Imam Abu Dawud (الامام ابو داود) - 4590 හදීස්
හදීස්
Imam Abu Dawud : 1501
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ وَيَعْلَى ابْنَا عُبَيْدٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ عَنْ ابْنِ أَبِي نَجِيحٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَلَمَّا نَحَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بُدْنَهُ فَنَحَرَ ثَلَاثِينَ بِيَدِهِ وَأَمَرَنِي فَنَحَرْتُ سَائِرَهَا
(හාරුන් බින් අබ්දුල්ලාහ්) අපට පවසා ඇති අතර, (මුහම්මද්) සහ (යාලා) අපට පවසා ඇති උබයිද්ගේ පුතුන් දෙදෙනා ගැන ඔවුන් මෙසේ පැවසූහ; (මුහම්මද් බින් ඉස්හාක්) අපට පවසා ඇති අතර, (මුජාහිඩ්) [ඉබ්නු අබු නජි] [අබ්දුර් රහ්මාන් බින් අබු ලයිලා] [අලි රද්ලියල්ලාහු අන්හු] [අලි රද්ලියල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්] තුමා තම ඔටුවන් ඝාතනය කළ විට, ඔහු තම දෑතින් තිස් දෙනෙකු ඝාතනය කර ඉතිරි අය ඝාතනය කිරීමට මට අණ කළේය.
හදීස්
Imam Abu Dawud : 1502
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى الرَّازِيُّ أَخْبَرَنَا عِيسَى ح و حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ أَخْبَرَنَا عِيسَى وَهَذَا لَفْظُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ ثَوْرٍ عَنْ رَاشِدِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَامِرِ بْنِ لُحَيٍّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ قُرْطٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ أَعْظَمَ الْأَيَّامِ عِنْدَ اللَّهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى يَوْمُ النَّحْرِ ثُمَّ يَوْمُ الْقَرِّ قَالَ عِيسَى قَالَ ثَوْرٌ وَهُوَ الْيَوْمُ الثَّانِي وَقَالَ وَقُرِّبَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَدَنَاتٌ خَمْسٌ أَوْ سِتٌّ فَطَفِقْنَ يَزْدَلِفْنَ إِلَيْهِ بِأَيَّتِهِنَّ يَبْدَأُ فَلَمَّا وَجَبَتْ جُنُوبُهَا قَالَ فَتَكَلَّمَ بِكَلِمَةٍ خَفِيَّةٍ لَمْ أَفْهَمْهَا فَقُلْتُ مَا قَالَ قَالَ مَنْ شَاءَ اقْتَطَعَ
[ඉබ්‍රාහිම් බින් මූසා අර් රාසි] අපට පවසා ඇත, [ඊසා] අපට පවසා ඇත. එය වෙනත් මාර්ගයකින් විස්තර කර ඇත: එය අපට [මුසද්දාද්] වෙත පවසා ඇත, එය අපට [ඊසා] වෙත වාර්තා කර ඇත, සහ මෙය ඉබ්‍රාහිම්ගේ ලෆාජ් ය, [ත්සෞර්] වෙතින් [රෂීඩ් බින් සාද්] වෙතින් [අබ්දුල්ලා බින් 'අමීර් බින් ලුහායි] වෙතින් [අබ්දුල්ලා බින් කුර්ත්] වෙතින් [නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්] තුමාණන් විසින් ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ඇත්ත වශයෙන්ම අල්ලාහ්ගේ ඇස් හමුවේ ශ්‍රේෂ්ඨතම දිනය නහර් දිනයයි - පූජා කිරීමේ මංගල්‍යය -, පසුව නහර්ට පසු දිනයයි'. ජේසුස් වහන්සේ මෙසේ පැවසීය; ත්සෞර් මෙසේ පැවසීය; එනම් දෙවන දිනය. ඔහු මෙසේ පැවසීය; ඔටුවන් පස් දෙනෙකු හෝ හය දෙනෙකු අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් වෙත ගෙන එන ලදී. ඔටුවන් ඔහු වෙත සමීප විය, ඔහු ඕනෑම ඔටුවෙකු සමඟ ආරම්භ කළේය. පසුව ඔහු වැටුණු විට ඔහු නොපැහැදිලි වාක්‍යයක් කීවේය, මට එය තේරුණේ නැත. ඊට පස්සේ මම ඇහුවා; එයා මොනවද කිව්වේ? එයා කිව්වා; 'ඕන කෙනෙකුට ඒකෙන් කෑල්ලක් ගන්න පුළුවන්' කියලා.
හදීස්
Imam Abu Dawud : 1503
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ حَرْمَلَةَ بْنِ عِمْرَانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ الْأَزْدِيِّ قَالَ سَمِعْتُ غُرْفَةَ بْنَ الْحَارِثِ الْكِنْدِيِّ قَالَشَهِدْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ وَأُتِيَ بِالْبُدْنِ فَقَالَ ادْعُوا لِي أَبَا حَسَنٍ فَدُعِيَ لَهُ عَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ لَهُ خُذْ بِأَسْفَلِ الْحَرْبَةِ وَأَخَذَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِأَعْلَاهَا ثُمَّ طَعَنَا بِهَا فِي الْبُدْنِ فَلَمَّا فَرَغَ رَكِبَ بَغْلَتَهُ وَأَرْدَفَ عَلِيًّا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ
ඔහු [මුහම්මද් බින් හාතිම්] අපට පැවසීය, [අබ්දුල්ලාහ් බින් හාරිස් අල් අස්දි] අපට පැවසීය, [හර්මලා බින් ඉම්රාන්] වෙතින් [අබ්දුල්ලාහ් බින් අල් මුබාරක්] අපට පැවසීය, මෙසේ පැවසීය: මම [ගුර්ෆා බින් අල් හාරිස් අල් කින්ඩි] අසා සිටියෙමි, ඔහු මෙසේ පැවසීය: මම අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් හජ් වාද අතරතුර දුටුවෙමි, ඔහුට ඔටුවෙකු ලබා දෙන ලදී, පසුව ඔහු මෙසේ පැවසීය: අබු හසන් අමතන්න. එබැවින් අලි බින් අබු තාලිබ්, අල්ලාහ් ඔහු කෙරෙහි සතුටු වේවා, කැඳවනු ලැබූ අතර, පසුව ඔහු ඔහුට මෙසේ පැවසීය: 'හෙල්ලයේ පහළ කොටස අල්ලා ගන්න! රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් ඔහුව අල්ලා ගත් අතර ඔවුන් දෙදෙනාම ඔහුව ඔටුවට තල්ලු කළහ. ඔහු අවසන් වූ පසු, ඔහු තම බිගල් - බූරු වර්ගයක් - මත නැගී අලි බින් අබි තාලිබ්, අල්ලාහ් ඔහු කෙරෙහි සතුටු වේවා.
හදීස්
Imam Abu Dawud : 1504
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الْأَحْمَرُ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ وَأَخْبَرَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سَابِطٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَصْحَابَهُ كَانُوا يَنْحَرُونَ الْبَدَنَةَ مَعْقُولَةَ الْيُسْرَى قَائِمَةً عَلَى مَا بَقِيَ مِنْ قَوَائِمِهَا
එය අපට [උස්මාන් බින් අබු සයිබා], [අබු කාලිඩ් අල් අහ්මර්] [ඉබ්නු ජුරයිජ්] [අබු අස් සුබයිර්] [ජාබීර්] වෙතින් අපට පවසා ඇති අතර, එය මට [අබ්දුර් රහ්මාන් බින් සබිත්] පවසා ඇත්තේ නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සහ ඔහුගේ සගයන් වම් කකුල බැඳ ඇති ඔටුවෙකු අනෙක් කකුලෙන් සිටගෙන මරා දැමූ බවයි.
හදීස්
Imam Abu Dawud : 1505
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا يُونُسُ أَخْبَرَنِي زِيَادُ بْنُ جُبَيْرٍ قَالَكُنْتُ مَعَ ابْنِ عُمَرَ بِمِنًى فَمَرَّ بِرَجُلٍ وَهُوَ يَنْحَرُ بَدَنَتَهُ وَهِيَ بَارِكَةٌ فَقَالَ ابْعَثْهَا قِيَامًا مُقَيَّدَةً سُنَّةَ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
ඔහු අපට [අහමද් බින් හන්බල්], ඔහු අපට [හුස්යායිම්], ඔහු අපට [යූනුස්], ඔහු මට [සියාද් බින් ජුබයිර්] කියා ඇත, ඔහු පැවසීය; මම වරක් [ඉබ්නු උමර්] සමඟ මිනාහි සිටියදී, පසුව ඔහු ගොරවන අතරතුර තම ඔටුවාව මරා දමමින් සිටි මිනිසෙකු පසුකර ගියේය. එවිට ඉබ්නු උමර් මෙසේ පැවසීය: ඔටුවාව බැඳ තබා ඔසවන්න, මුහම්මද් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගේ සුන්නාහ්ව අනුගමනය කරන්න.
හදීස්
Imam Abu Dawud : 1506
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَوْنٍ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ يَعْنِي ابْنَ عُيَيْنَةَ عَنْ عَبْدِ الْكَرِيمِ الْجَزَرِيِّ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَأَمَرَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ أَقُومَ عَلَى بُدْنِهِ وَأَقْسِمَ جُلُودَهَا وَجِلَالَهَا وَأَمَرَنِي أَنْ لَا أُعْطِيَ الْجَزَّارَ مِنْهَا شَيْئًا وَقَالَ نَحْنُ نُعْطِيهِ مِنْ عِنْدِنَا
[අම්ර් බින් අවුන්] අපට මෙසේ පැවසීය, [සුෆ්යාන් එනම් ඉබ්නු උයෙයිනා] [මුජාහිඩ්] [අබ්දුල් කරීම් අල් ජසාරි] [අබ්දුල් රහ්මාන් බින් අබු ලයිලා] [අලි] රදියල්ලාහු අන්හුගෙන් අපට මෙසේ පැවසීය, ඔහු මෙසේ පැවසීය: රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා ඔටුවාව මරා එහි සම සහ ඒ මත ඇති සියල්ල බෙදා දෙන ලෙස මට අණ කළ අතර, එය මරා දැමූ තැනැත්තාට කිසිවක් නොදෙන ලෙස ඔහු මට අණ කළේය. ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'අපි ඔහුට අපෙන්ම දෙන්නෙමු'.
හදීස්
Imam Abu Dawud : 1507
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَنْصُورٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ يَعْنِي ابْنَ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ ابْنِ إِسْحَقَ قَالَ حَدَّثَنِي خُصَيْفُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْجَزَرِيُّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ قَالَقُلْتُ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ يَا أَبَا الْعَبَّاسِ عَجِبْتُ لِاخْتِلَافِ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي إِهْلَالِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ أَوْجَبَ فَقَالَ إِنِّي لَأَعْلَمُ النَّاسِ بِذَلِكَ إِنَّهَا إِنَّمَا كَانَتْ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَجَّةً وَاحِدَةً فَمِنْ هُنَاكَ اخْتَلَفُوا خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَاجًّا فَلَمَّا صَلَّى فِي مَسْجِدِهِ بِذِي الْحُلَيْفَةِ رَكْعَتَيْهِ أَوْجَبَ فِي مَجْلِسِهِ فَأَهَلَّ بِالْحَجِّ حِينَ فَرَغَ مِنْ رَكْعَتَيْهِ فَسَمِعَ ذَلِكَ مِنْهُ أَقْوَامٌ فَحَفِظْتُهُ عَنْهُ ثُمَّ رَكِبَ فَلَمَّا اسْتَقَلَّتْ بِهِ نَاقَتُهُ أَهَلَّ وَأَدْرَكَ ذَلِكَ مِنْهُ أَقْوَامٌ وَذَلِكَ أَنَّ النَّاسَ إِنَّمَا كَانُوا يَأْتُونَ أَرْسَالًا فَسَمِعُوهُ حِينَ اسْتَقَلَّتْ بِهِ نَاقَتُهُ يُهِلُّ فَقَالُوا إِنَّمَا أَهَلَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ اسْتَقَلَّتْ بِهِ نَاقَتُهُ ثُمَّ مَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا عَلَا عَلَى شَرَفِ الْبَيْدَاءِ أَهَلَّ وَأَدْرَكَ ذَلِكَ مِنْهُ أَقْوَامٌ فَقَالُوا إِنَّمَا أَهَلَّ حِينَ عَلَا عَلَى شَرَفِ الْبَيْدَاءِ وَايْمُ اللَّهِ لَقَدْ أَوْجَبَ فِي مُصَلَّاهُ وَأَهَلَّ حِينَ اسْتَقَلَّتْ بِهِ نَاقَتُهُ وَأَهَلَّ حِينَ عَلَا عَلَى شَرَفِ الْبَيْدَاءِقَالَ سَعِيدٌ فَمَنْ أَخَذَ بِقَوْلِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ أَهَلَّ فِي مُصَلَّاهُ إِذَا فَرَغَ مِنْ رَكْعَتَيْهِ
ඔහු [මුහම්මද් බින් මන්සූර්] අපට පවසා ඇත, [යාකුබ් එනම් ඉබ්නු ඉබ්‍රාහිම්] අපට පවසා ඇත, [මගේ පියා] [ඉබ්නු ඉෂාක්] ගෙන් අපට පවසා ඇත, ඔහු පැවසීය; [සයිද් බින් ජුබයිර්] ගෙන් [කුෂයිෆ් බින් අබ්දුර්රහ්මාන් අල් ජසාරි] මට පවසා ඇත, ඔහු පැවසීය; මම [අබ්දුල්ලාහ් බින් අබ්බාස්] ට කීවෙමි, ඕ ඉබ්නු අබ්බාස්, රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගේ සහචරයින් අතර රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගේ තල්බියා සම්බන්ධයෙන් ඔහු ඔහුට හජ් ඉටු කිරීමට නියම කළ විට ඇති වූ ආරවුල ගැන මම පුදුමයට පත් වීමි. එවිට ඔහු මෙසේ පැවසීය; මම ඇත්තටම මේ ගැන හොඳින්ම දන්නා පුද්ගලයා. ඇත්ත වශයෙන්ම, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් එක් වරක් හජ් ඉටු කළේය. ඉන්පසු එතැන් සිට ඔවුන් අතර ආරවුලක් ඇති විය. රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් හජ් සඳහා පිටත්ව ගිය අතර, පසුව ඔහු දුල් හුලයිෆා හි ඔහුගේ පල්ලියේ රකඅත් දෙකක් සලාත් කළ විට, ඔහු තම සභාවේදී හජ් අනිවාර්ය කළේය. පසුව ඔහු රකඅත් දෙක අවසන් කළ පසු හජ් ඉටු කිරීම සඳහා තල්බියා ඉටු කළේය. එවිට මිනිසුන් මෙය අසා මම ඔහුගෙන් මෙය කටපාඩම් කළෙමි. පසුව ඔහු තම වාහනයට නැග්ගා, පසුව ඔහුගේ ඔටුවා උස් ස්ථානයක සිටියදී ඔහු තල්බියා ඉටු කළ අතර, මෙය මිනිසුන් ඔහුගෙන් ලබා ගත්හ. ඇත්ත වශයෙන්ම, ඔවුන් රළ පහරින් පැමිණියහ, පසුව ඔහුගේ ඔටුවා උස් ස්ථානයක සිටියදී ඔවුන්ට ඇසුණි. ඔවුන් මෙසේ පැවසූහ: ඇත්ත වශයෙන්ම, රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් තම ඔටුවා උස් ස්ථානයක සිටියදී තල්බියා ඉටු කළහ. එවිට අල්ලාහ්ගේ දූතයා අල් බයිදා මුදුනේ සිටියදී මිය ගියේය, අල්ලාහ් විසින් ඔහු යාච්ඤා කළ ස්ථානයේ දී හජ් අනිවාර්ය කර තිබුණි. ඔහු තම ඔටුවා උස් ස්ථානයක සිටියදී තල්බියා ඉටු කළ අතර අල් බයිදා මුදුනේ සිටියදී ඔහු තල්බියා ඉටු කළේය. සඊද් මෙසේ පැවසීය: අබ්දුල්ලාහ් බින් අබ්බාස්ගේ වචන පිළිගන්නා ඕනෑම අයෙකු රකඅත් දෙකක් සලාතය අවසන් කළ පසු ඔහු සලාතය ඉටු කරන ස්ථානයේ තල්බියා ඉටු කරයි.
හදීස්
Imam Abu Dawud : 1508
حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ عَنْ مَالِكٍ عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِيهِ قَالَبَيْدَاؤُكُمْ هَذِهِ الَّتِي تَكْذِبُونَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيهَا مَا أَهَلَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا مِنْ عِنْدِ الْمَسْجِدِ يَعْنِي مَسْجِدَ ذِي الْحُلَيْفَةِ
[අල් ක'නබි] අපට [මලික්] ගෙන් [මුසා බින් 'උක්බා] ගෙන් [සලීම් බින් අබ්දුල්ලාහ්] ගෙන් [ඔහුගේ පියා] ගෙන් [අල් ක'නබි] අපට මෙසේ පැවසීය: “ඔබේ මෙම බයිදාව අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ ප්‍රතික්ෂේප කරන බයිදාවයි. නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් තල්බියා ඉටු කළේ පල්ලියෙන් මිස දුල් හුලයිෆා පල්ලියෙන් නොවේ.
හදීස්
Imam Abu Dawud : 1509
حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ عَنْ مَالِكٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ بْنِ جُرَيْجٍأَنَّهُ قَالَ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ رَأَيْتُكَ تَصْنَعُ أَرْبَعًا لَمْ أَرَ أَحَدًا مِنْ أَصْحَابِكَ يَصْنَعُهَا قَالَ مَا هُنَّ يَا ابْنَ جُرَيْجٍ قَالَ رَأَيْتُكَ لَا تَمَسُّ مِنْ الْأَرْكَانِ إِلَّا الْيَمَانِيَّيْنِ وَرَأَيْتُكَ تَلْبَسُ النِّعَالَ السِّبْتِيَّةَ وَرَأَيْتُكَ تَصْبُغُ بِالصُّفْرَةِ وَرَأَيْتُكَ إِذَا كُنْتَ بِمَكَّةَ أَهَلَّ النَّاسُ إِذَا رَأَوْا الْهِلَالَ وَلَمْ تُهِلَّ أَنْتَ حَتَّى كَانَ يَوْمَ التَّرْوِيَةِ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ أَمَّا الْأَرْكَانُ فَإِنِّي لَمْ أَرَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمَسُّ إِلَّا الْيَمَانِيَّيْنِ وَأَمَّا النِّعَالُ السِّبْتِيَّةُ فَإِنِّي رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَلْبَسُ النِّعَالَ الَّتِي لَيْسَ فِيهَا شَعْرٌ وَيَتَوَضَّأُ فِيهَا فَأَنَا أُحِبُّ أَنْ أَلْبَسَهَا وَأَمَّا الصُّفْرَةُ فَإِنِّي رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصْبُغُ بِهَا فَأَنَا أُحِبُّ أَنْ أَصْبُغَ بِهَا وَأَمَّا الْإِهْلَالُ فَإِنِّي لَمْ أَرَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُهِلُّ حَتَّى تَنْبَعِثَ بِهِ رَاحِلَتُهُ
[අල් ක'නබි] [මලික්] [සයිද් බින් අබු සයිද් අල් මක්බුරි] [උබයිද් බින් ජුරයිජ්] [අබ්දුල්ලාහ් බින් උමර්] ට පැවසූ බව අපට දන්වා ඇත; ඕ අබු අබ්දුර් රහ්මාන්, ඔබේ සහචරයින් කිසිවෙකු නොකරන දේවල් හතරක් ඔබ කරන බව මම දුටුවෙමි. ඔහු මෙසේ පැවසීය; ඕ ඉබ්නු ජුරයිජ්? ඔහු මෙසේ පැවසීය; ඔබ යමානි කුළුණු දෙක හැර කුළුණු ස්පර්ශ නොකරන බව මම දුටුවෙමි, ඔබ සිබ්ති සෙරෙප්පු පැළඳ සිටිනු මම දුටුවෙමි - ඒවා හිසකෙස් නැති - සහ කහ සහ වෙනත් දේ මිශ්‍ර කර සාදන ලද ෂුෆ්රා - තෙල් සමඟ ඔබ ගිල්වන බව මම දුටුවෙමි - ඔබ මක්කාවේ සිටියදී මම ඔබව දුටුවෙමි, නව සඳ දෙස බලන විට මිනිසුන් තල්බියා කරන අතර දුල් හිජ්ජා අටවන දිනය වන තාර්වියා දිනය දක්වා ඔබ තල්බියා නොකළ බව මම දුටුවෙමි. එවිට අබ්දුල්ලා බින් උමර් මෙසේ පැවසීය; කුළුණු සම්බන්ධයෙන් ගත් කල, ඇත්ත වශයෙන්ම මම රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් යමානි කුළුණු දෙක හැර ස්පර්ශ වන ආකාරය දුටුවේ නැත, සිබ්ති සෙරෙප්පු - යේමනයෙන් ලබාගත් සෙරෙප්පු - සම්බන්ධයෙන්, ඇත්ත වශයෙන්ම මම රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් හිසකෙස් නොමැතිව සෙරෙප්පු පැළඳ, එම සෙරෙප්පු වලින් පිරිසිදු කිරීම සිදු කරන ආකාරය දුටුවෙමි, එබැවින් මට ඒවා පැළඳීමට අවශ්‍ය විය, ෂුෆ්රා සම්බන්ධයෙන්, ඇත්ත වශයෙන්ම රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් ෂුෆ්රා වලින් තම හිසකෙස් සායම් කරන ආකාරය මම දුටුවෙමි, එබැවින් මම ඔහු සමඟ ස්නානය කිරීමට කැමති වූවෙමි, තල්බියා සම්බන්ධයෙන්, ඇත්ත වශයෙන්ම අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් ඔහුගේ වාහනය සිටගෙන සිටින තුරු තල්බියා කරන ආකාරය මම දුටුවේ නැත.
හදීස්
Imam Abu Dawud : 1510
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ عَنْ أَنَسٍ قَالَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الظُّهْرَ بِالْمَدِينَةِ أَرْبَعًا وَصَلَّى الْعَصْرَ بِذِي الْحُلَيْفَةِ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ بَاتَ بِذِي الْحُلَيْفَةِ حَتَّى أَصْبَحَ فَلَمَّا رَكِبَ رَاحِلَتَهُ وَاسْتَوَتْ بِهِ أَهَلَّ
[අහමද් බින් හන්බල්] අපට පවසා ඇත, [මුහම්මද් බින් බක්ර්] අපට පවසා ඇත, [අනස්] වෙතින් [මුහම්මද් බින් අල් මුන්කදිර්] වෙතින් [ඉබ්නු ජුරයිජ්] අපට පවසා ඇත, ඔහු මෙසේ පැවසීය: රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා මදීනාහි ෂුහුර් සලාම් රකඅත් හතරක් සහ දුල් හුලයිෆාහි අසර් සලාම් රකඅත් දෙකක් ඉටු කර, පසුව උදෑසන වන තෙක් දුල් හුලයිෆාහි රාත්‍රිය ගත කළේය. පසුව ඔහු තම වාහනයට නැග වාහනය උස් ස්ථානයක සිටියදී තල්බියා ඉටු කළේය.
හදීස්
Imam Abu Dawud : 1511
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا أَشْعَثُ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ رَكِبَ رَاحِلَتَهُ فَلَمَّا عَلَا عَلَى جَبَلِ الْبَيْدَاءِ أَهَلَّ
නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් ධුර් සලාතය ඉටු කර පසුව තම කන්දට නැග්ගා, බයිදා කන්ද මුදුනේ සිටියදී තල්බියා කියෙව්වා යැයි [අහ්මද් බින් හන්බල්] අපට පවසා ඇත, [රාවුහ්] අපට පවසා ඇත, [අනස් බින් මාලික්] අපට පවසා ඇත [අයිසියාත්වරුන්ට] [අනාස් බින් මාලික්] අපට පවසා ඇත.
හදීස්
Imam Abu Dawud : 1512
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا وَهْبٌ يَعْنِي ابْنَ جَرِيرٍ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ سَمِعْتُ مُحَمَّدَ بْنَ إِسْحَقَ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ عَائِشَةَ بِنْتِ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ قَالَتْ قَالَ سَعْدُ بْنُ أَبِي وَقَّاصٍكَانَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَخَذَ طَرِيقَ الْفُرْعِ أَهَلَّ إِذَا اسْتَقَلَّتْ بِهِ رَاحِلَتُهُ وَإِذَا أَخَذَ طَرِيقَ أُحُدٍ أَهَلَّ إِذَا أَشْرَفَ عَلَى جَبَلِ الْبَيْدَاءِ
ඔහු අපට [මුහම්මද් බින් බසිසියාර්] අපට [වහ්බ් එනම් ඉබ්නු ජරීර්] අපට පැවසීය, ඔහු පැවසීය; ඔහු අපට [මගේ පියාට] පැවසීය, ඔහු පැවසීය; [අයිස්යා බින්ත් සාද් බින් අබු වක්කාෂ්] ගෙන් [මුහම්මද් බින් ඉස්හාක්] [අබු අස් සිනාද්] තුමාට පවසනු මම අසා ඇත්තෙමි, ඔහු මෙසේ පැවසීය; [සාද් බින් අබු වක්කාෂ්] මෙසේ පැවසීය: නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් අල් ෆුර් මාර්ගය පසු කළ විට, ඔහු තම වාහනය උස් බිමක සිටියදී තල්බියා ඉටු කළ අතර, ඔහු උහුද් මාර්ගය පසු කළ විට, ඔහු බයිදා කන්ද මත සිටියදී තල්බියා ඉටු කළේය.
හදීස්
Imam Abu Dawud : 1513
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ الْعَوَّامِ عَنْ هِلَالِ بْنِ خَبَّابٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ ضُبَاعَةَ بِنْتَ الزُّبَيْرِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ أَتَتْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أُرِيدُ الْحَجَّ أَشْتَرِطُ قَالَ نَعَمْ قَالَتْ فَكَيْفَ أَقُولُ قَالَ قُولِي لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ وَمَحِلِّي مِنْ الْأَرْضِ حَيْثُ حَبَسْتَنِي
[අහ්මද් බින් හන්බල්] අපට පවසා ඇත, [හිලාල් බින් කබ්බාබ්] [ඉක්රිමා] [ඉබ්නු අබ්බාස්] වෙතින් [අබ්බාද් බින් අල් 'අව්වාම්] අපට පවසා ඇත, ධුබා බින්ත් අස් සුබයිර් බින් අබ්දුල් මුත්තලිබ්, ඔහු රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු වලයිහි ව සල්ලම් වෙත පැමිණ මෙසේ පැවසීය: අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, මට හජ් ඉටු කිරීමට අවශ්‍යයි, මට කොන්දේසි ප්‍රකාශ කළ හැකිද? ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ඔව්'. ඔහු මෙසේ පැවසීය; මම එය උච්චාරණය කරන්නේ කෙසේද? ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'කියන්න; ලැබ්බයිකල්ලාඅහුම්මා ලැබ්බයික් ව මහලි මිනල් අර්දි හයිට්සු හබස්තානි - අල්ලාහ්, මම ඔබේ ඇමතුම ඉටු කරමි, මගේ ස්ථානය ඔබ මා අල්ලාගෙන සිටින ස්ථානයයි-.
හදීස්
Imam Abu Dawud : 1514
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ الْقَعْنَبِيُّ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْرَدَ الْحَجَّ
[අබ්දුල්ලාහ් බින් මස්ලාමා අල් ක'නබි] අපට [මලික්] තුමාට [අයිසියා] තුමාගෙන් [අබ්දුර් රහ්මාන් බින් අල් කාසිම්] තුමාගෙන් [ඔහුගේ පියා] තුමාගෙන් [අයිසියා] තුමාගෙන් [මලික්] තුමාට [රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්] තුමාණන් ඉෆ්රාද් එකකින් හජ් ඉටු කළ බව - උම්රා වලින් වෙන්ව හජ් ඉටු කළ බව - දන්වා ඇත.
හදීස්
Imam Abu Dawud : 1515
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ ح و حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ سَلَمَةَ ح و حَدَّثَنَا مُوسَى حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُوَافِينَ هِلَالَ ذِي الْحِجَّةِ فَلَمَّا كَانَ بِذِي الْحُلَيْفَةِ قَالَ مَنْ شَاءَ أَنْ يُهِلَّ بِحَجٍّ فَلْيُهِلَّ وَمَنْ شَاءَ أَنْ يُهِلَّ بِعُمْرَةٍ فَلْيُهِلَّ بِعُمْرَةٍ قَالَ مُوسَى فِي حَدِيثِ وُهَيْبٍ فَإِنِّي لَوْلَا أَنِّي أَهْدَيْتُ لَأَهْلَلْتُ بِعُمْرَةٍ وَقَالَ فِي حَدِيثِ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ وَأَمَّا أَنَا فَأُهِلُّ بِالْحَجِّ فَإِنَّ مَعِي الْهَدْيَ ثُمَّ اتَّفَقُوا فَكُنْتُ فِيمَنْ أَهَلَّ بِعُمْرَةٍ فَلَمَّا كَانَ فِي بَعْضِ الطَّرِيقِ حِضْتُ فَدَخَلَ عَلَيَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا أَبْكِي فَقَالَ مَا يُبْكِيكِ قُلْتُ وَدِدْتُ أَنِّي لَمْ أَكُنْ خَرَجْتُ الْعَامَ قَالَ ارْفِضِي عُمْرَتَكِ وَانْقُضِي رَأْسَكِ وَامْتَشِطِي قَالَ مُوسَى وَأَهِلِّي بِالْحَجِّ وَقَالَ سُلَيْمَانُ وَاصْنَعِي مَا يَصْنَعُ الْمُسْلِمُونَ فِي حَجِّهِمْ فَلَمَّا كَانَ لَيْلَةُ الصَّدَرِ أَمَرَ يَعْنِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَبْدَ الرَّحْمَنِ فَذَهَبَ بِهَا إِلَى التَّنْعِيمِ زَادَ مُوسَى فَأَهَلَّتْ بِعُمْرَةٍ مَكَانَ عُمْرَتِهَا وَطَافَتْ بِالْبَيْتِ فَقَضَى اللَّهُ عُمْرَتَهَا وَحَجَّهَا قَالَ هِشَامٌ وَلَمْ يَكُنْ فِي شَيْءٍ مِنْ ذَلِكَ هَدْيٌ قَالَ أَبُو دَاوُد زَادَ مُوسَى فِي حَدِيثِ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ فَلَمَّا كَانَتْ لَيْلَةُ الْبَطْحَاءِ طَهُرَتْ عَائِشَةُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا
[සුලෙයිමාන් බින් හාර්බ්] අපට පවසා ඇති බව ඔහු පැවසීය; [හම්මාද් බින් සයිද්] අපට පවසා ඇත. තවත් නාලිකාවකින් එය වාර්තා කර ඇත: [මුසා බින් ඉස්මායිල්] අපට පවසා ඇති බව [හම්මාද් බින් සලාමා] අපට පවසා ඇත. තවත් නාලිකාවකින් එය වාර්තා කර ඇත: [මුසා] අපට පවසා ඇති බව [වුහයිබ්] අපට පවසා ඇත, [හිෂාම් බින් උර්වා] වෙතින්, [ඔහුගේ පියා] වෙතින්, [අයිෂා] වෙතින් ඇය මෙසේ පැවසුවාය: අපි වරක් අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් සමඟ දුල් හිජ්ජා මාසයේ අඩ සඳ සමඟ පිටත්ව ගියෙමු. ඔහු දුල් හුලයිෆාහි සිටියදී, ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'හජ් සඳහා තල්බියා ඉටු කිරීමට කැමති ඕනෑම කෙනෙකුට තල්බියා ඉටු කිරීමට ඉඩ දෙන්න, සහ උම්රා සඳහා තල්බියා ඉටු කිරීමට කැමති ඕනෑම කෙනෙකුට උම්රා සඳහා තල්බියා ඉටු කිරීමට ඉඩ දෙන්න.' මූසා වූහයිබ්ගේ හදීසයේ මෙසේ පැවසීය; ඇත්ත වශයෙන්ම, මම පූජා නොකළේ නම්, මම උම්රා සඳහා තල්බියා ඉටු කරන්නෙමි. හමාඩ් බින් සලාමාගේ හදීසයේ ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'මම නම්, මම පූජා කරන සතෙකු ගෙනා නිසා, මම හජ් සඳහා තල්බියා ඉටු කරමි.' එවිට ඔවුන් එකඟ විය - ඊළඟ වාක්‍යයේ -: මම උම්රා සඳහා තල්බියා ඉටු කරන අය අතර වෙමි. ඉන්පසු, මම මාර්ගයේ කොටසක් ලෙස සිටියදී, මට ඔසප් වීම අත්විඳීමට සිදු විය. එවිට අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් මා අඬමින් සිටියදී මා වෙත පැමිණියේය. ඔහු ඇසුවේය: 'ඔබට අඬන්නට හේතුව කුමක්ද?' මම කීවෙමි: මම මේ වසරේ පිටතට නොයෑමට බලාපොරොත්තු වෙමි. ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ඔබේ උම්රා අත්හැර, ඔබේ හිසකෙස් පහත් කර, එය පීරන්න.' - මෝසෙස් මෙසේ පැවසීය: 'හජ් සඳහා තල්බියා ඉටු කරන්න.' සලමොන් මෙසේ පැවසූ අතර: 'මුස්ලිම්වරුන් ඔවුන්ගේ හජ්හි කරන දේ කරන්න.' - ඉන්පසු ෂදාර් රාත්‍රියේ - මිනා සිට ආපසු එන විට - රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් අබ්දුර් රහ්මාන්ට ඔහු සමඟ තන්'ඉම් වෙත යන ලෙස නියෝග කළේය. -මෝසෙස් තවදුරටත් පැවසීය; ඉන්පසු අයිසියා ඇගේ පෙර උම්රා වෙනුවට උම්රා ඉටු කළ අතර, කාබාහි තවාෆ් ඉටු කළ අතර, අල්ලාහ් ඇගේ උම්රා සහ හජ් සම්පූර්ණ කළේය. හිෂාම් පැවසීය; මෙම අවස්ථාවේ දී පූජා කරන සතුන් ඝාතනය කිරීම කිසිසේත් සිදු නොවේ. අබු දාවුද් පැවසීය; හම්මද් බින් සලාමාගේ හදීසයේ මූසා එකතු කළේය; ඉන්පසු ඔහු බුතා අයිසියාහි රාත්‍රියේ නතර වූ විට, අල්ලාහ් ඔහු කෙරෙහි සතුටු වේවා, ඔහු පිරිසිදු විය.
හදීස්
Imam Abu Dawud : 1516
حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ عَنْ مَالِكٍ عَنْ أَبِي الْأَسْوَدِ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ نَوْفَلٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْخَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَامَ حَجَّةِ الْوَدَاعِ فَمِنَّا مَنْ أَهَلَّ بِعُمْرَةٍ وَمِنَّا مَنْ أَهَلَّ بِحَجٍّ وَعُمْرَةٍ وَمِنَّا مَنْ أَهَلَّ بِالْحَجِّ وَأَهَلَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْحَجِّ فَأَمَّا مَنْ أَهَلَّ بِالْحَجِّ أَوْ جَمَعَ الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ فَلَمْ يُحِلُّوا حَتَّى كَانَ يَوْمَ النَّحْرِحَدَّثَنَا ابْنُ السَّرْحِ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي مَالِكٌ عَنْ أَبِي الْأَسْوَدِ بِإِسْنَادِهِ مِثْلَهُ زَادَ فَأَمَّا مَنْ أَهَلَّ بِعُمْرَةٍ فَأَحَلَّ
[අල් ක’නබි අබ්දුල්ලාහ් බින් මස්ලමා] [මලික්] [අබු අල් අස්වද් මුහම්මද් බින් අබ්දුර් රහ්මාන් බින් නවුෆල්] [අයිසියා] ගෙන් [අල් ක’නබි අබ්දුල්ලාහ් බින් මස්ලමා] අපට පවසා ඇත්තේ [අබු අල් අස්වද් මුහම්මද් බින් අබ්දුර් රහ්මාන් බින් නවුෆල්] [අයිසියා] ගෙන් [අල් ක’නබි අබ්දුල්ලාහ් බින් අස් සුබයිර්] නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාගේ බිරිඳ වන [අයිසියා] ගෙන්, ඔහු මෙසේ පැවසීය; අපි රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සමඟ හජ් වාද වර්ෂයේදී පිටත්ව ගියෙමු. අප අතර උම්රා ඉටු කිරීමට තල්බියා ඇති අය සිටින අතර අප අතර හජ් සහ උම්රා ඉටු කිරීමට තල්බියා ඇති අය සිටින අතර අප අතර හජ් ඉටු කිරීමට තල්බියා ඇති අය සිටින අතර. මේ අතර, රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් හජ් ඉටු කිරීමට තල්බියා ඉටු කළේය. හජ් ඉටු කිරීමට තල්බියා ගන්නා හෝ හජ් සහ උම්රා ඒකාබද්ධ කරන පුද්ගලයින් සම්බන්ධයෙන්, ඔවුන් නහර් දිනය වන තුරු - පූජා ඝාතනය - තහලුල් නොකරයි. [ඉබ්නු අස් සර්හ්] අපට පවසා ඇත, [ඉබ්නු වහබ්] අපට පවසා ඇත, [අබු අල් අස්වද්] ගෙන් [මලික්] මට පවසා ඇත, ඒ වගේ සනද් සමඟ. ඔහු තවදුරටත් මෙසේ පැවසීය; තහ්ලීල් ඉටු කරන පුද්ගලයා උම්රා ඉටු කරන්නේ නම් ඔහු තහලුල් ය.
හදීස්
Imam Abu Dawud : 1517
حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ عَنْ مَالِكٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَأَنَّهَا قَالَتْ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ فَأَهْلَلْنَا بِعُمْرَةٍ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ كَانَ مَعَهُ هَدْيٌ فَلْيُهِلَّ بِالْحَجِّ مَعَ الْعُمْرَةِ ثُمَّ لَا يَحِلُّ حَتَّى يَحِلَّ مِنْهُمَا جَمِيعًا فَقَدِمْتُ مَكَّةَ وَأَنَا حَائِضٌ وَلَمْ أَطُفْ بِالْبَيْتِ وَلَا بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ فَشَكَوْتُ ذَلِكَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ انْقُضِي رَأْسَكِ وَامْتَشِطِي وَأَهِلِّي بِالْحَجِّ وَدَعِي الْعُمْرَةَ قَالَتْ فَفَعَلْتُ فَلَمَّا قَضَيْنَا الْحَجَّ أَرْسَلَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَعَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ إِلَى التَّنْعِيمِ فَاعْتَمَرْتُ فَقَالَ هَذِهِ مَكَانُ عُمْرَتِكِ قَالَتْ فَطَافَ الَّذِينَ أَهَلُّوا بِالْعُمْرَةِ بِالْبَيْتِ وَبَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ ثُمَّ حَلُّوا ثُمَّ طَافُوا طَوَافًا آخَرَ بَعْدَ أَنْ رَجَعُوا مِنْ مِنًى لِحَجِّهِمْ وَأَمَّا الَّذِينَ كَانُوا جَمَعُوا الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ فَإِنَّمَا طَافُوا طَوَافًا وَاحِدًاقَالَ أَبُو دَاوُد رَوَاهُ إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ وَمَعْمَرٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ نَحْوَهُ لَمْ يَذْكُرُوا طَوَافَ الَّذِينَ أَهَلُّوا بِعُمْرَةٍ وَطَوَافَ الَّذِينَ جَمَعُوا الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ
[අල් ක’නබි අබ්දුල්ලාහ් බින් මස්ලමා] [මලික්] [අබු අල් අස්වද් මුහම්මද් බින් අබ්දුර් රහ්මාන් බින් නවුෆල්] [උර්වා බින් අස් සුබයිර්] [අයිසියා] ගෙන් [අල් ක’නබි අබ්දුල්ලාහ් බින් මස්ලමා] අපට මෙසේ පැවසීය: අපි හජ් වාද වර්ෂයේදී රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සමඟ පිටත්ව ගියෙමු. අප අතර උම්රා ඉටු කිරීමට තල්බියා ඇති අය සිටින අතර අප අතර හජ් සහ උම්රා ඉටු කිරීමට තල්බියා ඇති අය සිටින අතර අප අතර හජ් ඉටු කිරීමට තල්බියා ඇති අය සිටිති. මේ අතර, රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු වලයිහි වසල්ලම් හජ් ඉටු කිරීමට තල්බියා ඉටු කළේය. හජ් ඉටු කිරීමට තල්බියා ගන්නා හෝ හජ් සහ උම්රා ඒකාබද්ධ කරන පුද්ගලයින් සම්බන්ධයෙන්, ඔවුන් නහර් දිනය වන තුරු - පූජා ඝාතනය - තහලුල් නොකරයි. අබු දාවුද් පැවසීය; [ඉබ්‍රාහිම් බින් සාද්] සහ [ඉබ්නු ෂිහාබ්] ගෙන් [මමර්], ඔවුන් ඒ වගේ. ඔහු තවදුරටත් මෙසේ පැවසීය; උම්රා ඉටු කිරීම සඳහා තහ්ලීල් කරන පුද්ගලයා සම්බන්ධයෙන් ගත් කල, ඔහු තහලුල් ය.
හදීස්
Imam Abu Dawud : 1518
حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْلَبَّيْنَا بِالْحَجِّ حَتَّى إِذَا كُنَّا بِسَرِفَ حِضْتُ فَدَخَلَ عَلَيَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا أَبْكِي فَقَالَ مَا يُبْكِيكِ يَا عَائِشَةُ فَقُلْتُ حِضْتُ لَيْتَنِي لَمْ أَكُنْ حَجَجْتُ فَقَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ إِنَّمَا ذَلِكَ شَيْءٌ كَتَبَهُ اللَّهُ عَلَى بَنَاتِ آدَمَ فَقَالَ انْسُكِي الْمَنَاسِكَ كُلَّهَا غَيْرَ أَنْ لَا تَطُوفِي بِالْبَيْتِ فَلَمَّا دَخَلْنَا مَكَّةَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ شَاءَ أَنْ يَجْعَلَهَا عُمْرَةً فَلْيَجْعَلْهَا عُمْرَةً إِلَّا مَنْ كَانَ مَعَهُ الْهَدْيُ قَالَتْ وَذَبَحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ نِسَائِهِ الْبَقَرَ يَوْمَ النَّحْرِ فَلَمَّا كَانَتْ لَيْلَةُ الْبَطْحَاءِ وَطَهُرَتْ عَائِشَةُ قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَتَرْجِعُ صَوَاحِبِي بِحَجٍّ وَعُمْرَةٍ وَأَرْجِعُ أَنَا بِالْحَجِّ فَأَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ أَبِي بَكْرٍ فَذَهَبَ بِهَا إِلَى التَّنْعِيمِ فَلَبَّتْ بِالْعُمْرَةِ
[අබු සලාමා මූසා බින් ඉස්මායිල්] අපට පවසා ඇති අතර, [අයිසියා] වෙතින් [අබ්දුර් රහ්මාන් බින් අල් කාසිම්] වෙතින් [හම්මාද්] අපට පවසා ඇති පරිදි ඔහු මෙසේ පැවසීය: අපි හජ් ඉටු කිරීම සඳහා තල්බියා ඉටු කළෙමු, අපි සරෆ්හි සිටියදී මට ඔසප් වීම සිදු වූ තුරු. එවිට රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මා අඬමින් සිටියදී මට හමු විය. එවිට ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'අයිෂා, ඔබට අඬන්නට හේතුව කුමක්ද?' මම කියමි; මම හජ් ඉටු නොකළේ නම් මම ඔසප් වී සිටිමි. එවිට ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'සුබ්හානල්ලාහ්, ඇත්ත වශයෙන්ම මෙය ආදම්ගේ දියණියන් සඳහා අල්ලාහ් නියම කර ඇති දෙයකි'. ඉන්පසු ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'සම්පූර්ණ හජ් වන්දනාව ඉටු කරන්න, කාබාහි තවාෆ් ඉටු නොකරන්න'. පසුව අපි මක්කමට ඇතුළු වූ විට, අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'යමෙක් එය උම්රාවක් බවට පත් කරත්වා, පූජා කරන සතුන් ගෙන එන අය හැර'. අයිෂා මෙසේ පැවසීය; නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් නහර් දිනයේදී තම භාර්යාවන් වෙනුවෙන් එක් එළදෙනක් පූජා කළහ. පසුව ඔහු රාත්‍රියේ බුතාහි නතර වූ විට අයිසියා පිරිසිදු වූ විට අයිසියා මෙසේ පැවසීය: අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, මගේ මිතුරන් හජ් සහ උම්රා ඉටු කිරීමෙන් ආපසු පැමිණි අතර මම හජ් ඉටු කිරීමෙන් පමණක් ආපසු පැමිණියෙමි? එවිට රසූලුල්ලාහ් අල්ලාහු වලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් අබ්දුර් රහ්මාන් බින් අබු බකර්ට තන්'ඉම් වෙත යන ලෙස අණ කළ අතර පසුව ඔහු උම්රා ඉටු කිරීම සඳහා තල්බියා ඉටු කළේය.
හදීස්
Imam Abu Dawud : 1519
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا نَرَى إِلَّا أَنَّهُ الْحَجُّ فَلَمَّا قَدِمْنَا تَطَوَّفْنَا بِالْبَيْتِ فَأَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ لَمْ يَكُنْ سَاقَ الْهَدْيَ أَنْ يُحِلَّ فَأَحَلَّ مَنْ لَمْ يَكُنْ سَاقَ الْهَدْيَ
[උස්මාන් බින් අබු සයිබා] අපට පවසා ඇත, [මන්සූර්] [ඉබ්‍රාහිම්] [අල් අස්වද්] [අයිසියා] වෙතින් [ජරීර්] අපට පවසා ඇත, ඔහු මෙසේ පැවසීය: අපි රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සමඟ පිටත්ව ගියෙමු, එය හජ් බව හැර වෙන කිසිවක් මට නොපෙනුණි. පසුව අපි පැමිණි විට, අපි කාබාහි තවාෆ් ඉටු කළෙමු. පසුව රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් ව සල්ලම් පූජා කරන සතුන් ගෙන නොඑන අයට තහල්ලුල්යැයි නියෝග කළේය. එබැවින් පූජා කරන සත්වයාට නායකත්වය නොදෙන පුද්ගලයා තහල්ලුල්ය.
හදීස්
Imam Abu Dawud : 1520
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ فَارِسٍ الذُّهَلِيُّ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ أَخْبَرَنَا يُونُسُ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَوْ اسْتَقْبَلْتُ مِنْ أَمْرِي مَا اسْتَدْبَرْتُ لَمَّا سُقْتُ الْهَدْيَ قَالَ مُحَمَّدٌ أَحْسَبُهُ قَالَ وَلَحَلَلْتُ مَعَ الَّذِينَ أَحَلُّوا مِنْ الْعُمْرَةِقَالَ أَرَادَ أَنْ يَكُونَ أَمْرُ النَّاسِ وَاحِدًا
"අතීතයේ මට දැන් පෙනෙන දේවල් පෙනුනේ නම් මම පූජා නොකර එය උම්රා එකක් බවට පත් කරන්නෙමි" යනුවෙන් අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ පැවසූ බව [මුහම්මද් බින් යායා බින් ෆාරිස් අද්ස් ඩ්සුහාලි] අපට [උස්මාන් බින් උමර්] අපට [යූනුස්] අපට [අයිසියා] වෙතින් [අස් සුහ්රි] වෙතින් [අයිස්යා] වෙතින් [අස් සුහ්රි] අපට [යූනුස්] අපට දන්වා ඇත. මුහම්මද් මෙසේ පැවසීය; 'අතීතයේ දී මට පෙනෙන දේවල් දැන් පෙනුනේ නම් මම පූජා නොකර එය උම්රා එකක් බවට පත් කරමි' යනුවෙන් ඔහු පැවසීය. මුහම්මද් මෙසේ පැවසීය; 'තහලුල් උම්රා ඉටු කිරීමෙන් ඉවසන අය සමඟ මම නිසැකවම ඉවසමි' යැයි ඔහු පැවසූ බව මම සිතුවෙමි. ඔහු මෙසේ පැවසීය; ඔහු සෑම කෙනෙකුගේම තත්වය එකක් වීමට කැමති වේ.
