ඉස්ලාමයට එක්වන්න, මෙතැන ක්ලික් කරන්න
ඉස්ලාම් අල්-හක්: කුරානය සහ හදීස්
(සත්‍ය ඉස්ලාම්)
Free Download / නොමිලේ බාගන්න

Imam Abu Dawud (الامام ابو داود) - 4590 හදීස්

හදීස්

Imam Abu Dawud : 1441

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَجْلَانَ عَنْ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَأَمَرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالصَّدَقَةِ فَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ عِنْدِي دِينَارٌ فَقَالَ تَصَدَّقْ بِهِ عَلَى نَفْسِكَ قَالَ عِنْدِي آخَرُ قَالَ تَصَدَّقْ بِهِ عَلَى وَلَدِكَ قَالَ عِنْدِي آخَرُ قَالَ تَصَدَّقْ بِهِ عَلَى زَوْجَتِكَ أَوْ قَالَ زَوْجِكَ قَالَ عِنْدِي آخَرُ قَالَ تَصَدَّقْ بِهِ عَلَى خَادِمِكَ قَالَ عِنْدِي آخَرُ قَالَ أَنْتَ أَبْصَرُ

[මුහම්මද් බින් කසීර්] අපට පවසා ඇත, [අල් මක්බුරි] [අබු හුරෙයිරා] වෙතින් [මුහම්මද් බින් අජ්ලාන්] වෙතින් [සුෆියාන්] අපට පවසා ඇත, ඔහු මෙසේ පැවසීය; නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා දානය දීමට අණ කළේය. එවිට මිනිසෙක් මෙසේ පැවසීය; අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, මට ඩිනාර් එකක් තිබේ. පසුව ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ඔබටම දානය දෙන්න!' ඔහු මෙසේ පැවසීය; මට තවත් එකක් තිබේ. ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ඔබේ දරුවන්ට දානය දෙන්න!' ඔහු මෙසේ පැවසීය; මට තවත් එකක් තිබේ. ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ඔබේ බිරිඳට දානය දෙන්න!' ඔහු මෙසේ පැවසීය; මට තවත් එකක් තිබේ. ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ඔබේ සේවකයන්ට දානය දෙන්න!' ඔහු මෙසේ පැවසීය; මට තවත් එකක් තිබේ. ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ඔබ හොඳින් දන්නවා'.

හදීස්

Imam Abu Dawud : 1442

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَقَ عَنْ وَهْبِ بْنِ جَابِرٍ الْخَيْوَانِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَفَى بِالْمَرْءِ إِثْمًا أَنْ يُضَيِّعَ مَنْ يَقُوتُ

[මුහම්මද් බින් කසීර්] අපට පවසා ඇත, [සුෆ්යාන්] අපට පවසා ඇත, [වහ්බ් බින් ජාබිර් අල් කයිවානි] [අබ්දුල්ලාහ් බින් අම්ර්] වෙතින් [අබු ඉෂාක්] අපට පවසා ඇත, ඔහු මෙසේ පැවසීය; රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'පුද්ගලයෙකුට තමා වගකිව යුතු පුද්ගලයා නාස්ති කිරීමට පාපයක් ප්‍රමාණවත්'.

හදීස්

Imam Abu Dawud : 1443

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٌ وَيَعْقُوبُ بْنُ كَعْبٍ وَهَذَا حَدِيثُهُ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَنَسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ سَرَّهُ أَنْ يُبْسَطَ عَلَيْهِ فِي رِزْقِهِ وَيُنْسَأَ فِي أَثَرِهِ فَلْيَصِلْ رَحِمَهُ

(අහ්මද් බින් සාලිහ්) සහ (යාකුබ් බින් කඃබින්) අපට පවසා ඇති අතර මෙය හදීසය බව ඔවුන් පැවසූහ; (ඉබ්නු වහබ්) අපට පවසා ඇති බව ඔහු පැවසීය; (අනස්) වෙතින් [අස් සුහ්රි] වෙතින් [යූනුස්] මට වාර්තා කළ බව ඔහු පැවසීය; රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'යමෙකු තම ආහාර වේල පුළුල් කර තම ආයු කාලය දීර්ඝ කර ගැනීමට කැමති නම්, ඔහු තම ඥාතිත්වය දිගටම කරගෙන යා යුතුය'.

හදීස්

Imam Abu Dawud : 1444

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ قَالَ اللَّهُ أَنَا الرَّحْمَنُ وَهِيَ الرَّحِمُ شَقَقْتُ لَهَا اسْمًا مِنْ اسْمِي مَنْ وَصَلَهَا وَصَلْتُهُ وَمَنْ قَطَعَهَا بَتَتُّهُحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُتَوَكِّلِ الْعَسْقَلَانِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ حَدَّثَنِي أَبُو سَلَمَةَ أَنَّ الرَّدَّادَ اللَّيْثِيَّ أَخْبَرَهُ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَعْنَاهُ

"[මුසද්දාද්] සහ [අබු බකර් බින් අබු සයිබා] තුමාට අපට දන්වා ඇති බව ඔවුහු පැවසූහ; [අබු සලාමා] තුමාගෙන් [අබ්දුර් රහ්මාන් බින් අවුෆ්] තුමාගෙන් [සුෆියාන්] තුමා අපට දන්වා ඇති බව ඔහු පැවසීය; රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා මෙසේ පවසනු මට ඇසිණි: 'අල්ලාහ් මෙසේ පවසයි: 'මම අර් රහ්මාන් - පරම දයාවන්තයා -, මම මගේ නාමයෙන් ගර්භාෂය - ඥාතිත්වය - ලබා ගත්තෙමි, එය සම්බන්ධ කරන ඕනෑම අයෙකු සමඟ මම සම්බන්ධතාවය දිගටම කරගෙන යන්නෙමි, කවුරුන් එය බිඳ දැමුවත්, මම ඔහු සමඟ සම්බන්ධතාවය සම්පූර්ණයෙන්ම බිඳ දමන්නෙමි'. [මුහම්මද් බින් අල් මුතවක්කිල් අල් අස්කලානි] අපට පවසා ඇත, [අබ්දුර්රසාක්] අපට පවසා ඇත, [අස් සුහ්රි] ගෙන් [මමර්] අපට දන්වා ඇත, [අබු සලාමා] මට පවසා ඇත [අර් රද්දාද් අල් ලයිට්සි] [අබ්දුර් රහ්මාන් බින් අවුෆ්] ගෙන් අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ [අල්ලාහ් වලයිහි ව සල්ලම්] තුමාට ඇසුණු බව ඔහුට දන්වා ඇති බව …… හදීසයේ ඇති අර්ථය සමඟ.

හදීස්

Imam Abu Dawud : 1445

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ عَنْ أَبِيهِيَبْلُغُ بِهِ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ قَاطِعُ رَحِمٍ

අපට [මුසද්දාද්] තුමාට දන්වා ඇත, [අස් සුහ්රි] තුමාගෙන් [මුහම්මද් බින් ජුබයිර් බින් මුතීම්] තුමාගෙන් [ඔහුගේ පියා] තුමාගෙන් [සුෆියාන්] තුමාට දන්වා ඇත, ඔහු එය නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් වෙත ගෙනැවිත්, “ඥාති සබඳතා බිඳ දැමූ කිසිවෙකු ස්වර්ගයට ඇතුළු නොවනු ඇත” යනුවෙන් පැවසීය.

හදීස්

Imam Abu Dawud : 1446

حَدَّثَنَا ابْنُ كَثِيرٍ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ الْأَعْمَشِ وَالْحَسَنِ بْنِ عَمْرٍو وَفِطْرٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ سُفْيَانُ وَلَمْ يَرْفَعْهُ سُلَيْمَانُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَفَعَهُ فِطْرٌ وَالْحَسَنُ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ الْوَاصِلُ بِالْمُكَافِئِ وَلَكِنْ هُوَ الَّذِي إِذَا قُطِعَتْ رَحِمُهُ وَصَلَهَا

[ඉබ්නු කසීර්] අපට පවසා ඇත, [අල් අ'මාසි] සහ [අල් හසන් බින් අම්ර්] වෙතින් [සුෆ්යාන්] අපට පවසා ඇත, එසේම [මුජාහිඩ්] වෙතින් [ෆිත්ර්] [අබ්දුල්ලාහ් බින් අම්ර්] වෙතින් අපට පවසා ඇත, සුෆ්යාන් පැවසීය; සුලෙයිමාන් මෙම වචන නබි (සල්) තුමාට ආරෝපණය නොකළ අතර ෆිතිර් සහ අල් හසන් ඒවා ඔහුට ආරෝපණය කළහ. ඔහු මෙසේ පැවසීය; රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'සම්බන්ධ වන පුද්ගලයා යමෙකුගේ කරුණාවට ආපසු ගෙවන පුද්ගලයා නොවේ, නමුත් ඔහු ඥාති සබඳතාවක් බිඳ වැටුණු විට එය දිගටම කරගෙන යන පුද්ගලයාය'.

හදීස්

Imam Abu Dawud : 1447

حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَخَطَبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِيَّاكُمْ وَالشُّحَّ فَإِنَّمَا هَلَكَ مَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ بِالشُّحِّ أَمَرَهُمْ بِالْبُخْلِ فَبَخِلُوا وَأَمَرَهُمْ بِالْقَطِيعَةِ فَقَطَعُوا وَأَمَرَهُمْ بِالْفُجُورِ فَفَجَرُوا

[හෆ්ෂ් බින් උමර්] අපට පවසා ඇත, [සියුබා] [අම්ර් බින් මුර්රා] ගෙන්, [අබ්දුල්ලාහ් බින් අල් හාරිස්] ගෙන් [අබු කතීර්] ගෙන් [අබ්දුල්ලාහ් බින් අම්ර්] ගෙන් අපට පවසා ඇත, ඔහු මෙසේ පැවසීය; රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා දේශනා කළේය, ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'මසුරුකමෙන් ඈත් වන්න, මන්ද ඔබට පෙර මිනිසුන් විනාශ කළේ මසුරුකමයි. ඔවුන්ට අභක්තික වීමට අණ කරන ලද බැවින් ඔවුන් අභක්තිකයන් බවට පත් වූ අතර ඔවුන්ට ඥාති සබඳතා කපා දැමීමට අණ කරන ලද බැවින් ඔවුන් ඥාති සබඳතා බිඳ දැමූ අතර ඔවුන්ට පව් කිරීමට අණ කරන ලද බැවින් ඔවුන් පව් කළහ'.

හදීස්

Imam Abu Dawud : 1448

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ أَخْبَرَنَا أَيُّوبُ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ حَدَّثَتْنِي أَسْمَاءُ بِنْتُ أَبِي بَكْرٍ قَالَتْقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا لِي شَيْءٌ إِلَّا مَا أَدْخَلَ عَلَيَّ الزُّبَيْرُ بَيْتَهُ أَفَأُعْطِي مِنْهُ قَالَ أَعْطِي وَلَا تُوكِي فَيُوكَى عَلَيْكِ

ඔහු අපට [මුසද්දාද්], ඔහු අපට [ඉස්මායිල්], ඔහු අපට [අයියුබ්], ඔහු අපට [අබ්දුල්ලාහ් බින් අබුමුලයිකා], ඔහු මට [අස්මා` බින්ත් අබු බකර්], ඔහු මට [අස්මා` බින්ත් අබු බකර්], ඔහු කිව්වා; අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, සුබයිර් ඔහුගේ නිවසේ තැබූ දේ හැර වෙන කිසිවක් මා සතුව නැත, මට එය දිය හැකිද? ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'තෑගි දෙන්න සහ රඳවා නොගන්න, එවිට ඔබටත් එලෙසම සලකනු ලැබේ'.

හදීස්

Imam Abu Dawud : 1449

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ أَخْبَرَنَا أَيُّوبُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ عَائِشَةِأَنَّهَا ذَكَرَتْ عِدَّةً مِنْ مَسَاكِينَ قَالَ أَبُو دَاوُد و قَالَ غَيْرُهُ أَوْ عِدَّةً مِنْ صَدَقَةٍ فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْطِي وَلَا تُحْصِي فَيُحْصَى عَلَيْكِ

ඔහු අපට [මුසද්දාද්] අපට පවසා ඇත, [ඉස්මායිල්] අපට පවසා ඇත, [අයිසියා] වෙතින් [අබ්දුල්ලාහ් බින් අබු අවල්කා] වෙතින් [අයියුබ්] අපට පවසා ඇත, ඔහු සමහර දුප්පත් අය ගැන සඳහන් කර ඇති බව. අබු දාවුද් පැවසීය; ඊට අමතරව එහි සඳහන් වන්නේ; නැතහොත් යම් දානමය ක්‍රියාවක්. එවිට රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් ඔහුට මෙසේ පැවසීය: 'ඔබේ දීමනා ගණන් නොගන්න, එවිට ඔබේ දීමනා ගණන් කරනු ලැබේ'.

හදීස්

Imam Abu Dawud : 1450

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ عَنْ سُوَيْدِ بْنِ غَفَلَةَ قَالَغَزَوْتُ مَعَ زَيْدِ بْنِ صُوحَانَ وَسَلْمَانَ بْنِ رَبِيعَةَ فَوَجَدْتُ سَوْطًا فَقَالَا لِيَ اطْرَحْهُ فَقُلْتُ لَا وَلَكِنْ إِنْ وَجَدْتُ صَاحِبَهُ وَإِلَّا اسْتَمْتَعْتُ بِهِ فَحَجَجْتُ فَمَرَرْتُ عَلَى الْمَدِينَةِ فَسَأَلْتُ أُبَيَّ بْنَ كَعْبٍ فَقَالَ وَجَدْتُ صُرَّةً فِيهَا مِائَةُ دِينَارٍ فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ عَرِّفْهَا حَوْلًا فَعَرَّفْتُهَا حَوْلًا ثُمَّ أَتَيْتُهُ فَقَالَ عَرِّفْهَا حَوْلًا فَعَرَّفْتُهَا حَوْلًا ثُمَّ أَتَيْتُهُ فَقَالَ عَرِّفْهَا حَوْلًا فَعَرَّفْتُهَا حَوْلًا ثُمَّ أَتَيْتُهُ فَقُلْتُ لَمْ أَجِدْ مَنْ يَعْرِفُهَا فَقَالَ احْفَظْ عَدَدَهَا وَوِكَاءَهَا وَوِعَاءَهَا فَإِنْ جَاءَ صَاحِبُهَا وَإِلَّا فَاسْتَمْتِعْ بِهَا وَقَالَ وَلَا أَدْرِي أَثَلَاثًا قَالَ عَرِّفْهَا أَوْ مَرَّةً وَاحِدَةًحَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ بِمَعْنَاهُ قَالَ عَرِّفْهَا حَوْلًا وَقَالَ ثَلَاثَ مِرَارٍ قَالَ فَلَا أَدْرِي قَالَ لَهُ ذَلِكَ فِي سَنَةٍ أَوْ فِي ثَلَاثِ سِنِينَ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا سَلَمَةُ بْنُ كُهَيْلٍ بِإِسْنَادِهِ وَمَعْنَاهُ قَالَ فِي التَّعْرِيفِ قَالَ عَامَيْنِ أَوْ ثَلَاثَةً وَقَالَ اعْرِفْ عَدَدَهَا وَوِعَاءَهَا وَوِكَاءَهَا زَادَ فَإِنْ جَاءَ صَاحِبُهَا فَعَرَفَ عَدَدَهَا وَوِكَاءَهَا فَادْفَعْهَا إِلَيْهِ قَالَ أَبُو دَاوُد لَيْسَ يَقُولُ هَذِهِ الْكَلِمَةَ إِلَّا حَمَّادٌ فِي هَذَا الْحَدِيثِ يَعْنِي فَعَرَفَ عَدَدَهَا

ඔහු [මුහම්මද් බින් කසීර්] අපට මෙසේ පැවසීය, [සලාමා බින් කුහයිල්] [සුවයිද් බින් ගෆලා] වෙතින් [සියුබා] අපට මෙසේ පැවසීය, ඔහු මෙසේ පැවසීය; මම වරක් සයිද් බින් ෂුහාන් සහ සල්මාන් බින් රබියා සමඟ සටන් කළෙමි, පසුව මට කසයක් ලැබුණි. එවිට ඔවුන් මට මෙසේ පැවසූහ: කසය බිම දමන්න! එබැවින් මම මෙසේ කීවෙමි; නැත, නමුත් මම හිමිකරු සොයා ගන්නේ නම් මම එය ඔහුට දෙන්නෙමි, එසේ නොමැති නම් මම එය භුක්ති විඳින්නෙමි. පසුව මම හජ් ඉටු කර මදීනාව හරහා ගියෙමි, පසුව මම [උබායි බින් ක'බ්] ගෙන් ඇසුවෙමි, එවිට ඔහු මෙසේ පැවසීය; මට වරක් ඩිනාර් සියයක් අඩංගු බෑගයක් ලැබුණි. පසුව මම නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් වෙත පැමිණි අතර ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'එය වසරක් සඳහා නිවේදනය කරන්න'. පසුව මම එය වසරක් සඳහා නිවේදනය කරන්න, පසුව මම ඔහු මෙසේ පැවසීය, පසුව මම එය වසරක් සඳහා නිවේදනය කරන්න'. පසුව මම එය වසරක් සඳහා නිවේදනය කළෙමි. පසුව මම ඔහු වෙත පැමිණි විට ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'එය වසරක් සඳහා නිවේදනය කරන්න'. ඊට පස්සේ මම ඒක අවුරුද්දකට නිවේදනය කළා. ඊට පස්සේ මම කිව්වා; මට ඒක පිළිගන්න කවුරුත් ලැබුණේ නැහැ. ඊට පස්සේ ඔහු කිව්වා: 'අන්තර්ගතය සහ බෑගය සහ කඹය තබා ගන්න. අයිතිකරු ආවොත් ඒක දෙන්න, නැත්නම් ඒක පාවිච්චි කරන්න' කියලා. ඔහු කියනවා; ඒක තුන් වතාවක් කියන්නද නැත්නම් එක පාරක් විතරක් කියන්නද කියලා මම දන්නේ නැහැ. [මුසද්දාද්] අපට කිව්වා, [යහ්යා] අපට කිව්වා, [සියුබා] ගෙන් අර්ථය. එනම්; 'වසරක් ප්‍රකාශ කරන්න' කියලා තුන් වතාවක් කිව්වා, ඒක අවුරුද්දකින්ද නැත්නම් අවුරුදු තුනකින්ද කියලා මම දන්නේ නැහැ. [මූසා බින් ඉස්මයිල්] අපට කිව්වා [හම්මාඩ්] අපට කිව්වා [සලාමා බින් කුහයිල්] ඔහුගේ සනද් එකෙන් අපිට කිව්වා. හම්මාඩ් තවදුරටත් මෙසේ පැවසීය: 'හිමිකරු ඇවිත් අංකය මෙන්ම කඹයද දැනගත් විට, එය ඔහුට භාර දෙන්න'. අබු දාවුද් කිව්වා; මෙම හදීසයේ හම්මාඩ් හැර වෙන කිසිවෙකු මෙම වාක්‍යය නොකියයි, එනම් 'සහ අංකය දැන ගැනීම' යන වචන.

හදීස්

Imam Abu Dawud : 1451

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ يَزِيدَ مَوْلَى الْمُنْبَعِثِ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّأَنَّ رَجُلًا سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ اللُّقَطَةِ قَالَ عَرِّفْهَا سَنَةً ثُمَّ اعْرِفْ وِكَاءَهَا وَعِفَاصَهَا ثُمَّ اسْتَنْفِقْ بِهَا فَإِنْ جَاءَ رَبُّهَا فَأَدِّهَا إِلَيْهِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَضَالَّةُ الْغَنَمِ فَقَالَ خُذْهَا فَإِنَّمَا هِيَ لَكَ أَوْ لِأَخِيكَ أَوْ لِلذِّئْبِ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَضَالَّةُ الْإِبِلِ فَغَضِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى احْمَرَّتْ وَجْنَتَاهُ أَوْ احْمَرَّ وَجْهُهُ وَقَالَ مَا لَكَ وَلَهَا مَعَهَا حِذَاؤُهَا وَسِقَاؤُهَا حَتَّى يَأْتِيَهَا رَبُّهَاحَدَّثَنَا ابْنُ السَّرْحِ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي مَالِكٌ بِإِسْنَادِهِ وَمَعْنَاهُ زَادَ سِقَاؤُهَا تَرِدُ الْمَاءَ وَتَأْكُلُ الشَّجَرَ وَلَمْ يَقُلْ خُذْهَا فِي ضَالَّةِ الشَّاءِ وَقَالَ فِي اللُّقَطَةِ عَرِّفْهَا سَنَةً فَإِنْ جَاءَ صَاحِبُهَا وَإِلَّا فَشَأْنُكَ بِهَا وَلَمْ يَذْكُرْ اسْتَنْفِقْ قَالَ أَبُو دَاوُد رَوَاهُ الثَّوْرِيُّ وَسُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ وَحَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ رَبِيعَةَ مِثْلَهُ لَمْ يَقُولُوا خُذْهَا

අපට [කුටයිබා බින් සයිද්] ට, [ඉස්මායිල් බින් ජෆාර්] ට, [රබියා බින් අබු අබ්දුර් රහ්මාන්] ගෙන්, [සයිද් බින් කාලිද් අල් ජුහානි] ගෙන්, අල් මුන්බයිත්ගේ හිටපු වහලෙකු වූ [යාසිද්] ගෙන්, [සයිද් බින් කාලිද් අල් ජුහානි] ගෙන්, අපට [ඉස්මායිල් බින් ජෆාර්] ට, හමු වූ භාණ්ඩ ගැන රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් මිනිසෙකු විමසූ විට, ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'වසරක් සඳහා එය ප්‍රකාශ කරන්න, පසුව කඹය සහ බෑගය දැනගෙන එය ඔබට දෙන්න. හිමිකරු පැමිණි විට, එය ඔහුට දෙන්න'. එවිට පුද්ගලයා මෙසේ පැවසීය: 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, අයාලේ යන එළුවා ගැන කුමක් කිව හැකිද? ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'එළුවා ගන්න, ඇත්ත වශයෙන්ම එළුවා ඔබට හෝ ඔබේ සහෝදරයාට හෝ වෘකයාට අයත් වේ'. ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, අයාලේ යන ඔටුවෙකු ගැන කුමක් කිව හැකිද? එවිට නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ කම්මුල් හෝ මුහුණ රතු වන තුරු කෝපයට පත් විය. ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ඔබට ඔහු සමඟ ඇති ගනුදෙනුව කුමක්ද?' "එහි හිමිකරු එය ලබා ගන්නා තෙක් සපත්තු සහ වතුර බෑගයක් ඇත". ඔහු අපට [ඉබ්නු අස් සර්හ්] පවසා ඇත, අපට [ඉබ්නු වහබ්] පවසා ඇත, සනද් සහ එහි අර්ථය සමඟ [මලික්] මට පවසා ඇත. ඉබ්නු වහබ් තවදුරටත් මෙසේ පැවසීය; බොන වතුර බෑගය, ඔටුවා වතුර බොන අතර ගස් කයි. ඔහු පැවසුවේ නැත: 'නැතිවූ එළුවා ගන්න'. ඔහු සොයාගත් අයිතම සම්බන්ධයෙන් මෙසේ පැවසීය: 'අවුරුද්දක් සඳහා එය ප්‍රකාශ කරන්න, හිමිකරු පැමිණි විට, එය ඔහුට දෙන්න, එසේ නොවේ නම් එය ඔහු සමඟ ඔබේ කාර්යයයි'. ඔහු ඔබ වෙනුවෙන් ජීවිකාවක් උපයා ගැනීම ගැන සඳහන් කළේ නැත. අබු දාවුද් පැවසීය; [අට්ස් ත්සෞරි] සහ [සුලෙයිමාන් බින් බිලාල්] සහ [හම්මාඩ් බින් සලාමා] [රබියා] වෙතින් එසේ ය, ඔවුන් සඳහන් කළේ නැත; 'සොයාගත් අයිතමය ගන්න'.

හදීස්

Imam Abu Dawud : 1452

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَهَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْمَعْنَى قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي فُدَيْكٍ عَنْ الضَّحَّاكِ يَعْنِي ابْنَ عُثْمَانَ عَنْ سَالِمٍ أَبِي النَّضْرِ عَنْ بُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سُئِلَ عَنْ اللُّقَطَةِ فَقَالَ عَرِّفْهَا سَنَةً فَإِنْ جَاءَ بَاغِيهَا فَأَدِّهَا إِلَيْهِ وَإِلَّا فَاعْرِفْ عِفَاصَهَا وَوِكَاءَهَا ثُمَّ كُلْهَا فَإِنْ جَاءَ بَاغِيهَا فَأَدِّهَا إِلَيْهِ

[මුහම්මද් බින් රාෆි] සහ [හාරුන් බින් අබ්දුල්ලාහ්] යන අයට අර්ථයෙන් පැවසූ බව ඔවුන් පැවසූහ; [සලීම් අබු අන් නද්ර්] [සයිද් බින් කාලිඩ් අල් ජුහානි] [බුස්ර් බින් සයිද්] [අද් දහ්හක්, එනම් ඉබ්නු උත්මාන්] [ඉබ්නු අබු ෆුඩයික්] ගෙන් [සයිද් බින් කාලිඩ් අල් ජුහානි] ගෙන් [බස්ර් බින් සයිද්] ගෙන් [ඉබ්නු අබු ෆුඩයික්] තුමාට හමු වූ භාණ්ඩ ගැන රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාගෙන් විමසූ බව අපි පැවසුවෙමු. ඉන්පසු ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'එය වසරක් සඳහා ප්‍රකාශ කරන්න, පසුව එය සොයන පුද්ගලයා පැමිණි විට එය ඔහුට දෙන්න, එසේ නොවේ නම් බෑගය සහ නූල ඔහුට කියන්න, පසුව එය අනුභව කරන්න, පසුව එය සොයන පුද්ගලයා පැමිණි විට එය ඔහුට ආපසු දෙන්න'.

හදීස්

Imam Abu Dawud : 1453

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَفْصٍ حَدَّثَنِي أَبِي حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ طَهْمَانَ عَنْ عَبَّادِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ أَبِيهِ يَزِيدَ مَوْلَى الْمُنْبَعِثِ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ أَنَّهُ قَالَ سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ رَبِيعَةَقَالَ وَسُئِلَ عَنْ اللُّقَطَةِ فَقَالَ تُعَرِّفُهَا حَوْلًا فَإِنْ جَاءَ صَاحِبُهَا دَفَعْتَهَا إِلَيْهِ وَإِلَّا عَرَفْتَ وِكَاءَهَا وَعِفَاصَهَا ثُمَّ أَفِضْهَا فِي مَالِكَ فَإِنْ جَاءَ صَاحِبُهَا فَادْفَعْهَا إِلَيْهِحَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ عَنْ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ وَرَبِيعَةَ بِإِسْنَادِ قُتَيْبَةَ وَمَعْنَاهُ وَزَادَ فِيهِ فَإِنْ جَاءَ بَاغِيهَا فَعَرَفَ عِفَاصَهَا وَعَدَدَهَا فَادْفَعْهَا إِلَيْهِ و قَالَ حَمَّادٌ أَيْضًا عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ قَالَ أَبُو دَاوُد وَهَذِهِ الزِّيَادَةُ الَّتِي زَادَ حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ فِي حَدِيثِ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ وَيَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ وَعُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ وَرَبِيعَةَ إِنْ جَاءَ صَاحِبُهَا فَعَرَفَ عِفَاصَهَا وَوِكَاءَهَا فَادْفَعْهَا إِلَيْهِ لَيْسَتْ بِمَحْفُوظَةٍ فَعَرَفَ عِفَاصَهَا وَوِكَاءَهَا وَحَدِيثُ عُقْبَةَ بْنِ سُوَيْدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيْضًا قَالَ عَرِّفْهَا سَنَةً وَحَدِيثُ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ أَيْضًا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ عَرِّفْهَا سَنَةً

අපට [අහමඩ් බින් හෆ්ෂ්] ට, මට [මගේ පියාට], මට [ඉබ්‍රාහිම් බින් තහ්මාන්] ට, [අබ්බාද් බින් ඉෂාක්] ගෙන් [අබ්දුල්ලා බින් යාසිඩ්] ගෙන් [ඔහුගේ පියා යසිඩ්] ගෙන් [සයිද් බින් කාලිඩ් අල් ජුහානි] ගෙන් මෙසේ කියන ලදී: රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් විමසන ලදී….. ඉන්පසු ඔහු රබිආහ්ගේ හදීස් වැනි දෙයක් සඳහන් කළේය. ඔහු මෙසේ පැවසීය; සොයාගත් අයිතමය ගැන ඔහුගෙන් විමසන ලදී, පසුව ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ඔබ එය වසරක් සඳහා නිවේදනය කරන්න, පසුව හිමිකරු පැමිණි විට, ඔබ එය ඔහුට භාර දෙන්න, ඔබ කඹය සහ බෑගය නොදන්නේ නම්, එය ඔබේ නිධානයට දමන්න, පසුව හිමිකරු පැමිණි විට, එය ඔහුට භාර දෙන්න'. [හම්මාද් බින් සලාමා] ගෙන් [යාහ්යා බින් සයිද්] ගෙන් සහ [රබියා] ගෙන් [මුසා බින් ඉස්මායිල්] ගෙන් කුටයිබා සනද් සහ එහි අර්ථය අපට පවසා ඇත. තවද ඔහු හදීසයේ මෙසේ පැවසීය: 'එවිට එය සොයන පුද්ගලයා පැමිණ එහි අන්තර්ගතය සහ ප්‍රමාණය දැනගත් විට, එය ඔහුට භාර දෙන්න'. [හම්මාද්] ['උබයිදුල්ලාහ් බින් උමර්] ගෙන් ['අම්ර් බින් සුයියාබ්] ගෙන් [ඔහුගේ පියා] ගෙන් [ඔහුගේ සීයා] ගෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් මෙසේ පැවසීය. අබු දාවුද් මෙසේ පැවසීය; සහ සලාමා කුහයිල්, යායා බින් සයිද් සහ 'උබයිදුල්ලාහ් බින් උමර් සහ රබිආ' යන හදීසයේ හමාඩ් බින් සලාමා විසින් සඳහන් කරන ලද එකතු කිරීම: 'හිමිකරු පැමිණ බෑගය සහ කඹය දැනගත් විට, එය ඔහුට භාර දෙන්න' යනු මහෆුෂ් වාක්‍යයක් නොවේ, එනම්: 'සහ බෑගය සහ කඹය ද දනී...', නමුත් උක්බා බින් සුවයිඩ්ගේ හදීසයේ ඔහුගේ පියා වන නබිතුමාගෙන් ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'එය වසරක් සඳහා ප්‍රකාශ කරන්න'. මේ අතර, උමර් බින් අල් ඛතාබ්ගේ හදීසය ද නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් වන අතර, ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'එය වසරක් සඳහා ප්‍රකාශ කරන්න'.

හදීස්

Imam Abu Dawud : 1454

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا خَالِدٌ يَعْنِي الطَّحَّانَ ح و حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ الْمَعْنَى عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ عَنْ أَبِي الْعَلَاءِ عَنْ مُطَرِّفٍ يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عِيَاضِ بْنِ حِمَارٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ وَجَدَ لُقَطَةً فَلْيُشْهِدْ ذَا عَدْلٍ أَوْ ذَوِي عَدْلٍ وَلَا يَكْتُمْ وَلَا يُغَيِّبْ فَإِنْ وَجَدَ صَاحِبَهَا فَلْيَرُدَّهَا عَلَيْهِ وَإِلَّا فَهُوَ مَالُ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ يُؤْتِيهِ مَنْ يَشَاءُ

එය අපට [මුසද්දාද්] ට පවසා ඇත, එය අපට [කාලිද්, එනම් අත් තහ්හාන්] ට පවසා ඇත, සහ එය වෙනත් ආකාරයකින් විස්තර කර ඇත: එය අපට [මුසා බින් ඉස්මායිල්] ට පවසා ඇත, එය අපට [වුහයිබ්] ට අර්ථයෙන් පවසා ඇත, [අබු අල් 'අලා`] ගෙන් [මුතාරිෆ්, එනම් ඉබ්නු අබ්දුල්ලාහ්] ගෙන් ['ඉයාද් බින් හිමාර්] ගෙන්, ඔහු මෙසේ පැවසීය; රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'යමෙකු යමක් සොයා ගන්නේ නම්, ඔහු එය සාධාරණ පුද්ගලයෙකුට පෙන්විය යුතු අතර එය සඟවා නොගත යුතුය, පසුව හිමිකරු පැමිණි විට, ඔහු එය ඔහුට ආපසු ලබා දිය යුතුය. එසේ නොවේ නම් එය අල්ලාහ්ගේ නිධානය වන 'අස්සා වජල්ලා' ඔහු කැමති අයට ලබා දෙනු ලැබේ'.

හදීස්

Imam Abu Dawud : 1455

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ سُئِلَ عَنْ الثَّمَرِ الْمُعَلَّقِ فَقَالَ مَنْ أَصَابَ بِفِيهِ مِنْ ذِي حَاجَةٍ غَيْرَ مُتَّخِذٍ خُبْنَةً فَلَا شَيْءَ عَلَيْهِ وَمَنْ خَرَجَ بِشَيْءٍ مِنْهُ فَعَلَيْهِ غَرَامَةُ مِثْلَيْهِ وَالْعُقُوبَةُ وَمَنْ سَرَقَ مِنْهُ شَيْئًا بَعْدَ أَنْ يُؤْوِيَهُ الْجَرِينُ فَبَلَغَ ثَمَنَ الْمِجَنِّ فَعَلَيْهِ الْقَطْعُ وَذَكَرَ فِي ضَالَّةِ الْإِبِلِ وَالْغَنَمِ كَمَا ذَكَرَهُ غَيْرُهُ قَالَ وَسُئِلَ عَنْ اللُّقَطَةِ فَقَالَ مَا كَانَ مِنْهَا فِي طَرِيقِ الْمِيتَاءِ أَوْ الْقَرْيَةِ الْجَامِعَةِ فَعَرِّفْهَا سَنَةً فَإِنْ جَاءَ طَالِبُهَا فَادْفَعْهَا إِلَيْهِ وَإِنْ لَمْ يَأْتِ فَهِيَ لَكَ وَمَا كَانَ فِي الْخَرَابِ يَعْنِي فَفِيهَا وَفِي الرِّكَازِ الْخُمُسُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ الْوَلِيدِ يَعْنِي ابْنَ كَثِيرٍ حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ شُعَيْبٍ بِإِسْنَادِهِ بِهَذَا قَالَ فِي ضَالَّةِ الشَّاءِ قَالَ فَاجْمَعْهَا حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ الْأَخْنَسِ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ بِهَذَا بِإِسْنَادِهِ قَالَ فِي ضَالَّةِ الْغَنَمِ لَكَ أَوْ لِأَخِيكَ أَوْ لِلذِّئْبِ خُذْهَا قَطُّ وَكَذَا قَالَ فِيهِ أَيُّوبُ وَيَعْقُوبُ بْنُ عَطَاءٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَخُذْهَا حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ الْعَلَاءِ حَدَّثَنَا ابْنُ إِدْرِيسَ عَنْ ابْنِ إِسْحَقَ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذَا قَالَ فِي ضَالَّةِ الشَّاءِ فَاجْمَعْهَا حَتَّى يَأْتِيَهَا بَاغِيهَا

කුටයිබා බින් සඊද් අපට විස්තර කළ පරිදි, අල්-ලයිත් අපට විස්තර කළේ ඉබ්නු අජ්ලාන්, ඔහුගේ පියා වන අම්ර් බින් ෂුඅයිබ්, ඔහුගේ සීයා වන අබ්දුල්ලා බින් අම්ර් බින් අල්-ආස්, අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගෙන්, ගසේ එල්ලා තිබූ රටඉඳි ගැන ඔහුගෙන් විමසූ බවයි. ඔහු පිළිතුරු දුන්නේ: 'දැඩි අවශ්‍යතා ඇති පුද්ගලයෙකු ඒවා රැගෙන තම ඇඳුමේ නොගන්නේ නම්, ඔහුට දඬුවමක් නැත. ඒවායින් සමහරක් රැගෙන පිටතට යන ඕනෑම කෙනෙකුට දෙගුණයක දඩයක් ගෙවීමට සිදුවන අතර දඬුවම් ලැබෙනු ඇත. ඒවා වියළන ස්ථානයක එකතු කර පලිහක මිලට ළඟා වූ පසු ඒවා සොරකම් කරන ඕනෑම කෙනෙකුට ඔහුගේ අත කපා දමනු ලබන අතර, ඊට වඩා අඩුවෙන් සොරකම් කරන ඕනෑම කෙනෙකුට දෙගුණයක දඩයක් ගෙවීමට සිදුවන අතර දඬුවම් ලැබෙනු ඇත.' ඔහු අතුරුදහන් වූ ඔටුවන් සහ බැටළුවන් ගැන අනෙක් අය සඳහන් කළ පරිදි සඳහන් කළේය. ඔහු පැවසීය; "මිනිස්සු යන පාරක හරි ගමේ පාරක හරි මොනව හරි හම්බුනොත් අවුරුද්දක් යනකම් ඒක නිවේදනය කරන්න. ඒක හොයන කෙනා ආවොත් ඒක එයාට දෙන්න ඕනේ. එයා ආවේ නැත්නම් ඒ භාණ්ඩය ඔයාගේ. හිස් ඉඩමක තියෙන දේවල් වලට නම්, එයාටයි සකාත් එකටයි පහෙන් එකක්." [මුහම්මද් බින් අල් 'අලා`] අපිට කිව්වා, [අල් වලීද් බින් කට්සීර්] අපිට කිව්වා, [අම්ර් බින් සයූඅයිබ්] එයාගේ සනද් එක්ක මේ හදීසයත් එක්ක මට කිව්වා, නැතිවුන බැටළුවා ගැන එයා කිව්වා. එයා උත්තර දුන්නේ: 'එය එකතු කරන්න' කියලා. [මුසද්දාද්] අපට පවසා ඇත, [අබු 'අවානා] ['උබයිදුල්ලාහ් බින් අල් අක්නාසි] ['අම්ර් බින් සයූඅයිබ්] වෙතින් හදීස් එහි සනද් සමඟ අපට පවසා ඇත, ඔහු නැතිවූ බැටළුවා ගැන මෙසේ පැවසීය: 'බැටළුවා ඔබේ ය, ඔබේ සහෝදරයාගේ හෝ වෘකයාගේ ය. බැටළුවා ගන්න'. එලෙසම, එය [අයියුබ්] සහ [ජ'කුබ් බින් 'අතෝ`] විසින් ['අම්ර් බින් සයූඅයිබ්] වෙතින් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් වෙතින් විස්තර කරන ලදී, ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'එය ගන්න'. එය අපට [මුසා බින් ඉස්මායිල්] තුමාට පවසා ඇත, එය අපට [හම්මාද්] තුමාට පවසා ඇත, සහ එය වෙනත් මාර්ගයකින් විස්තර කර ඇත: එය අපට [ඉබ්නු අල් 'අලා`] තුමාට [ඉබ්නු ඉද්රිස්] තුමාට [ඉබ්නු ඉස්හාක්] තුමාගෙන් [අම්ර් බින් සයූඅයිබ්] තුමාගෙන් [ඔහුගේ පියා] තුමාගෙන් [ඔහුගේ සීයා] තුමාගෙන් [ඔහුගේ පියා] තුමාගෙන් [ඔහුගේ සීයා] තුමාගෙන් මෙම හදීසය සමඟ නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් පවසා ඇත, ඔහු නැති වූ බැටළුවන් ගැන මෙසේ පැවසීය: 'යමෙකු එය සොයන තුරු එය රැස් කරන්න'.

හදීස්

Imam Abu Dawud : 1456

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ عَنْ بُكَيْرِ بْنِ الْأَشَجِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ مِقْسَمٍ حَدَّثَهُ عَنْ رَجُلٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّأَنَّ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ وَجَدَ دِينَارًا فَأَتَى بِهِ فَاطِمَةَ فَسَأَلَتْ عَنْهُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ هُوَ رِزْقُ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَأَكَلَ مِنْهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَكَلَ عَلِيٌّ وَفَاطِمَةُ فَلَمَّا كَانَ بَعْدَ ذَلِكَ أَتَتْهُ امْرَأَةٌ تَنْشُدُ الدِّينَارَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا عَلِيُّ أَدِّ الدِّينَارَ

[මුහම්මද් බින් අල් 'අල`] අපට පවසා ඇත, [අම්ර් බින් අල් හාරිත්] [බුකයිර් බින් අල් අස්යාජ්] [උබයිදුල්ලාහ් බින් මික්සාම්] [අබු සායිද් අල් කුද්‍රි රද්ලියල්ලාහු 'අන්හු] ගෙන් [මිනිසෙකු] ගෙන් [අබු සායිද් අල් කුද්‍රි රද්ලියල්ලාහු 'අන්හු] ගෙන් එය අපට පවසා ඇත, අලි බින් අබු තාලිබ් රද්ලියල්ලාහු 'අන්හු ඩිනාර් එකක් සොයාගෙන එය ෆාතිමා වෙත ගෙන ආ බව, පසුව ඇය රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු 'අලෛහිව සල්ලම්ගෙන් ඒ ගැන විමසුවාය, පසුව රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු 'අලෛහිව සල්ලම් මෙසේ පැවසීය: එය අල්ලාහ් 'අස්ස වජල්ලාගෙන් ලැබුණු ආහාරයකි, පසුව ඔහු එය අනුභව කළ අතර අලි සහ ෆාතිමා ද එසේ කළහ. ඉන්පසු කාන්තාවක් ඔහු වෙත පැමිණ තමාට ඩිනාර් එකක් අහිමි වූ බව නිවේදනය කළ අතර, රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු 'අලෛහිව සල්ලම් අලිට මෙසේ පැවසීය: ඕ අලි, ඔහුට ඩිනාර් එකක් දෙන්න.

හදීස්

Imam Abu Dawud : 1457

حَدَّثَنَا الْهَيْثَمُ بْنُ خَالِدٍ الْجُهَنِيُّ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سَعْدِ بْنِ أَوْسٍ عَنْ بِلَالِ بْنِ يَحْيَى الْعَبْسِيِّ عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُأَنَّهُ الْتَقَطَ دِينَارًا فَاشْتَرَى بِهِ دَقِيقًا فَعَرَفَهُ صَاحِبُ الدَّقِيقِ فَرَدَّ عَلَيْهِ الدِّينَارَ فَأَخَذَهُ عَلِيٌّ وَقَطَعَ مِنْهُ قِيرَاطَيْنِ فَاشْتَرَى بِهِ لَحْمًا

ඔහු [අල් හයිට්සාම් බින් කාලිඩ් අල් ජුහානි] අපට පවසා ඇත, [සාද් බින් අවුස්] වෙතින් [බිලාල් බින් යාහ්යා අල් 'අබ්සි] වෙතින් [අලි බින් අබු තාලිබ් රද්ලියල්ලාහු 'අන්හු] අපට [වාකි'] අපට පවසා ඇත, ඔහු ඩිනාර් එකක් සොයා ගත් අතර පසුව ඔහු එය පිටි මිලදී ගැනීමට භාවිතා කළ බව, පිටි වෙළෙන්දා දැනගත්තේය, පසුව ඔහු ඩිනාර් ඔහුට ආපසු ලබා දුන් අතර අලි එය රැගෙන එයින් කිරාත් දෙකක් කපා මස් මිලදී ගැනීමට භාවිතා කළේය.

හදීස්

Imam Abu Dawud : 1458

حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ مُسَافِرٍ التِّنِّيسِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي فُدَيْكٍ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ يَعْقُوبَ الزَّمَعِيُّ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ دَخَلَ عَلَى فَاطِمَةَ وَحَسَنٌ وَحُسَيْنٌ يَبْكِيَانِ فَقَالَ مَا يُبْكِيهِمَا قَالَتْ الْجُوعُ فَخَرَجَ عَلِيٌّ فَوَجَدَ دِينَارًا بِالسُّوقِ فَجَاءَ إِلَى فَاطِمَةَ فَأَخْبَرَهَا فَقَالَتْ اذْهَبْ إِلَى فُلَانٍ الْيَهُودِيِّ فَخُذْ لَنَا دَقِيقًا فَجَاءَ الْيَهُودِيَّ فَاشْتَرَى بِهِ فَقَالَ الْيَهُودِيُّ أَنْتَ خَتَنُ هَذَا الَّذِي يَزْعُمُ أَنَّهُ رَسُولُ اللَّهِ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَخُذْ دِينَارَكَ وَلَكَ الدَّقِيقُ فَخَرَجَ عَلِيٌّ حَتَّى جَاءَ بِهِ فَاطِمَةَ فَأَخْبَرَهَا فَقَالَتْ اذْهَبْ إِلَى فُلَانٍ الْجَزَّارِ فَخُذْ لَنَا بِدِرْهَمٍ لَحْمًا فَذَهَبَ فَرَهَنَ الدِّينَارَ بِدِرْهَمِ لَحْمٍ فَجَاءَ بِهِ فَعَجَنَتْ وَنَصَبَتْ وَخَبَزَتْ وَأَرْسَلَتْ إِلَى أَبِيهَا فَجَاءَهُمْ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَذْكُرُ لَكَ فَإِنْ رَأَيْتَهُ لَنَا حَلَالًا أَكَلْنَاهُ وَأَكَلْتَ مَعَنَا مِنْ شَأْنِهِ كَذَا وَكَذَا فَقَالَ كُلُوا بِاسْمِ اللَّهِ فَأَكَلُوا فَبَيْنَمَا هُمْ مَكَانَهُمْ إِذَا غُلَامٌ يَنْشُدُ اللَّهَ وَالْإِسْلَامَ الدِّينَارَ فَأَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَدُعِيَ لَهُ فَسَأَلَهُ فَقَالَ سَقَطَ مِنِّي فِي السُّوقِ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا عَلِيُّ اذْهَبْ إِلَى الْجَزَّارِ فَقُلْ لَهُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَكَ أَرْسِلْ إِلَيَّ بِالدِّينَارِ وَدِرْهَمُكَ عَلَيَّ فَأَرْسَلَ بِهِ فَدَفَعَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَيْهِ

[ජෆාර් බින් මුසාෆිර් අට් ටනුසි] අපට පවසා ඇත, [ඉබ්නු අබු ෆුඩයික්] අපට පවසා ඇත, [මුසා බින් යාකුබ් අස් සමයි] අපට පවසා ඇත, [සහ්ල් බින් සාද්] වෙතින් [අබු හසීම්] වෙතින්, ඔහු ඔහුට දන්වා ඇත්තේ අලි බින් අබු තාලිබ් හසන් සහ හුසේන් අඬමින් සිටියදී ෆාතිමා වෙත පැමිණි බවයි, ඔහු ඇසුවේය; ඔවුන් අඬන්නට හේතුව කුමක්ද? ෆාතිමා පිළිතුරු දුන්නේය; කුසගින්න. ඉන්පසු අලි පිටතට ගොස් වෙළඳපොළේදී ඔහුට ඩිනාර් එකක් හමු විය, පසුව ඔහු ෆාතිමා වෙත ආපසු ගොස් ඇයට කීවේය, පසුව ෆාතිමා මෙසේ පැවසුවාය: එක්-සහ-යුදෙව්වෙකු වෙත ගොස්, අපට පිටි මිලදී ගන්න, එබැවින් ඇය පිටි මිලදී ගැනීමට යුදෙව්වා වෙත ගියාය. යුදෙව්වා මෙසේ පැවසුවාය: ඔබ අල්ලාහ්ගේ දූතයා ලෙස හඳුන්වන තැනැත්තාගේ බෑණාද? ඇය පිළිතුරු දුන්නාය; ඔව්! යුදෙව්වා මෙසේ පැවසුවාය; ඔබේ ඩිනාර් සහ මේ පිටි ඔබ වෙනුවෙන් ගන්න! එබැවින් අලි ෆාතිමා වෙත ආපසු ගොස් සිද්ධිය ඇයට පැවසුවාය, පසුව ෆාතිමා අලිගෙන් මස් ඩිරාම් එකක් මිලදී ගැනීමට මස් වෙළෙන්දා වෙත යන ලෙස ඉල්ලා සිටියේය. එබැවින් අලි ඩිරාම් එකක් වටිනා මස් සඳහා ඩිනාර් එකක් උකස් කර ෆාතිමා වෙත ගෙන ආවාය. ෆාතිමා රොටි අනා, පසුව ඇය තම පියා වෙත පණිවිඩකරුවෙකු යැවූ අතර ඔහු පැමිණියේය. එවිට ඔහු මෙසේ පැවසීය: අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, මම ඔබට කතාවක් කියන්නම්, ඔබ එය නීත්‍යානුකූල යැයි සලකන්නේ නම් අපි එය අනුභව කරන්නෙමු, ඔබ අප සමඟ අනුභව කරන්නෙමු. එවිට ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'අල්ලාහ්ගේ නාමයෙන් එය අනුභව කරන්න.' ඔවුන් එම තත්වයේ සිටියදී හදිසියේම මිනිසෙකු තමාට ඩිනාරයක් නැති වූ බව නිවේදනය කළේය. එබැවින් අල්ලාහ්ගේ දූතයා සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් ඔහුට කතා කර ඒ ගැන විමසන ලෙස නියෝග කළේය. මිනිසා මෙසේ පැවසීය: 'එය වෙළඳපොළේදී මගෙන් වැටුණා.' එවිට නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'ඕ අලි, මස් වෙළෙන්දා වෙත ගොස් අල්ලාහ්ගේ දූතයා සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් ඔබට මෙසේ පැවසූ බව ඔහුට කියන්න: 'මට ඩිනාර් එවන්න, ඔබේ ඩිරාම් මා සතුයි.' එබැවින් මස් වෙළෙන්දා ඩිනාරය ආපසු ලබා දුන් අතර අල්ලාහ්ගේ දූතයා සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් එය මිනිසාට දුන්නේය.

හදීස්

Imam Abu Dawud : 1459

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدِّمَشْقِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ شُعَيْبٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ زِيَادٍ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ الْمَكِّيِّ أَنَّهُ حَدَّثَهُ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَرَخَّصَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْعَصَا وَالسَّوْطِ وَالْحَبْلِ وَأَشْبَاهِهِ يَلْتَقِطُهُ الرَّجُلُ يَنْتَفِعُ بِهِقَالَ أَبُو دَاوُد رَوَاهُ النُّعْمَانُ بْنُ عَبْدِ السَّلَامِ عَنْ الْمُغِيرَةِ أَبِي سَلَمَةَ بِإِسْنَادِهِ وَرَوَاهُ شَبَابَةُ عَنْ مُغِيرَةَ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَ كَانُوا لَمْ يَذْكُرُوا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

[සුලෙයිමාන් බින් අබ්දුර් රහ්මාන් අද් දමසිකි] අපට පවසා ඇති අතර, [අල් මුගිරා බින් සියාද්] [අබු අස් සුබයිර් අල් මක්කි] ගෙන් [මුහම්මද් බින් සයූඅයිබ්] අපට පවසා ඇති බව ඔහු [ජාබීර් බින් අබ්දුල්ලාහ්] ගෙන් ඔහු පැවසීය; රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් අපට කූරු, කස, ලණු සහ ඒ හා සමාන දේ භාවිතා කිරීමට සහනයක් ලබා දුන්නේය. අපි සොයා ගත්තෙමු. අබු දාවුද් මෙසේ පැවසීය; මෙම හදීසය [අල් මුගිරා අබු සලාමා] ගෙන් [අන් නුමාන් බින් අබ්දුස්සලාම්] විසින් ඔහුගේ සනද් සමඟ විස්තර කරන ලදී. [සියාබාබා] [අල් මුගිරා බින් මුස්ලිම්] [අබු අස් සුබයිර්] [ජාබීර්] ගෙන් [අබු අස් සුබයිර්] ගෙන් ඔහු මෙසේ පැවසීය; ඔවුන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් ගැන සඳහන් කළේ නැත.

හදීස්

Imam Abu Dawud : 1460

حَدَّثَنَا مَخْلَدُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ عِكْرِمَةَ أَحْسَبُهُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ضَالَّةُ الْإِبِلِ الْمَكْتُومَةُ غَرَامَتُهَا وَمِثْلُهَا مَعَهَا

[මක්ලාද් බින් කාලිඩ්] අපට පවසා ඇත, [අබ්දුර්රසාක්] අපට පවසා ඇත, [ම'මර්] [ඉක්රිමා] වෙතින් [අම්ර් බින් මුස්ලිම්] වෙතින් අපට දැනුම් දී ඇත, [අබු හුරෙයිරා] රද්ලියල්ලාහු අන්හුගෙන් මම සිතන්නේ නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසූ බවයි: 'අත්හැර දමා සැඟවී සිටින ඔටුවෙකු සඳහා දඩය එම ඔටුවාගේ සහ ඒ හා සමාන දඩයකට සමාන වේ.'