Imam Abu Dawud : 1521
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَأَقْبَلْنَا مُهِلِّينَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْحَجِّ مُفْرَدًا وَأَقْبَلَتْ عَائِشَةُ مُهِلَّةً بِعُمْرَةٍ حَتَّى إِذَا كَانَتْ بِسَرِفَ عَرَكَتْ حَتَّى إِذَا قَدِمْنَا طُفْنَا بِالْكَعْبَةِ وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ فَأَمَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُحِلَّ مِنَّا مَنْ لَمْ يَكُنْ مَعَهُ هَدْيٌ قَالَ فَقُلْنَا حِلُّ مَاذَا فَقَالَ الْحِلُّ كُلُّهُ فَوَاقَعْنَا النِّسَاءَ وَتَطَيَّبْنَا بِالطِّيبِ وَلَبِسْنَا ثِيَابَنَا وَلَيْسَ بَيْنَنَا وَبَيْنَ عَرَفَةَ إِلَّا أَرْبَعُ لَيَالٍ ثُمَّ أَهْلَلْنَا يَوْمَ التَّرْوِيَةِ ثُمَّ دَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى عَائِشَةَ فَوَجَدَهَا تَبْكِي فَقَالَ مَا شَأْنُكِ قَالَتْ شَأْنِي أَنِّي قَدْ حِضْتُ وَقَدْ حَلَّ النَّاسُ وَلَمْ أَحْلُلْ وَلَمْ أَطُفْ بِالْبَيْتِ وَالنَّاسُ يَذْهَبُونَ إِلَى الْحَجِّ الْآنَ فَقَالَ إِنَّ هَذَا أَمْرٌ كَتَبَهُ اللَّهُ عَلَى بَنَاتِ آدَمَ فَاغْتَسِلِي ثُمَّ أَهِلِّي بِالْحَجِّ فَفَعَلَتْ وَوَقَفَتْ الْمَوَاقِفَ حَتَّى إِذَا طَهُرَتْ طَافَتْ بِالْبَيْتِ وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ ثُمَّ قَالَ قَدْ حَلَلْتِ مِنْ حَجِّكِ وَعُمْرَتِكِ جَمِيعًا قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أَجِدُ فِي نَفْسِي أَنِّي لَمْ أَطُفْ بِالْبَيْتِ حِينَ حَجَجْتُ قَالَ فَاذْهَبْ بِهَا يَا عَبْدَ الرَّحْمَنِ فَأَعْمِرْهَا مِنْ التَّنْعِيمِ وَذَلِكَ لَيْلَةُ الْحَصْبَةِحَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرًا قَالَ دَخَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى عَائِشَةَ بِبَعْضِ هَذِهِ الْقِصَّةِ قَالَ عِنْدَ قَوْلِهِ وَأَهِلِّي بِالْحَجِّ ثُمَّ حُجِّي وَاصْنَعِي مَا يَصْنَعُ الْحَاجُّ غَيْرَ أَنْ لَا تَطُوفِي بِالْبَيْتِ وَلَا تُصَلِّي
[කුටයිබා බින් සයිද්] අපට පවසා ඇත, [අබු අස් සුබයිර්] [ජාබීර්] වෙතින් [අල් ලයිට්ස්] අපට පවසා ඇත, ඔහු මෙසේ පැවසීය: අපි රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සමඟ ඉෆ්රාද් හජ් ඉටු කිරීම සඳහා තල්බියා තත්ත්වයකට පැමිණියෙමු, අයිසියා උම්රා ඉටු කිරීම සඳහා තල්බියා තත්ත්වයකට පැමිණි අතර ඇය සරාෆ් වෙත පැමිණි පසු, ඇයට ඔසප් වීම අත්විඳිය හැකි විය, අපි පැමිණි පසු, අපි කාබා සහ ෂෆා සහ මර්වා හි තවාෆ් කළෙමු. එවිට රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් අපට නියෝග කළේ පූජා සතුන් ගෙන නොඑන අයට තහල්ලුල් කිරීමට නියෝග කරන ලෙසයි. එවිට අපි මෙසේ කීවෙමු; තහල්ලුල් කුමක්ද? ඔහු මෙසේ කීවේය; තහල්ලුල් එහි සම්පූර්ණයෙන්. පසුව අපි අපගේ භාර්යාවන් සමඟ මිශ්ර වී සුවඳ විලවුන් පැළඳ, අපගේ ඇඳුම් ඇඳගත් අතර අප හා අරෆත් අතර රාත්රී හතරක් පමණක් තිබුණි. ඉන්පසු අපි තර්වියා දිනයේදී තල්බියා කළෙමු. එවිට රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ අයිසියා මුණගැසී ඇය අඬමින් සිටිනු දුටුවෝය. එවිට ඔහු මෙසේ ඇසුවේය: 'ඔබට මොකද වෙලා තියෙන්නේ?' ඔහු මෙසේ කීවේය; මම ඔසප් වීම අත්විඳ ඇත්තෙමි, මිනිසුන් තහලුල් ඉටු කර ඇත, මම තවමත් කාබාහි තවාෆ් ඉටු කර නැත, සහ මිනිසුන් දැන් හජ් ඉටු කිරීමට යති. එවිට ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ඇත්ත වශයෙන්ම, මෙය අල්ලාහ් ආදම්ගේ දියණියන් සඳහා නියම කර ඇති කාරණයකි, එබැවින් ස්නානය කරන්න, පසුව හජ් ඉටු කිරීම සඳහා තල්බියා ඉටු කරන්න'. ඉන්පසු ඔහු එසේ කර පිරිසිදු වූ පසු කාබාහි තවාෆ් මෙන්ම ෂෆා සහ මර්වාහි තවාෆ් ඉටු කරන තෙක් වුකුෆ් ස්ථානවල වුකුෆ් ඉටු කළේය. ඉන්පසු ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ඔබ ඔබේ සියලු හජ් සහ උම්රා ඉටු කර ඇත'. අයිෂා මෙසේ පැවසුවාය; අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, මම හජ් ඉටු කරන විට කාබාහි තවාෆ් ඉටු නොකළ බව මගේ හැඟීම්වලින් මට පෙනී ගියේය. ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ඕ අබ්දුර් රහ්මාන්, ඔහු සමඟ ගොස් තන්'ඉම්හි සිට ඔහුව උම්රාහ් කරන්න'. මෙය සිදු වූයේ හිෂ්බා රාත්රියේ - මිහ්ෂාබ් හි නතර වන විට - ය. ඔහු අපට [අහ්මද් බින් හන්බල්]ට පවසා ඇති අතර, ඔහු මෙසේ පැවසීය; [ඉබ්නු ජුරයිජ්] වෙතින් [යාහ්යා බින් සයිද්]ට අපට පවසා ඇති බව ඔහු පැවසීය; [ජබීර්] පවසන බව ඔහු මට දන්වා ඇත; නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් අයිෂියා හමුවිය... -ඔහු මෙම කතාවේ කොටසක් පැවසීය-, ඔහු නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගේ වචන සඳහන් කළේය: 'හජ් ඉටු කිරීමට තල්බියා රැගෙන, පසුව හජ් ඉටු කර, හජ් ඉටු කරන අය කරන දේ කරන්න, කාබාහි තවාෆ් ඉටු නොකරන්න සහ යාඥා නොකරන්න'.
Imam Abu Dawud : 1522
حَدَّثَنَا الْعَبَّاسُ بْنُ الْوَلِيدِ بْنِ مَزْيَدٍ أَخْبَرَنِي أَبِي حَدَّثَنِي الْأَوْزَاعِيُّ حَدَّثَنِي مَنْ سَمِعَ عَطَاءَ بْنَ أَبِي رَبَاحٍ حَدَّثَنِي جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ أَهْلَلْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْحَجِّ خَالِصًا لَا يُخَالِطُهُ شَيْءٌ فَقَدِمْنَا مَكَّةَ لِأَرْبَعِ لَيَالٍ خَلَوْنَ مِنْ ذِي الْحِجَّةِ فَطُفْنَا وَسَعَيْنَا ثُمَّ أَمَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ نُحِلَّ وَقَالَ لَوْلَا هَدْيِي لَحَلَلْتُ ثُمَّ قَامَ سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ مُتْعَتَنَا هَذِهِ أَلِعَامِنَا هَذَا أَمْ لِلْأَبَدِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَلْ هِيَ لِلْأَبَدِ قَالَ الْأَوْزَاعِيُّ سَمِعْتُ عَطَاءَ بْنَ أَبِي رَبَاحٍ يُحَدِّثُ بِهَذَا فَلَمْ أَحْفَظْهُ حَتَّى لَقِيتُ ابْنَ جُرَيْجٍ فَأَثْبَتَهُ لِي
[අල් අබ්බාස් බින් අල් වලීඩ් බින් මස්යාද්] අපට පැවසුවා, [මගේ පියාට] කිව්වා, [අල් අවුසායි] කිව්වා, [ඇසූ පුද්ගලයාට] [අතා`බින් අබු රබා] කිව්වා, [ජාබීර් බින් අබ්දුල්ලා] කිව්වා, ඔහු කිව්වා; අපි රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සමඟ තල්බියා ඉටු කළා, එයට කිසිවක් මිශ්ර නොකර පිරිසිදු හජ් ඉටු කරන්න කියලා. දුල් හිජ්ජා මාසයේ රාත්රියෙන් පසු රාත්රී හතරක් අපි මක්කමට පැමිණියා. අපි තවාෆ් සහ සායි ඉටු කළා, පසුව රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් අපට තහලුල් විඳදරාගැනීමට අණ කළා, ඔහු කිව්වා: 'මගේ පූජා කරන සතා නොසිටියේ නම්, මම තහලුල් විඳදරාගන්න තිබුණා' කියලා. එවිට සුරකාහ් බින් මලික් නැඟිට මෙසේ පැවසුවාය: අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, අපගේ හජ් ටමාටු ගැන ඔබ සිතන්නේ කුමක්ද? එය මේ වසර සඳහා පමණක්ද නැතහොත් එය සදහටමද? එවිට රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'සදහටම'. [අල් අවුසායි] මෙසේ පැවසීය: [අතෝ` බින් අබු රබා] මෙය පවසනු මම අසා ඇත්තෙමි, නමුත් මම [ඉබ්නු ජුරයිජ්] මුණගැසී ඔහු මට කටපාඩම් කිරීම තහවුරු කරන තුරු මම එය කටපාඩම් කළේ නැත.
Imam Abu Dawud : 1523
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ قَيْسِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي رَبَاحٍ عَنْ جَابِرٍ قَالَقَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَصْحَابُهُ لِأَرْبَعِ لَيَالٍ خَلَوْنَ مِنْ ذِي الْحِجَّةِ فَلَمَّا طَافُوا بِالْبَيْتِ وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اجْعَلُوهَا عُمْرَةً إِلَّا مَنْ كَانَ مَعَهُ الْهَدْيَ فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ التَّرْوِيَةِ أَهَلُّوا بِالْحَجِّ فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ النَّحْرِ قَدِمُوا فَطَافُوا بِالْبَيْتِ وَلَمْ يَطُوفُوا بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ
[මුසා ඉබ්නු ඉස්මායිල්] අපට, [හම්මාද්] අපට, [කයිස් ඉබ්නු සාද්] [අතෝ ඉබ්නු අබු රබා] [ජාබීර්] වෙතින්, ඔහු මෙසේ පැවසීය: අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් තම සගයන් සමඟ දුල් හිජ්ජා රාත්රිය හැර තවත් රාත්රීන් හතරක් පැමිණියේය. පසුව ඔවුන් කඃබා, සෆා සහ මර්වා වටා ගමන් කළ විට, අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'පූජා කරන සතෙකු ගෙන එන තැනැත්තා හැර, උම්රා කරන්න.' ඉන්පසු තර්වියා දිනයේදී, ඔවුන් හජ් සඳහා තල්බියා ඉටු කළහ. නහ්ර් දිනයේදී, ඔවුන් පැමිණ කඃබාව වටා ගමන් කළ නමුත් සෆා සහ මර්වා වටා ගමන් කළේ නැත.
Imam Abu Dawud : 1524
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ حَدَّثَنَا حَبِيبٌ يَعْنِي الْمُعَلِّمَ عَنْ عَطَاءٍ حَدَّثَنِي جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَهَلَّ هُوَ وَأَصْحَابُهُ بِالْحَجِّ وَلَيْسَ مَعَ أَحَدٍ مِنْهُمْ يَوْمَئِذٍ هَدْيٌ إِلَّا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَطَلْحَةَ وَكَانَ عَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَدِمَ مِنْ الْيَمَنِ وَمَعَهُ الْهَدْيُ فَقَالَ أَهْلَلْتُ بِمَا أَهَلَّ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَإِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَ أَصْحَابَهُ أَنْ يَجْعَلُوهَا عُمْرَةً يَطُوفُوا ثُمَّ يُقَصِّرُوا وَيُحِلُّوا إِلَّا مَنْ كَانَ مَعَهُ الْهَدْيُ فَقَالُوا أَنَنْطَلِقُ إِلَى مِنًى وَذُكُورُنَا تَقْطُرُ فَبَلَغَ ذَلِكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَوْ أَنِّي اسْتَقْبَلْتُ مِنْ أَمْرِي مَا اسْتَدْبَرْتُ مَا أَهْدَيْتُ وَلَوْلَا أَنَّ مَعِي الْهَدْيَ لَأَحْلَلْتُ
[අහ්මද් බින් හන්බල්] අපට පවසා ඇත, [අබ්දුල් වහබ් අට්ස් ත්සකාෆි] අපට පවසා ඇත, [අතෝ`] හි [හබීබ් එනම් අල් මුඅලිම්] අපට පවසා ඇත, [ජාබීර් බින් අබ්දුල්ලාහ්] අපට පවසා ඇත, අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ තම සගයන් සමඟ හජ් ඉටු කිරීම සඳහා තල්බියා කළ බවත්, ඒ අවස්ථාවේ නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සහ තල්හා හැර පූජා කරන සතෙකු ගෙන ආ කිසිවෙකු ඔවුන් අතර නොසිටි බවත් අපට පවසා ඇත. අලි රදියල්ලාහු අන්හු යේමනයේ සිට පූජා කරන සතුන් රැගෙන ආ අතර, පසුව ඔහු මෙසේ පැවසීය; රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගේ තල්බියා මෙන් මම තල්බියා කරමි. නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තම සගයන්ට එය උම්රා එකක් බවට පත් කරන ලෙස නියෝග කළේය, ඔවුන් තවාෆ් කර හිස මුඩු කර තහලුල් කරන්න, පූජා කරන සතුන් ගෙන එන අය හැර. එවිට ඔවුන් මෙසේ පැවසූහ: අපගේ දසාකාර් ශුක්රාණු බිංදු වෑස්සෙමින් තිබියදී අපි මිනා වෙත ගියාද? එවිට මෙම කාරණය අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් වෙත පැමිණි අතර, ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'පෙර දේවල් දැන් ඇති ආකාරයට මට පෙනුනේ නම්, මම පූජා නොකරනු ඇත, මම පූජා කරන සතෙකු ගෙනාවේ නැත්නම්, මම යටත් වන්නෙමි.'
Imam Abu Dawud : 1525
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ أَنَّ مُحَمَّدَ بْنَ جَعْفَرٍ حَدَّثَهُمْ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ هَذِهِ عُمْرَةٌ اسْتَمْتَعْنَا بِهَا فَمَنْ لَمْ يَكُنْ عِنْدَهُ هَدْيٌ فَلْيُحِلَّ الْحِلَّ كُلَّهُ وَقَدْ دَخَلَتْ الْعُمْرَةُ فِي الْحَجِّ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِقَالَ أَبُو دَاوُد هَذَا مُنْكَرٌ إِنَّمَا هُوَ قَوْلُ ابْنِ عَبَّاسٍ
අපට [උස්මාන් බින් අබු සයිබා] තුමාට [මුහම්මද් බින් ජ'ෆාර්] [සියුබා] සිට [අල් හකාම්] සිට [මුජාහිද්] සිට [ඉබ්නු අබ්බාස්] සිට නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් වෙත පැවසූ බව අපට [උස්මාන් බින් අබු සයිබා] තුමාට දන්වා ඇත. ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'අපි භුක්ති විඳින උම්රා මෙයයි, පූජා කරන සතෙකු ගෙන නොඑන ඕනෑම අයෙකු සම්පූර්ණ තහලුල් කළ යුතුය, ඇත්ත වශයෙන්ම විනිශ්චය දිනය දක්වා උම්රා හජ්හි ඇතුළත් කර ඇත'. අබු දාවුද් පැවසීය; මෙය නපුරු හදීසයකි, එය ඉබ්නු අබ්බාස්ගේ වචන වේ.
Imam Abu Dawud : 1526
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنِي أَبِي حَدَّثَنَا النَّهَّاسُ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا أَهَلَّ الرَّجُلُ بِالْحَجِّ ثُمَّ قَدِمَ مَكَّةَ فَطَافَ بِالْبَيْتِ وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ فَقَدْ حَلَّ وَهِيَ عُمْرَةٌ قَالَ أَبُو دَاوُد رَوَاهُ ابْنُ جُرَيْجٍ عَنْ رَجُلٍ عَنْ عَطَاءٍ دَخَلَ أَصْحَابُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُهِلِّينَ بِالْحَجِّ خَالِصًا فَجَعَلَهَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عُمْرَةً
"යමෙකු හජ් ඉටු කිරීමට තල්බියා කරන්නේ නම්, ඔහු මක්කමට පැමිණ කාබා සහ සෆා සහ මර්වා හි තවාෆ් කරන්නේ නම්, ඇත්ත වශයෙන්ම ඔහුට තහලුල් ඇත, එය උම්රා වේ" යනුවෙන් අපට ['උබයිදුල්ලාහ් බින් මුඅද්ස්] තුමාට [මගේ පියාට] දන්වා ඇත, අපට [අන් නහ්හාස්] තුමාට [අතෝ`] තුමාට [ඉබ්නු අබ්බාස්] තුමාට දන්වා ඇත. ඔහු මෙසේ පැවසීය: "යමෙකු හජ් ඉටු කිරීමට තල්බියා කරන්නේ නම්, ඔහු මක්කමට පැමිණ, කාබා සහ සෆා සහ මර්වා හි තවාෆ් කරන්නේ නම්, ඇත්ත වශයෙන්ම ඔහුට තහලුල් ඇත, එය උම්රා වේ". අබු දාවුද් පැවසීය; හදීසය [ඉබ්නු ජුරයිජ්] විසින් ['අතා`] හි [යමෙකු] තුමාගෙන් විස්තර කරන ලදී; නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාගේ සහචරයින් තල්බියා සමඟ මක්කමට ඇතුළු වූයේ පිරිසිදු ආකාරයකින් හජ් ඉටු කිරීමටයි, එවිට නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා එය උම්රා බවට පත් කළේය."
Imam Abu Dawud : 1527
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ شَوْكَرٍ وَأَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ قَالَا حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي زِيَادٍ قَالَ ابْنُ مَنِيعٍ أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ أَبِي زِيَادٍ الْمَعْنَى عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَأَهَلَّ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْحَجِّ فَلَمَّا قَدِمَ طَافَ بِالْبَيْتِ وَبَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ وَقَالَ ابْنُ شَوْكَرٍ وَلَمْ يُقَصِّرْ ثُمَّ اتَّفَقَا وَلَمْ يُحِلَّ مِنْ أَجْلِ الْهَدْيِ وَأَمَرَ مَنْ لَمْ يَكُنْ سَاقَ الْهَدْيَ أَنْ يَطُوفَ وَأَنْ يَسْعَى وَيُقَصِّرَ ثُمَّ يُحِلَّ زَادَ ابْنُ مَنِيعٍ فِي حَدِيثِهِ أَوْ يَحْلِقَ ثُمَّ يُحِلَّ
[අල් හසන් බින් සයුකර්] සහ [අහ්මද් බින් මානි'] ට අපට දන්වා ඇති බව ඔවුන් පැවසූහ; [යාසිද් බින් අබු සියාද්] ගෙන් [හුසයිම්] අපට දන්වා ඇති බව [ඉබ්නු මානි'] පැවසීය; [ඉබ්නු අබ්බාස්] ගෙන් [මුජාහිද්] යන්නෙහි අර්ථය [යාසිද් බින් අබු සියාද්] අපට දන්වා ඇති බව ඔහු පැවසීය; නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා හජ් ඉටු කිරීම සඳහා තල්බියා ඉටු කළ අතර, පසුව ඔහු පැමිණි විට, ඔහු කබාහි තවාෆ් සහ ෂෆා සහ මර්වාහි තවාෆ් ඉටු කළේය. ඉබ්නු සයුකර් පැවසීය; ඔහු හිස මුඩු කළේ නැත, පසුව දෙදෙනාම එකඟ වූහ - ඊළඟ වාක්යයේ -; පූජා කරන සත්වයා සිටීම නිසා ඔහු තහලුල් නොකළ අතර, පූජා කරන සත්වයාට නායකත්වය නොදුන් අයට තවාෆ් සහ සායි කර හිස මුඩු කර, පසුව තහලුල් කරන ලෙස ඔහු නියෝග කළේය. ඉබ්නු මානි ඔහුගේ හදීසයේ මෙසේ සඳහන් කළේය; නැතහොත් ඔබේ හිසකෙස් මුඩු කර පසුව ඉවසන්න.
Imam Abu Dawud : 1528
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي حَيْوَةُ أَخْبَرَنِي أَبُو عِيسَى الْخُرَاسَانِيُّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْقَاسِمِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمسَيِّبِ أَنَّ رَجُلًا مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَى عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَشَهِدَ عِنْدَهُ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَرَضِهِ الَّذِي قُبِضَ فِيهِ يَنْهَى عَنْ الْعُمْرَةِ قَبْلَ الْحَجِّ
එය අපට [අහ්මද් බින් සාලිහ්], එය අපට [අබ්දුල්ලාහ් බින් වහබ්], එය මට [හයිවා] දැනුම් දී ඇත, එය මට [අබ්දුල්ලාහ් බින් අල් කාසිම්] [සයිද් බින් අල් මුසයියාබ්] වෙතින් [අබු ඊසා අල් කුරාසානි] දැනුම් දී ඇත [නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ සහචරයින්ගෙන් කෙනෙකු] උමර් බින් අල් කතාබ් වෙත පැමිණ අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ මරණයට පත් වූ ඔහුගේ අසනීප තත්ත්වයේදී, හජ්ට පෙර උම්රා කිරීම තහනම් කළ බව සාක්ෂි දුන් බව.
Imam Abu Dawud : 1529
حَدَّثَنَا مُوسَى أَبُو سَلَمَةَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَبِي شَيْخٍ الْهُنَائِيِّ خَيْوَانَ بْنِ خَلْدَةَ مِمَّنْ قَرَأَ عَلَى أَبِي مُوسَى الْأَشْعَرِيِّ مِنْ أَهْلِ الْبَصْرَةِ أَنَّ مُعَاوِيَةَ بْنَ أَبِي سُفْيَانَ قَالَ لِأَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَلْ تَعْلَمُونَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ كَذَا وَكَذَا وَعَنْ رُكُوبِ جُلُودِ النُّمُورِ قَالُوا نَعَمْ قَالَ فَتَعْلَمُونَ أَنَّهُ نَهَى أَنْ يُقْرَنَ بَيْنَ الْحَجِّ وَالْعُمْرَةِ فَقَالُوا أَمَّا هَذَا فَلَا فَقَالَ أَمَا إِنَّهَا مَعَهُنَّ وَلَكِنَّكُمْ نَسِيتُمْ
බස්රාහි ජනතාවගෙන් අබු මූසා අල් අස්යාරිට කථාව කියවූ පුද්ගලයාගෙන් [අබු ෂෙයික් අල් හුනයි කයිවාන් බින් කල්දා] [කටාදා] සිට [හම්මද්] අපට [මුසා අබු සලාමා] තුමාට [මුආවියා බින් අබු සුෆියාන්] නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාගේ සහචරයින්ට පැවසූ බව අපට [කටාදා] සිට [අබු ෂෙයික් අල් හුනයි කයිවාන් බින් කල්දා] තුමාට [මුආවියා බින් අබු සුෆියාන්] නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාගේ සහචරයින්ට පැවසූ බව අපට [මුසා අබු සලාමා] අපට [හම්මද්] තුමාට [කටාදා] සිට [අබු ෂෙයික් අල් හුනයි කයිවාන් බින් කල්දා] තුමාට [මුආවියා බින් අබු සුෆියාන්] නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් මෙය සහ මෙය සහ කොටියෙකුගේ සම මත හිඳීම තහනම් කළ බව ඔබ දැන සිටියාද? ඔවුන් මෙසේ පැවසූහ; ඔව්. ඔහු මෙසේ පැවසීය; ඔහු මෙසේ පැවසීය; ඔහු හජ් සහ උම්රා සංයෝජනය තහනම් කළ බව ඔබ දැන සිටියාද? ඔවුන් මෙසේ පැවසීය; මේ සම්බන්ධයෙන්, අපි නොදනිමු. එවිට ඔහු මෙසේ පැවසීය: මෙය ඔවුන් සමඟ ඇති බව ඔබ දන්නවා, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ භාර්යාවන්, නමුත් ඔබ අමතක කළා.
Imam Abu Dawud : 1530
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ قَالَ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي إِسْحَقَ وَعَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ صُهَيْبٍ وَحُمَيْدٌ الطَّوِيلُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُمْ سَمِعُوهُ يَقُولُسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُلَبِّي بِالْحَجِّ وَالْعُمْرَةِ جَمِيعًا يَقُولُ لَبَّيْكَ عُمْرَةً وَحَجًّا لَبَّيْكَ عُمْرَةً وَحَجًّا
[අහ්මද් බින් හන්බල්] අපට පැවසීමෙන් පසු, ඔහු මෙසේ පැවසීය; [හුසයිම්] අපට පවසා ඇත, [යාහ්යා බින් අබු ඉස්හාක්] සහ [අබ්දුල් අසීස් බින් ෂුහයිබ්] සහ [හුමයිඩ් අත් තාවිල්] [අනස් බින් මලික්] ගෙන් ඔවුන් ඔහු පවසන බව අපට දන්වා ඇත; අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් හජ් සහ උම්රා එකවර ඉටු කිරීම සඳහා තල්බියා ලබා දුන් බව මට අසන්නට ලැබුණි. ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ලබ්බයිකා 'උම්රතන් ව හජ්ජන්, ලබ්බයිකා 'උම්රතන් ව හජ්ජන් - උම්රා සහ හජ් ඉටු කිරීම සඳහා ඔබගේ කැඳවීම මම ඉටු කරමි'.
Imam Abu Dawud : 1531
حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَاتَ بِهَا يَعْنِي بِذِي الُحُلَيْفَةِ حَتَّى أَصْبَحَ ثُمَّ رَكِبَ حَتَّى إِذَا اسْتَوَتْ بِهِ عَلَى الْبَيْدَاءِ حَمِدَ اللَّهُ وَسَبَّحَ وَكَبَّرَ ثُمَّ أَهَلَّ بِحَجٍّ وَعُمْرَةٍ وَأَهَلَّ النَّاسُ بِهِمَا فَلَمَّا قَدِمْنَا أَمَرَ النَّاسَ فَحَلُّوا حَتَّى إِذَا كَانَ يَوْمُ التَّرْوِيَةِ أَهَلُّوا بِالْحَجِّ وَنَحَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَبْعَ بَدَنَاتٍ بِيَدِهِ قِيَامًاقَالَ أَبُو دَاوُد الَّذِي تَفَرَّدَ بِهِ يَعْنِي أَنَسًا مِنْ هَذَا الْحَدِيثِ أَنَّهُ بَدَأَ بِالْحَمْدِ وَالتَّسْبِيحِ وَالتَّكْبِيرِ ثُمَّ أَهَلَّ بِالْحَجِّ
[අබු සලාමා මූසා බින් ඉස්මායිල්] අපට දන්වා ඇත, [වුහයිබ්] අපට දන්වා ඇත, [අනස්] අපට දන්වා ඇත, [අබු කිලාබා] අපට [අයියුබ්] අපට දන්වා ඇත, එනම් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් එහි රාත්රිය ගත කළ බව, එනම් උදෑසන වන තෙක්, එනම් ඩුල් හුලයිෆාහි, පසුව බයිදාහි රැඳී සිට අල්ලාහ්ට ප්රශංසා කරන තෙක් වාහනයකට නැග තස්බිහ් සහ තක්බීර් කළේය. පසුව ඔහු හජ් සහ උම්රා ඉටු කිරීම සඳහා තල්බියා ඉටු කළ අතර, ජනතාව දෙකම ඉටු කිරීම සඳහා තල්බියා ඉටු කළහ. පසුව, අපි පැමිණි විට, ඔහු ජනතාවට තර්වියා දිනයේදී ඔවුන් හජ් ඉටු කරන තෙක් නොපසුබටව සිටීමට අණ කළ අතර, අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් තම දෑත් ඉහළට ඔසවා ඔටුවන් හත් දෙනෙකු ඝාතනය කළහ. අබු දාවුද් මෙසේ පැවසීය; මෙම හදීසයෙන් අනස් විසින්ම වාර්තා කරන ලද දෙය නම්, ඔහු ප්රශංසා කිරීමෙන්, උත්කර්ෂයට නැංවීමෙන් සහ තක්බීර් කියවා හජ් ඉටු කිරීම සඳහා තල්බියා කිරීමෙන් ආරම්භ කළ බවයි.
Imam Abu Dawud : 1532
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُعِينٍ قَالَ حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ حَدَّثَنَا يُونُسُ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ قَالَكُنْتُ مَعَ عَلِيٍّ حِينَ أَمَّرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى الْيَمَنِ قَالَ فَأَصَبْتُ مَعَهُ أَوَاقِيَ فَلَمَّا قَدِمَ عَلِيٌّ مِنْ الْيَمَنِ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَجَدْتُ فَاطِمَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَدْ لَبِسَتْ ثِيَابًا صَبِيغًا وَقَدْ نَضَحَتْ الْبَيْتَ بِنَضُوحٍ فَقَالَتْ مَا لَكَ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ أَمَرَ أَصْحَابَهُ فَأَحَلُّوا قَالَ قُلْتُ لَهَا إِنِّي أَهْلَلْتُ بِإِهْلَالِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لِي كَيْفَ صَنَعْتَ فَقَالَ قُلْتُ أَهْلَلْتُ بِإِهْلَالِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَإِنِّي قَدْ سُقْتُ الْهَدْيَ وَقَرَنْتُ قَالَ فَقَالَ لِي انْحَرْ مِنْ الْبُدْنِ سَبْعًا وَسِتِّينَ أَوْ سِتًّا وَسِتِّينَ وَأَمْسِكْ لِنَفْسِكَ ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ أَوْ أَرْبَعًا وَثَلَاثِينَ وَأَمْسِكْ لِي مِنْ كُلِّ بَدَنَةٍ مِنْهَا بَضْعَةً
[යාහ්යා බින් මයියින්] අපට පැවසීමෙන් පසු, ඔහු මෙසේ පැවසීය; [හජ්ජාජ්] අපට පවසා ඇත, [අල් බරා` බින් අසීබ්] වෙතින් [අබු ඉෂාක්] වෙතින් [යූනුස්] අපට පවසා ඇත, ඔහු මෙසේ පැවසීය: රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් යේමනයේ නායකයා ලෙස ඔහුව පත් කළ විට මම අලි සමඟ සිටියෙමි. ඔහු මෙසේ පැවසීය: මට ඔහු සමඟ උකියා මුදල් කිහිපයක් තිබුණි, පසුව අලි යේමනයේ සිට අල්ලාහ්ගේ දූතයා වන අල්ලාහ් වඅලයිහි වසල්ලම් වෙත පැමිණි විට, ඔහු මෙසේ පැවසීය: ෆාතිමා රදියල්ලාහු අන්හා ලිහිල් ඇඳුම් ඇඳගෙන සිටිනු මම දුටුවෙමි, ඇය නිවස සුවඳ විලවුන් ඉසිනු ලැබුවාය. එවිට ඔහු මෙසේ පැවසීය: “ඔබට මොකද වෙලා තියෙන්නේ?” ඇත්ත වශයෙන්ම, රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තම සගයන්ට විඳදරාගැනීමට අණ කර ඇත. අලි මෙසේ පැවසීය; මම ඔහුට පැවසුවා; නබි (සල්) තුමාණන්ගේ තල්බියා මෙන් මම තල්බියා කළෙමි. අලි මෙසේ පැවසීය; ඊට පස්සේ මම නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් ළඟට ආවා, ඊට පස්සේ එයා මට කිව්වා: ඔයා කොහොමද කළේ කියලා? එයා කිව්වා; මම කියනවා; මම නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ තල්බියා සමඟ තල්බියා කරනවා. එයා කිව්වා: 'සැබවින්ම මම පූජා සතුන් ගෙනැවිත් කිරාන් වන්දනාව කළා' කියලා. අලි කිව්වා; ඊට පස්සේ එයා මට කිව්වා: ඔටුවන් හැට හයක් හෝ හැට හයක් මරලා ඔයාට තිස් තුනයි තිස් හතරයි තියාගන්න, ඒ හැම එකකින්ම තුනත් නවයත් අතර ප්රමාණයක් තියාගන්න.
Imam Abu Dawud : 1533
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ عَبْدِ الْحَمِيدِ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ قَالَ قَالَ الصُّبَيُّ بْنُ مَعْبَدٍأَهْلَلْتُ بِهِمَا مَعًا فَقَالَ عُمَرُ هُدِيتَ لِسُنَّةِ نَبِيِّكَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
[උස්මාන් බින් අබු සයිබා] අපට පවසා ඇත, [මන්සූර්] [අබු වයිල්] වෙතින් [ජාරිර් බින් අබ්දුල් හමීඩ්] අපට පවසා ඇත, ඔහු පැවසීය; [අෂ් ෂුබායි බින් මබාද්] පවසා ඇත; මම දෙකම එකවර කිරීමට අධිෂ්ඨාන කරගෙන සිටිමි. එවිට [උමර්] පැවසීය; ඔබේ නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගේ සුන්නාහ්ව අනුගමනය කිරීමට ඔබට උපදෙස් ලැබී ඇත.
Imam Abu Dawud : 1534
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ قُدَامَةَ بْنِ أَعْيَنَ وَعُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ الْمَعْنَى قَالَا حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ عَبْدِ الْحَمِيدِ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ قَالَ قَالَ الصُّبَيُّ بْنُ مَعْبَدٍكُنْتُ رَجُلًا أَعْرَابِيًّا نَصْرَانِيًّا فَأَسْلَمْتُ فَأَتَيْتُ رَجُلًا مِنْ عَشِيرَتِي يُقَالُ لَهُ هُذَيْمُ بْنُ ثُرْمُلَةَ فَقُلْتُ لَهُ يَا هَنَاهْ إِنِّي حَرِيصٌ عَلَى الْجِهَادِ وَإِنِّي وَجَدْتُ الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ مَكْتُوبَيْنِ عَلَيَّ فَكَيْفَ لِي بِأَنْ أَجْمَعَهُمَا قَالَ اجْمَعْهُمَا وَاذْبَحْ مَا اسْتَيْسَرَ مِنْ الْهَدْيِ فَأَهْلَلْتُ بِهِمَا مَعًا فَلَمَّا أَتَيْتُ الْعُذَيْبَ لَقِيَنِي سَلْمَانُ بْنُ رَبِيعَةَ وَزَيْدُ بْنُ صُوحَانَ وَأَنَا أُهِلُّ بِهِمَا جَمِيعًا فَقَالَ أَحَدُهُمَا لِلْآخَرِ مَا هَذَا بِأَفْقَهَ مِنْ بَعِيرِهِ قَالَ فَكَأَنَّمَا أُلْقِيَ عَلَيَّ جَبَلٌ حَتَّى أَتَيْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ فَقُلْتُ لَهُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ إِنِّي كُنْتُ رَجُلًا أَعْرَابِيًّا نَصْرَانِيًّا وَإِنِّي أَسْلَمْتُ وَأَنَا حَرِيصٌ عَلَى الْجِهَادِ وَإِنِّي وَجَدْتُ الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ مَكْتُوبَيْنِ عَلَيَّ فَأَتَيْتُ رَجُلًا مِنْ قَوْمِي فَقَالَ لِي اجْمَعْهُمَا وَاذْبَحْ مَا اسْتَيْسَرَ مِنْ الْهَدْيِ وَإِنِّي أَهْلَلْتَ بِهِمَا مَعًا فَقَالَ لِي عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ هُدِيتَ لِسُنَّةِ نَبِيِّكَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
[මුහම්මද් බින් කුදාමා බින් අයාන්] සහ [උස්මාන් බින් අබු සයිබා] ගැන අපට අර්ථය පැවසීමෙන් පසු, ඔවුන් මෙසේ පැවසූහ; [අබු වයිල්] වෙතින් [මන්සූර්] වෙතින් [ජාරිර් බින් අබ්දුල් හමීඩ්] අපට මෙසේ පැවසීය; [අෂ් ෂුබායි බින් මබාද්] මෙසේ පැවසීය; කලින් මම කිතුනුවකු වූ බෙඩොයින් ජාතිකයෙක්, පසුව මම ඉස්ලාම් ආගමට හැරුණා, පසුව මගේ පවුලේ හුඩ්සයිල් බින් ට්සුර්මුලා නම් කෙනෙකුව මුණගැසුණා, පසුව මම ඔහුට මෙසේ කීවෙමි; ඕ මේ පුද්ගලයා, ඇත්තෙන්ම මට ජිහාඩ් සමඟ සටන් කිරීමට අවශ්යයි, හජ් සහ උම්රා මට අනිවාර්ය දෙයක් ලෙස මම දකිමි, මම ඒ දෙක ඒකාබද්ධ කරන්නේ කෙසේද? ඔහු මෙසේ පැවසීය; ඔහු මෙසේ පැවසීය; දෙක ඒකාබද්ධ කර ඔබට දෙකම එකවර කිරීමට පහසු පූජා සතා මරා දමන්න. පසුව මම 'උඩ්සයිබ්' වෙත පැමිණි විට - බානි තමීම්ට අයත් ජල මූලාශ්රයේ නම - මම සල්මාන් බින් රබියා සහ සයිද් බින් ෂුහාන් හමුවුණා, මම ඒ දෙකම එකවර කිරීමට තල්බියා කරමින් සිටියදී. එවිට ඔවුන්ගෙන් එක් අයෙක් අනෙකාට මෙසේ කීවේය: මේ මිනිසා ඔටුවාට වඩා දක්ෂ නැත. අෂ් ෂුබායි බින් මබාද් මෙසේ පැවසීය: මම [උමර් බින් අල් ඛාතාබ්] වෙත පැමිණ ඔහුට මෙසේ පවසන තුරු එය කන්දක් කඩා වැටුණාක් මෙනි: ඕ එමිරුල් මුක්මිනින්, ඇත්ත වශයෙන්ම මම කලින් කිතුනුවකු වූ අතර මම ඉස්ලාම් ආගමට හැරුනෙමි. මට ඇත්තටම ජිහාඩ් සමඟ සටන් කිරීමට අවශ්ය විය, නමුත් හජ් සහ උම්රා මා මත අනිවාර්ය බව මට පෙනී ගියේය. පසුව මම මගේ ජනතාවගෙන් මිනිසෙකු වෙත පැමිණි විට, ඔහු මෙසේ පැවසීය: දෙක ඒකාබද්ධ කර පහසු පූජා සතෙකු මරා දමන්න. ඔබ තල්බියා දෙකම එකවර කිරීමට ගෙන ඇත. එවිට උමර් රද්ලියල්ලාහු අන්හු මට මෙසේ පැවසීය: ඔබේ නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ සුන්නාහ්ව ඉටු කිරීමට ඔබට උපදෙස් ලැබී ඇත.
Imam Abu Dawud : 1535
حَدَّثَنَا النُّفَيْلِيُّ حَدَّثَنَا مِسْكِينٌ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ عِكْرِمَةَ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ يَقُولُ حَدَّثَنِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِأَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ أَتَانِي اللَّيْلَةَ آتٍ مِنْ عِنْدِ رَبِّي عَزَّ وَجَلَّ قَالَ وَهُوَ بِالْعَقِيقِ وَقَالَ صَلِّ فِي هَذَا الْوَادِي الْمُبَارَكِ وَقَالَ عُمْرَةٌ فِي حَجَّةٍقَالَ أَبُو دَاوُد رَوَاهُ الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ وَعُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْوَاحِدِ فِي هَذَا الْحَدِيثِ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ وَقُلْ عُمْرَةٌ فِي حَجَّةٍ قَالَ أَبُو دَاوُد وَكَذَا رَوَاهُ عَلِيُّ بْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ فِي هَذَا الْحَدِيثِ وَقَالَ وَقُلْ عُمْرَةٌ فِي حَجَّةٍ
[අන් නුෆයිලි] අපට [මිස්කින්] [අල් අවුසායි] [යාහ්යා බින් අබු කට්සිර්] [ඉක්රිමා] වෙතින් අපට [මිස්කින්] [අල් අවුසායි] වෙතින් අපට [යාහ්යා බින් අබු කතිර්] වෙතින් අපට [අන් නුෆයිලි] අපට මෙසේ පැවසීය; මම [ඉබ්නු අබ්බාස්] මෙසේ පවසනු අසා ඇත්තෙමි; [උමර් බින් අල් කතාබ්] මට මෙසේ පැවසූ බව මට දන්වා ඇත: 'ඊයේ රාත්රියේ මගේ ස්වාමියා වන අස්සා වජල්ලාගේ පැත්තෙන් පැමිණි දේවදූතයෙක් මා වෙත පැමිණියේය. ඔහු අල් 'අකික්-හි සිටියේය: 'ඔහු මෙසේ පැවසීය; මෙම ආශීර්වාද ලත් නිම්නයේ යාච්ඤා කරන්න. ඔහු මෙසේ පැවසීය; හජ් අතරතුර උම්රා සහ. අබු දාවුද් පැවසීය; මෙම හදීසයේ [අල් වලිද් බින් මුස්ලිම්] මෙන්ම [උමර් බින් අබ්දුල් වහීද්] විසින් [අල් අවුසායි] වෙතින් මෙම හදීසයේ විස්තර කරන ලදී; සහ මෙසේ කියන්න; හජ් අතරතුර උම්රා. අබු දාවුද් පැවසීය; මෙම කාල පරිච්ඡේදයේදී [අලි බින් අල් මුබාරක්] විසින් [යාහ්යා බින් අබු කතිර්] වෙතින් විස්තර කරන ලද අතර ඔහු වචන සඳහන් කළේය; "හජ් සමයේදී උම්රා කරන්න" යනුවෙන් පවසන්න.
Imam Abu Dawud : 1536
حَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي زَائِدَةَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ حَدَّثَنِي الرَّبِيعُ بْنُ سَبْرَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى إِذَا كَانَ بِعُسْفَانَ قَالَ لَهُ سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكٍ الْمُدْلَجِيُّ يَا رَسُولَ اللَّهِ اقْضِ لَنَا قَضَاءَ قَوْمٍ كَأَنَّمَا وُلِدُوا الْيَوْمَ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ تَعَالَى قَدْ أَدْخَلَ عَلَيْكُمْ فِي حَجِّكُمْ هَذَا عُمْرَةً فَإِذَا قَدِمْتُمْ فَمَنْ تَطَوَّفَ بِالْبَيْتِ وَبَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ فَقَدْ حَلَّ إِلَّا مَنْ كَانَ مَعَهُ هَدْيٌ
[හන්නාද් බින් අස් සාරි] අපට පවසා ඇත, [ඉබ්නු අබු සයිදා] අපට පවසා ඇත, [අබ්දුල් අසීස් බින් උමර් බින් අබ්දුල් අසීස්] අපට පවසා ඇත, [ඔහුගේ පියා] ගෙන් [අර් රබී බින් සබ්රා] මට පවසා ඇත, ඔහු මෙසේ පැවසීය: අපි රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සමඟ පිටත්ව ගියෙමු, අපි උස්ෆාන් හි සිටියදී, සුරකා බින් මලික් අල් මුද්ලාජි ඔහුට මෙසේ පැවසීය: අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, අද දින උපත ලැබුවාක් මෙන් ජනතාවකගේ තීරණයෙන් අප වෙනුවෙන් තීරණය කරන්න. එවිට ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ඇත්ත වශයෙන්ම, අල්ලාහ් තආලා ඔබගේ හජ් හි උම්රා ඇතුළත් කර ඇත. ඔබ පැමිණෙන විට, කාබා, ෂෆා සහ මර්වා හි තවාෆ් කරන පුද්ගලයා යන්නෙන් අදහස් කරන්නේ පූජා කරන සත්වයා ගෙන එන පුද්ගලයා හැර ඔහු තහලුල් කර ඇති බවයි'.
Imam Abu Dawud : 1537
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ بْنُ نَجْدَةَ حَدَّثَنَا شُعَيْبُ بْنُ إِسْحَقَ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنِ خَلَّادٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى الْمَعْنَى عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي الْحَسَنُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ طَاوُسٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ مُعَاوِيَةَ بْنَ أَبِي سُفْيَانَ أَخْبَرَهُ قَالَقَصَّرْتُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِشْقَصٍ عَلَى الْمَرْوَةِ أَوْ رَأَيْتُهُ يُقَصِّرُ عَنْهُ عَلَى الْمَرْوَةِ بِمِشْقَصٍ قَالَ ابْنُ خَلَّادٍ إِنَّ مُعَاوِيَةَ لَمْ يَذْكُرْ أَخْبَرَهُ
එය [අබ්දුල් වහබ් බින් නජ්දා] අපට පවසා ඇත, එය [සියුඅයිබ් බින් ඉෂාක්] [ඉබ්නු ජුරයිජ්] ගෙන් අපට පවසා ඇත, එය [අබු බකර් බින් කල්ලාඩ්] අපට පවසා ඇත, එය [යාහ්යා] අර්ථයෙන් අපට පවසා ඇත, [ඉබ්නු ජුරයිජ්] ගෙන්, එය [අල් හසන් බින් මුස්ලිම්] [තාවුස්] [ඉබ්නු අබ්බාස්] ගෙන් මට පවසා ඇත [මුආවියා බින් අබු සුෆියාන්] ඔහුට පැවසූ බව ඔහු පැවසීය; මම නබිතුමාගේ හිසකෙස් කෙටි කළෙමි, සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්, මර්වා කන්දේ ඊතලයක තියුණු කොටස භාවිතා කර, නැතහොත් ඔහු මර්වා කන්දේ ඊතලයක තියුණු කොටස භාවිතා කර කෙටි කරනු දුටුවෙමි. ඉබ්නු කලද් මෙසේ පැවසීය; ඇත්ත වශයෙන්ම මුආවියා…. ඔහු සඳහන් කළේ නැත; ඔහුට දන්වා තිබුණි.
Imam Abu Dawud : 1538
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ وَمَخْلَدُ بْنُ خَالِدٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى الْمَعْنَى قَالُوا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ ابْنِ طَاوُسٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ مُعَاوِيَةَ قَالَ لَهُأَمَا عَلِمْتَ أَنِّي قَصَّرْتُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِشْقَصِ أَعْرَابِيٍّ عَلَى الْمَرْوَةِ زَادَ الْحَسَنُ فِي حَدِيثِهِ لِحَجَّتِهِ
[අල් හසන් බින් අලි] මෙන්ම [මක්ලාද් බින් කාලිඩ්] සහ [මුහම්මද් බින් යායා] යන අයටද අර්ථයෙන් අපට පවසා ඇත. ඔවුන් මෙසේ පැවසූහ; [අබ්දුර්රාසාක්] අපට පවසා ඇත, [ඉබ්නු තවුස්] [ඔහුගේ පියා] වෙතින් [ඉබ්නු අබ්බාස්] වෙතින් [මමර්] අපට පවසා ඇත [මුආවියා] ඔහුට පැවසූ බව; මර්වා කන්දේදී බෙඩොයින් කෙනෙකුගේ ඊතලයක තියුණු කොටස භාවිතා කරමින් අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ හිසකෙස් කෙටි කළ බව ඔබ දන්නේ නැද්ද? අල් හසන් ඔහුගේ හදීසයේ වචන එකතු කළේය; ඔහුගේ හජ් සඳහා.
Imam Abu Dawud : 1539
حَدَّثَنَا ابْنُ مُعَاذٍ أَخْبَرَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مُسْلِمٍ الْقُرِّيِّ سَمِعَ ابْنَ عَبَّاسٍ يَقُولُأَهَلَّ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِعُمْرَةٍ وَأَهَلَّ أَصْحَابُهُ بِحَجٍّ
[ඉබ්නු මුආද්ස්] අපට [මගේ පියාට] පවසා ඇත, [සියුබා] අපට පවසා ඇත, [මුස්ලිම් අල් කුර්රි] වෙතින්, ඔහු [ඉබ්නු අබ්බාස්] මෙසේ පවසනු අසා ඇත: නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් උම්රා ඉටු කිරීම සඳහා තල්බියා ඉටු කළ අතර ඔහුගේ සහචරයින් හජ් ඉටු කිරීම සඳහා තල්බියා ඉටු කළහ.
Imam Abu Dawud : 1540
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنِ شُعَيْبِ بْنِ اللَّيْثِ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ جَدِّي عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ قَالَ تَمَتَّعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ فَأَهْدَى وَسَاقَ مَعَهُ الْهَدْيَ مِنْ ذِي الْحُلَيْفَةِ وَبَدَأَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَهَلَّ بِالْعُمْرَةِ ثُمَّ أَهَلَّ بِالْحَجِّ وَتَمَتَّعَ النَّاسُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ فَكَانَ مِنْ النَّاسِ مَنْ أَهْدَى وَسَاقَ الْهَدْيَ وَمِنْهُمْ مَنْ لَمْ يُهْدِ فَلَمَّا قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَكَّةَ قَالَ لِلنَّاسِ مَنْ كَانَ مِنْكُمْ أَهْدَى فَإِنَّهُ لَا يَحِلُّ لَهُ مِنْ شَيْءٍ حَرُمَ مِنْهُ حَتَّى يَقْضِيَ حَجَّهُ وَمَنْ لَمْ يَكُنْ مِنْكُمْ أَهْدَى فَلْيَطُفْ بِالْبَيْتِ وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ وَلْيُقَصِّرْ وَلْيَحْلِلْ ثُمَّ لِيُهِلَّ بِالْحَجِّ وَلْيُهْدِ فَمَنْ لَمْ يَجِدْ هَدْيًا فَلْيَصُمْ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ فِي الْحَجِّ وَسَبْعَةً إِذَا رَجَعَ إِلَى أَهْلِهِ وَطَافَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ قَدِمَ مَكَّةَ فَاسْتَلَمَ الرُّكْنَ أَوَّلَ شَيْءٍ ثُمَّ خَبَّ ثَلَاثَةَ أَطْوَافٍ مِنْ السَّبْعِ وَمَشَى أَرْبَعَةَ أَطْوَافٍ ثُمَّ رَكَعَ حِينَ قَضَى طَوَافَهُ بِالْبَيْتِ عِنْدَ الْمَقَامِ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ سَلَّمَ فَانْصَرَفَ فَأَتَى الصَّفَا فَطَافَ بِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ سَبْعَةَ أَطْوَافٍ ثُمَّ لَمْ يُحْلِلْ مِنْ شَيْءٍ حَرُمَ مِنْهُ حَتَّى قَضَى حَجَّهُ وَنَحَرَ هَدْيَهُ يَوْمَ النَّحْرِ وَأَفَاضَ فَطَافَ بِالْبَيْتِ ثُمَّ حَلَّ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ حَرُمَ مِنْهُ وَفَعَلَ النَّاسُ مِثْلَ مَا فَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ أَهْدَى وَسَاقَ الْهَدْيَ مِنْ النَّاسِ
අපි [අබ්දුල් මලික් බින් සියුඅයිබ් බින් අල් ලයිට්ස්] ට පවසා ඇති පරිදි, [මගේ සීයා] ['උකයිල්] [ඉබ්නු ෂිහාබ්] [සලීම් බින් අබ්දුල්ලාහ්] ගෙන් [මගේ පියාට] පවසා ඇති පරිදි [අබ්දුල්ලාහ් බින් උමර්] මෙසේ පැවසීය: නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් හජ් වාද අතරතුර හජ් ටමතු' ඉටු කළේ හජ්ට පෙර උම්රා ඉටු කිරීමෙනි. එබැවින් ඔහු පූජා කර දුල් හුලයිෆා වෙතින් පූජා කළ සත්වයා ගෙන ආවේය, එවිට රසූලුල්ලාහ් අල්ලාහු වලයිහි වසල්ලම් තුමාණන් උම්රා ඉටු කිරීම සඳහා තල්බියා ආරම්භ කළ අතර පසුව හජ් ඉටු කිරීම සඳහා තල්බියා ආරම්භ කළේය. තවද මිනිසුන් අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් සමඟ ටමතු' ඉටු කළහ, හජ්ට පෙර උම්රා ඉටු කිරීමෙන්. එබැවින් මිනිසුන් අතර පූජා කරන සහ පූජා කරන සතුන් ගෙන එන අය සිටින අතර, ඔවුන් අතර පූජාව ඝාතනය නොකරන අයද සිටිති. පසුව අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) මක්කමට පැමිණි විට, ඔහු ජනයාට මෙසේ පැවසීය: 'ඔබ අතරින් පූජාවක් පූජා කරන ඕනෑම අයෙකු තම හජ් සම්පූර්ණ කරන තුරු ඔහුට තහනම් දේවලින් කිසිවක් හලාල් නොකරනු ඇත. ඔබ අතරින් කවුරුන් ඝාතනය නොකරන්නේද, ඔහු කාබා, සෆා සහ මර්වා හි තවාෆ් ඉටු කළ යුතුය, හිස මුඩු කර තහලුල් කළ යුතුය, පසුව හජ් ඉටු කර පූජාව ඝාතනය කළ යුතුය. ඔබ අතරින් කවුරුන් පූජාවන් ලබා නොගන්නේ නම්, ඔහු හජ් කාලය තුළ දින තුනක් සහ ඔහු තම පවුලට ආපසු පැමිණි විට දින හතක් උපවාස කළ යුතුය.' මේ අතර, රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු වලයිහි ව සල්ලම් මක්කමට පැමිණි විට තවාෆ් ඉටු කළේය, පසුව ඔහු පළමුව රුකුන් පිස දැමීය, පසුව ඔහු වට හතෙන් වට තුනක් පැන පැන, සාමාන්යයෙන් වට හතරක් ඇවිද ගියේය, පසුව ඔහු මකාම් පැත්තේ කාබා හි තවාෆ් අවසන් කළ පසු, රකඅත් දෙකක් සලාතය ඉටු කළේය. ඉන්පසු ඔහු ආයුබෝවන් පවසා පිටව ගියේය. ඉන්පසු ඔහු ෂෆා වෙත ගොස් ෂෆා සහ මර්වා හි වට හතක් තවාෆ් ඉටු කළේය. ඉන්පසු ඔහු තම හජ් අවසන් කර නහර් දිනයේදී පූජාව ඝාතනය කරන තෙක් ඔහුට තහනම් කර ඇති කිසිවක් ඉඩ නොදී, පිටත්ව ගොස් කාබා හි තවාෆ් ඉටු කළේය. ඉන්පසු ඔහු ඔහුට තහනම් කර ඇති සියල්ලෙන් නීත්යානුකූල විය. රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා කළ දේ මිනිසුන් කළහ, එනම් මෙම ජනයා අතර පූජා සතුන් ගෙන ආ අය.