලාල් යාච්ඤාවට ආරාධනා කරයි,' ඔහු අලුයම උදාවීමට පෙර යාච්ඤාවට කැඳවීම සිදු කළ විට යාච්ඤාවට කැඳවීම නැවත කිරීමට නියෝග කළේ නම්, නබිතුමා මෙසේ නොකියනු ඇත: 'ඇත්ත වශයෙන්ම, රාත්‍රිය පවතින විට බිලාල් යාච්ඤාවට ආරාධනා කරයි'. අලි බින් අල් මදීනි මෙසේ පැවසීය; 'අයියුබ්ගෙන්, නෆිගෙන් හමාඩ් බින් සලාමාගෙන්, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගෙන් ඉබ්නු උමර්ගෙන්' හදීස් නිවැරදි නොවන අතර හමාඩ් බින් සලාමා එහි වැරදි කර ඇත'.

තහවුරු කරන හදීස් (131)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 188

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ الْمُهَاجِرِ عَنْ أَبِي الشَّعْثَاءِ قَالَخَرَجَ رَجُلٌ مِنْ الْمَسْجِدِ بَعْدَ مَا أُذِّنَ فِيهِ بِالْعَصْرِ فَقَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ أَمَّا هَذَا فَقَدْ عَصَى أَبَا الْقَاسِمِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عُثْمَانَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَعَلَى هَذَا الْعَمَلُ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ أَنْ لَا يَخْرُجَ أَحَدٌ مِنْ الْمَسْجِدِ بَعْدَ الْأَذَانِ إِلَّا مِنْ عُذْرٍ أَنْ يَكُونَ عَلَى غَيْرِ وُضُوءٍ أَوْ أَمْرٍ لَا بُدَّ مِنْهُ وَيُرْوَى عَنْ إِبْرَاهِيمَ النَّخَعِيِّ أَنَّهُ قَالَ يَخْرُجُ مَا لَمْ يَأْخُذْ الْمُؤَذِّنُ فِي الْإِقَامَةِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا عِنْدَنَا لِمَنْ لَهُ عُذْرٌ فِي الْخُرُوجِ مِنْهُ وَأَبُو الشَّعْثَاءِ اسْمُهُ سُلَيْمُ بْنُ أَسْوَدَ وَهُوَ وَالِدُ أَشْعَثَ بْنِ أَبِي الشَّعْثَاءِ وَقَدْ رَوَى أَشْعَثُ بْنُ أَبِي الشَّعْثَاءِ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ أَبِيهِ

[හන්නාද්] අපට විස්තර කළේය; [වාකි'] [සුෆ්යාන්] [ඉබ්‍රාහිම් බින් අල් මුහාජිර්] [අබු අෂ්-සියා'ත්සා`] ගෙන් [අබු අෂ්-සියා'ත්සා`] ගෙන් [වාකි'] අපට විස්තර කළේය; 'යාච්ඤාව සඳහා කැඳවීම කියවූ පසු, මිනිසෙක් පල්ලියෙන් පිටතට පැමිණියේය, එවිට [අබු හුරෙයිරා] මෙසේ පැවසීය; 'මේ මිනිසා අබු කාසිම් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ට අකීකරු වී ඇත'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'මෙම පරිච්ඡේදයේ උත්මාන් ගෙන් ද කියැවෙන කතාවක් ඇත'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'අබු හුරෙයිරාගේ හදීසය හසන් සහීහ් වේ. මෙම හදීසය නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ සහ ඔවුන්ගෙන් පසු අය අතර විද්වතුන් විසින් ද ක්‍රියාත්මක කරන ලදී. එනම්, සලාහ් සඳහා කැඳවීම කියවූ පසු පුද්ගලයෙකුට පල්ලියෙන් පිටවීමට අවසර නැත, නිදහසට කරුණක් සඳහා මිස; වන්ධ්‍යාකරණය නොකළ හෝ කළ යුතු වෙනත් දේවල් සඳහා'. ඉබ්‍රාහිම් අන්-නකායිගෙන් ඔහු වරක් මෙසේ පැවසූ බව වාර්තා වී ඇත; 'මුඅද්සින් ඉකාමාත් නොකියන තාක් කල් පුද්ගලයෙකුට පල්ලියෙන් පිටව යා හැකිය'. අබු ඊසා පැවසීය; 'අපිත් මෙම මතයට එකඟ වෙමු, නිදහසට කරුණක් ඇති බැවින් කෙනෙකුට පිටව යා හැකිය'. අබු සියාත්සාගේ නම සුලෙයිම් බින් අස්වද් වන අතර ඔහු අස්යාත් බින් අබු ආසි සියාත්සාගේ දෙමාපියා විය. තවද [අෂ්ආත් බින් අබු ආසි සියාත්සා`] [ඔහුගේ පියාගෙන්] මෙම හදීසය විස්තර කර ඇත.'

තහවුරු කරන හදීස් (7)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 189

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ مَالِكِ بْنِ الْحُوَيْرِثِ قَالَقَدِمْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَا وَابْنُ عَمٍّ لِي فَقَالَ لَنَا إِذَا سَافَرْتُمَا فَأَذِّنَا وَأَقِيمَا وَلْيَؤُمَّكُمَا أَكْبَرُكُمَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَيْهِ عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ اخْتَارُوا الْأَذَانَ فِي السَّفَرِ و قَالَ بَعْضُهُمْ تُجْزِئُ الْإِقَامَةُ إِنَّمَا الْأَذَانُ عَلَى مَنْ يُرِيدُ أَنْ يَجْمَعَ النَّاسَ وَالْقَوْلُ الْأَوَّلُ أَصَحُّ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ

"මහ්මුද් බින් ගයිලාන්] අපට මෙසේ පැවසීය; [වාකි'] [සුෆ්යාන්] [කාලිද් අල් හිඩ්සා`] [අබු කිලාබා] [මලික් බින් අල් හුවයිරිට්ස්] වෙතින් අපට මෙසේ පැවසීය; "මම, මගේ සහෝදරයාගේ පුතා සමඟ, අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් හමුවීමට පැමිණියෙමි, එවිට ඔහු අපට මෙසේ පැවසීය: 'ඔබ ගමනක යෙදී සිටින්නේ නම්, ඔබ යාච්ඤාව සහ ඉකාමා සඳහා කැඳවිය යුතුය, සහ ශ්‍රේෂ්ඨතම පුද්ගලයා ඉමාම් විය යුතුය'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; "මෙම හදීසය සත්‍ය හසාන් ය, විද්‍යාව පිළිබඳ විශේෂඥයින් ද මෙම හදීසය ක්‍රියාත්මක කරයි. ගමන් කරන අතරතුර යාච්ඤාව සඳහා කැඳවීම දිගටම කරගෙන යාම ඔවුන්ගේ ප්‍රියතම මතයයි." නමුත් ඔවුන්ගෙන් සමහරක් මෙසේ පැවසූහ; "ඉකාමා සමඟ ප්‍රමාණවත්, මන්ද යාච්ඤාව සඳහා කැඳවීම බොහෝ දෙනෙකුට රැස් කිරීමට අවශ්‍ය පුද්ගලයින් සඳහා වේ". පළමු මතය වඩාත් වලංගු මතයකි. මෙම මතය -පළමුව- අහමඩ් සහ ඉෂාක් විසින් ද ගනු ලැබීය".

තහවුරු කරන හදීස් (18)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 190

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حُمَيْدٍ الرَّازِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو تُمَيْلَةَ حَدَّثَنَا أَبُو حَمْزَةَ عَنْ جَابِرٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أَذَّنَ سَبْعَ سِنِينَ مُحْتَسِبًا كُتِبَتْ لَهُ بَرَاءَةٌ مِنْ النَّارِقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ وَثَوْبَانَ وَمُعَاوِيَةَ وَأَنَسٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبِي سَعِيدٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ غَرِيبٌ وَأَبُو تُمَيْلَةَ اسْمُهُ يَحْيَى بْنُ وَاضِحٍ وَأَبُو حَمْزَةَ السُّكَّرِيُّ اسْمُهُ مُحَمَّدُ بْنُ مَيْمُونٍ وَجَابِرُ بْنُ يَزِيدَ الْجُعْفِيُّ ضَعَّفُوهُ تَرَكَهُ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ قَالَ أَبُو عِيسَى سَمِعْت الْجَارُودَ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعًا يَقُولُ لَوْلَا جَابِرٌ الْجُعْفِيُّ لَكَانَ أَهْلُ الْكُوفَةِ بِغَيْرِ حَدِيثٍ وَلَوْلَا حَمَّادٌ لَكَانَ أَهْلُ الْكُوفَةِ بِغَيْرِ فِقْهٍ

[මුහම්මද් බින් හුමයිඩ් අර් රාසි] අපට පවසා ඇත; [අබු තුමයිලා] අපට පවසා ඇත; [ඉබ්නු අබ්බාස්] වෙතින් [ජබීර්] [මුජාහිඩ්] වෙතින් [අබු හම්සා] අපට පවසා ඇත: 'අල්ලාහ්ගේ අනුමැතිය බලාපොරොත්තුවෙන් වසර හතක් සලාතයට කැඳවීම කියවන ඕනෑම අයෙකු නිරයේ ගින්නෙන් නිදහස් වනු ඇත' යනුවෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් පැවසූ බව. අබු ඊසා පැවසීය; 'මෙම පරිච්ඡේදයේ අබ්දුල්ලා බින් මස්'උද්, ත්සෞබාන්, මු'ආවියා, අනස්, අබු හුරෙයිරා සහ අබු සායිද් යන අයගේ හදීස් ද ඇත'. අබු ඊසා පැවසීය; 'ඉබ්නු අබ්බාස්ගේ මෙම හදීසය ගරිබ් ය. අබු තුමයිලාගේ නම යායා බින් වඩ්ලිහ් වන අතර අබු හම්සා අස් සුක්කාරිගේ නම මුහම්මද් බින් මයිමුන් වේ.' තවද ජබීර් බින් යසිද් අල් ජුෆි ද උලමාවරුන් විසින් දුර්වල කර ඇත, ඔහුගේ හදීසය යාහ්යා බින් සයිද් සහ අබ්දුර් රහ්මාන් බින් මහදි විසින් සලකා බලනු නොලැබේ. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'අල් ජරුද් පවසනු මම අසා ඇත්තෙමි; 'වාකි පවසනු මම අසා ඇත්තෙමි'; 'ජබීර් අල් ජුෆි නොමැති නම්, ඇත්ත වශයෙන්ම කුෆාහි ජනතාවට හදීස් නොතිබෙනු ඇත. හම්මද් නොමැති නම්, කුෆාහි ජනතාවට ෆික්හ් නොතිබෙනු ඇත'.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 191

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ وَأَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْإِمَامُ ضَامِنٌ وَالْمُؤَذِّنُ مُؤْتَمَنٌ اللَّهُمَّ أَرْشِدْ الْأَئِمَّةَ وَاغْفِرْ لِلْمُؤَذِّنِينَقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَسَهْلِ بْنِ سَعْدٍ وَعُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ رَوَاهُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَحَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَوَى أَسْبَاطُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ الْأَعْمَشِ قَالَ حُدِّثْتُ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَوَى نَافِعُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا الْحَدِيثَ قَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت أَبَا زُرْعَةَ يَقُولُ حَدِيثُ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت مُحَمَّدًا يَقُولُ حَدِيثُ أَبِي صَالِحٍ عَنْ عَائِشَةَ أَصَحُّ وَذَكَرَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ الْمَدِينِيِّ أَنَّهُ لَمْ يُثْبِتْ حَدِيثَ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَلَا حَدِيثَ أَبِي صَالِحٍ عَنْ عَائِشَةَ فِي هَذَا

[හන්නාද්] අපට පවසා ඇත; [අල් අ'මාසි] වෙතින් [අබු සාලිහ්] වෙතින් [අබු හුරෙයිරා] වෙතින් [අබු අල් අහ්වාෂ්] සහ [අබු මුආවියා] අපට පවසා ඇත; 'රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'ඉමාම් ඇපකරු වන අතර මුඅද්සින් විශ්වාසවන්ත පුද්ගලයා වේ. අල්ලාහ්, ඉමාම්වරුන් නිවැරදි කර මුඅද්සින්ට සමාව දෙන්න'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'මෙම පරිච්ඡේදයේ 'අයිස්යා, සහ්ල් බින් සාද් සහ උක්බා බින් 'අමීර්' ගෙන් කතාවක් ද ඇත. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'අබු හුරෙයිරාගේ හදීසය [සුෆ්යාන් අට්ස් ත්සෞරි] සහ [හෆ්ෂ් බින් ගියාත්ස්] සහ [අල් අ'මාසි] වෙතින් [අබු සාලිහ්] වෙතින් [අබු හුරෙයිරා] නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගෙන් [අබු හුරෙයිරා] වෙතින් [කිහිප දෙනෙකු] විස්තර කරන ලදී. [අස්බාත් බින් මුහම්මද්] [අල් අමාසි] ගෙන් ද වාර්තා කළ බව ඔහු පැවසීය; 'මම වරක් [අබු සාලිහ්] ගෙන් [අබු හුරෙයිරා] ගෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් හදීසයක් කියෙව්වා. [නෆි' බින් සුලෙයිමාන්] [මුහම්මද් බින් අබු සාලිහ්] ගෙන් [ඔහුගේ පියා] ගෙන් [අයිස්යා] ගෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් මෙම හදීසය විස්තර කළේය. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'අබු සුරාහ් පවසනු මම අසා ඇත්තෙමි; 'අබු හුරෙයිරාගෙන් අබු සාලිහ්ගේ හදීසය 'අයිස්යා' ගෙන් වාර්තා කළ අබු සාලිහ්ගේ හදීසයට වඩා සත්‍ය වේ. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'මම මුහම්මද් පවසනු අසා ඇත්තෙමි; 'අබු සාලිහ්ගේ 'අයිස්යා' ගෙන් හදීසය වඩාත් සත්‍ය වේ'. තවද ඔහු අලි බින් අල් මදීනිගෙන් ද සඳහන් කළේ, අබු හුරෙයිරාගෙන් අබු සාලිහ් විසින් විස්තර කරන ලද හදීසය සහ 'අයිස්යා' ගෙන් අබු සාලිහ්ගේ හදීසය කිසි විටෙකත් නිර්ණය කර නොමැති බවයි.'

හදීස්

Imam Tirmidzi : 192

حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ ح قَالَ حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ عَنْ مَالِكٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ اللَّيْثِيِّ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا سَمِعْتُمْ النِّدَاءَ فَقُولُوا مِثْلَ مَا يَقُولُ الْمُؤَذِّنُقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي رَافِعٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَأُمِّ حَبِيبَةَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَبِيعَةَ وَعَائِشَةَ وَمُعَاذِ بْنِ أَنَسٍ وَمُعَاوِيَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي سَعِيدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهَكَذَا رَوَى مَعْمَرٌ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ مِثْلَ حَدِيثِ مَالِكٍ وَرَوَى عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ إِسْحَقَ عَنْ الزُّهْرِيِّ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرِوَايَةُ مَالِكٍ أَصَحُّ

[ඉෂාක් බින් මූසා අල් අන්සාරි] අපට මෙසේ පවසා ඇත; [මාන්] අපට මෙසේ පවසා ඇත; [මලික්] අපට මෙසේ පවසා ඇත, ඔහු මෙසේ පැවසීය; [අබු සයිඩ්] වෙතින් [අතා` බින් යසිද් අල් ලයිට්ස්] වෙතින් [මලික්] වෙතින් [කුටයිබා] අපට මෙසේ පවසා ඇත; ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'ඔබට සලාතයට කැඳවීමේ ශබ්දය ඇසෙන්නේ නම් මුඅද්සින් පැවසූ පරිදි එය කියන්න'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'මෙම පරිච්ඡේදයේ අබු රාෆි, අබු හුරෙයිරා, උම් හබීබා, අබ්දුල්ලා බින් අම්රු, අබ්දුල්ලා බින් රබියා, 'අයිස්යා, මුඅද්ස් බින් අනස් සහ මුආවියා' යන අයගෙන් ද කථා ඇත. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'අබු සයිඩ්ගේ මෙම හදීසය හසන් සත්‍ය වේ. [මාමර්] සහ ඊට අමතරව [අස් සුහ්රි] වෙතින් ද කථා කරන ලද අනෙකුත් හදීසයන් මලික් විසින් විස්තර කරන ලද හදීසයක් මෙන් විස්තර කර ඇත. මේ අතර, [Abdurrahman bin Ishaq] [Az Zuhri] වෙතින් [Sa'id bin Al Musayyib] [Abu Huraira] වෙතින් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් මෙම හදීසය විස්තර කළේය. ඒ වගේම මලික්ගේ ඉතිහාසය වඩාත් විශ්වාසදායකයි.'

තහවුරු කරන හදීස් (60)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 193

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو زُبَيْدٍ وَهُوَ عَبْثَرُ بْنُ الْقَاسِمِ عَنْ أَشْعَثَ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ أَبِي الْعَاصِ قَالَإِنَّ مِنْ آخِرِ مَا عَهِدَ إِلَيَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ اتَّخِذْ مُؤَذِّنًا لَا يَأْخُذُ عَلَى أَذَانِهِ أَجْرًاقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عُثْمَانَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ كَرِهُوا أَنْ يَأْخُذَ الْمُؤَذِّنُ عَلَى الْأَذَانِ أَجْرًا وَاسْتَحَبُّوا لِلْمُؤَذِّنِ أَنْ يَحْتَسِبَ فِي أَذَانِهِ

[හන්නාද්] අපට පවසා ඇත; [අබු සුබයිද්] - එනම් අබ්ත්සාර් බින් අල් කාසිම් - [අල් හසන්] සිට [උස්මාන් බින් අබු අල් 'අෂ්] දක්වා [අෂ්අත්ස්] සිට අපට පවසා ඇත ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ මට දුන් අවසාන නියෝගය නම්, ඔහුගේ යාච්ඤාවට කැඳවීම සඳහා වැටුප් නොගන්නා මුඅද්සින් කෙනෙකු මම පත් කරන බවයි'. අබු ඊසා, 'උස්මාන්ගේ මෙම හදීසය හසන් සහීහ් වේ. විද්වතුන්ට අනුව මෙම හදීසයේ පිළිවෙත නම්, යාච්ඤාවට කැඳවීම සඳහා කැඳවීම සඳහා පුද්ගලයා තම යාච්ඤාවට කැඳවීම සඳහා වැටුප් ලබා ගැනීම මක්රූහ් ලෙස සලකන අතර, ඔවුන් - මුඅද්සින් - ඔහු කරන යාච්ඤාවට කැඳවීම සඳහා විපාක අපේක්ෂා කරන්නේ නම් ඔවුන් එයට කැමති වේ'.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 194

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ الْحُكَيْمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ قَيْسٍ عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ قَالَ حِينَ يَسْمَعُ الْمُؤَذِّنَ وَأَنَا أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ رَضِيتُ بِاللَّهِ رَبًّا وَبِمُحَمَّدٍ رَسُولًا وَبِالْإِسْلَامِ دِينًا غُفِرَ لَهُ ذَنْبُهُقَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ اللَّيْثِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ حُكَيْمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ قَيْسٍ

අපට පවසා ඇත [Qutaibah] පැවසීය; [අල් හුකයිම් බින් අබ්දුල්ලාහ් බින් කයිස්] වෙතින් [අල් ලයිත්] අපට පවසා ඇත්තේ අල්ලාහ්ගේ දූතයා වන සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් වෙතින් [සාද් බින් අබු වකාෂ්] ගෙන් ['අමීර් බින් සාද්] වෙතින්, ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'කවුරුන් හෝ, ඔහු මුඅඩ්සින්ට සවන් දෙන විට, ලල්ලාහ් අවාද් මෙසේ කියයි. ඉල්ලල්ලාහු වහ්දාහු ලා සිරිකලාහ් වා අන්නා මුහම්මදන් අබ්දුහු වා රසූලුහු රද්ලියිතු බිල්ලාහි රබ්බන් වා බී මුහම්මදින් රසුලාන් වා බිල් ඉස්ලාම් දිනාන් ව අල්ලාහ් හැර වෙන කිසිම සහකරුවෙකුට නමස්කාර කිරීමට තරම් වටිනා සහකරුවෙකු නොමැති බවට සාක්ෂි දරන්නේ නැත. මුහම්මද් ඔහුගේ සේවකයා සහ දූතයා බව. අල්ලාහ් දෙවියන් ලෙසත්, මුහම්මද් තුමා දූතයා ලෙසත්, ඉස්ලාම් ආගම ආගම ලෙසත් මම සෑහීමකට පත්වෙමි - එවිට ඔහුගේ පව් කමා කරනු ලැබේ.

තහවුරු කරන හදීස් (53)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 195

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَهْلِ بْنِ عَسْكَرٍ الْبَغْدَادِيُّ وَإِبْرَاهِيمُ بْنُ يَعْقُوبَ قَالَا حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَيَّاشٍ الْحِمْصِيُّ حَدَّثَنَا شُعَيْبُ بْنُ أَبِي حَمْزَةَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُنْكَدِرِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ قَالَ حِينَ يَسْمَعُ النِّدَاءَ اللَّهُمَّ رَبَّ هَذِهِ الدَّعْوَةِ التَّامَّةِ وَالصَّلَاةِ الْقَائِمَةِ آتِ مُحَمَّدًا الْوَسِيلَةَ وَالْفَضِيلَةَ وَابْعَثْهُ مَقَامًا مَحْمُودًا الَّذِي وَعَدْتَهُ إِلَّا حَلَّتْ لَهُ الشَّفَاعَةُ يَوْمَ الْقِيَامَةِقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ جَابِرٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ حَدِيثِ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ لَا نَعْلَمُ أَحَدًا رَوَاهُ غَيْرَ شُعَيْبِ بْنِ أَبِي حَمْزَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ وَأَبُو حَمْزَةَ اسْمُهُ دِينَارٌ

[මුහම්මද් bin Sahl bin 'Askar Al Baghdadi] සහ [Ibrahim bin Ya'qub] අපට පවසා ඇත; අපට පවසා ඇත [Ali bin Ayyasy Al Himshi] පැවසුවේ; අපට පවසා ඇත [Syu'aib bin Abu Hamzah] මෙසේ පැවසීය. [Jabir bin Abdullah] ගෙන් [මුහම්මද් බින් අල් මුන්කදිර්] අපට පවසා ඇත. අල්ලාහ්ගේ දූතයා වන සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'යමෙක් සලාතය සඳහා වන ඇමතුම ඇසෙන විට, 'අල්ලාහුම්මා රබ්බා හඩ්සිහි අද් ද'වතිත් තම්මා වොෂ් ෂාලාතිල් කආ'යිමා ආති මුහම්මදානිල් වසීලවාලි වාසීලවාල්වාල්වාල්වාල්වාල්වාල්වාල්වාල්වාල්වාල්වාල්වාල්වාල්වාල්වාල්වාල්වාල්වාල්වාල්වාල්වාල්වාල්වාල්වාල්වාල්වාල්වාල්වාල්වාල්වාල්වාල්වාල්වාල්වාල්වාල්වාල්වාල්වාල්වාල්වාල්වාල්වාල්වාල්වාල්වාල්වාල්වාල්වායි. MAHMUDANILLADZI WA'ADTAH - අල්ලාහ්, පරිපූර්ණ ඇමතුමේ ස්වාමියා - මෙම යාච්ඤාව සඳහා කැඳවීම - සහ අනිවාර්ය යාච්ඤාව - ස්ථාපිත කර ඇත. අල් වසිලාහ් - මුහම්මද් තුමාට පමණක් ලබා නොදෙන ස්වර්ගයේ උපාධියක් - සහ ෆද්ලිලාහ් මුහම්මද් තුමාට ලබා දෙන්න. ඔබ පොරොන්දු වූ ප්‍රශංසනීය තනතුර ඔහුට ලබා ගත හැකි වන පරිදි ඔහුව ඔසවන්න, එවිට ඔහුට නැවත නැඟිටීමේ දිනයේදී මැදිහත් වීමක් ලැබෙනු ඇත.

තහවුරු කරන හදීස් (7)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 196

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ وَعَبْدُ الرَّزَّاقِ وَأَبُو أَحْمَدَ وَأَبُو نُعَيْمٍ قَالُوا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ زَيْدٍ الْعَمِّيِّ عَنْ أَبِي إِيَاسٍ مُعَاوِيَةَ بْنِ قُرَّةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الدُّعَاءُ لَا يُرَدُّ بَيْنَ الْأَذَانِ وَالْإِقَامَةِقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَاهُ أَبُو إِسْحَقَ الْهَمْدَانِيُّ عَنْ بُرَيْدِ بْنِ أَبِي مَرْيَمَ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَ هَذَا

[මහමුද් බින් ගයිලාන්] අපට මෙසේ පවසා ඇත; [වාකි] සහ [අබ්දුර්රාසාක්] සහ [අබු අහමඩ්] සහ [අබු නුඅයිම්] ඔවුන් මෙසේ පැවසූ බව අපට පවසා ඇත; [අනාස් බින් මලික්] වෙතින් [සයිද් අල් අම්මි] වෙතින් [අබු ඉයාස් මුආවියා බින් කුර්රා] වෙතින් [සුෆ්යාන්] අපට මෙසේ පවසා ඇත; 'රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'අදාන් සහ ඉකාමා අතර යාච්ඤාව ප්‍රතික්ෂේප නොකෙරේ'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'අනාස්ගේ මෙම හදීසය හසන් සත්‍ය වේ. තවද මෙම හදීසය [අබු ඉෂාක් අල් හම්දානි] විසින් [බුරෙයිද් බින් අබු මරියම්] වෙතින් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් වෙතින් මෙම හදීසය මෙන් විස්තර කර ඇත'.

තහවුරු කරන හදීස් (7)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 197

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى النَّيْسَابُورِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَفُرِضَتْ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْلَةَ أُسْرِيَ بِهِ الصَّلَوَاتُ خَمْسِينَ ثُمَّ نُقِصَتْ حَتَّى جُعِلَتْ خَمْسًا ثُمَّ نُودِيَ يَا مُحَمَّدُ إِنَّهُ لَا يُبَدَّلُ الْقَوْلُ لَدَيَّ وَإِنَّ لَكَ بِهَذِهِ الْخَمْسِ خَمْسِينَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ وَطَلْحَةَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ وَأَبِي ذَرٍّ وَأَبِي قَتَادَةَ وَمَالِكِ بْنِ صَعْصَعَةَ وَأَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ

[මුහම්මද් බින් යාහ්යා අන් නයිසාබුරි] අපට පවසා ඇත; [අබ්දුර්රාසාක්] අපට පවසා ඇත; [අනස් බින් මලික්] වෙතින් [අස් සුහ්රි] වෙතින් [මමර්] අපට දැනුම් දී ඇත ඔහු මෙසේ පැවසීය; ඉස්රා රාත්‍රියේ, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාට පනස් වතාවක් යාච්ඤා කිරීමට බැඳීම ලබා දෙන ලදී. පසුව එම සංඛ්‍යාව පස් වතාවක් දක්වා අඩු කරන ලද අතර, පසුව ඔහුට මෙසේ කියන ලදී, 'ඕ මුහම්මද්, ඇත්ත වශයෙන්ම මා සමඟ ඇති විධිවිධාන වෙනස් කළ නොහැක, එබැවින් ඔබට මෙම යාච්ඤා පහ සමඟ - යාච්ඤා වාර පනහක විපාකයක් ලැබෙනු ඇත-'. ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'මෙම පරිච්ඡේදයේ උබදා බින් අෂ් ෂාමිත්, තල්හා බින් උබයිදුල්ලා, අබු ඩ්සාර්, අබු කටාදා, මලික් බින් ෂා'ෂා සහ අබු සයිද් අල් කුද්රි යන අයගෙන් හදීස් ද ඇත'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'අනස් හදීස් යනු හසන් ෂහීහ් ගරිබ් හදීසයකි'.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 198

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الصَّلَوَاتُ الْخَمْسُ وَالْجُمُعَةُ إِلَى الْجُمُعَةِ كَفَّارَاتٌ لِمَا بَيْنَهُنَّ مَا لَمْ تُغْشَ الْكَبَائِرُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَأَنَسٍ وَحَنْظَلَةَ الْأُسَيِّدِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

[අලි බින් හුජ්ර්] අපට මෙසේ පවසා ඇත; [අලා` බින් අබ්දුර් රහ්මාන්] වෙතින් [ඔහුගේ පියා] වෙතින් [අබු හුරෙයිරා] වෙතින් [ඉස්මායිල් බින් ජ'ෆාර්] අපට දන්වා ඇත; ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'දිනකට පස් වතාවක් සහ සිකුරාදා සිට සිකුරාදා දක්වා යාච්ඤා කිරීම මෙම කාලවලදී පාපවලට සමාවක් ලෙසය, ඔහු ප්‍රධාන පාපවලින් වැළකී සිටින තාක් කල්'. ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'මෙම පරිච්ඡේදයේ ජාබීර්, අනස් සහ හන්ඩ්ලලා අල් උසයිද්ගේ කථා ද ඇත'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'අබු හුරෙයිරාගේ මෙම හදීසය සත්‍ය වේ.'

තහවුරු කරන හදීස් (9)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 199

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةُ الْجَمَاعَةِ تَفْضُلُ عَلَى صَلَاةِ الرَّجُلِ وَحْدَهُ بِسَبْعٍ وَعِشْرِينَ دَرَجَةًقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ وَأُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ وَمُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ وَأَبِي سَعِيدٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهَكَذَا رَوَى نَافِعٌ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ تَفْضُلُ صَلَاةُ الْجَمِيعِ عَلَى صَلَاةِ الرَّجُلِ وَحْدَهُ بِسَبْعٍ وَعِشْرِينَ دَرَجَةً قَالَ أَبُو عِيسَى وَعَامَّةُ مَنْ رَوَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّمَا قَالُوا خَمْسٍ وَعِشْرِينَ إِلَّا ابْنَ عُمَرَ فَإِنَّهُ قَالَ بِسَبْعٍ وَعِشْرِينَ

"හන්නද්" අපට පවසා ඇත; "උබයිදුල්ලාහ් බින් උමර්" [නෆි" [ඉබ්නු උමර්] වෙතින් [අබ්දා] අපට පවසා ඇත; "අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'මිනිසෙකුට සභාව තුළ යාච්ඤා කිරීම තනිවම යාච්ඤා කිරීමට වඩා අංශක විසි හතක් හොඳය'. ඔහු මෙසේ පැවසීය; "මෙම පරිච්ඡේදයේ අබ්දුල්ලා බින් මස්'උද්, උබයි බින් කාබ්, මුආද්ස් බින් ජබල්, අබු සායිද්, අබු හුරයිරා සහ අනස් බින් මලික් යන අයගෙන් ද කථා ඇත". අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; "ඉබ්නු උමර්ගේ මෙම හදීසය හසන් සත්‍ය වේ. එලෙසම, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් ඉබ්නු උමර්ගෙන් නෆි මෙසේ වාර්තා කළේය: "සමූහයක යාච්ඤාව මිනිසෙකුගේ යාච්ඤාවට වඩා අංශක විසි හතක් හොඳය". අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; "නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් වාර්තා කළ බොහෝ දෙනෙක්, 'අංශක විසිපහක්' යැයි පැවසූහ, නමුත් ඉබ්නු උමර්, 'අංශක විසි හතක්' යැයි පැවසීය."

තහවුරු කරන හදීස් (17)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 200

حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ صَلَاةَ الرَّجُلِ فِي الْجَمَاعَةِ تَزِيدُ عَلَى صَلَاتِهِ وَحْدَهُ بِخَمْسَةٍ وَعِشْرِينَ جُزْءًاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

[ඉෂාක් බින් මූසා අල් අන්සාරි] අපට පවසා ඇත; [මාන්] අපට පවසා ඇත; [අබු හුරෙයිරා] වෙතින් [ඉබ්නු ෂිහාබ්] වෙතින් [මලික්] අපට පවසා ඇත; ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'නියත වශයෙන්ම, මිනිසෙකුගේ සභාව තුළ යාච්ඤාව තනිවම යාච්ඤා කිරීමට වඩා අංශක විසිපහක් හොඳය'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'මෙම හදීසය සත්‍ය හසන් වේ.'

තහවුරු කරන හදීස් (40)