Imam Abu Dawud : 161
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ حَدَّثَنَا سِمَاكٌ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَأَكَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَتِفًا ثُمَّ مَسَحَ يَدَهُ بِمِسْحٍ كَانَ تَحْتَهُ ثُمَّ قَامَ فَصَلَّى
Atugambye [Musaddad] atugambye [Abu Al Ahwash] atugambye [Wuliriza] okuva ku [Ikrimah] okuva ku [Ibn Abbas] yagamba; Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam lumu yalya ennyama y’ekisambi ky’embuzi, olwo n’ayoza emikono gye n’olugoye wansi we, olwo n’asituka n’asaala.
Imam Abu Dawud : 162
حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ النَّمَرِيُّ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ انْتَهَشَ مِنْ كَتِفٍ ثُمَّ صَلَّى وَلَمْ يَتَوَضَّأْ
Kitugambye nti [Hafsh bin Umar An-Namiri] atubuulidde [Hammam] okuva mu [Qatadah] okuva ku [Yahya bin Ya’mar] okuva ku [Ibn Abbas] nti Omubaka wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam lumu yaluma ennyama y’ekisambi ky’embuzi, olwo n’asaba n’atasooka kukola wudhu.
Imam Abu Dawud : 163
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْحَسَنِ الْخَثْعَمِيُّ حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ قَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُنْكَدِرِ قَالَ سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُقَرَّبْتُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خُبْزًا وَلَحْمًا فَأَكَلَ ثُمَّ دَعَا بِوَضُوءٍ فَتَوَضَّأَ بِهِ ثُمَّ صَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ دَعَا بِفَضْلِ طَعَامِهِ فَأَكَلَ ثُمَّ قَامَ إِلَى الصَّلَاةِ وَلَمْ يَتَوَضَّأْ
Atugambye [Ibrahim bin Al Hasan Al-Khats’ami] atugambye [Hajjaj] yagamba [Ibn Juraij] agambye [Muhammad bin Al-Munkadir] yagamba nti; Lumu nnawulira [Jabir bin Abdullah] ng’agamba nti; Lumu nawaayo Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam akatundu k’omugaati n’ennyama, olwo n’abirya. Olwo n’asaba amazzi g’okuwungula, oluvannyuma n’akola wudhu n’amazzi ago. Oluvannyuma lw’ekyo yakola esswala ya Dhuhur. Olwo n’asaba emmere ye eyasigaddewo, n’agirya, oluvannyuma n’ayimirira okusaala nga tafunye wudhu.
Imam Abu Dawud : 164
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ سَهْلٍ أَبُو عِمْرَانَ الرَّمْلِيُّ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَيَّاشٍ حَدَّثَنَا شُعَيْبُ بْنُ أَبِي حَمْزَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَكَانَ آخِرَ الْأَمْرَيْنِ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَرْكُ الْوُضُوءِ مِمَّا غَيَّرَتْ النَّارُقَالَ أَبُو دَاوُد هَذَا اخْتِصَارٌ مِنْ الْحَدِيثِ الْأَوَّلِ
Atugambye [Musa bin Sahl Abu ‘Imran Ar-Ramli] atugambye [Ali bin Ayyasy] atubuulidde [Syu’aib bin Abu Hamzah] okuva ku [Muhammad bin Al-Munkadir] okuva ku [Jabir] yagamba nti; Enkomerero y’emisango gino ebiri eri nti Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam teyakola wudhu kubanga yalya ekintu ekyali kikubiddwa omuliro. Abu Dawud yagambye nti; Kino kifunze hadiisi eyasooka.
Imam Abu Dawud : 165
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ السَّرْحِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ أَبِي كَرِيمَةَ قَالَ ابْنُ السَّرْحِ بْنُ أَبِي كَرِيمَةَ مِنْ خِيَارِ الْمُسْلِمِينَ قَالَ حَدَّثَنِي عُبَيْدُ بْنُ ثُمَامَةَ الْمُرَادِيُّ قَالَقَدِمَ عَلَيْنَا مِصْرَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْحَارِثِ بْنِ جَزْءٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَمِعْتُهُ يُحَدِّثُ فِي مَسْجِدِ مِصْرَ قَالَ لَقَدْ رَأَيْتُنِي سَابِعَ سَبْعَةٍ أَوْ سَادِسَ سِتَّةٍ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي دَارِ رَجُلٍ فَمَرَّ بِلَالٌ فَنَادَاهُ بِالصَّلَاةِ فَخَرَجْنَا فَمَرَرْنَا بِرَجُلٍ وَبُرْمَتُهُ عَلَى النَّارِ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَطَابَتْ بُرْمَتُكَ قَالَ نَعَمْ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي فَتَنَاوَلَ مِنْهَا بَضْعَةً فَلَمْ يَزَلْ يَعْلُكُهَا حَتَّى أَحْرَمَ بِالصَّلَاةِ وَأَنَا أَنْظُرُ إِلَيْهِ
Atugambye [Ahmad bin ‘Amru bin As-Sarj] atugambye [Abdul Malik bin Abu Karimah] yagamba Ibn As-Sarj; Ibn Abi Karimah ne mu basiraamu abalonde, yagamba nti; Nga amaze okuntegeeza [Ubaid bin Tsumamah Al-Muradi] yagamba nti; [Abdullah bin Harith bin Jaz`in] omu ku baswahaba ba Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam, yajja gye tuli e Misiri. Namuwulira ng’anyumya hadiisi mu Muzikiti gw’e Misiri, n’agamba nti; Lumu nali muntu owomusanvu oba omuntu owomukaaga ne Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam ewa muntu, olwo Bilal nayitawo nawa omulanga ogwokusaala. Bwe tutyo ne tufuluma ne tuyita ku musajja ng’ekiyungu kye kyali ku muliro. Awo Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam n’agamba nti: ‘Ekiyungu kyo kirungi?’. -Kwe kugamba, ennyama eri mu kiyungu kyo efumbiddwa era nga yeetegese okulya?- omusajja n’addamu nti; Yee, ndi mwetegefu okuleka kitaawo ne maama wo okuba ekinunulo kyo. Olwo n’amuggyako akatundu k’ennyama - oluvannyuma n’alya - n’agenda mu maaso n’okukamula okutuusa lwe yayingira essaala nga bwe mmutunuulira.
Imam Abu Dawud : 166
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ حَفْصٍ عَنْ الْأَغَرِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْوُضُوءُ مِمَّا أَنْضَجَتْ النَّارُ
Atugambye [Musaddad] atubuulidde [Yahya] okuva ku [Syu’bah] agambye [Abu Bakr bin Hafsh] okuva ku [Al Agharr] okuva ku [Abu Hurairah] yagamba; Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba: ‘Mukole wudhu olw’okulya emmere efumbiddwa - eyokeddwa - n’omuliro’.
Imam Abu Dawud : 167
حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا أَبَانُ عَنْ يَحْيَى يَعْنِي ابْنَ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ أَنَّ أَبَا سُفْيَانَ بْنَ سَعِيدِ بْنِ الْمُغِيرَةِ حَدَّثَهُأَنَّهُ دَخَلَ عَلَى أُمِّ حَبِيبَةَ فَسَقَتْهُ قَدَحًا مِنْ سَوِيقٍ فَدَعَا بِمَاءٍ فَتَمَضْمَضَ فَقَالَتْ يَا ابْنَ أُخْتِي أَلَا تَوَضَّأُ إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ تَوَضَّئُوا مِمَّا غَيَّرَتْ النَّارُ أَوْ قَالَ مِمَّا مَسَّتْ النَّارُقَالَ أَبُو دَاوُد فِي حَدِيثِ الزُّهْرِيِّ يَا ابْنَ أَخِي
Kitugambye nti [Muslim bin Ibrahim] atubuulidde [Aban] okuva ku [Yahya bin Abu Kathir] okuva ku [Abu Salamah] nti [Abu Sufyan bin Sa’id bin Al-Mughirah] amugambye nti lumu yasisinkana [Umm Habibah], olwo n’amugabula ebbakuli y’obuwunga, olwo n’amusaba amazzi n’oluvannyuma n’amutabula akamwa. Bwatyo Umm Habibah n’amugamba nti; Ggwe omwana wa mwannyinaze, tokola wudhu? Mazima Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba: ‘Mukole wudhu olw’okulya ebyo ebikyusiddwa omuliro, -oba yagamba- ebyo ebikwatibwako omuliro’. Abu Dawud yagambye nti; mu hadith ya Az-Zuhri kigambibwa nti; Ayi omwana wa muganda wange.
Imam Abu Dawud : 168
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَرِبَ لَبَنًا فَدَعَا بِمَاءٍ فَتَمَضْمَضَ ثُمَّ قَالَ إِنَّ لَهُ دَسَمًا
Kitugambye nti [Qutaibah bin Sa’id] atubuulidde [Al-Laits] okuva ku [’Uqail] okuva ku [Az-Zuhri] okuva ku [Ubaidullah bin Abdullah] okuva ku [Ibn Abbas] nti Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam lumu yanywa amata, oluvannyuma n’asaba amazzi, oluvannyuma n’anaaba akamwa, oluvannyuma n’agamba nti: ‘Mazima, amata galimu obunene'.
Imam Abu Dawud : 169
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ الْحُبَابِ عَنْ مُطِيعِ بْنِ رَاشِدٍ عَنْ تَوْبَةَ الْعَنْبَرِيِّ أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَرِبَ لَبَنًا فَلَمْ يُمَضْمِضْ وَلَمْ يَتَوَضَّأْ وَصَلَّىقَالَ زَيْدٌ دَلَّنِي شُعْبَةُ عَلَى هَذَا الشَّيْخِ
Atugambye [Uthman bin Abu Syaibah] okuva ku [Zaid bin Al Hubab] okuva ku [Muthi’ bin Rasyid] okuva ku [Taubah Al-’Anbari] nti lumu yawulira [Anas bin Malik] ng’agamba nti; Mazima Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam lumu yanywa amata, olwo n’atanaaza kamwa wadde okukola wudhu n’oluvannyuma n’asaala. Zaid yagambye nti; Syu'bah yandaze ku sheikh ono.
Imam Abu Dawud : 170
حَدَّثَنَا أَبُو تَوْبَةَ الرَّبِيعُ بْنُ نَافِعٍ حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ حَدَّثَنِي صَدَقَةُ بْنُ يَسَارٍ عَنْ عَقِيلِ بْنِ جَابِرٍ عَنْ جَابِرٍ قَالَخَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَعْنِي فِي غَزْوَةِ ذَاتِ الرِّقَاعِ فَأَصَابَ رَجُلٌ امْرَأَةَ رَجُلٍ مِنْ الْمُشْرِكِينَ فَحَلَفَ أَنْ لَا أَنْتَهِيَ حَتَّى أُهَرِيقَ دَمًا فِي أَصْحَابِ مُحَمَّدٍ فَخَرَجَ يَتْبَعُ أَثَرَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَنَزَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْزِلًا فَقَالَ مَنْ رَجُلٌ يَكْلَؤُنَا فَانْتَدَبَ رَجُلٌ مِنْ الْمُهَاجِرِينَ وَرَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ فَقَالَ كُونَا بِفَمِ الشِّعْبِ قَالَ فَلَمَّا خَرَجَ الرَّجُلَانِ إِلَى فَمِ الشِّعْبِ اضْطَجَعَ الْمُهَاجِرِيُّ وَقَامَ الْأَنْصَارِيُّ يُصَلِّ وَأَتَى الرَّجُلُ فَلَمَّا رَأَى شَخْصَهُ عَرِفَ أَنَّهُ رَبِيئَةٌ لِلْقَوْمِ فَرَمَاهُ بِسَهْمٍ فَوَضَعَهُ فِيهِ فَنَزَعَهُ حَتَّى رَمَاهُ بِثَلَاثَةِ أَسْهُمٍ ثُمَّ رَكَعَ وَسَجَدَ ثُمَّ انْتَبَهَ صَاحِبُهُ فَلَمَّا عَرِفَ أَنَّهُمْ قَدْ نَذِرُوا بِهِ هَرَبَ وَلَمَّا رَأَى الْمُهَاجِرِيُّ مَا بِالْأَنْصَارِيِّ مِنْ الدَّمِ قَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ أَلَا أَنْبَهْتَنِي أَوَّلَ مَا رَمَى قَالَ كُنْتَ فِي سُورَةٍ أَقْرَؤُهَا فَلَمْ أُحِبَّ أَنْ أَقْطَعَهَا
[Abu Taubah Ar-Rabi’ bin Nafi’] yatunyumiza [Ibn Al-Mubarak] okuva ku [Muhammad bin Ishaq] yannyumiza [Sadaqah bin Yasar] okuva ku [’Aqil bin Jabir] okuva ku [Jabir] yagamba nti: Lumu twafuluma n’omubaka wa Allah (emirembe n’emirembe bibeere ku ye) ku lunaku lw’olutalo lw’e Dhat Ar-Riqa’, n’omusajja okuva mu basiraamu baawamba mukyala wa mushirk. Yalayira ekirayiro ng’agamba nti: ‘Sijja kulekera awo kwesasuza okutuusa nga nayiwa omusaayi gw’omu ku banne ba Muhammad.’ Bwatyo yagenda ng’agoberera ebigere bya Nabbi (okusaasira kwa Allah n’emirembe bibeere ku ye). Nabbi (okusaasira kwa Allah n’emirembe bibeere ku ye) bwe yayimirira mu kifo ekimu, n’agamba nti, ‘Ani anaatukuuma?’. Kale omusajja okuva mu Muhajirin n’omusajja okuva mu Ansar bajja gy’ali. Awo n’agamba nti, ‘Mwembi mwekuume ku mumwa gw’ekituli wakati w’ensozi zombi!’. Jabir yagambye nti; Abasajja abo bombi bwe baagenda mu bbanga wakati w’obusozi, omusajja okuva mu Muhajirin yali agalamidde - nga yeebase - ng’omusajja okuva mu Ansar ayimiridde - ng’akola eswala -, olwo omushirk n’ajja. Omushirkuri bwe yalaba ekifaananyi ky’omusajja Ansar, yamanya nti omusajja Ansar ye yali omutandisi w’amagye, kwe kumusuula akasaale n’amukuba. Bwatyo omusajja Ansar n’aggyayo akasaale, okutuusa omushirk lwe yamukuba n’obusaale busatu, olwo omusajja Ansar n’afukamira n’avunnama. Awo mukwano gwe - Muhajirin - n’azuukuka. Omushirik bwe yamanya nti mikwano gyabwe bakitegedde, n’adduka. Omusajja okuva mu Muhajirin bwe yalaba omulambo gw’omusajja Ansar nga gubikkiddwa omusaayi, n’agamba nti: Subhaanallah - Ekitiibwa kibeere eri Allah - lwaki tewanzuukusa bwe yakukuba amasasi omulundi ogwasooka? Yaddamu nti, Mu kiseera ekyo nali nsoma suura, so nga saagala kusalako kusoma -okutuusa ku nkomerero-.
Imam Abu Dawud : 171
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شُغِلَ عَنْهَا لَيْلَةً فَأَخَّرَهَا حَتَّى رَقَدْنَا فِي الْمَسْجِدِ ثُمَّ اسْتَيْقَظْنَا ثُمَّ رَقَدْنَا ثُمَّ اسْتَيْقَظْنَا ثُمَّ رَقَدْنَا ثُمَّ خَرَجَ عَلَيْنَا فَقَالَ لَيْسَ أَحَدٌ يَنْتَظِرُ الصَّلَاةَ غَيْرُكُمْ
Atugambye [Ahmad bin Muhammad bin Hanbal] atubuulidde [Abdurrazzaq] atugambye [Ibn Juraij] agambye [Nafi’] agambye [Abdullah bin Umar] nti ekiro kimu Omubaka wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam yali busy okuva ku swala ya Isha -olw’okwetegekera olutalo-, n’olwekyo yakomekkereza okugissa mu nkola, kale ffe yasula mu muzikiti, olwo n’azuukuka, oluvannyuma n’adda okwebaka, olwo n’azuukuka, olwo n’addamu okwebaka, olwo n’avaayo okutusisinkana n’agamba nti: ‘Tewali alinze sswala okuggyako mmwe’.
Imam Abu Dawud : 172
حَدَّثَنَا شَاذُّ بْنُ فَيَّاضٍ حَدَّثَنَا هِشَامٌ الدَّسْتُوَائِيُّ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَكَانَ أَصْحَابُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَنْتَظِرُونَ الْعِشَاءَ الْآخِرَةَ حَتَّى تَخْفِقَ رُءُوسُهُمْ ثُمَّ يُصَلُّونَ وَلَا يَتَوَضَّئُونَقَالَ أَبُو دَاوُد زَادَ فِيهِ شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ كُنَّا نَخْفِقُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَوَاهُ ابْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ بِلَفْظٍ آخَرَ
Atugambye [Syadz bin Fayyadl] atubuulidde [Hisyam Ad-Dastuwa`i] okuva mu [Qatadah] okuva ku [Anas] yagamba; Baswahaba ba Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam baalindanga enkomerero y’esswala ya Isha okutuusa ng’emitwe gyabwe gikankana - nga beebase - olwo ne basaala ne bataddamu kukola wudhu. Abu Dawud yagambye nti; [Syu’bah] yamugattako okuva mu [Qatadah], ye [Anas] yagamba; Twali twebaka mu kiseera kya Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam. Era yayogerwa [Ibn Abi ‘Arubah] okuva mu [Qatadah] n’ebigambo ebirala.
Imam Abu Dawud : 173
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ وَدَاوُدُ بْنُ شَبِيبٍ قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ أَنَّ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ قَالَأُقِيمَتْ صَلَاةُ الْعِشَاءِ فَقَامَ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ لِي حَاجَةً فَقَامَ يُنَاجِيهِ حَتَّى نَعَسَ الْقَوْمُ أَوْ بَعْضُ الْقَوْمِ ثُمَّ صَلَّى بِهِمْ وَلَمْ يَذْكُرْ وُضُوءًا
Atugambye [Musa bin Isma’il] ne [Dawud bin Syabib] bombi bagamba nti; Atugambye [Hammad bin Salamah] okuva mu [Thabit Al-Bunani] nti [Anas bin Malik] yagamba nti; Iqamat y’esswala ya Isha yali emaze okwogerwa, amangu ago omusajja n’ayimirira n’agamba nti, Ayi Omubaka wa Allah, nneetaaga ekintu - ggwe -! Kale ye sallallaahu ‘alaihi wasallam n’ayimirira ng’ayogera naye, okutuusa banne oba abamu ku bo lwe beebaka, olwo n’asaala nabo. Era ye -Thabit Al-Bunani- teyayogera ku wudhu -mu byafaayo bino-.
Imam Abu Dawud : 174
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مَعِينٍ وَهَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ وَعُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ عَنْ عَبْدِ السَّلَامِ بْنِ حَرْبٍ وَهَذَا لَفْظُ حَدِيثِ يَحْيَى عَنْ أَبِي خَالِدٍ الدَّالَانِيِّ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَبِي الْعَالِيَةِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَسْجُدُ وَيَنَامُ وَيَنْفُخُ ثُمَّ يَقُومُ فَيُصَلِّي وَلَا يَتَوَضَّأُ قَالَ فَقُلْتُ لَهُ صَلَّيْتَ وَلَمْ تَتَوَضَّأْ وَقَدْ نِمْتَ فَقَالَ إِنَّمَا الْوُضُوءُ عَلَى مَنْ نَامَ مُضْطَجِعًا زَادَ عُثْمَانُ وَهَنَّادٌ فَإِنَّهُ إِذَا اضْطَجَعَ اسْتَرْخَتْ مَفَاصِلُهُقَالَ أَبُو دَاوُد قَوْلُهُ الْوُضُوءُ عَلَى مَنْ نَامَ مُضْطَجِعًا هُوَ حَدِيثٌ مُنْكَرٌ لَمْ يَرْوِهِ إِلَّا يَزِيدُ أَبُو خَالِدٍ الدَّالَانِيُّ عَنْ قَتَادَةَ وَرَوَى أَوَّلَهُ جَمَاعَةٌ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَلَمْ يَذْكُرُوا شَيْئًا مِنْ هَذَا وَقَالَ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَحْفُوظًا وَقَالَتْ عَائِشَةُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَنَامُ عَيْنَايَ وَلَا يَنَامُ قَلْبِي و قَالَ شُعْبَةُ إِنَّمَا سَمِعَ قَتَادَةُ مِنْ أَبِي الْعَالِيَةِ أَرْبَعَةَ أَحَادِيثَ حَدِيثَ يُونُسَ بْنِ مَتَّى وَحَدِيثَ ابْنِ عُمَرَ فِي الصَّلَاةِ وَحَدِيثَ الْقُضَاةُ ثَلَاثَةٌ وَحَدِيثَ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدَّثَنِي رِجَالٌ مَرْضِيُّونَ مِنْهُمْ عُمَرُ وَأَرْضَاهُمْ عِنْدِي عُمَرُ قَالَ أَبُو دَاوُد وَذَكَرْتُ حَدِيثَ يَزِيدَ الدَّالَانِيِّ لِأَحْمَدَ بْنِ حَنْبَلٍ فَانْتَهَرَنِي اسْتِعْظَامًا لَهُ وَقَالَ مَا لِيَزِيدَ الدَّالَانِيِّ يُدْخِلُ عَلَى أَصْحَابِ قَتَادَةَ وَلَمْ يَعْبَأْ بِالْحَدِيثِ
Kitugambye [Yahya bin Ma’in] ne [Hannad bin As Sariy] ne [Uthman bin Abu Syaibah] okuva ku [Abdussalam bin Harb] era eno ye lafazh ya hadiisi ya Yahya okuva ku [Abu Khalid Ad-Dalani] okuva ku [Qatadah] okuva ku [Abu Al-’Aliyah] okuva ku [Ibn Abbas] nti Omubaka wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam lumu yavuunama n'asula n'akola eddoboozi, olwo n'asituka okusaala n'ataddamu kukola wudhu. Ye - Ibn Abbas - yagamba nti; Bwentyo ne mmubuuza nti; Kabaka yasaba era teyakola wudhu, wadde nga kabaka yali yeebase. Kale n’agamba nti: ‘Mazima wudhu kikakatako eri abantu bokka abeebaka nga bagalamidde’. [Uthman] ne [Hannad] ne bongerako ne lafadl; 'Kubanga bw'asula ng'agalamidde, ennyondo ze zonna zinafuwa'. Abu Dawud yagambye nti; Hadiisi ekwata ku kukola wudhu ku bantu abeebaka nga bagalamidde hadiisi mbi, tewali yaginyumya okujjako Yazid Abu Khalid Ad-Dalani okuva e Qatadah. Entandikwa ya Hadith eno yayogerwa Jama’ah okuva ewa Ibn Abbas, era tebaayogedde kintu kyonna ku nsonga eno -okuwujja eri abo abeebaka nga bagalamidde-, era n’agamba nti; Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yakuumibwa - okuva mu tulo bw’omutima gwe -. Era Aisyah Allah amusiimye n’agamba nti; Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba: ‘Amaaso gange geebase naye omutima gwange tegwebase’. Shu'bah yagamba nti; Mu butuufu, Qatadah yawulira okuva ewa Abu Al Aliyah hadith nnya zokka, nga zino ze zino: hadith ya Yunus bin Matta, hadith ya Ibn Umar ekwata ku swala, hadith ekwata ku kigambo nti waliwo ebibinja by’abalamuzi bisatu, ne hadith ya Ibn Abbas, eyantegeeza ku bantu abalina emikisa, nga ne Umar mw’ali, era oyo asinga okuba n’emikisa mu ndowooza yange ye Umar. Abu Dawud yagambye nti; Lumu nayogera ku hadith ya Yazid Ad-Dalani eri Ahmad bin Hanbal, kale yandabula nnyo olw’okwegaana kwe okw’amaanyi ebyafaayo ebyo, era n’agamba nti; Yazid Ad-Dalani alina kakwate ki n'okubuulira mikwano gya Qatadah bye bataaloopa? Ye -Ahmad- teyafaayo ku hadith.
Imam Abu Dawud : 175
حَدَّثَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ الْحِمْصِيُّ فِي آخَرِينَ قَالُوا حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ عَنْ الْوَضِينِ بْنِ عَطَاءٍ عَنْ مَحْفُوظِ بْنِ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَائِذٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وِكَاءُ السَّهِ الْعَيْنَانِ فَمَنْ نَامَ فَلْيَتَوَضَّأْ
Atubuulidde [Haiwah bin Syuraih Al Himshi] ... atubuulidde [Baqiyyah] okuva ku [Al-Wadlin bin ‘Atha`] okuva ku [Mahfuzh bin Alqamah] okuva ku [Abdurrahman bin ‘A`idz] okuva ku [Ali bin Abu Talib] yagamba; Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba nti: ‘Amatako ge maaso abiri, kale oyo yenna yeebase, akole wudhu’.
Imam Abu Dawud : 176
حَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ وَإِبْرَاهِيمُ بْنُ أَبِي مُعَاوِيَةَ عَنْ أَبِي مُعَاوِيَةَ ح و حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنِي شَرِيكٌ وَجَرِيرٌ وَابْنُ إِدْرِيسَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ شَقِيقٍ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِكُنَّا لَا نَتَوَضَّأُ مِنْ مَوْطِئٍ وَلَا نَكُفُّ شَعْرًا وَلَا ثَوْبًاقَالَ أَبُو دَاوُد قَالَ إِبْرَاهِيمُ بْنُ أَبِي مُعَاوِيَةَ فِيهِ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ شَقِيقٍ عَنْ مَسْرُوقٍ أَوْ حَدَّثَهُ عَنْهُ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ وَقَالَ هَنَّادٌ عَنْ شَقِيقٍ أَوْ حَدَّثَهُ عَنْهُ
Atubuulidde [Hannad bin As-Sary] ne [Ibrahim bin Abu Mu’awiyah] okuva ku [Abu Mu’awiyah]. Era bwe yali atugambye [Uthman bin Abu Syaibah] yali antegeezezza [Syarik] ne [Jarir] ne [Ibn Idris] okuva mu [Al A’masy] okuva ku [Syaqiq] yagamba nti; [Abdullah] yagamba nti; Tetuddamu kukola wudhu ng’ebigere byaffe birinnye ku -kivundu- era naffe tetuggyamu nviiri oba engoye zaffe -tuzireka nga tuvunnama-. Abu Daud yagambye nti; yamugamba [Ibrahim bin Abu Mu’awiyah], okuva ku [Al A’masy] okuva ku [Syaqiq] okuva ku [Masruq] oba yali amugambye okuva gy’ali, yagamba; yagamba [Abdullah], n’agamba [Hannad] okuva ku [Shaqiq] oba yali amugambye okuva gy’ali.
Imam Abu Dawud : 177
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ عَبْدِ الْحَمِيدِ عَنْ عَاصِمٍ الْأَحْوَلِ عَنْ عِيسَى بْنِ حِطَّانَ عَنْ مُسْلِمِ بْنِ سَلَّامٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ طَلْقٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا فَسَا أَحَدُكُمْ فِي الصَّلَاةِ فَلْيَنْصَرِفْ فَلْيَتَوَضَّأْ وَلْيُعِدْ الصَّلَاةَ
Atugambye [Uthman bin Abu Syaibah] atubuulidde [Jarir bin Abdul Hamid] okuva ku ['Ashim Al Ahwal] okuva ku [Isa bin Hiththan] okuva ku [Muslim bin Sallam] okuva ku [Ali bin Thalq] yagamba nti; Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba nti: ‘Omu ku mmwe bwayita mu mpewo nga asaala, olwo mukole wudhu addemu addemu esswala’.
Imam Abu Dawud : 178
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبِيدَةُ بْنُ حُمَيْدٍ الْحَذَّاءُ عَنْ الرَّكِينِ بْنِ الرَّبِيعِ عَنْ حُصَيْنِ بْنِ قَبِيصَةَ عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَكُنْتُ رَجُلًا مَذَّاءً فَجَعَلْتُ أَغْتَسِلُ حَتَّى تَشَقَّقَ ظَهْرِي فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ ذُكِرَ لَهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَفْعَلْ إِذَا رَأَيْتَ الْمَذْيَ فَاغْسِلْ ذَكَرَكَ وَتَوَضَّأْ وُضُوءَكَ لِلصَّلَاةِ فَإِذَا فَضَخْتَ الْمَاءَ فَاغْتَسِلْ
Atugambye [Qutaibah bin Sa’id] atugambye [‘Abidah bin Humaid Al Hadzdza`] okuva ku [Ar-Rakin bin Ar-Rabi’] okuva ku [Hushain bin Qabishah] okuva ku [Ali radliallahu ‘anhu] yagamba; Ndi muntu atera okufuluma madzi, kale bulijjo nnaaba, kale omugongo gwange guwulira nga gugenda kukutuka. N’olwekyo, kino nakituusa eri Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam oba nakituusa gy’ali. Kale Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba nti: ‘Tokola ekyo, bw’olaba madzi, olwo munaabe ebitundu byo eby’ekyama, olwo mukole wudhu nga bw’okola wudhu olw’okusaala. Bw’omala, olwo n’onaabira!’.
Imam Abu Dawud : 179
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ عَنْ مَالِكٍ عَنْ أَبِي النَّضْرِ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ عَنْ الْمِقْدَادِ بْنِ الْأَسْوَدِأَنَّ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَمَرَهُ أَنْ يَسْأَلَ لَهُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الرَّجُلِ إِذَا دَنَا مِنْ أَهْلِهِ فَخَرَجَ مِنْهُ الْمَذْيُ مَاذَا عَلَيْهِ فَإِنَّ عِنْدِي ابْنَتَهُ وَأَنَا أَسْتَحْيِي أَنْ أَسْأَلَهُ قَالَ الْمِقْدَادُ فَسَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ إِذَا وَجَدَ أَحَدُكُمْ ذَلِكَ فَلْيَنْضَحْ فَرْجَهُ وَلْيَتَوَضَّأْ وُضُوءَهُ لِلصَّلَاةِحَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ عُرْوَةَ أَنَّ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ قَالَ لِلْمِقْدَادِ وَذَكَرَ نَحْوَ هَذَا قَالَ فَسَأَلَهُ الْمِقْدَادُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِيَغْسِلْ ذَكَرَهُ وَأُنْثَيَيْهِ قَالَ أَبُو دَاوُد وَرَوَاهُ الثَّوْرِيُّ وَجَمَاعَةٌ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ الْمِقْدَادِ عَنْ عَلِيٍّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ الْقَعْنَبِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ حَدِيثٍ حَدَّثَهُ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ قَالَ قُلْتُ لِلْمِقْدَادِ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ قَالَ أَبُو دَاوُد وَرَوَاهُ الْمُفَضَّلُ بْنُ فَضَالَةَ وَجَمَاعَةٌ وَالثَّوْرِيُّ وَابْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ وَرَوَاهُ ابْنُ إِسْحَقَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ الْمِقْدَادِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَذْكُرْ أُنْثَيَيْهِ
Kitutegeezeddwa [Abdullah bin Maslamah] okuva ku [Malik] okuva ku [Abu An-Nadlr] okuva ku [Sulaiman bin Yasar] okuva ku [Al-Miqdad bin Al Aswad] nti [Ali bin Abu Talib Allah amusiimye] lumu yamugamba nti abuuze Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam ku musajja eyasemberera mukyala we, olwo madzi we n’avaayo. Kiki ky’alina okukola - okunaaba oba okukola wudhu yokka -? Olw’okuba mukyala wange muwala we, nawulira ensonyi okumubuuza -butereevu-. Miqdad yagambye nti; Kale nabuuza Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam ku nsonga eno. Awo sallallaahu ‘alaihi wasallam n’agamba nti: ‘Omu ku mmwe bw’afuna madzi ono, olwo anaaba ebitundu bye eby’ekyama, era akole wudhu nga bw’akola wudhu olw’okusaala’. Atugambye [Ahmad bin Yunus] atugambye [Zuhair] okuva ku [Hisyam bin 'Urwah] okuva mu [Urwah] nti [Ali bin Abu Talib Allah amusiimye] lumu yagamba [Al-Miqdad], yayogera ku lafazh nga eno, yagamba nti; Kale Miqdad yabuuza ku nsonga eno, olwo Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam n’agamba nti: ‘Anaaba ebitundu bye eby’ekyama n’emipira gye ebiri’. Abu Dawud yagambye nti; Era kyayogerwa [Ats-Tsauri] ne Jama’ah okuva ku [Hisyam] okuva ku [kitaawe] okuva ku [Al-Miqdad] okuva ku [Ali] okuva ku Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam. Atugambye [Abdullah bin Maslamah Al-Qa’nabi] yagamba nti; Nga amaze okutubuulira [kitange] okuva ku [Hisyam bin ‘Urwah] okuva ku [kitaawe] okuva mu hadith gye yali anyumizza okuva ku [Ali bin Abu Talib] yagamba nti; Lumu nagamba [Al-Miqdad], olwo n’ayogera amakulu ga hadith. Abu Dawud yagambye nti; Era kyayogerwa [Al-Mufadldlal bin Fadlalah] ne Jama’ah ne [Ats-Tsauri] ne [Ibn ‘Uyainah] okuva mu [Hisham] okuva ku [kitaawe] okuva ku [Ali bin Abu Talib]. Era kyayogerwa [Ibn Ishaq] okuva ku [Hisyam bin ‘Urwah] okuva ku [kitaawe] okuva ku [Al-Miqdad] okuva ku Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam, teyayogera ku bitundu bye eby’ekyama ebibiri.
Imam Abu Dawud : 180
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ يَعْنِي ابْنَ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ عُبَيْدِ بْنِ السَّبَّاقِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ سَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ قَالَكُنْتُ أَلْقَى مِنْ الْمَذْيِ شِدَّةً وَكُنْتُ أُكْثِرُ مِنْ الِاغْتِسَالِ فَسَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ إِنَّمَا يُجْزِيكَ مِنْ ذَلِكَ الْوُضُوءُ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَكَيْفَ بِمَا يُصِيبُ ثَوْبِي مِنْهُ قَالَ يَكْفِيكَ بِأَنْ تَأْخُذَ كَفًّا مِنْ مَاءٍ فَتَنْضَحَ بِهَا مِنْ ثَوْبِكَ حَيْثُ تَرَى أَنَّهُ أَصَابَهُ
Atugambye [Musaddad] atubuulidde [Isma’il bin Ibrahim] atugambye [Muhammad bin Ishaq] agambye [Sa’id bin ‘Ubaid bin As-Sabbaq] okuva ku [kitaawe] okuva ku [Sahl bin Hunaif] yagamba nti; Bulijjo nzigyayo madzi, y'ensonga lwaki bulijjo nnaaba. Kale nabuuza Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam ku nsonga eno. Yaddamu nti: ‘Mazima ddala kimala ggwe okukola wudhu okuva mu ekyo’. Naddamu okubuuza nti; Ayi Omubaka wa Allah, olwo ate madzi eyakwata ku ngoye zange? Yaddamu nti: ‘Gwala amazzi gokka mu ngalo, olwo omansira ku kitundu ky’engoye zo ky’omanyi nti kikosebwa madzi’.