Imam Abu Dawud (الامام ابو داود) - 4590 හදීස්
හදීස්
Imam Abu Dawud : 1621
حَدَّثَنَا الرَّبِيعُ بْنُ سُلَيْمَانَ الْمُؤَذِّنُ أَخْبَرَنِي الشَّافِعِيُّ عَنْ ابْنِ عُيَيْنَةَ عَنْ ابْنِ أَبِي نَجِيحٍ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَهَا طَوَافُكِ بِالْبَيْتِ وَبَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ يَكْفِيكِ لِحَجَّتِكِ وَعُمْرَتِكِقَالَ الشَّافِعِيُّ كَانَ سُفْيَانُ رُبَّمَا قَالَ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ عَائِشَةَ وَرُبَّمَا قَالَ عَنْ عَطَاءٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لِعَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا
අපට [අර් රබී' බින් සුලෙයිමාන් අල් මුඅද්සින්] පවසා ඇත, මට [අෂ් සයාෆි] [ඉබ්නු උයයිනා] වෙතින්, [අබු නජිහ්] ['අතෝ'] වෙතින්, [අයිෂා] රද්ලියල්ලාහු 'අන්හාගෙන්, අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ ඔබට පැවසූ බව මට දන්වා ඇත. සෆා සහ මර්වා අතර සායි ඔබට හජ් සහ උම්රා ඉටු කිරීමට ප්රමාණවත් වේ. Shafi'i පැවසුවේ; සුෆියාන් විටෙක මෙසේ පැවසීය. නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහිව සල්ලම් තුමාණෝ ආයිෂා රද්ලියල්ලාහු අන්හාට පැවසූ බව 'ආතා' වෙතින්.....
හදීස්
Imam Abu Dawud : 1622
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ عَبْدِ الْحَمِيدِ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي زِيَادٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ صَفْوَانَ قَالَلَمَّا فَتَحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَكَّةَ قُلْتُ لَأَلْبَسَنَّ ثِيَابِي وَكَانَتْ دَارِي عَلَى الطَّرِيقِ فَلَأَنْظُرَنَّ كَيْفَ يَصْنَعُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَانْطَلَقْتُ فَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ خَرَجَ مِنْ الْكَعْبَةِ هُوَ وَأَصْحَابُهُ وَقَدْ اسْتَلَمُوا الْبَيْتَ مِنْ الْبَابِ إِلَى الْحَطِيمِ وَقَدْ وَضَعُوا خُدُودَهُمْ عَلَى الْبَيْتِ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَسْطَهُمْ
අපට [උස්මාන් බින් අබු සයිබා] තුමාට [යාසිද් බින් අබු සියාද්] තුමාගෙන් [මුජාහිද්] තුමාගෙන් [අබ්දුර් රහ්මාන් බින් ෂෆ්වාන්] තුමාගෙන් [ජරීර් බින් අබ්දුල් හමීඩ්] තුමාට [ජරීර් බින් අබ්දුල් හමීඩ්] තුමාට [මුජාහිද්] තුමාගෙන්] [අබ්දුර් රහ්මාන් බින් ෂෆ්වාන්] තුමාට [ජරීර් බින් අබ්දුල් හමීඩ්] තුමාට [අබ්දුර් රහ්මාන් බින් ෂෆ්වාන්] තුමාට [මූජාහිද්] තුමාගෙන්] මෙසේ කියන ලදී. රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා මක්කම නගරය යටත් කරගත් විට මම මෙසේ කීවෙමි: ඇත්ත වශයෙන්ම, මම මගේ ඇඳුම් ඇඳගන්නෙමි - මගේ නිවස වීදියේ ඇත - එවිට අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ කෙසේ කරනවාදැයි මම දකිමි. ඉන්පසු මම ගොස් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් තම සගයන් සමඟ කාබාවෙන් පිටතට පැමිණ සිටිනු දුටුවෙමි. ඔවුන් දොරේ සිට අල් හාතිම් දක්වා කාබාව පිස දැමූහ - දොර සහ කුළුණු අතර කොටස - ඔවුන් මැද සිටියදී ඔවුන් කාබාව මත ඔවුන්ගේ කම්මුල් තබා තිබුණි.
හදීස්
Imam Abu Dawud : 1623
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا الْمُثَنَّى بْنُ الصَّبَّاحِ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَطُفْتُ مَعَ عَبْدِ اللَّهِ فَلَمَّا جِئْنَا دُبُرَ الْكَعْبَةِ قُلْتُ أَلَا تَتَعَوَّذُ قَالَ نَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ النَّارِ ثُمَّ مَضَى حَتَّى اسْتَلَمَ الْحَجَرَ وَأَقَامَ بَيْنَ الرُّكْنِ وَالْبَابِ فَوَضَعَ صَدْرَهُ وَوَجْهَهُ وَذِرَاعَيْهِ وَكَفَّيْهِ هَكَذَا وَبَسَطَهُمَا بَسْطًا ثُمَّ قَالَ هَكَذَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَفْعَلُهُ
ඔහු [මුසද්දාද්] අපට පවසා ඇත, [ඊසා බින් යූනුස්] අපට පවසා ඇත, [අම්ර් බින් සියුඅයිබ්] [ඔහුගේ පියා] වෙතින් [අල් මුට්සන්නා බින් අෂ් ෂබා] අපට පවසා ඇත, ඔහු මෙසේ පැවසීය; මම [අබ්දුල්ලාහ්] සමඟ තවාෆ් කළෙමි, මම කාබා පිටුපසට පැමිණි විට මම මෙසේ කීවෙමි: ඔබ ආරක්ෂාව ඉල්ලා සිටියේ නැද්ද? ඔහු මෙසේ කියයි; අපි අල්ලාහ්ගෙන් නිරයෙන් රැකවරණය පතමු. ඉන්පසු ඔහු කළු ගල පිස දැමීමට ගොස් කබාහි කුළුණු සහ දොර අතර සිටගෙන පසුව ඔහුගේ පපුව, මුහුණ, අත් සහ අත්ල එලෙස විහිදුවා, පසුව මෙසේ පැවසීය; රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් එය කරන ආකාරය මම දුටුවේ එලෙසයි.
හදීස්
Imam Abu Dawud : 1624
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ مَيْسَرَةَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا السَّائِبُ بْنُ عَمْرٍو الْمَخْزُومِيُّ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ السَّائِبِ عَنْ أَبِيهِأَنَّهُ كَانَ يَقُودُ ابْنَ عَبَّاسٍ فَيُقِيمُهُ عِنْدَ الشُّقَّةِ الثَّالِثَةِ مِمَّا يَلِي الرُّكْنَ الَّذِي يَلِي الْحَجَرَ مِمَّا يَلِي الْبَابَ فَيَقُولُ لَهُ ابْنُ عَبَّاسٍ أُنْبِئْتُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُصَلِّي هَا هُنَا فَيَقُولُ نَعَمْ فَيَقُومُ فَيُصَلِّي
['උබයිදුල්ලාහ් බින් උමර් බින් මයිසාරා] අපට [යායා බින් සයිද්] අපට [සයිබ් බින් අම්ර් අල් මක්සුමි] අපට [සයිබ් බින් අම්ර් අල් මක්සුමි] අපට [ඔහුගේ පියා] ගෙන් [මුහම්මද් බින් අබ්දුල්ලාහ් බින් අස් සායිබ්] මට [ඔහුගේ පියා] ගෙන්] පවසා ඇත්තේ ඔහු ඉබ්නු අබ්බාස්ට මඟ පෙන්වූ බවත්, දොරට පසු ඇති කළු ගලට පසුව ඇති කුළුණු වලින් පසු තුන්වන පැත්තේ ඔහුව සිටුවූ බවත්ය. ඉබ්නු අබ්බාස් ඔහුට මෙසේ පැවසීය; රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙහි යාච්ඤා කළ බව මට දන්වා ඇත. එවිට සායිබ් පැවසූ පරිදි; ඔව්. එවිට ඔහු නැඟිට යාච්ඤා කළේය.
හදීස්
Imam Abu Dawud : 1625
حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ عَنْ مَالِكٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ السَّرْحِ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ مَالِكٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ قَالَقُلْتُ لِعَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا يَوْمَئِذٍ حَدِيثُ السِّنِّ أَرَأَيْتِ قَوْلَ اللَّهِ تَعَالَى{ إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ }فَمَا أَرَى عَلَى أَحَدٍ شَيْئًا أَنْ لَا يَطَّوَّفَ بِهِمَا قَالَتْ عَائِشَةُ كَلَّا لَوْ كَانَ كَمَا تَقُولُ كَانَتْ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِ أَنْ لَا يَطَّوَّفَ بِهِمَا إِنَّمَا أُنْزِلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ فِي الْأَنْصَارِ كَانُوا يُهِلُّونَ لِمَنَاةَ وَكَانَتْ مَنَاةُ حَذْوَ قُدَيْدٍ وَكَانُوا يَتَحَرَّجُونَ أَنْ يَطُوفُوا بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ فَلَمَّا جَاءَ الْإِسْلَامُ سَأَلُوا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ ذَلِكَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ }
[අල් ක'නබි] [මලික්] ගෙන් [හිස්යාම් බින් උර්වා] ගෙන් අපට [අල් ක'නබි] පවසා ඇත. එය තවත් මාර්ගයකින් අපට [ඉබ්නු අස් සර්හ්] ගෙන් අපට [හිෂාම් බින් උර්වා] ගෙන් [මලික්] ගෙන් අපට [ඉබ්නු වහබ්] [ඔහුගේ පියා] ගෙන් අපට [ඉබ්නු වහ්බ්] පවසා ඇත. ඔහු මෙසේ පැවසීය; මම නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ බිරිඳ [අයිසියා] ට කීවෙමි, ඒ වන විට මම යෞවනයෙක් විය. අල්ලාහ් ත'ආලාගේ වචන ගැන ඔබ සිතන්නේ කුමක්ද: 'ඇත්ත වශයෙන්ම ෂෆා සහ මර්වා අල්ලාහ්ගේ ශියාර්හි කොටසකි'. මේ දෙක අතර සායි නොකිරීමට කිසිවෙකුට කිසිදු පාපයක් මා දකින්නේ නැත. අයිෂා මෙසේ පැවසුවාය; නැත, ඔබ පවසන පරිදි එම පදය මෙසේ කියවේ නම්: ෆලා ජුනාහා 'අලයිහි අල්ලාහ් යත්තව්වෆු බිහිමා' - එවිට ඔවුන් දෙදෙනා අතර සායි නොකිරීමට ඔහුට කිසිදු පාපයක් නොමැත -. ඇත්ත වශයෙන්ම, මෙම පදය අන්සාර් ජනයා සම්බන්ධයෙන් පහළ කරන ලදී, අතීතයේ දී ඔවුන් මානා සඳහා තල්බියා - පිළිමයක නම - සිදු කළ අතර, මානා මක්කම සහ මෙඩිනා අතර ස්ථානයේ නම වන කුඩයිද්ට ප්රතිවිරුද්ධ විය. තවද ඔවුන් ෂෆා සහ මර්වා අතර තවාෆ් කිරීමට අකමැති වූ අතර, පසුව ඉස්ලාමය පැමිණි විට, ඔවුන් අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගෙන් මේ පිළිබඳව විමසූහ. එවිට අල්ලාහ් තආලා 'ඇත්තෙන්ම ෂෆා සහ මර්වා අල්ලාහ්ගේ සියියාර්හි කොටසකි' යන පදය හෙළි කළේය.
හදීස්
Imam Abu Dawud : 1626
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ أَبِي خَالِدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي أَوْفَىأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اعْتَمَرَ فَطَافَ بِالْبَيْتِ وَصَلَّى خَلْفَ الْمَقَامِ رَكْعَتَيْنِ وَمَعَهُ مَنْ يَسْتُرُهُ مِنْ النَّاسِ فَقِيلَ لِعَبْدِ اللَّهِ أَدَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْكَعْبَةَ قَالَ لَاحَدَّثَنَا تَمِيمُ بْنُ الْمُنْتَصِرِ أَخْبَرَنَا إِسْحَقُ بْنُ يُوسُفَ أَخْبَرَنَا شَرِيكٌ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي أَوْفَى بِهَذَا الْحَدِيثِ زَادَ ثُمَّ أَتَى الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ فَسَعَى بَيْنَهُمَا سَبْعًا ثُمَّ حَلَقَ رَأْسَهُ
අපට [මුසද්දාද්] තුමාට, අපට [කාලිද් බින් අබ්දුල්ලාහ්] තුමාට, [අබ්දුල්ලාහ් බින් අබු අවුෆා] තුමාට [ඉස්මායිල් බින් අබු අවුෆා] තුමාට දන්වා ඇත. රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා උම්රා ඉටු කළ බවත්, කාබාහි තවාෆ් කළ බවත්, රකඅත් දෙකක් පිටුපස යාච්ඤා කළ බවත් ඔහු මිනිසුන්ගෙන් සඟවා ගත් කෙනෙකු සමඟ සිටියේය. එවිට අබ්දුල්ලාගෙන් විමසන ලදී; නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා කාබාවට ඇතුළු වූවාද? ඔහු මෙසේ පැවසීය; නැත. අපට [තමිම් බින් අල් අමුන්ටෂිර්] තුමා අපට [ඉෂාක් බින් යූසුෆ්] තුමා අපට [ෂාරික්] තුමා අපට [ඉස්මායිල් බින් අබු කලීඩ්] තුමා අපට [ෂාරික්] තුමාට] කීවේය. ඔහු මෙසේ පැවසීය; මම [අබ්දුල්ලාහ් බින් අබු අවුෆා] තුමාට මෙම හදීසය අසා ඇති බව ඔහු වචන එකතු කළේය; පසුව ඔහු ෂාෆා සහ මර්වා වෙත පැමිණ ඔවුන් දෙදෙනා අතර හත් වරක් සඅයි ඉටු කළේය, පසුව ඔහුගේ හිසෙහි හිසකෙස් කපා ගත්තේය.
හදීස්
Imam Abu Dawud : 1627
حَدَّثَنَا النُّفَيْلِيُّ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا عَطَاءُ بْنُ السَّائِبِ عَنْ كَثِيرِ بْنِ جُمْهَانَأَنَّ رَجُلًا قَالَ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ إِنِّي أَرَاكَ تَمْشِي وَالنَّاسُ يَسْعَوْنَ قَالَ إِنْ أَمْشِ فَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمْشِي وَإِنْ أَسْعَ فَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَسْعَى وَأَنَا شَيْخٌ كَبِيرٌ
[අන් නුෆයිලි] අපට [සුහයිර්] අපට [අතෝ` බින් අස් සායිබ්] අපට [කට්සිර් බින් ජම්හාන්] වෙතින් විස්තර කර ඇත, එක් මිනිසෙක් [අබ්දුල්ලාහ් බින් උමර්] ට සෆා සහ මර්වා අතර ඇවිදිනවා මම දකිනවා: ඕ අබු අබ්දුර් රහ්මාන්, මිනිසුන් දුවන අතරතුර ඔබ සෆා සහ මර්වා අතර ඇවිදිනවා මම දකිනවා - කුඩා ළමයෙක්? ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: මම ඇවිදින්නේ අල්ලාහ්ගේ දූතයා ඇවිදිනවා දුටු නිසා නම්, මම දුවන්නේ අල්ලාහ්ගේ දූතයා දුවනවා දුටු නිසා නම්, මම දුවන්නේ අල්ලාහ්ගේ දූතයා දුවනවා දුටු නිසා නම්. මම දැන් මහලුයි.
හදීස්
Imam Abu Dawud : 1628
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ النُّفَيْلِيُّ وَعُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَهِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ وَسُلَيْمَانُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدِّمَشْقِيَّانِ وَرُبَّمَا زَادَ بَعْضُهُمْ عَلَى بَعْضٍ الْكَلِمَةَ وَالشَّيْءَ قَالُوا حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَدَخَلْنَا عَلَى جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ فَلَمَّا انْتَهَيْنَا إِلَيْهِ سَأَلَ عَنْ الْقَوْمِ حَتَّى انْتَهَى إِلَيَّ فَقُلْتُ أَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ حُسَيْنٍ فَأَهْوَى بِيَدِهِ إِلَى رَأْسِي فَنَزَعَ زِرِّي الْأَعْلَى ثُمَّ نَزَعَ زِرِّي الْأَسْفَلَ ثُمَّ وَضَعَ كَفَّهُ بَيْنَ ثَدْيَيَّ وَأَنَا يَوْمَئِذٍ غُلَامٌ شَابٌّ فَقَالَ مَرْحَبًا بِكَ وَأَهْلًا يَا ابْنَ أَخِي سَلْ عَمَّا شِئْتَ فَسَأَلْتُهُ وَهُوَ أَعْمَى وَجَاءَ وَقْتُ الصَّلَاةِ فَقَامَ فِي نِسَاجَةٍ مُلْتَحِفًا بِهَا يَعْنِي ثَوْبًا مُلَفَّقًا كُلَّمَا وَضَعَهَا عَلَى مَنْكِبِهِ رَجَعَ طَرَفَاهَا إِلَيْهِ مِنْ صِغَرِهَا فَصَلَّى بِنَا وَرِدَاؤُهُ إِلَى جَنْبِهِ عَلَى الْمِشْجَبِ فَقُلْتُ أَخْبِرْنِي عَنْ حَجَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ بِيَدِهِ فَعَقَدَ تِسْعًا ثُمَّ قَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَكَثَ تِسْعَ سِنِينَ لَمْ يَحُجَّ ثُمَّ أُذِّنَ فِي النَّاسِ فِي الْعَاشِرَةِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَاجٌّ فَقَدِمَ الْمَدِينَةَ بَشَرٌ كَثِيرٌ كُلُّهُمْ يَلْتَمِسُ أَنْ يَأْتَمَّ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَيَعْمَلَ بِمِثْلِ عَمَلِهِ فَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَخَرَجْنَا مَعَهُ حَتَّى أَتَيْنَا ذَا الْحُلَيْفَةِ فَوَلَدَتْ أَسْمَاءُ بِنْتُ عُمَيْسٍ مُحَمَّدَ بْنَ أَبِي بَكْرٍ فَأَرْسَلَتْ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَيْفَ أَصْنَعُ فَقَالَ اغْتَسِلِي وَاسْتَذْفِرِي بِثَوْبٍ وَأَحْرِمِي فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْجِدِ ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى إِذَا اسْتَوَتْ بِهِ نَاقَتُهُ عَلَى الْبَيْدَاءِ قَالَ جَابِرٌ نَظَرْتُ إِلَى مَدِّ بَصَرِي مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ مِنْ رَاكِبٍ وَمَاشٍ وَعَنْ يَمِينِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَعَنْ يَسَارِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَمِنْ خَلْفِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ أَظْهُرِنَا وَعَلَيْهِ يَنْزِلُ الْقُرْآنُ وَهُوَ يَعْلَمُ تَأْوِيلَهُ فَمَا عَمِلَ بِهِ مِنْ شَيْءٍ عَمِلْنَا بِهِ فَأَهَلَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالتَّوْحِيدِ لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ لَبَّيْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ وَأَهَلَّ النَّاسُ بِهَذَا الَّذِي يُهِلُّونَ بِهِ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيْهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْئًا مِنْهُ وَلَزِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَلْبِيَتَهُ قَالَ جَابِرٌ لَسْنَا نَنْوِي إِلَّا الْحَجَّ لَسْنَا نَعْرِفُ الْعُمْرَةَ حَتَّى إِذَا أَتَيْنَا الْبَيْتَ مَعَهُ اسْتَلَمَ الرُّكْنَ فَرَمَلَ ثَلَاثًا وَمَشَى أَرْبَعًا ثُمَّ تَقَدَّمَ إِلَى مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ فَقَرَأَ{ وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى }فَجَعَلَ الْمَقَامَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْبَيْتِ قَالَ فَكَانَ أَبِي يَقُولُ قَالَ ابْنُ نُفَيْلٍ وَعُثْمَانُ وَلَا أَعْلَمُهُ ذَكَرَهُ إِلَّا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ سُلَيْمَانُ وَلَا أَعْلَمُهُ إِلَّا قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْرَأُ فِي الرَّكْعَتَيْنِ بِقُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ وَقُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى الْبَيْتِ فَاسْتَلَمَ الرُّكْنَ ثُمَّ خَرَجَ مِنْ الْبَابِ إِلَى الصَّفَا فَلَمَّا دَنَا مِنْ الصَّفَا قَرَأَ{ إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ }نَبْدَأُ بِمَا بَدَأَ اللَّهُ بِهِ فَبَدَأَ بِالصَّفَا فَرَقِيَ عَلَيْهِ حَتَّى رَأَى الْبَيْتَ فَكَبَّرَ اللَّهَ وَوَحَّدَهُ وَقَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ يُحْيِي وَيُمِيتُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ أَنْجَزَ وَعْدَهُ وَنَصَرَ عَبْدَهُ وَهَزَمَ الْأَحْزَابَ وَحْدَهُ ثُمَّ دَعَا بَيْنَ ذَلِكَ وَقَالَ مِثْلَ هَذَا ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ نَزَلَ إِلَى الْمَرْوَةِ حَتَّى إِذَا انْصَبَّتْ قَدَمَاهُ رَمَلَ فِي بَطْنِ الْوَادِي حَتَّى إِذَا صَعَدَ مَشَى حَتَّى أَتَى الْمَرْوَةَ فَصَنَعَ عَلَى الْمَرْوَةِ مِثْلَ مَا صَنَعَ عَلَى الصَّفَا حَتَّى إِذَا كَانَ آخِرُ الطَّوَافِ عَلَى الْمَرْوَةِ قَالَ إِنِّي لَوْ اسْتَقْبَلْتُ مِنْ أَمْرِي مَا اسْتَدْبَرْتُ لَمْ أَسُقْ الْهَدْيَ وَلَجَعَلْتُهَا عُمْرَةً فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ لَيْسَ مَعَهُ هَدْيٌ فَلْيُحْلِلْ وَلْيَجْعَلْهَا عُمْرَةً فَحَلَّ النَّاسُ كُلُّهُمْ وَقَصَّرُوا إِلَّا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ كَانَ مَعَهُ هَدْيٌ فَقَامَ سُرَاقَةُ بْنُ جُعْشُمٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلِعَامِنَا هَذَا أَمْ لِلْأَبَدِ فَشَبَّكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصَابِعَهُ فِي الْأُخْرَى ثُمَّ قَالَ دَخَلَتْ الْعُمْرَةُ فِي الْحَجِّ هَكَذَا مَرَّتَيْنِ لَا بَلْ لِأَبَدِ أَبَدٍ لَا بَلْ لِأَبَدِ أَبَدٍ قَالَ وَقَدِمَ عَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ مِنْ الْيَمَنِ بِبُدْنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَجَدَ فَاطِمَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا مِمَّنْ حَلَّ وَلَبِسَتْ ثِيَابًا صَبِيغًا وَاكْتَحَلَتْ فَأَنْكَرَ عَلِيٌّ ذَلِكَ عَلَيْهَا وَقَالَ مَنْ أَمَرَكِ بِهَذَا فَقَالَتْ أَبِي فَكَانَ عَلِيٌّ يَقُولُ بِالْعِرَاقِ ذَهَبْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُحَرِّشًا عَلَى فَاطِمَةَ فِي الْأَمْرِ الَّذِي صَنَعَتْهُ مُسْتَفْتِيًا لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الَّذِي ذَكَرَتْ عَنْهُ فَأَخْبَرْتُهُ أَنِّي أَنْكَرْتُ ذَلِكَ عَلَيْهَا فَقَالَتْ إِنَّ أَبِي أَمَرَنِي بِهَذَا فَقَالَ صَدَقَتْ صَدَقَتْ مَاذَا قُلْتَ حِينَ فَرَضْتَ الْحَجَّ قَالَ قُلْتُ اللَّهُمَّ إِنِّي أُهِلُّ بِمَا أَهَلَّ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَإِنَّ مَعِيَ الْهَدْيَ فَلَا تَحْلِلْ قَالَ وَكَانَ جَمَاعَةُ الْهَدْيِ الَّذِي قَدِمَ بِهِ عَلِيٌّ مِنْ الْيَمَنِ وَالَّذِي أَتَى بِهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْمَدِينَةِ مِائَةً فَحَلَّ النَّاسُ كُلُّهُمْ وَقَصَّرُوا إِلَّا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ كَانَ مَعَهُ هَدْيٌ قَالَ فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ التَّرْوِيَةِ وَوَجَّهُوا إِلَى مِنًى أَهَلُّوا بِالْحَجِّ فَرَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى بِمِنًى الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ وَالْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ وَالصُّبْحَ ثُمَّ مَكَثَ قَلِيلًا حَتَّى طَلَعَتْ الشَّمْسُ وَأَمَرَ بِقُبَّةٍ لَهُ مِنْ شَعْرٍ فَضُرِبَتْ بِنَمِرَةٍ فَسَارَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا تَشُكُّ قُرَيْشٌ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاقِفٌ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ بِالْمُزْدَلِفَةِ كَمَا كَانَتْ قُرَيْشٌ تَصْنَعُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَأَجَازَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَى عَرَفَةَ فَوَجَدَ الْقُبَّةَ قَدْ ضُرِبَتْ لَهُ بِنَمِرَةٍ فَنَزَلَ بِهَا حَتَّى إِذَا زَاغَتْ الشَّمْسُ أَمَرَ بِالْقَصْوَاءِ فَرُحِلَتْ لَهُ فَرَكِبَ حَتَّى أَتَى بَطْنَ الْوَادِي فَخَطَبَ النَّاسَ فَقَالَ إِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا أَلَا إِنَّ كُلَّ شَيْءٍ مِنْ أَمْرِ الْجَاهِلِيَّةِ تَحْتَ قَدَمَيَّ مَوْضُوعٌ وَدِمَاءُ الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعَةٌ وَأَوَّلُ دَمٍ أَضَعُهُ دِمَاؤُنَا دَمُ قَالَ عُثْمَانُ دَمُ ابْنُ رَبِيعَةَ و قَالَ سُلَيْمَانُ دَمُ رَبِيعَةَ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ و قَالَ بَعْضُ هَؤُلَاءِ كَانَ مُسْتَرْضَعًا فِي بَنِي سَعْدٍ فَقَتَلَتْهُ هُذَيْلٌ وَرِبَا الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ وَأَوَّلُ رِبًا أَضَعُهُ رِبَانَا رِبَا عَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَإِنَّهُ مَوْضُوعٌ كُلُّهُ اتَّقُوا اللَّهَ فِي النِّسَاءِ فَإِنَّكُمْ أَخَذْتُمُوهُنَّ بِأَمَانَةِ اللَّهِ وَاسْتَحْلَلْتُمْ فُرُوجَهُنَّ بِكَلِمَةِ اللَّهِ وَإِنَّ لَكُمْ عَلَيْهِنَّ أَنْ لَا يُوطِئْنَ فُرُشَكُمْ أَحَدًا تَكْرَهُونَهُ فَإِنْ فَعَلْنَ فَاضْرِبُوهُنَّ ضَرْبًا غَيْرَ مُبَرِّحٍ وَلَهُنَّ عَلَيْكُمْ رِزْقُهُنَّ وَكِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ وَإِنِّي قَدْ تَرَكْتُ فِيكُمْ مَا لَنْ تَضِلُّوا بَعْدَهُ إِنْ اعْتَصَمْتُمْ بِهِ كِتَابَ اللَّهِ وَأَنْتُمْ مَسْئُولُونَ عَنِّي فَمَا أَنْتُمْ قَائِلُونَ قَالُوا نَشْهَدُ أَنَّكَ قَدْ بَلَّغْتَ وَأَدَّيْتَ وَنَصَحْتَ ثُمَّ قَالَ بِأُصْبُعِهِ السَّبَّابَةِ يَرْفَعُهَا إِلَى السَّمَاءِ وَيَنْكُبُهَا إِلَى النَّاسِ اللَّهُمَّ اشْهَدْ اللَّهُمَّ اشْهَدْ اللَّهُمَّ اشْهَدْ ثُمَّ أَذَّنَ بِلَالٌ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الْعَصْرَ وَلَمْ يُصَلِّ بَيْنَهُمَا شَيْئًا ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى أَتَى الْمَوْقِفَ فَجَعَلَ بَطْنَ نَاقَتِهِ الْقَصْوَاءِ إِلَى الصَّخَرَاتِ وَجَعَلَ حَبْلَ الْمُشَاةِ بَيْنَ يَدَيْهِ فَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ فَلَمْ يَزَلْ وَاقِفًا حَتَّى غَرَبَتْ الشَّمْسُ وَذَهَبَتْ الصُّفْرَةُ قَلِيلًا حِينَ غَابَ الْقُرْصُ وَأَرْدَفَ أُسَامَةَ خَلْفَهُ فَدَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَس
[අබ්දුල්ලාහ් බින් මුහම්මද් අන් නුෆයිලි], [උස්මාන් බින් අබු සයයිබා], [හිස්යාම් බින් 'අම්මර්] සහ [සුලෙයිමාන් බින් අබ්දුර් රහ්මාන් අද් ඩිමාසිකි] විසින් අපට මෙය පවසා ඇති අතර, ඔවුන්ගෙන් සමහරක් අනෙක් ඒවාට එක් වාක්යයක් එකතු කර ඇති බව පෙනේ. ඔවුන් මෙසේ පැවසූහ; [හාතිම් බින් ඉස්මායිල්] අපට පවසා ඇත, [ජාෆර් බින් මුහම්මද්] [ඔහුගේ පියා] ගැන අපට පවසා ඇත, ඔහු මෙසේ පැවසීය; අපි [ජාබීර් බින් අබ්දුල්ලා] හමුවෙමු, පසුව අපි ඔහු වෙත ළඟා වූ විට ඔහු මා වෙත ළඟා වන තුරු මේ අය ගැන විමසීය. මම මෙසේ කියමි; මම මුහම්මද් බින් අලි බින් හුසේන්. ඉන්පසු ඔහු මගේ හිසට අත තබා මගේ කමිසයේ ඉහළ බොත්තම ගලවා, පසුව මගේ කමිසයේ පහළ බොත්තම ගලවා, පසුව ඔහුගේ අත්ල තන පුඩු දෙකක් අතර තබා, මම ඒ වන විට කුඩා දරුවෙකුව සිටියෙමි. එවිට ඔහු මෙසේ පැවසීය: මගේ සහෝදරයා, ඔබව සාදරයෙන් පිළිගනිමු. ඔබට අවශ්ය දේ අසන්න. එවිට මම ඔහුගෙන් ඇසුවේ ඔහු අන්ධයෙකුව සිටියදීය. ඉන්පසු සලාතයට කාලය පැමිණියේය, පසුව ඔහු එක් කොටසක් අල්ලා ගත් කමිසයක් ඇඳගෙන නැගිට්ටේය, ඔහු එය උරහිස් මත තබන සෑම අවස්ථාවකම ඇඳුම්වල කුඩා ප්රමාණය නිසා කෙළවර දෙක ඔහු වෙත නැවත පැමිණෙනු ඇත. ඉන්පසු ඔහු තම සාළුව ඇඳුම් එල්ලීම සඳහා ස්ථානය මත පසෙකට දමා අප සමඟ යාච්ඤා කළේය. එවිට මම මෙසේ කීවෙමි: "රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ හජ් ගැන අපට කියන්න!" ඉන්පසු ඔහු තම අතින් අභිනයක් කර නවයක් ගණන් කළේය. ඉන්පසු මෙසේ කීවේය: "ඇත්ත වශයෙන්ම, රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් හජ් ඉටු නොකර වසර නවයක් රැඳී සිටියහ, පසුව නවවන වසරේදී රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් හජ් ඉටු කිරීමට කැමති බව ජනතාව අතර නිවේදනය කරන ලදී. එවිට බොහෝ දෙනෙක් මදීනාවට පැමිණියහ, ඔවුන් සියල්ලෝම රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් අනුගමනය කර ඔහු කළ ආකාරයටම කිරීමට කැමති වූහ. ඉන්පසු රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් පිටතට පැමිණි අතර, අපි ඔහු සමඟ දුල් හුලයිෆා වෙත ළඟා වන තෙක් පිටතට ගියෙමු. අස්මා` බින්ත් උමයිස් මුහම්මද් බින් අබු බකර් බිහි කළාය. ඉන්පසු ඔහු රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් වෙත පණිවිඩකරුවෙකු යවා මෙසේ විමසීය: මම කුමක් කළ යුතුද? ඉන්පසු ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'නාන ගෙන ඔබේ ෆර්ජි - ඔබේ ලිංගේන්ද්රිය - රෙද්දකින් ඔතා ඉහ්රාම් ඇතුළු කරන්න'. ඉන්පසු රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමා පල්ලියේ යාච්ඤා කළේය, පසුව අල් කෂ්වාගේ ඔටුවෙකු පිට නැඟී ගියේය, ඔහුගේ ඔටුවා අල් බයිදා මතට ගිය පසු…. - ජබීර් පැවසීය; මගේ ඇස්වලට පෙනෙන තරම් දුරක් මා ඉදිරියෙන් බැලුවෙමි, රිය පදවන සහ ඇවිදින මිනිසුන්ගෙන් සහ ඒ ආකාරයෙන් දකුණු පැත්තෙන් සහ ඒ ආකාරයෙන් වම් පැත්තෙන් සහ ඒ ආකාරයෙන් ඔහු පිටුපසින්. අල්ලාහ්ගේ දූතයා අප අතර සිටියේය, ඔහුට කුර්ආනය පහළ කරන ලදී, ඔහු එහි තක්විල් දැන සිටියේය. ඔහු කළ දේ, අපි කළා, පසුව ඔහු ඒක දේවවාදය "ලබ්බයිකල්ලාඅහුම්ම ලැබයික්, ලබ්බයික ලා සිරියායික ලබ්බයික් ඉන්නල් හම්දා වන් නි'මාතා වල් මුල්කා ලා සිරියා කලාක්" යන වාක්යයෙන් කියෙව්වා. -ඕ අල්ලාහ්, මම ඔබේ ඇමතුම ඉටු කරනවා, මම ඔබේ ඇමතුම ඉටු කරනවා, මම ඔබේ ඇමතුම ඉටු කරනවා. ඔබට සහකරුවෙක් නැහැ, මම ඔබේ ඇමතුම ඉටු කරනවා, ඇත්ත වශයෙන්ම සියලු ප්රශංසා, විනෝදය සහ මුළු රාජ්යයම ඔබේයි, ඔබට සහකරුවෙක් නැහැ. ඔවුන් පැවසූ තල්බියා සමඟ මිනිසුන් තල්බියා කළ අතර, රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු වලයිහි ව සල්ලම් මේ කිසිවක් ප්රතික්ෂේප කළේ නැහැ, රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු වලයිහි ව සල්ලම් ඔහුගේ තල්බියා දිගටම කීවේය. ජාබිර් පැවසීය; අපි හජ් ඉටු කිරීමට පමණක් අදහස් කළෙමු. අපි ඔහු සමඟ කාබා වෙත පැමිණෙන තෙක් උම්රා කෙබඳුදැයි අපි දැන සිටියේ නැත. ඔහු කුළුණු අතුල්ලමින් තුන් වතාවක් ඇවිද ගොස් සාමාන්යයෙන් හතර වතාවක් ඇවිද ගියේය, පසුව මකාම් ඉබ්රාහිම් වෙත ගොස් 'මකාම් ඉබ්රාහිම් කොටසක් යාඥා ස්ථානයක් බවට පත් කරන්න' යන පදය කියෙව්වේය. ඉන්පසු ඔහු මකාම් ඉබ්රාහිම්ව තමා සහ කාබා අතර තැබුවේය. පෙරෝවි පැවසීය; [මගේ පියා] පැවසීය; [ඉබ්නු නුෆයිල්] සහ [උස්මාන්] පැවසීය; …. -එය නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්- [සුලෙයිමාන්] පැවසූ බව මට නොතේරේ; මම එය නොකියමි; රසූලුල්ලාහ් අල්ලාහු වලයිහි වසල්ලම් රකඅත් දෙකකින් සූරත අල් ඉක්ලාස් සහ සූරත අල් කෆිරුන් කියෙව්වා. ඉන්පසු ඔහු කාබා වෙත ආපසු ගොස් රුකුන් අතුල්ලමින් ෂෆා වෙත දොරෙන් පිටතට ගියේය. ඉන්පසු ඔහු ෂෆා වෙත ළඟා වූ විට ඔහු මෙසේ කියෙව්වේය: 'ඉන්නාෂ් ෂෆා වල් මර්වාතා මින් සයාඅයිරිල්ලාහ්, නබ්දෞ බිමා බඩා-අල්ලාහු බිහි'. -ඇත්ත වශයෙන්ම ෂෆා සහ මර්වා අල්ලාහ්ගේ සයීඅර් හි කොටසකි. අපි දෙවියන් වහන්සේ ආරම්භ කළ ආකාරයටම ආරම්භ කරමු-. පසුව ඔහු සෆාවෙන් ආරම්භ කර, කාබාව දකින තුරු එයට නැග්ගා, පසුව තක්බීර් සහ අල්ලාහ්ගේ ඒක දේවවාදය කීවේය. ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ලා ඉලාහ ඉල්ලල්ලාහු වහ්දාහු ලා සියාරිකා ලාහු, ලාහුල් මුල්කු ව ලාහුල් හම්දු යුහියි ව යුමියිතු ව හුවා 'අලා කුලි සායි ඉන් කදියර්. ලා ඉලාහ ඉල්ලල්ලාහු වහ්දා, අන්ජාසා ව'දා ව නෂාරා 'අබ්දා, ව හසාමල් අහ්සාබා වහ්දා'. - අල්ලාහ් හැර වෙනත් දෙවියෙකු නමස්කාර කිරීමට අයිතියක් නැත, ඔහුට හවුල්කරුවන් නැත, ඔහුට මුළු රාජ්යයම ඇත, ඔහුට සියලු ප්රශංසා ඇත, ඔහු ජීවය ලබා දෙන තැනැත්තා සහ මරණයට පත් කරන තැනැත්තා වන අතර ඔහු සියල්ල කිරීමට හැකියාව ඇත. අල්ලාහ් හැර නැමදීමට සුදුසු දෙවියෙකු නැත, ඔහු පමණක් තම සේවකයන් බේරා ගනී, උදව් කරයි සහ සතුරු කණ්ඩායම් තනිවම පරාජය කරයි. ඉන්පසු ඔහු මේ දේවල් අතර යාච්ඤා කර එවැනි දෙයක් තුන් වරක් කීවේය, පසුව ඔහු මර්වා වෙත බැස යන තෙක් ඔහුගේ පාද පෑගීම, ඔහු නිම්නය මැදට දිව ගියේය, ඉහළට ගොස් ඔහු මර්වා වෙත ළඟා වන තෙක් ඇවිද ගියේය, සහ මර්වා මුදුනේ ඔහු ෂෆා හි කළ දේ කළේය. මර්වා හි තවාෆ් අවසන් වූ පසු ඔහු මෙසේ පැවසීය: "අතීතයේ මට දැන් පෙනෙන දේවල් පෙනුනේ නම් මම පූජා කරන සතෙකු ගෙනැවිත් එය උම්රා එකක් බවට පත් නොකරමි, එබැවින් ඔබ අතරින් පූජා කරන සතෙකු ගෙන නොඑන ඕනෑම අයෙකු තහලුල් කර එය උම්රා එකක් බවට පත් කළ යුතුය." එවිට නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සහ පූජා කරන සතුන් ගෙනා අය හැර, සියලු දෙනා හිස නමා තම හිසකෙස් කපා ගත්හ. එවිට සුරකා බින් ජුස්යාම් මෙසේ පැවසීය: අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, එය අපගේ වසරට පමණක්ද නැතහොත් සදහටමද? එවිට රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තම ඇඟිලි පටලවාගෙන පසුව මෙසේ පැවසීය: 'ඔබ හජ් හි උම්රාවට ඇතුළු වී ඇත්තේ මේ ආකාරයටයි'. ඔහු එය දෙවරක් 'නැහැ, නමුත් සදහටම' යැයි පැවසීය. අලි රද්ලියල්ලාහු අන්හු යේමනයේ සිට නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාගේ ඔටුවා රැගෙන පැමිණි අතර, තහලුල් ලබා ගත් සහ ලිහිල් හා අපිරිසිදු ඇඳුම් ඇඳ සිටි මිනිසුන් අතර ෆාතිමා රද්ලියල්ලාහු අන්හා ද සොයා ගත්තේය. එවිට අලි එය ප්රතික්ෂේප කර මෙසේ පැවසීය: 'ඔබට මෙය කිරීමට අණ කළේ කවුද? ෆාතිමා පැවසුවාය; මගේ පියා. ඉරාකයේ අලි වරක් මෙසේ පැවසීය: 'මම රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් වෙත පැමිණ ෆාතිමා කළ දේ සම්බන්ධයෙන් ඇය කුපිත කර රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගෙන් ඇය සඳහන් කළ දේ සම්බන්ධයෙන් ෆට්වාවක් ඉල්ලා සිටියෙමි. එවිට මම ඔහුට කිව්වා මම ඔහු කළ දේ ප්රතික්ෂේප කළ බව. එවිට ෆාතිමා පැවසුවාය; ඇත්ත වශයෙන්ම මගේ පියා මට මෙය නියෝග කර ඇත. එවිට රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'ඔහු හරි, ඔහු හරි.' හජ් ඉටු කිරීමට ඔබට අවශ්ය වූ විට ඔබ පවසන්නේ කුමක්ද?' අලි පැවසීය; මම මෙසේ කියමි: අල්ලාහුම්ම ඉන්නී උහිලු බිමා අහල්ලා බිහි රසුලුල්ලාහ් ෂල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්. -ඕ අල්ලාහ්, මම රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු වලයිහි වසල්ලම්ගේ තල්බියා සමඟ තල්බියා වෙමි. ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ඇත්ත වශයෙන්ම මම පූජා කරන සතෙකු ගෙනාවෙමි, එබැවින් තහලුල් නොවන්න'. අලි යේමනයෙන් ගෙනා පූජා කරන සතුන්ගේ කණ්ඩායම සහ නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මදීනාවෙන් ගෙනා පූජා කරන සතුන්ගේ කණ්ඩායම සියයක් විය. එවිට නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සහ පූජා කරන සතුන් ගෙනා අය හැර අන් සියල්ලන්ම පසුතැවිලි වී තම හිසකෙස් කපා ගත්හ. පසුව තර්වියා දිනය වූ විට ඔවුන් මිනා වෙත ගිය විට, ඔවුන් හජ් ඉටු කිරීම සඳහා තල්බියා සිදු කළහ. ඉන්පසු රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් වාහනයට නැග, දුහර්, අසර්, මග්රිබ් සහ ඉෂා මෙන්ම මිනාහි ෆජ්ර් යන ස්ථානවල යාඥා ඉටු කළහ. පසුව හිරු උදාවන තුරු ටික වේලාවක් රැඳී සිටිමින්, හිසකෙස් වලින් සාදන ලද කුබ්බා එකක් ඉදිකරන ලෙස නියෝග කළහ. ඉන්පසු නමිරා ප්රදේශයේ කුබ්බා පිහිටුවන ලදී. පසුව රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් ඇවිද ගිය අතර, ජහිලියා යුගයේ කුරෙයිෂ් ජනයා කළ පරිදි මුස්දලිෆාහි මෂ්අර් හරාම්හිදී රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් පිරිසිදු කිරීම සිදු කළ බවට කුරෙයිෂ් ජනයාට කිසිදු සැකයක් නොතිබුණි. ඉන්පසු රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් අරෆා වෙත ළඟා වන තෙක් ඔහු පසුකර ගිය අතර නමිරාහි ඔහු වෙනුවෙන් කුබ්බා ඉදිකර ඇති බව සොයා ගත්තේය. ඉන්පසු ඔහු හිරු බැස යන තුරු එහි නතර වී, කෂ්වා නම් ඔටුවාට සූදානම් වන ලෙස අණ කළේය, පසුව සෑදලය මත තබා, පසුව කන්ද මැදට ගොස් දේශනයක් පවත්වමින් මෙසේ පැවසීය: 'ඇත්ත වශයෙන්ම, ඔබේ රුධිරය සහ දේපළ හරාම් වන අතර ඔබේ දිනයේදී, ඔබේ මාසයේ සහ ඔබේ රටේ හරාම් වේ. නොදැනුවත්කමේ කාලය තුළ සියලු කාරණා මගේ පාද යට තබා ඇති බව දැන ගන්න, නොදැනුවත්කමේ කාලය තුළ රුධිරය වැගිරී ඇති අතර වැගිරුණු පළමු රුධිරය අපගේ රුධිරය බව - උස්මාන් පැවසීය; එනම් ඉබ්නු රබියාගේ රුධිරය. මේ අතර සුලෙයිමාන් පැවසීය; රබියා බින් අල් හරිත් බින් අබ්දුල් මුත්තලිබ්ගේ රුධිරය. ඔවුන්ගෙන් සමහරක් මෙසේ පැවසූහ; මීට පෙර ඔහු බානි සාද් ජනයා අතර මව්කිරි දුන් අතර, පසුව ඔහු හුඩ්සයිල් ජනයා විසින් මරා දමන ලදී - සහ ජහිලියා පොලිය අවලංගු කරන ලදී, මා අවලංගු කළ පළමු පොලිය අපගේ පොලියයි, එනම් අබ්බාස් බින් අබ්දුල් මුත්තලිබ්ගේ පොලියයි, ඇත්ත වශයෙන්ම මෙම පොලිය සියල්ල අවලංගු කරන ලදී. කාන්තාවන් සමඟ කටයුතු කිරීමේදී අල්ලාහ්ට බිය වන්න, ඇත්ත වශයෙන්ම ඔබ ඔවුන් අල්ලාහ්ගේ විශ්වාසය මත රැගෙන යන්න, සහ අල්ලාහ්ගේ වචන සමඟ ඔබේ ෆර්ජ් සාධාරණීකරණය කරන්න, ඇත්ත වශයෙන්ම ඔවුන් කෙරෙහි ඔබේ අයිතිය නම්, ඔබ අකමැති පුද්ගලයින්ට ඔබේ නිවසට ඇතුළු වීමට ඔවුන් ඉඩ නොදීමයි. ඔවුන් එසේ කළහොත් ඔවුන්ට හානියක් නොවන පහරවල් වලින් පහර දෙන්න. ඔවුන්ට ඔබට අයිතියක් ඇත. ඔබ එයට ඇලී සිටියහොත් ඔබ නොමඟ නොයන දෙයක් මම ඔබ සමඟ ඉතිරි කර ඇත්තෙමි, එනම් අල්ලාහ්ගේ පොත - කුර්ආනය -. ඔබට මා ගැන ප්රශ්න ලැබෙනවා, ඔබ සිතන්නේ කුමක්ද?' ඔවුන් පිළිතුරු දුන්නා; ඔබ නිබන්ධනය ලබා දී ඉටු කර ඇති බවත් උපදෙස් ලබා දී ඇති බවත් අපි සාක්ෂි දෙමු. ඉන්පසු ඔහු තම දබරැඟිල්ල අහසට ඔසවා ජනතාව දෙසට යොමු කරමින් මෙසේ පැවසීය: 'ඕ අල්ලාහ්, සාක්ෂිකරු, ඕ අල්ලාහ්, සාක්ෂිකරු'. ඉන්පසු බිලාල් සලාතය සහ ඉකාමා සඳහා කැඳවීම වරක් ප්රකාශ කළේය. ඉන්පසු ඔහු සුර් සලාතය ඉටු කර පසුව නැඟිට අස්ර් සලාතය ඉටු කළ අතර අතර කිසිදු සලාතයක් ඉටු කළේ නැත. ඉන්පසු ඔහු අල් කස්වා` නඟින්නේ වූකුෆ් ස්ථානයට ළඟා වන තුරු සහ ඔහුගේ ඔටුවාගේ බඩ, එනම් අල් කෂ්වා`, පාෂාණ දෙසට තබා, හබ්ලුල් මුසියා - එනම් ඔවුන් රැස් වූ ස්ථානය - ඔහු ඉදිරිපිට තබා, පසුව ඔහු කිබ්ලා දෙසට මුහුණ ලා, හිරු බැස යන තෙක් සහ කහ පැහැය මඳක් අතුරුදහන් වන තුරු ඔහු සිටගෙන සිටියේය. ඉන්පසු ඔහු උසාමාව ඔහු පිටුපසින් රැගෙන ගොස් ඇවිද ගොස් කෂ්වා` නම් ඔහුගේ ඔටුවාගේ හිස එහි සෑදලයේ පාදය ස්පර්ශ වන තුරු එහි ලණුව ඇදගෙන ගොස් ඔහු තම දකුණු අතින් මෙසේ පැවසීය: 'ඕ මනුෂ්යයා, සන්සුන් වන්න, ඕ මනුෂ්යයා'. ඔහුගේ හිස කඹයට ළඟා වන සෑම අවස්ථාවකම, ඔහු එය ටිකක් ලිහිල් කළේය, එය නැඟී ඔහු මුස්දලිෆා වෙත පැමිණෙන තෙක්, පසුව ඔහු මග්රිබ් සහ ඉෂා සලාතයන්ට එක් යාච්ඤාවක් සහ ඉකාමා දෙකක් සමඟ එක් වූ බව [උස්මාන්] පැවසීය; ඔහු දෙක අතර කිසිදු සුන්නා සලාතයක් සිදු කළේ නැත. එවිට ඒවායේ උච්චාරණය සමාන වේ, එනම්; පසුව ඔහු අලුයම උදාවන තෙක් වැතිර සිටියේය, පසුව අලුයම උදා වී ඇති බව පැහැදිලි විය. [සලමොන්] මෙසේ පැවසීය; යාච්ඤාව සඳහා එක් ඇමතුමක් සහ ඉකාමා සමඟ. එවිට ඒවායේ උච්චාරණය සමාන වේ, එනම්; පසුව ඔහු කෂ්වා` මත නැගී මෂ්අර් අල් හරාම් මත සිටගෙන එය මත නැගී සිටියේය. [උස්මාන්] සහ [සුලෙයිමාන්] මෙසේ පැවසූහ; සහ කිබ්ලා දෙසට මුහුණලා. ඉන්පසු ඔහු අල්ලාහ්ට ප්රශංසා කර ඔහුව මහිමයට පත් කළේය. [උස්මාන්] එකතු කළේය; ඔහුට ගෞරව කරන්න. උදෑසන ආලෝකය ඉතා දීප්තිමත් වන තුරු ඔහු දිගටම සිටගෙන සිටියේය, පසුව ඔහු හිරු උදාවීමට පෙර පිටත්ව ගොස් අල් ෆද්ල් බින් අල් අබ්බාස් පිග්ගිබැක් ලෙස ගත්තේය, ඔහු ලස්සන හිසකෙස් ඇති, සුදු සහ ලස්සන ලෙස දිදුලන මිනිසෙකි. පසුව නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් පිටව ගිය පසු ඔහු දුවමින් සිටි කාන්තාවන් කිහිප දෙනෙකු පසුකර ගියේය, පසුව අල් ෆද්ල් ඔවුන් දෙස බැලීමට පටන් ගත් අතර නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් අල් ෆද්ල්ගේ මුහුණ මත අත තැබීය, පසුව අල් ෆද්ල් ඔහුගේ මුහුණ අනෙක් පැත්තට හරවා ගත්තේය. ඉන්පසු නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් තම අත අනෙක් පැත්තට ගෙන ගිය අතර අල් ෆද්ල් තම මුහුණ අනෙක් පැත්තට හරවා බලා සිටියේය. මුහසීර් වෙත ළඟා වූ පසු ඔහු මඳක් ඉදිරියට ගොස් ජම්රා කුබ්රා වෙත යන මැද මාර්ගය අනුගමනය කරමින් ගසක් ඇති ජම්රා වෙත ළඟා විය. පසුව ඔහු ගල් කැට හතක් විසි කර, ගල් කැටයේ ගල් කැටයක් මෙන් විසි කරන ලද සෑම ගල් කැටයක්ම තක්බීර් කීවේය. ඔහු කන්ද මැද සිට විසි කර, පසුව ඝාතන ස්ථානයට ගොස් ඔටුවන් හැට තුනක් තම දෑතින් මරා දමා, අලිට අණ කළ පරිදි ඉතිරි අය මරා දමා ඔහු තම ඔටුවන් මරා දැමීමට එක් විය. පසුව එක් එක් ඔටුවෙකුගෙන් දෙදෙනෙකුට වඩා ඇණවුම් කර, පසුව ඒවා පිසින භාජනයක තබා පිසූහ. ඔවුන් දෙදෙනාම මස් වලින් කොටසක් අනුභව කර සුප් හොද්දෙන් කොටසක් පානය කළහ. [සුලෙයිමාන්] පැවසීය; ඉන්පසු ඔහු වාහනයකින් නැගී කාබා වෙත ආපසු ගොස් මක්කමේදී සුහූර් සලාතය ඉටු කළේය. ඉන්පසු බානි අබ්දුල් මුත්තලිබ් ඔවුන් සම්සම් වතුර බොමින් සිටියදී ඔවුන් වෙත ගොස් මෙසේ පැවසීය: 'ඕ බානි අබ්දුල් මුත්තලිබ්, බොන්න, මිනිස්සු ඔබට බොන්න දෙන්නේ නැත්නම්, මම ඔබ සමඟ ඇත්තටම බොන්නම්'. ඉන්පසු ඔවුන් ඔහුට බාල්දියක් දුන් අතර ඔහු එයින් ටිකක් පානය කළේය.
හදීස්
Imam Abu Dawud : 1629
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ يَعْنِي ابْنَ بِلَالٍ ح و حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ الْمَعْنَى وَاحِدٌ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ بِأَذَانٍ وَاحِدٍ بِعَرَفَةَ وَلَمْ يُسَبِّحْ بَيْنَهُمَا وَإِقَامَتَيْنِ وَصَلَّى الْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ بِجَمْعٍ بِأَذَانٍ وَاحِدٍ وَإِقَامَتَيْنِ وَلَمْ يُسَبِّحْ بَيْنَهُمَاقَالَ أَبُو دَاوُد هَذَا الْحَدِيثُ أَسْنَدَهُ حَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ فِي الْحَدِيثِ الطَّوِيلِ وَوَافَقَ حَاتِمَ بْنَ إِسْمَعِيلَ عَلَى إِسْنَادِهِ مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيٍّ الْجُعْفِيُّ عَنْ جَعْفَرٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَابِرٍ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ فَصَلَّى الْمَغْرِبَ وَالْعَتَمَةَ بِأَذَانٍ وَإِقَامَةٍ
[අබ්දුල්ලාහ් බින් මස්ලමා] අපට පවසා ඇත, [සුලෙයිමාන්, එනම් ඉබ්නු බිලාල්] අපට පවසා ඇත. එය වෙනත් මාර්ගයකින් විස්තර කර ඇත: එය අපට [අහ්මද් බින් හන්බල්] වෙත පවසා ඇත, එය අපට [අබ්දුල් වහබ් අට්ස් ත්සකාෆි] වෙත පවසා ඇත සහ අර්ථය එකකි, [ජ'ෆර් බින් මුහම්මද්] ගෙන්, [ඔහුගේ පියාගෙන්], නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා අරෆාහි එක් යාච්ඤා ඇමතුමකින් දහවල් සලාතය සහ අස්ර් ඉටු කළ බව. සුන්නාහ් සලාතයන් සහ ඉකාමා දෙකක් ඉටු නොකළේය. ඔහු මග්රිබ් සලාතය මෙන්ම ඉෂා දිජාමා ද එක් අදාන් සහ ඉකාමා දෙකකින් ඉටු කළ අතර, ඒ දෙක අතර සුන්නාහ් සලාතය ඉටු නොකළේය. අබු දාවුද් මෙසේ පැවසීය; මෙම හදීසය [හාතිම් බින් ඉස්මායිල්] විසින් දීර්ඝ හදීසයකින් විස්තර කර ඇති අතර හාතිම් බින් ඉස්මායිල්ගේ සනද් [මුහම්මද් බින් අලි අල් ජුෆි] විසින් [ජාෆර්] වෙතින් එකඟ විය, [ඔහුගේ පියා] [ජාබීර්] වෙතින් පමණක් ඔහු මෙසේ පැවසීය; ඉන්පසු එක් සලාත ඇමතුමකින් සහ එක් ඉකාමාත් සමඟ මග්රිබ් සහ ඉෂා සලාතයන් ඉටු කරන්න.
හදීස්
Imam Abu Dawud : 1630
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا جَعْفَرٌ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ جَابِرٍ قَالَثُمَّ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ نَحَرْتُ هَا هُنَا وَمِنًى كُلُّهَا مَنْحَرٌ وَوَقَفَ بِعَرَفَةَ فَقَالَ قَدْ وَقَفْتُ هَا هُنَا وَعَرَفَةُ كُلُّهَا مَوْقِفٌ وَوَقَفَ بِالْمُزْدَلِفَةِ فَقَالَ قَدْ وَقَفْتُ هَا هُنَا وَمُزْدَلِفَةُ كُلُّهَا مَوْقِفٌحَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ عَنْ جَعْفَرٍ بِإِسْنَادِهِ زَادَ فَانْحَرُوا فِي رِحَالِكُمْ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ عَنْ جَعْفَرٍ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ جَابِرٍ فَذَكَرَ هَذَا الْحَدِيثَ وَأَدْرَجَ فِي الْحَدِيثِ عِنْدَ قَوْلِهِ{ وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى }قَالَ فَقَرَأَ فِيهِمَا بِالتَّوْحِيدِ وَقُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ وَقَالَ فِيهِ قَالَ عَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ بِالْكُوفَةِ قَالَ أَبِي هَذَا الْحَرْفُ لَمْ يَذْكُرْهُ جَابِرٌ فَذَهَبْتُ مُحَرِّشًا وَذَكَرَ قِصَّةَ فَاطِمَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا
ඔහු [අහ්මද් බින් හන්බල්] අපට පවසා ඇත, [යාහ්යා බින් සයිඩ්] අපට පවසා ඇත, [ජ'ෆාර්] අපට පවසා ඇත, [ජබීර්] සිට [මගේ පියාට] අපට පවසා ඇත, ඔහු පැවසීය; එවිට නබිතුමා මෙසේ පැවසීය: 'මම මෙහි ඝාතනය කර ඇත්තෙමි, මිනා සම්පූර්ණයෙන්ම ඝාතනය කිරීමේ ස්ථානයකි'. ඉන්පසු ඔහු අරෆත්හි වුකුෆ් සාදා මෙසේ පැවසීය: 'මම මෙහි වුකුෆ් සාදා ඇත්තෙමි, අරෆා සම්පූර්ණයෙන්ම වුකුෆ් සඳහා ස්ථානයකි'. ඔහු මුස්දලිෆාහි වුකුෆ් ගෙන මෙසේ පැවසීය: 'මම මෙහි වුකුෆ් සාදා ඇත්තෙමි, මුළු මුස්දලිෆාවම වුකුෆ් හතරක්'. ඔහු [මුසද්දාද්] අපට පවසා ඇත, [ජ'ෆාර්] සිට [හෆ්ෂ් බින් ගියාත්ස්] ඔහුගේ සනද් සමඟ අපට පවසා ඇති අතර ඔහු වචන එකතු කළේය: 'ඔබේ වාසස්ථානවල ඝාතනය කරන්න!' එය [යා'කුබ් බින් ඉබ්රාහිම්] අපට පවසා ඇත, එය [යා'ක්බ් බින් සයිද් අල් කත්තාන්] අපට පවසා ඇත, [ජා'ෆර්] සිට, එය මට [මගේ පියා], [ජාබීර්] සිට .... පසුව ඔහු මෙම හදීසය සඳහන් කළේය. ඔහු හදීසයේ ක්රමයෙන් ඔහුගේ වචන සඳහන් කළේය: 'ඊබ්රාහිම්ගේ මකාම් වලින් කොටසක් යාඥා ස්ථානයක් බවට පත් කරන්න'. ඉන්පසු ඔහු සූරත් අල් ඉක්ලාෂ් සහ අල් කාෆිරුන් යන රකඅත් දෙක කියෙව්වේය. මෙම හදීසයේ ජ'ෆර් මෙසේ පැවසීය; කුෆාහි අලි රදියල්ලාහු අන්හු මෙසේ පැවසීය; ……..මගේ පියා මෙසේ පැවසීය; ජාබීර් මෙම වචනය සඳහන් කළේ නැත, පසුව මම ඔහුව කුපිත කිරීමට ගියෙමි….. තවද ඔහු ෆාතිමා රදියල්ලාහු අන්හාගේ කතාව සඳහන් කළේය.
හදීස්
Imam Abu Dawud : 1631
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ عَنْ أَبِي مُعَاوِيَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَتْ قُرَيْشٌ وَمَنْ دَانَ دِينَهَا يَقِفُونَ بِالْمُزْدَلِفَةِ وَكَانُوا يُسَمَّوْنَ الْحُمُسَ وَكَانَ سَائِرُ الْعَرَبِ يَقِفُونَ بِعَرَفَةَ قَالَتْ فَلَمَّا جَاءَ الْإِسْلَامُ أَمَرَ اللَّهُ تَعَالَى نَبِيَّهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يَأْتِيَ عَرَفَاتٍ فَيَقِفَ بِهَا ثُمَّ يُفِيضُ مِنْهَا فَذَلِكَ قَوْلُهُ تَعَالَى{ ثُمَّ أَفِيضُوا مِنْ حَيْثُ أَفَاضَ النَّاسُ }
[අයිසියා] හි [හිස්යාම් බින් උර්වා] හි [අබු මුආවියා] තුමාගෙන් [හන්නාද්] අපට [හන්නාද්] තුමාගෙන් [ඔහුගේ පියා] [අයිසියා] හි [හිස්යාම් බින් උර්වා] තුමාගෙන් [හන්නාද්] අපට පැවසූ පසු, ඔහු මෙසේ පැවසීය: අතීතයේ දී, කුරෙයිෂ්වරුන් සහ ඔවුන්ගේ ආගම විශ්වාස කළ අය මුස්දලිෆා හි ඔවුන්ගේ වුකුෆ් පැවැත්වූහ, ඔවුන් අල් හුමුසා ලෙස හැඳින්වූ අතර, අනෙකුත් අරාබිවරුන් ඔවුන්ගේ වුකුෆ් කළේ අරෆා හි ය. ඉස්ලාමය පැමිණි විට, අල්ලාහ් තම නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ට අරෆා වෙත පැමිණ එහි වුකුෆ් ඉටු කර ඉන් ඉවත් වන ලෙස නියෝග කළේය, අල්ලාහ්ගේ වචනයෙන් අදහස් කරන්නේ එයයි: 'එවිට සමූහයා පිටත්ව ගිය ස්ථානයෙන් - 'අරෆා-' යන්නෙන් ඉවත් වන්න.
හදීස්
Imam Abu Dawud : 1632
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا الْأَحْوَصُ بْنُ جَوَّابٍ الضَّبِّىُّ حَدَّثَنَا عَمَّارُ بْنُ رُزَيْقٍ عَنْ سُلَيْمَانَ الْأَعْمَشِ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ مِقْسَمٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الظُّهْرَ يَوْمَ التَّرْوِيَةِ وَالْفَجْرَ يَوْمَ عَرَفَةَ بِمِنًى
[සුහයිර් බින් හාර්බ්] අපට පවසා ඇත, [අල් අහ්වාෂ් බින් ජව්වාබ් අද් දබ්බි] අපට පවසා ඇත, [අල් හකාම්] [මික්සාම්] [ඉබ්නු අබ්බාස්] වෙතින් [සුලෙයිමාන් අල් අ'මාෂ්] [අම්මර් බින් රුසායික්] අපට පවසා ඇත, ඔහු මෙසේ පැවසීය: අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ තර්වියා දිනයේදී දුහර් සලාතය සහ මිනාහි අරෆා දිනයේදී සුබුහ් සලාතය ඉටු කළහ.
හදීස්
Imam Abu Dawud : 1633
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ الْأَزْرَقُ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ رَفِيعٍ قَالَ سَأَلْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ قُلْتُأَخْبِرْنِي بِشَيْءٍ عَقَلْتَهُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيْنَ صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الظُّهْرَ يَوْمَ التَّرْوِيَةِ فَقَالَ بِمِنًى قُلْتُ فَأَيْنَ صَلَّى الْعَصْرَ يَوْمَ النَّفْرِ قَالَ بِالْأَبْطَحِ ثُمَّ قَالَ افْعَلْ كَمَا يَفْعَلُ أُمَرَاؤُكَ
[අහමද් බින් ඉබ්රාහිම්] අපට පවසා ඇත, [සුෆ්යාන්] වෙතින් [අබ්දුල් අසීස් බින් රාෆි] වෙතින් [ඉෂාක් අල් අස්රාක්] අපට පවසා ඇත, ඔහු පැවසීය; මම [අනස් බින් මලික්] ගෙන් ඇසුවෙමි, මම කීවෙමි; රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාගෙන් ඔබ දන්නා දෙයක් මට කියන්න, ඔහු තර්වියා දිනයේ දහවල් සලාතය ඉටු කළේ කොහේද?! ඔහු මෙසේ පැවසීය; මිනාහි. මම කියමි; ඔහු නෆාර් දිනයේදී 'අස්ර් සලාතය ඉටු කළේ කොහේද? ඔහු මෙසේ පැවසීය; අබ්තාහි. ඉන්පසු ඔහු මෙසේ පැවසීය; ඔබේ නායකයන් කරන ආකාරයට කරන්න.
හදීස්
Imam Abu Dawud : 1634
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ ابْنِ إِسْحَقَ حَدَّثَنِي نَافِعٌ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَغَدَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ مِنًى حِينَ صَلَّى الصُّبْحَ صَبِيحَةَ يَوْمِ عَرَفَةَ حَتَّى أَتَى عَرَفَةَ فَنَزَلَ بِنَمِرَةَ وَهِيَ مَنْزِلُ الْإِمَامِ الَّذِي يَنْزِلُ بِهِ بِعَرَفَةَ حَتَّى إِذَا كَانَ عِنْدَ صَلَاةِ الظُّهْرِ رَاحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُهَجِّرًا فَجَمَعَ بَيْنَ الظُّهْرِ وَالْعَصْرِ ثُمَّ خَطَبَ النَّاسَ ثُمَّ رَاحَ فَوَقَفَ عَلَى الْمَوْقِفِ مِنْ عَرَفَةَ
එය [අහ්මද් බින් හන්බල්] අපට පවසා ඇත, එය [යා'කූබ්] අපට පවසා ඇත, එය [මගේ පියා] අපට පවසා ඇත, [ඉබ්නු ඉස්හාක්] ගෙන්, එය [නෆි' [ඉබ්නු උමර්] ගෙන් මට පවසා ඇත, ඔහු මෙසේ පැවසීය; රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා අරෆාහි උදෑසන ෆජ්ර් සලාතය ඉටු කළ පසු මිනාවෙන් පිටත්ව ගිය අතර ඔහු අරෆා වෙත පැමිණ නමීරාහි නතර විය. දහවල් සලාතයේ වේලාව වන විට රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා දහවල් මැද භාගයේදී පිටත් වන තෙක් අරෆාහි ඔහු අසල නතර වූ නායකයාගේ නිවස එය විය, පසුව ඔහු දහවල් සහ අසර් සලාතයන් ඉටු කළේය, පසුව ජනතාවට දේශනයක් කළේය, පසුව පිටත්ව ගොස් අරෆාහි වුකුෆ් ස්ථානයේ වුකුෆ් කළේය.
හදීස්
Imam Abu Dawud : 1635
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا نَافِعُ بْنُ عُمَرَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ حَسَّانَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَلَمَّا أَنْ قَتَلَ الْحَجَّاجُ ابْنَ الزُّبَيْرِ أَرْسَلَ إِلَى ابْنِ عُمَرَ أَيَّةُ سَاعَةٍ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرُوحُ فِي هَذَا الْيَوْمِ قَالَ إِذَا كَانَ ذَلِكَ رُحْنَافَلَمَّا أَرَادَ ابْنُ عُمَرَ أَنْ يَرُوحَ قَالُوا لَمْ تَزِغْ الشَّمْسُ قَالَ أَزَاغَتْ قَالُوا لَمْ تَزِغْ أَوْ زَاغَتْ قَالَ فَلَمَّا قَالُوا قَدْ زَاغَتْ ارْتَحَلَ
[අහ්මද් බින් හන්බල්] අපට පවසා ඇත, [වාකි] අපට පවසා ඇත, [නෆි' බින් උමර්] අපට පවසා ඇත, [සයිද් බින් හසන්] [ඉබ්නු උමර්] වෙතින්, ඔහු මෙසේ පැවසීය; අල් හජ්ජාජ් ඉබ්නු අස් සුබයිර් මරා දැමූ විට, ඔහු ඉබ්නු උමර් වෙත කෙනෙකු යැව්වේ අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ මෙවැනි දිනයක කවදා පිටතට යනවාද කියා විමසීමට ද? ඔහු මෙසේ පැවසීය: කාලය පැමිණි විට අපි පිටතට යන්නෙමු. ඉබ්නු උමර් යන්නට කැමති වූ විට, ඔවුන් මෙසේ පැවසූහ; හිරු බැස ගොස් නැත! ඉබ්නු උමර් මෙසේ පැවසීය; එය බැස ගියාද? ඔවුන් මෙසේ පැවසූහ: තවමත් නැත! හිරු බැස ගිය බව ඔවුන් පැවසූ විට, ඔහු පිටත් විය.
හදීස්
Imam Abu Dawud : 1636
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ عَنْ ابْنِ أَبِي زَائِدَةَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ رَجُلٍ مِنْ بَنِي ضَمْرَةَ عَنْ أَبِيهِ أَوْ عَمِّهِ قَالَرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ عَلَى الْمِنْبَرِ بِعَرَفَةَ
අපට [හන්නාද්] තුමාට, [ඉබ්නු අබු සයිදා] තුමාගෙන්, [සුෆ්යාන් බින් උයෙයිනා] තුමාගෙන්, [සයිද් බින් අස්ලම්] තුමාගෙන්, [බනී දම්රාහි කෙනෙකුගෙන්] [ඔහුගේ පියාගෙන්] හෝ ඔහුගේ මාමාගෙන්] අපට [හන්නද්] තුමාට දන්වා ඇති බව ඔහු පැවසීය: මම රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් අරෆාහි ධර්මාසනය මත දුටුවෙමි.
හදීස්
Imam Abu Dawud : 1637
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دَاوُدَ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ نُبَيْطٍ عَنْ رَجُلٍ مِنْ الْحَيِّ عَنْ أَبِيهِ نُبَيْطٍأَنَّهُ رَأَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاقِفًا بِعَرَفَةَ عَلَى بَعِيرٍ أَحْمَرَ يَخْطُبُ
[මුසද්දාද්] අපට පවසා ඇත, [සලාමා බින් නුබයිත්] වෙතින් [ඔහුගේ පියා, එනම් නුබයිත්] අල් හයි හි [මිනිසෙකුගෙන්] [සලාමා බින් නුබයිත්] වෙතින් [අබ්දුල්ලාහ් බින් දාවුද්] අපට පවසා ඇත, ඔහු නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා රතු ඔටුවෙකු පිට අරෆත්හි සිටගෙන සිටිනු දුටු බවත් ඔහු දේශනයක් පවත්වන බවත් ඔහු දුටුවේය.
හදීස්
Imam Abu Dawud : 1638
حَدَّثَنَا هنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ وَعُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ عَبْدِ الْمَجِيدِ قَالَ حَدَّثَنِي الْعَدَّاءُ بْنُ خَالِدِ بْنِ هَوْذَةَ قَالَ هَنَّادٌ عَنْ عَبْدِ الْمَجِيدِ أَبِي عَمْرٍو قَالَ حَدَّثَنِي خَالِدُ بْنُ الْعَدَّاءِ بْنِ هَوْذَةَ قَالَرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَخْطُبُ النَّاسَ يَوْمَ عَرَفَةَ عَلَى بَعِيرٍ قَائِمٌ فِي الرِّكَابَيْنِقَالَ أَبُو دَاوُد رَوَاهُ ابْنُ الْعَلَاءِ عَنْ وَكِيعٍ كَمَا قَالَ هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبَّاسُ بْنُ عَبْدِ الْعَظِيمِ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَجِيدِ أَبُو عَمْرٍو عَنْ الْعَدَّاءِ بْنِ خَالِدٍ بِمَعْنَاهُ
[හන්නාද් බින් අස් සාරි] සහ [උස්මාන් බින් අබු සයිබා] විසින් අපට මෙය පවසා ඇති බව ඔවුන් පැවසූහ; [අබ්දුල් මජිඩ්] විසින් අපට [වාකි'] පවසා ඇති බව ඔහු පැවසීය; [අල් 'අද්දා' බින් කාලිඩ් බින් හවුඩ්සා] මට පවසා ඇති බව ඔහු පැවසීය; [අබ්දුල් මජිඩ් අබු 'අම්ර්] විසින් ඔහු පැවසීය; [කාලිඩ් බින් අල් 'අද්දා' බින් කාලිඩ් බින් හවුඩ්සා] මට පවසා ඇති බව ඔහු පැවසීය; 'අරෆා දිනයේදී ඔටුවෙකු පිට නැගී ඔහුගේ කකුල් දෙකෙහි කකුල් දෙකක් මත ඔටුවෙකු පිට නැගී සිටින රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි ව සල්ලම් මිනිසුන්ට දේශනා කරන ආකාරය මම දුටුවෙමි. අබු දාවුද් පැවසීය; [හන්නාද්] විසින් පවසන පරිදි [ඉබ්නු අල් 'අල'] විසින් [වාකි'] වෙතින් හදීස් විස්තර කරන ලදී; [අබ්බාස් බින් අබ්දුල් ආසිම්] අපට පවසා ඇත, [උස්මාන් බින් උමර්] අපට පවසා ඇත, [අල් 'අලා' බින් කාලිඩ්] වෙතින් [අබ්දුල් මජිඩ් අබු 'අම්ර්] අපට පවසා ඇත, එහි අර්ථය සමඟ.
හදීස්
Imam Abu Dawud : 1639
حَدَّثَنَا ابْنُ نُفَيْلٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرٍو يَعْنِي ابْنَ دِينَارٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَفْوَانَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ شَيْبَانَ قَالَأَتَانَا ابْنُ مِرْبَعٍ الْأَنْصَارِيُّ وَنَحْنُ بِعَرَفَةَ فِي مَكَانٍ يُبَاعِدُهُ عَمْرُو عَنْ الْإِمَامِ فَقَالَ أَمَا إِنِّي رَسُولُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَيْكُمْ يَقُولُ لَكُمْ قِفُوا عَلَى مَشَاعِرِكُمْ فَإِنَّكُمْ عَلَى إِرْثٍ مِنْ إِرْثِ أَبِيكُمْ إِبْرَاهِيمَ
[ඉබ්නු නුෆයිල්] අපට පවසා ඇත, [සුෆ්යාන්] [අම්ර් එනම් ඉබ්නු දිනාර්] [අම්ර් බින් අබ්දුල්ලාහ් බින් ෂෆ්වාන්] [යාසිඩ් බින් සයයිබාන්] වෙතින් අපට පවසා ඇත, ඔහු මෙසේ පැවසීය; [ඉබ්නු මිර්බා අල් අන්සාරි] අපි අර්ෆත්හි සිටියදී අප වෙත පැමිණියේ අම්ර් ඉමාම්ගෙන් බොහෝ දුරස් යැයි සැලකූ ස්ථානයක ය. ඔහු මෙසේ පැවසීය: මම ඔබට අල්ලාහ්ගේ දූතයාණන්ගේ දූතයෙකු බව දැන ගන්න, ඔහු ඔබට මෙසේ පැවසීය: 'ඔබ ඔබේ පියා වන ඉබ්රාහිම්ගේ උරුමයේ සිටින නිසා ඔබේ සමාජයේ වුකුෆ්ලා'.
හදීස්
Imam Abu Dawud : 1640
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الْأَعْمَشِ ح و حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ بَيَانٍ حَدَّثَنَا عُبَيْدَةُ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ الْأَعْمَشُ الْمَعْنَى عَنْ الْحَكَمِ عَنْ مِقْسَمٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَأَفَاضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ عَرَفَةَ وَعَلَيْهِ السَّكِينَةُ وَرَدِيفُهُ أُسَامَةُ وَقَالَ أَيُّهَا النَّاسُ عَلَيْكُمْ بِالسَّكِينَةِ فَإِنَّ الْبِرَّ لَيْسَ بِإِيجَافِ الْخَيْلِ وَالْإِبِلِ قَالَ فَمَا رَأَيْتُهَا رَافِعَةً يَدَيْهَا عَادِيَةً حَتَّى أَتَى جَمْعًا زَادَ وَهْبٌ ثُمَّ أَرْدَفَ الْفَضْلَ بْنَ الْعَبَّاسِ وَقَالَ أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّ الْبِرَّ لَيْسَ بِإِيجَافِ الْخَيْلِ وَالْإِبِلِ فَعَلَيْكُمْ بِالسَّكِينَةِ قَالَ فَمَا رَأَيْتُهَا رَافِعَةً يَدَيْهَا حَتَّى أَتَى مِنًى
ඔහු [මුහම්මද් බින් කතීර්] අපට පැවසීය, [අල් අ'මාසි] වෙතින් [සුෆියාන්] අපට පැවසීය. එය තවත් මාර්ගයකින් විස්තර කර ඇත: ඔහු [වහ්බ් බින් බයාන්] අපට පැවසීය, [උබයිදා] අපට පැවසීය, [සුලෙයිමාන් අල් අ'මාසි] අපට පැවසීය, [අල් හකාම්] [මික්සාම්] [ඉබ්නු අබ්බාස්] වෙතින් [සුලෙයිමාන් අල් අ'මාසි] අපට පැවසීය, ඔහු මෙසේ පැවසීය; රසූලුල්ලාහ් අල්ලාහු වලයිහි ව සල්ලම් සන්සුන් තත්වයකින් 'අරෆා' වෙතින් පිටත්ව ගොස් උසාමා ඔහුගේ පිටේ තබා ගත්තේය. ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'අනේ මිනිස්සු, ඔබ සන්සුන් විය යුතුයි, ඇත්තෙන්ම යහපත අශ්වයන් සහ ඔටුවන් වේගවත් කිරීමෙන් සමන්විත නොවේ'. ඉබ්නු අබ්බාස් පැවසීය; මුස්දලිෆා වෙත ළඟා වන තුරු ඔටුවා සුපුරුදු පරිදි දෑත් ඔසවන ආකාරය මම දුටුවේ නැත. [වහ්බ්] තවදුරටත් පැවසීය; පසුව ඔහු අල් ෆද්ල් බින් අල් අබ්බාස්ට පිග්බැක් සවාරියක් ලබා දී මෙසේ පැවසීය: 'අනේ මිනිස්සු, ඇත්තෙන්ම යහපත යනු අශ්වයන් සහ ඔටුවන් වේගවත් කිරීම නොවේ, ඔබ සන්සුන් විය යුතුය'. ඔහු මෙසේ පැවසීය; ඔටුවා මීනා වෙත ළඟා වන තුරුම දෑත් ඔසවනවා මම දුටුවේ නැහැ.
