Imam Abu Dawud : 121
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ عَنْ مَالِكٍ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا تَوَضَّأَ أَحَدُكُمْ فَلْيَجْعَلْ فِي أَنْفِهِ مَاءً ثُمَّ لِيَنْثُرْ
Безгә [Абдуллаһ бин Мәслимаһ] [Мәликаһ] [Әбү әз-Зинадаһ] [Әл-Әгъраҗаһ] [Әбү Һөрәйрәаһ] Аллаһның Рәсүле (Аллаһның аңа рәхмәте һәм сәламе булсын) болай дигән: «Сезнең берәрегез тәһарәт алганда, борынына су алсын, аннары чыгарсын».
Imam Abu Dawud : 122
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ قَارِظٍ عَنْ أَبِي غَطَفَانَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اسْتَنْثِرُوا مَرَّتَيْنِ بَالِغَتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا
Безгә [Ибраһим бин Муса] безгә [Ваки] безгә [Ибн Әби Дзиб] [Карижи]дән [Әбу Гатафаннан] [Ибн Аббас]дан ул әйтте; Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам әйтте: «Боринеңә су сула, аннары сулышыңны ике яки өч тапкыр тулысынча чыгар».
Imam Abu Dawud : 123
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ فِي آخَرِينَ قَالُوا حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سُلَيْمٍ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ كَثِيرٍ عَنْ عَاصِمِ بْنِ لَقِيطِ بْنِ صَبْرَةَ عَنْ أَبِيهِ لَقِيطِ بْنِ صَبْرَةَ قَالَكُنْتُ وَافِدَ بَنِي الْمُنْتَفِقِ أَوْ فِي وَفْدِ بَنِي الْمُنْتَفِقِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَلَمَّا قَدِمْنَا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمْ نُصَادِفْهُ فِي مَنْزِلِهِ وَصَادَفْنَا عَائِشَةَ أُمَّ الْمُؤْمِنِينَ قَالَ فَأَمَرَتْ لَنَا بِخَزِيرَةٍ فَصُنِعَتْ لَنَا قَالَ وَأُتِينَا بِقِنَاعٍ وَلَمْ يَقُلْ قُتَيْبَةُ الْقِنَاعَ وَالْقِنَاعُ الطَّبَقُ فِيهِ تَمْرٌ ثُمَّ جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ هَلْ أَصَبْتُمْ شَيْئًا أَوْ أُمِرَ لَكُمْ بِشَيْءٍ قَالَ قُلْنَا نَعَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَبَيْنَا نَحْنُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جُلُوسٌ إِذْ دَفَعَ الرَّاعِي غَنَمَهُ إِلَى الْمُرَاحِ وَمَعَهُ سَخْلَةٌ تَيْعَرُ فَقَالَ مَا وَلَّدْتَ يَا فُلَانُ قَالَ بَهْمَةً قَالَ فَاذْبَحْ لَنَا مَكَانَهَا شَاةً ثُمَّ قَالَ لَا تَحْسِبَنَّ وَلَمْ يَقُلْ لَا تَحْسَبَنَّ أَنَّا مِنْ أَجْلِكَ ذَبَحْنَاهَا لَنَا غَنَمٌ مِائَةٌ لَا نُرِيدُ أَنْ تَزِيدَ فَإِذَا وَلَّدَ الرَّاعِي بَهْمَةً ذَبَحْنَا مَكَانَهَا شَاةً قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ لِي امْرَأَةً وَإِنَّ فِي لِسَانِهَا شَيْئًا يَعْنِي الْبَذَاءَ قَالَ فَطَلِّقْهَا إِذًا قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ لَهَا صُحْبَةً وَلِي مِنْهَا وَلَدٌ قَالَ فَمُرْهَا يَقُولُ عِظْهَا فَإِنْ يَكُ فِيهَا خَيْرٌ فَسَتَفْعَلْ وَلَا تَضْرِبْ ظَعِينَتَكَ كَضَرْبِكَ أُمَيَّتَكَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَخْبِرْنِي عَنْ الْوُضُوءِ قَالَ أَسْبِغْ الْوُضُوءَ وَخَلِّلْ بَيْنَ الْأَصَابِعِ وَبَالِغْ فِي الِاسْتِنْشَاقِ إِلَّا أَنْ تَكُونَ صَائِمًاحَدَّثَنَا عُقْبَةُ بْنُ مُكْرَمٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ حَدَّثَنِي إِسْمَعِيلُ بْنُ كَثِيرٍ عَنْ عَاصِمِ بْنِ لَقِيطِ بْنِ صَبْرَةَ عَنْ أَبِيهِ وَافِدِ بَنِي الْمُنْتَفِقِ أَنَّهُ أَتَى عَائِشَةَ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ قَالَ فَلَمْ يَنْشَبْ أَنْ جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَقَلَّعُ يَتَكَفَّأُ وَقَالَ عَصِيدَةٌ مَكَانَ خَزِيرَةٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ فَارِسٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ بِهَذَا الْحَدِيثِ قَالَ فِيهِ إِذَا تَوَضَّأْتَ فَمَضْمِضْ
Без [Кутайбә бин Сәгыйд] башка җәмгыятьләргә сөйләдек, алар әйттеләр: "Безгә [Яхья бин Сүләйм] сөйләде, [Исмәгыйль бин Кәсир], [Ашим бин Лакит бин Шабра], [Аның әтисе Лакит бин Шабра] әйтте: "Мин бервакыт Бәни Мунтафик илчесе идем, яки бервакыт Бәни Мунтафик илчесендә Аллаһның Рәсүле саллаһу галәйһи вәссәламгә катнаштым", - диде ул. "Без Рәсүлүллаһ саллаһу галәйһи вәссәлам янына барганда, без аны аның йортында очратмадык, ә бары тик Айшә Өммүл Мукминин белән генә очраштык", - дип дәвам итте Лакит; Аннары ул - Айшә - безгә Хазирә ризыгы пешерде - ит белән кушылган, вак кисәкләргә туралган ботка төре. Безнең өчен ризык пешерелгәннән соң, безгә хөрмә салынган савыт китерделәр, аннары Аллаһның Рәсүле (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) килеп: "Сезгә ризык килдеме яки сезгә ризык пешерергә кушылдымы?" - дип сорады. Ул -Ләкит - әйтте: "Без: "Әйе, әй Аллаһның Илчесе", - дип җавап бирдек. Лаәкит сүзен дәвам итте; Без Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам белән утырганда, кинәт кәҗә көтүче килеп, кәҗәсен саллаһу галәйһи вәссәламне мәләвекле бәрән белән аның абзарына кертте. Шуннан соң ул саллаһу галәйһи вәссәлам әйтте: "Нәрсә эзлисең, әй фәлән?" Көтүче җавап бирде: "Кәҗә бала тапкан. Ул әйтте: "Аның урынына бер кәҗә чал", - диде. Аннары ул тагын әйтте: "Без бу кәҗәне синең булганың өчен чалдык дип уйлама. Безнең йөз кәҗәбез бар, без аннан артык теләмибез. Әгәр көтүченең бердән артык кәҗәсе булса - чөнки кемдер инде бала тапкан - без яңа туган кәҗә урынына бер кәҗә чалабыз". Лаәкит сүзен дәвам итте; Мин әйттем: "Әй Аллаһның Илчесе, чыннан да минем сөйләшә белмәгән хатыным бар". Ул әйтте: "Алайса, аны ташлагыз". Лаәкит әйтте: "Мин әйттем;" Әй Аллаһның Илчесе, ул чыннан да минем тормыш дустым булды һәм мин аннан балаларым булды. Ул: "Аңа киңәш бир! Әгәр ул яхшы булса, әлбәттә, ул синең киңәшеңә колак салыр, һәм хатыныңны колыңны кыйнаган кебек кыйнама", - диде. Шуңа күрә мин: "Әй Аллаһның Илчесе, миңа тәһарәтне ничек алырга икәнлеген сөйлә", - дидем. Ул: "Тәһарәтне камилләштер, бармакларың арасына куй һәм ураза тотмасаң, йолаларыңда бик катгый бул", - дип җавап бирде. ['Укба бин Мукрим] безгә [Яхья бин Сәид] безгә [Ибн Җурайҗ] миңа [Исмәгыйль бин Касир]дан [Ашим бин Лакис бин Шабра]дан [аның әтисе, Бәни Мунтафик илчесе] бервакыт Гайшә белән очрашканын, аннары шул ук хәдисне искә алды. Ул: "Шуннан соң күп тә үтмәде, Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам кычкырып килде", - дип искә алды. Ул шулай ук Хазирә урынына "Ашидә" дип тә искә алды. Безгә [Мөхәммәд бин Яхъя бин Фарис] безгә [Әбу Ашим] безгә [Ибн Җурайҗ] бу хәдисне сөйләгән, ул аңа: «Тәһарәт алганда, авызыңны чайкат», – дип әйткән.
Imam Abu Dawud : 124
حَدَّثَنَا أَبُو تَوْبَةَ يَعْنِي الرَّبِيعَ بْنَ نَافِعٍ حَدَّثَنَا أَبُو الْمَلِيحِ عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ زَوْرَانَ عَنْ أَنَسٍ يَعْنِي ابْنَ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا تَوَضَّأَ أَخَذَ كَفًّا مِنْ مَاءٍ فَأَدْخَلَهُ تَحْتَ حَنَكِهِ فَخَلَّلَ بِهِ لِحْيَتَهُ وَقَالَ هَكَذَا أَمَرَنِي رَبِّي عَزَّ وَجَلَّقَالَ أَبُو دَاوُد وَالْوَلِيدُ بْنُ زَوْرَانَ رَوَى عَنْهُ حَجَّاجُ بْنُ حَجَّاحٍ وَأَبُو الْمَلِيحِ الرَّقِّيُّ
Безгә [Әбу Тәүбә, әр-Рабиъ бин Нәфи] безгә [Әбу әл-Мәлих] [Әл-Вәлид бин Зәуран] [Әнәс бин Мәлик] сөйләгәнчә, Аллаһның Пәйгамбәре саллаһу галәйһи вәссәлам тәһарәт алганда учына су алып, ияк астына куйган, аннары сакаллары арасына куйган һәм: «Раббым әз-зә вәҗҗәллә миңа шулай боерган», – дигән. Әбу Давыт болай дигән: «Хәҗҗәҗ бин Зәуран һәм Әбу әл-Мәлих әр-Ракидан риваять кылган».
Imam Abu Dawud : 125
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ ثَوْرٍ عَنْ رَاشِدِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ ثَوْبَانَ قَالَبَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَرِيَّةً فَأَصَابَهُمْ الْبَرْدُ فَلَمَّا قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَهُمْ أَنْ يَمْسَحُوا عَلَى الْعَصَائِبِ وَالتَّسَاخِينِ
Безгә [Әхмәд бин Мөхәммәд бин Хәнбәл] безгә [Яхья бин Сәгыйд], [Цаур], [Рәшит бин Сәгъд], [Цаубан], ул болай диде: Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам бервакыт гаскәр җибәрде - ансыз сугышырга -, аннары алар салкын һавада калдылар. Шуңа күрә алар Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам янына килгәч, ул аларга чалмаларын һәм хуфларын сөртергә кушты.
Imam Abu Dawud : 126
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ حَدَّثَنِي مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ أَبِي مَعْقِلٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَوَضَّأُ وَعَلَيْهِ عِمَامَةٌ قِطْرِيَّةٌ فَأَدْخَلَ يَدَهُ مِنْ تَحْتِ الْعِمَامَةِ فَمَسَحَ مُقَدَّمَ رَأْسِهِ وَلَمْ يَنْقُضْ الْعِمَامَةَ
Безгә [Әхмәд бин Салих] безгә [Ибн Вәхб] безгә [Мөавия бин Шалих]дән [Габдел Азиз бин Мөслим]дән [Әбу Мә'кил]дән [Әнәс бин Малик]дән ул болай диде: Мин бервакыт Пәйгамбәрнең (саллаллаху алейхи һәм сәләм) чалма киеп тәһарәт алганын күрдем, ул кулларын чалмасы астыннан чыгарды һәм чалмасын салмыйча башының алгы өлешен сөртте.
Imam Abu Dawud : 127
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحُبُلِيِّ عَنْ الْمُسْتَوْرِدِ بْنِ شَدَّادٍ قَالَرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا تَوَضَّأَ يَدْلُكُ أَصَابِعَ رِجْلَيْهِ بِخِنْصَرِهِ
Безгә [Кутәйбә бин Сәид] безгә [Ибн Ләһи'а]дан [Йәзид бин Әмру]дан [Әбу Абдиррахман Әл-Хубулий]дан [Әл-Мустаурид бин Сәддад]дан ул болай диде: «Мин бервакыт Пәйгамбәрнең (салләллаһу галәйһи вәссәлам) тәһарәт алганда ике аягының бармакларын кечкенә бармагы белән ышкыганын күрдем».
Imam Abu Dawud : 128
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ بْنُ يَزِيدَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ حَدَّثَنِي عَبَّادُ بْنُ زِيَادٍ أَنَّ عُرْوَةَ بْنَ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَاهُ الْمُغِيرَةَ يَقُولُعَدَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا مَعَهُ فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ قَبْلَ الْفَجْرِ فَعَدَلْتُ مَعَهُ فَأَنَاخَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَتَبَرَّزَ ثُمَّ جَاءَ فَسَكَبْتُ عَلَى يَدِهِ مِنْ الْإِدَاوَةِ فَغَسَلَ كَفَّيْهِ ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ ثُمَّ حَسَرَ عَنْ ذِرَاعَيْهِ فَضَاقَ كُمَّا جُبَّتِهِ فَأَدْخَلَ يَدَيْهِ فَأَخْرَجَهُمَا مِنْ تَحْتِ الْجُبَّةِ فَغَسَلَهُمَا إِلَى الْمِرْفَقِ وَمَسَحَ بِرَأْسِهِ ثُمَّ تَوَضَّأَ عَلَى خُفَّيْهِ ثُمَّ رَكِبَ فَأَقْبَلْنَا نَسِيرُ حَتَّى نَجِدَ النَّاسَ فِي الصَّلَاةِ قَدْ قَدَّمُوا عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَوْفٍ فَصَلَّى بِهِمْ حِينَ كَانَ وَقْتُ الصَّلَاةِ وَوَجَدْنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ وَقَدْ رَكَعَ بِهِمْ رَكْعَةً مِنْ صَلَاةِ الْفَجْرِ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَفَّ مَعَ الْمُسْلِمِينَ فَصَلَّى وَرَاءَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ الرَّكْعَةَ الثَّانِيَةَ ثُمَّ سَلَّمَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي صَلَاتِهِ فَفَزِعَ الْمُسْلِمُونَ فَأَكْثَرُوا التَّسْبِيحَ لِأَنَّهُمْ سَبَقُوا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالصَّلَاةِ فَلَمَّا سَلَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَهُمْ قَدْ أَصَبْتُمْ أَوْ قَدْ أَحْسَنْتُمْ
Безгә [Әхмәд бин Салих] безгә [Абдулла бин Вахб] безгә [Юныс бин Язид] сөйләгәнчә, [Ибн Шиһаб] миңа [Әббәд бин Зияд] аңа [Урва бин Әл-Мугирә бин Сөгъбә] әйткәнчә, ул бервакыт [әтисе Әл-Мугирә] әйткәнчә; ул болай дигән: «Таң атар алдыннан Тәбук сугышында Аллаһның Рәсүле саллаһу галәйһи вәссәлам бер тапкыр юлдашлары юлыннан адашты, шуңа күрә мин дә аның белән бергә юлдан тайпылдым». Аннары Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам машинасын кабызды, аннары тизәк чыгарды. Эшен тәмамлагач, мин аның кулларына савыттан су сиптем. Ул учларын юды, аннары битен юды. Шуннан соң ул киеменең ачык һәм кысылган ике җиңен төреп, аларны кире салды, аннары кием астыннан чыгарды, аннары кулларын терсәкләренә кадәр юды, башын сөртте, аннары хуфының өстен сөртте». Шуннан соң ул машинага утырды, һәм без сәяхәтебезне дәвам иттек, намаз укучы кешеләрне - дусларны - тапканчы. Алар Абдуррахман бин Ауфны имам итеп билгеләделәр, ул алар белән вакыт башында намаз укыды һәм без Абдуррахман бин Ауфның алар белән бер рәкәгать иртәнге намаз укыганын күрдек. Шулай итеп, Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам мөселманнар белән бергә шәфкәгә керде һәм икенче рәкәгать өчен Абдуррахман бин Ауф артында намаз укыды. Абдуррахман аны сәламләгәннән соң, Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәлам намазны тәмамлау өчен торып басты. Шулай итеп, кинәт мөселманнар гаҗәпләнделәр, аннары күбесе "Сөбхәнәллаһ" укыды, чөнки алар Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәламнән алда намаз укыганнар иде. Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам аны сәламләгәннән соң, ул аларга: "Сезнең эшегез дөрес" яки "Сезнең эшегез яхшы" диде.
Imam Abu Dawud : 129
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى يَعْنِي ابْنَ سَعِيدٍ ح و حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ عَنْ التَّيْمِيِّ حَدَّثَنَا بَكْرٌ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ ابْنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ وَمَسَحَ نَاصِيَتَهُ وَذَكَرَ فَوْقَ الْعِمَامَةِقَالَ عَنْ الْمُعْتَمِرِ سَمِعْتُ أَبِي يُحَدِّثُ عَنْ بَكْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ ابْنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ الْمُغِيرَةِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَمْسَحُ عَلَى الْخُفَّيْنِ وَعَلَى نَاصِيَتِهِ وَعَلَى عِمَامَتِهِ قَالَ بَكْرٌ وَقَدْ سَمِعْتُهُ مِنِ ابْنِ الْمُغِيرَةِ
Безгә [Мөсаддад] безгә [Яхья бин Сәгыйд] хәдис сөйләгән. Һәм безгә [Мөсаддад] безгә [Әл-Му'тамир] әт-Таймидән] безгә [Бәкр] әт-Хәсәннән] [Ибн Әл-Мугира бин Сю'бадан] [Әл-Мугира бин Сю'бадан] Аллаһның Пәйгамбәре саллаһу галәйһи вәссәлам тәһарәт алган һәм башының өске өлешен сөрткән дип сөйләгән. Һәм Мугира чалмасына сөрткән дип әйткән. Ул [Әл-Му'тамирдан]: Мин [әтемнең] [Бәкр бин Абдулладан] [Әл-Хәсәннән] [Ибн Әл-Мугира бин Сю'бадан] [Әл-Мугирадан] Аллаһның Пәйгамбәре саллаһу галәйһи вәссәламнең ике хуфның өске өлешен һәм таҗның өске өлешен, шулай ук чалмасының өске өлешен сөрткән дип хәдис сөйләгәнен ишеттем, диде. Бәкер әйтте: Чыннан да, мин моны Ибн әл-Мугирәдән ишеттем.
Imam Abu Dawud : 130
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ الشَّعْبِيِّ قَالَ سَمِعْتُ عُرْوَةَ بْنَ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ يَذْكُرُ عَنْ أَبِيهِ قَالَكُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي رَكْبِهِ وَمَعِي إِدَاوَةٌ فَخَرَجَ لِحَاجَتِهِ ثُمَّ أَقْبَلَ فَتَلَقَّيْتُهُ بِالْإِدَاوَةِ فَأَفْرَغْتُ عَلَيْهِ فَغَسَلَ كَفَّيْهِ وَوَجْهَهُ ثُمَّ أَرَادَ أَنْ يُخْرِجَ ذِرَاعَيْهِ وَعَلَيْهِ جُبَّةٌ مِنْ صُوفٍ مِنْ جِبَابِ الرُّومِ ضَيِّقَةُ الْكُمَّيْنِ فَضَاقَتْ فَادَّرَعَهُمَا ادِّرَاعًا ثُمَّ أَهْوَيْتُ إِلَى الْخُفَّيْنِ لِأَنْزَعَهُمَا فَقَالَ لِي دَعْ الْخُفَّيْنِ فَإِنِّي أَدْخَلْتُ الْقَدَمَيْنِ الْخُفَّيْنِ وَهُمَا طَاهِرَتَانِ فَمَسَحَ عَلَيْهِمَاقَالَ أَبِي قَالَ الشَّعْبِيُّ شَهِدَ لِي عُرْوَةُ عَلَى أَبِيهِ وَشَهِدَ أَبُوهُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدَّثَنَا هُدْبَةُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ الْحَسَنِ وَعَنْ زُرَارَةَ بْنِ أَوْفَى أَنَّ الْمُغِيرَةَ بْنَ شُعْبَةَ قَالَ تَخَلَّفَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ هَذِهِ الْقِصَّةَ قَالَ فَأَتَيْنَا النَّاسَ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ يُصَلِّ بِهِمْ الصُّبْحَ فَلَمَّا رَأَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرَادَ أَنْ يَتَأَخَّرَ فَأَوْمَأَ إِلَيْهِ أَنْ يَمْضِيَ قَالَ فَصَلَّيْتُ أَنَا وَالنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَلْفَهُ رَكْعَةً فَلَمَّا سَلَّمَ قَامَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى الرَّكْعَةَ الَّتِي سُبِقَ بِهَا وَلَمْ يَزِدْ عَلَيْهَا قَالَ أَبُو دَاوُد أَبُو سَعِيدٍ الْخُدْرِيُّ وَابْنُ الزُّبَيْرِ وَابْنُ عُمَرَ يَقُولُونَ مَنْ أَدْرَكَ الْفَرْدَ مِنْ الصَّلَاةِ عَلَيْهِ سَجْدَتَا السَّهْوِ
Безгә [Мөсаддад] безгә [Гайсә бин Юныс] миңа [әтием] [Әш-Шәгъбидән] сөйләде, ул болай диде: "Мин бервакыт [Урва бин Әл-Мугирә бин Сөгъбә]нең [әтисеннән] бу хакта сөйләгәнен ишеттем, ул болай диде: "Без бервакыт Пәйгамбәр галәйһиссәлам белән бер төркемдә идек, һәм мин су савытын күтәреп бардым. Аннары ул бәдрәфкә китте. Ул килгәч, мин аны су савытын алып килгәндә очраттым. Мин аңа су сиптем, аннары ул учларын һәм битен юды. Аннары ул ике кулын чыгарырга җыена иде, ә ул тар җиңле Рим йон халаты кигән иде, шуңа күрә ул ике кулын да җибәрә иде. Шуннан соң мин аның ике хуфына карап, аларны салырга булдым. Шуңа күрә ул миңа әйтте: "Ике хуфны калдыр, чөнки мин аякларымны ике хуфка да чиста булганда салдым, ул ике хуфның өске өлешен генә сөртте. Әтием әйтте: Әш-Шәгъби болай диде: Урва миңа әтисе турында шаһитлек бирде, ә әтисе Рәсүлүллаһ саллаһу галәйһи вәссәлам турында шаһитлек бирде, безгә [Хубдә бин Халид] безгә [Хаммам], [Катада], [Әл Хәсән], [Зурара бин Әуфа]дан [Әл-Мугирә бин Шөгъбә] болай диде: Рәсүлүллаһ саллаһу галәйһи вәссәлам бервакыт соңга калды..., аннары ул бу хикәяне сөйләде, ул болай диде: "Аннары без кешеләр янына бардык, һәм Абдуррахман бин Әуф алар белән иртәнге намаз укый булып чыкты. Абдуррахман Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламне күргәч, ул артка чигенергә җыенды, ләкин ул аңа намазын дәвам итәргә ишарә ясады. Ул болай ди: "Мин һәм Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам Абдуррахман артыннан бер рәкәгать намаз укыдык, ул аны сәламләгәч, Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам калган намазны укырга торды, һәм ул аңа өстәмә намаз укымады." Әбу Дауд болай диде: Әбү Сәгыйд әл-Худри, Ибн әз-Зүбәйр һәм Ибн Гомәр әйтүенчә, имам белән бергә булганнан соң ялгызы гына намаз укыган кеше сәһв өчен сәҗдә кылырга тиеш.
Imam Abu Dawud : 131
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي بَكْرٍ يَعْنِي ابْنَ حَفْصِ بْنِ عُمَرَ بْنِ سَعْدٍ سَمِعَ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ السُّلَمِيِّأَنَّهُ شَهِدَ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَوْفٍ يَسْأَلُ بِلَالًا عَنْ وُضُوءِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ كَانَ يَخْرُجُ يَقْضِي حَاجَتَهُ فَآتِيهِ بِالْمَاءِ فَيَتَوَضَّأُ وَيَمْسَحُ عَلَى عِمَامَتِهِ وَمُوقَيْهِقَالَ أَبُو دَاوُد هُوَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ مَوْلَى بَنِي تَيْمِ بْنِ مُرَّةَ
Безгә [Убәйдуллаһ бин Муаз] безгә [әтием] безгә [Сүбә]гә [Әбу Бәкер бин Хафш бин Гомәр бин Сәгъд] сөйләгән. Ул [Әбу Габдуллаһ]дан [Әбу Габдуллаһ әс-Сулами] бервакыт Габдуллаһ бин Ауфның [Билалдан] Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәламнең тәһарәте турында сораганын ишеткән. Аннары Билал: "Ул бервакыт бәдрәфкә чыкты, аннары мин аңа су алып килдем, аннары ул тәһарәт алды һәм чалмасын һәм ике аяк киемен сөртте", - дигән. Әбу Давыт: "Ул Әбу Габдуллаһ, Бани Тәим бин Мурраның элеккеге сахае", - дигән.
Imam Abu Dawud : 132
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْحُسَيْنِ الدِّرْهَمِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ دَاوُدَ عَنْ بُكَيْرِ بْنِ عَامِرٍ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ بْنِ عَمْرِو بْنِ جَرِيرٍ أَنَّ جَرِيرًابَالَ ثُمَّ تَوَضَّأَ فَمَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ وَقَالَ مَا يَمْنَعُنِي أَنْ أَمْسَحَ وَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمْسَحُ قَالُوا إِنَّمَا كَانَ ذَلِكَ قَبْلَ نُزُولِ الْمَائِدَةِ قَالَ مَا أَسْلَمْتُ إِلَّا بَعْدَ نُزُولِ الْمَائِدَةِ
Безгә [Әли бин Хөсәен әд-Дирһәми] безгә [Ибн Давыт]дан [Букайр бин Әмир]дан [Әбу Зуръа бин Әмрү бин Җарир]га болай дип сөйләгән: [Җарир] бер тапкыр сидек җыйган, аннары тәһарәт алган, аннары хуфының өстен сөрткән һәм: "Аллаһның Илчесенең (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!) аны сөрткәнен күргән булсам да, аны сөртергә нәрсә комачаулый?" - дип сораган. Сәхәбәләр: "Ике хуфны сөртү "Мәидә" сүрәсендәге аять иңгәнче булган", - диделәр, шуңа күрә ул: "Мин Исламны "Мәидә" сүрәсе иңгәннән соң гына кабул иттем", - дип җавап бирде.
Imam Abu Dawud : 133
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ وَأَحْمَدُ بْنُ أَبِي شُعَيْبٍ الْحَرَّانِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا دَلْهَمُ بْنُ صَالِحٍ عَنْ حُجَيْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ ابْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ أَبِيهِأَنَّ النَّجَاشِيَّ أَهْدَى إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خُفَّيْنِ أَسْوَدَيْنِ سَاذَجَيْنِ فَلَبِسَهُمَا ثُمَّ تَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَيْهِمَاقَالَ مُسَدَّدٌ عَنْ دَلْهَمِ بْنِ صَالِحٍ قَالَ أَبُو دَاوُد هَذَا مِمَّا تَفَرَّدَ بِهِ أَهْلُ الْبَصْرَةِ
Безгә [Мөсаддад] һәм [Әхмәд бин Сөгаиб әл-Харрани] сөйләгәнчә, алар икесе дә болай дигәннәр: Безгә [Ваки] безгә [Дәлһәм бин Салих], [Хөҗәйр бин Абдуллаһ], [Ибн Бурайда], [аның әтисе] әйткәнчә, Нәҗаси патшасы бервакыт Рәсүлүллаһка саллаһу галәйһи вәссәламгә шома кара аяк киеме бүләк иткән, ул аларны кигән, аннары тәһарәт алган һәм икесенең дә өске өлешен сөрткән. Мөсәддад әйткәнчә; Дәлһәм бин Салихтан. Әбу Давыт әйткәнчә; моңа Басра халкы гына риваять иткән хәдисләр дә керә.
Imam Abu Dawud : 134
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا ابْنُ حَيٍّ هُوَ الْحَسَنُ بْنُ صَالِحٍ عَنْ بُكَيْرِ بْنِ عَامِرٍ الْبَجَلِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي نُعْمٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنَسِيتَ قَالَ بَلْ أَنْتَ نَسِيتَ بِهَذَا أَمَرَنِي رَبِّي عَزَّ وَجَلَّ
Безгә [Әхмәд бин Юныс] безгә [Ибн Хәйй, ягъни Әл Хәсән бин Салих], [Букаир бин Әмир Әл-Бәҗали], [Абдуррахман бин Әбу Нуъм], [Әл-Мугирә бин Шюъба]дан риваять кылды: Аллаһның Рәсүле (саллаллаһу галәйһи вәссәлам) бервакыт тәһарәт алганда хуфның өстен сөрткән, шуңа мин: "Әй Аллаһның Илчесе, оныттыгызмы?" - дип сорадым. Ул: "Онытканнар да, Раббым Әзза вә Җәллаһ миңа шуны эшләргә боерды", - дип җавап бирде.
Imam Abu Dawud : 135
حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْحَكَمِ وَحَمَّادٌ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيِّ عَنْ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْمَسْحُ عَلَى الْخُفَّيْنِ لِلْمُسَافِرِ ثَلَاثَةُ أَيَّامٍ وَلِلْمُقِيمِ يَوْمٌ وَلَيْلَةٌقَالَ أَبُو دَاوُد رَوَاهُ مَنْصُورُ بْنُ الْمُعْتَمِرِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ بِإِسْنَادِهِ قَالَ فِيهِ وَلَوْ اسْتَزَدْنَاهُ لَزَادَنَا
Безгә [Хафш бин Гомәр] безгә [Сыуба] [Әл-Хаккам] һәм [Хаммад] [Ибраһим] [Әбу Габдулла әл-Җәдәли] [Хузәйман бин Сабит] Пәйгамбәр саллаллоҳу аләйһи вәссәламнән: «Сәфәр өчен бер пар хуф сөртү өч көнгә, ә калган кеше өчен бер көн һәм бер төнгә», – диде. Әбу Давыт болай диде: [Мансур бин Әл-Му'тамир] [Ибраһим әт-Тайми] үзенең иснады белән риваять итеп, ул аңа әйтте: «Әгәр без аннан күбрәк сорасак, ул безгә өстәмә вакыт бирәчәк».
Imam Abu Dawud : 136
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مَعِينٍ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ الرَّبِيعِ بْنِ طَارِقٍ أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ رَزِينٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ أَيُّوبَ بْنِ قَطَنٍ عَنْ أُبَيِّ بْنِ عِمَارَةَقَالَ يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَكَانَ قَدْ صَلَّى مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلْقِبْلَتَيْنِ أَنَّهُ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَمْسَحُ عَلَى الْخُفَّيْنِ قَالَ نَعَمْ قَالَ يَوْمًا قَالَ يَوْمًا قَالَ وَيَوْمَيْنِ قَالَ وَيَوْمَيْنِ قَالَ وَثَلَاثَةً قَالَ نَعَمْ وَمَا شِئْتَقَالَ أَبُو دَاوُد رَوَاهُ ابْنُ أَبِي مَرْيَمَ الْمِصْرِيُّ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَيُّوبَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ رَزِينٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَزِيدَ بْنِ أَبِي زِيَادٍ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ نُسِيٍّ عَنْ أُبَيِّ بْنِ عِمَارَةَ قَالَ فِيهِ حَتَّى بَلَغَ سَبْعًا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ وَمَا بَدَا لَكَ قَالَ أَبُو دَاوُد وَقَدْ اخْتُلِفَ فِي إِسْنَادِهِ وَلَيْسَ هُوَ بِالْقَوِيِّ وَرَوَاهُ ابْنُ أَبِي مَرْيَمَ وَيَحْيَى بْنُ إِسْحَقَ السَّيْلَحِينِيُّ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَيَّوبَ وَقَدْ اخْتُلِفَ فِي إِسْنَادِهِ
Безгә сөйләде [Яхья бин Мәин] безгә сөйләде ['Әмру бин Әр-Раби бин Тарик] безгә сөйләде [Яхья бин Әйюб]дан [Абдуррахман бин Разин]дан [Мөхәммәд бин Язид]дан [Әййуб бин Катан]дан [Убәй бин Имара]дан Яхъя бин Әйюб әйтте, ул бервакыт Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам белән ике кыйблага карап намаз укыган кеше иде. Ул: "Әйе, Аллаһның Илчесе, мин ике хуфны да сөртеп аламмы?" - дип сорады. Ул: "Әйе", - дип җавап бирде. Ул тагын сорады; "Бер көнме?" Ул: "Әйе, бер көнме?" - дип җавап бирде. Ул тагын сорады; "Ике көнме?" Ул җавап бирде: "Әйе, ике көнме?" Ул тагын сорады; "Әйе, ике көнме?" Ул җавап бирде. Ул тагын сорады; "Өч көнме?" Ул җавап бирде: "Әйе, теләгәнчә!" Әбу Дауд болай диде: Бу хәдисне [Ибн Әби Мәрьям Әл-Мишри] [Яхья бин Әйюбтан] [Абдуррахман бин Разиннан] [Мөхәммәд бин Язид бин Әби Зиядтан] [Убада бин Нусийдан] [Убәй бин Иммарадан] ул анда болай диде: Җиде саны искә алынганчы, һәм Пәйгамбәр саллаллоҳу гаебле һәм сәлләм: "Әйе, сез теләгәнчә", - дип җавап бирде. Әбу Дауд болай диде: "Бу хәдиснең иснады бәхәсле, һәм бу хәдис көчле түгел, һәм аны [Ибн Әби Мәрьям] һәм [Яхья бин Исхак Әс-Сәйләһини] [Яхья бин Әйюбтан] да риваять иттеләр, һәм иснады да бәхәсле."
Imam Abu Dawud : 137
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ عَنْ وَكِيعٍ عَنْ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ عَنْ أَبِي قَيْسٍ الْأَوْدِيِّ هُوَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ ثَرْوَانَ عَنْ هُزَيْلِ بْنِ شُرَحْبِيلَ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى الْجَوْرَبَيْنِ وَالنَّعْلَيْنِقَالَ أَبُو دَاوُد كَانَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ لَا يُحَدِّثُ بِهَذَا الْحَدِيثِ لِأَنَّ الْمَعْرُوفَ عَنْ الْمُغِيرَةِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ قَالَ أَبُو دَاوُد وَرُوِيَ هَذَا أَيْضًا عَنْ أَبِي مُوسَى الْأَشْعَرِيِّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ مَسَحَ عَلَى الْجَوْرَبَيْنِ وَلَيْسَ بِالْمُتَّصِلِ وَلَا بِالْقَوِيِّ قَالَ أَبُو دَاوُد وَمَسَحَ عَلَى الْجَوْرَبَيْنِ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ وَابْنُ مَسْعُودٍ وَالْبَرَاءُ بْنُ عَازِبٍ وَأَنَسُ بْنُ مَالِكٍ وَأَبُو أُمَامَةَ وَسَهْلُ بْنُ سَعْدٍ وَعَمْرُو بْنُ حُرَيْثٍ وَرُوِيَ ذَلِكَ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ وَابْنِ عَبَّاسٍ
Безгә [Госман бин Әбу Сяйбә] [Ваки] дан [Суфиян Әс-Цаури] дан [Әбу Кайс Әл Ауди, ягъни Абдуррахман бин Царван] дан [Хузайл бин Сюрахбил] дан [Әл-Мугирә бин Сюгъбә] дан Рәсүлүллаһ галәйһиссәлам тәһарәт алган һәм ике оекбашының һәм сандалиларының өстен сөрткән дип сөйләгәннәр. Әбу Давыт болай дигән: Абдуррахман бин Мәһди бу хәдисне сөйләмәгән, чөнки Мугирәдән билгеле булганча, Пәйгамбәр саллаһу галәйһиссәлам ике хуфның өстен сөрткән. Әбу Давыт болай дигән: Һәм бу шулай ук Әбу Муса Әл-Асияридан Пәйгамбәр саллаһу галәйһиссәламнән риваять ителгән: ул ике оекбашның өстен сөрткән. Ләкин бу хәдис дәвамлы түгел һәм көчле түгел. Әбу Давыт болай дигән: Оекбашларының өстенә мәхшәр кылган сәхабәләрдән Али ибн Әби Талиб, Ибн Мәсгуд, Әл-Бара ибн Азиб, Әнәс ибн Мәлик, Әбу Өмәмә, Сәхл ибн Сәгъд һәм Әмр ибн Һурайс бар иде. Бу хәбәр Гомәр ибн әл-Хаттаб һәм Ибн Аббастан да риваять ителгән.
Imam Abu Dawud : 138
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ وَعَبَّادُ بْنُ مُوسَى قَالَا حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ يَعْلَى بْنِ عَطَاءٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ عَبَّادٌ قَالَ أَخْبَرَنِي أَوْسُ بْنُ أَبِي أَوْسٍ الثَّقَفِيُّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى نَعْلَيْهِ وَقَدَمَيْهِ وَقَالَ عَبَّادٌ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَى كِظَامَةَ قَوْمٍ يَعْنِي الْمِيضَأَةَ وَلَمْ يَذْكُرْ مُسَدَّدٌ الْمِيضَأَةَ وَالْكِظَامَةَ ثُمَّ اتَّفَقَا فَتَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى نَعْلَيْهِ وَقَدَمَيْهِ
[Мөсаддад] һәм ['Әббад бин Муса] безгә сөйләделәр, алар икесе дә әйттеләр; [Хөсәйм] безгә [Йә'ла бин Әсәдән] сөйләде, [аның әтисеннән] - диде Әббад - миңа [Әүс бин Әүс Әс-Сакафи] Аллаһның Илчесе салләллаһу галәйһи вәссәламнең тәһарәт алганын һәм аякларына сөрткәнен хәбәр итте. Әббад болай диде: Мин бервакыт Аллаһның Илчесе салләллаһу галәйһи вәссәламнең бер халыкның тәһарәт алган урынына килгәнен күрдем, ләкин Мөсәддад тәһарәт алган урын турында әйтмәде, аннары алар икесе дә бу сүзгә кушылдылар; аннары ул тәһарәт алган һәм аякларына һәм аякларына сөрткән.
Imam Abu Dawud : 139
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ الْبَزَّازُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الزِّنَادِ قَالَ ذَكَرَهُ أَبِي عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَمْسَحُ عَلَى الْخُفَّيْنِو قَالَ غَيْرُ مُحَمَّدٍ عَلَى ظَهْرِ الْخُفَّيْنِ
Безгә [Мөхәммәд бин Әш-Шабба әл-Баззаз] безгә [Абдуррахман бин Әбу әз-Зинад] болай дип сөйләде: [Әтием] [Урва бин әз-Зүбәйрдән] [Әл-Мугирә бин Шюгъбадан] Аллаһның Пәйгамбәре саллаллоҳу аләйһи вәссәламнең ике хуфны да сөрткәнен сөйләде. Шул ук вакытта, Мөхәммәдне искә алудан тыш, ул ике хуфның да өстен сөртте.
Imam Abu Dawud : 140
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ حَدَّثَنَا حَفْصٌ يَعْنِي ابْنَ غِيَاثٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَبْدِ خَيْرٍ عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَلَوْ كَانَ الدِّينُ بِالرَّأْيِ لَكَانَ أَسْفَلُ الْخُفِّ أَوْلَى بِالْمَسْحِ مِنْ أَعْلَاهُ وَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمْسَحُ عَلَى ظَاهِرِ خُفَّيْهِحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ عَنْ الْأَعْمَشِ بِإِسْنَادِهِ بِهَذَا الْحَدِيثِ قَالَ مَا كُنْتُ أَرَى بَاطِنَ الْقَدَمَيْنِ إِلَّا أَحَقَّ بِالْغَسْلِ حَتَّى رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمْسَحُ عَلَى ظَهْرِ خُفَّيْهِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْحَدِيثِ قَالَ لَوْ كَانَ الدِّينُ بِالرَّأْيِ لَكَانَ بَاطِنُ الْقَدَمَيْنِ أَحَقَّ بِالْمَسْحِ مِنْ ظَاهِرِهِمَا وَقَدْ مَسَحَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى ظَهْرِ خُفَّيْهِ وَرَوَاهُ وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ بِإِسْنَادِهِ قَالَ كُنْتُ أَرَى أَنَّ بَاطِنَ الْقَدَمَيْنِ أَحَقُّ بِالْمَسْحِ مِنْ ظَاهِرِهِمَا حَتَّى رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمْسَحُ عَلَى ظَاهِرِهِمَا قَالَ وَكِيعٌ يَعْنِي الْخُفَّيْنِ وَرَوَاهُ عِيسَى بْنُ يُونُسَ عَنْ الْأَعْمَشِ كَمَا رَوَاهُ وَكِيعٌ وَرَوَاهُ أَبُو السَّوْدَاءِ عَنْ ابْنِ عَبْدِ خَيْرٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ رَأَيْتُ عَلِيًّا تَوَضَّأَ فَغَسَلَ ظَاهِرَ قَدَمَيْهِ وَقَالَ لَوْلَا أَنِّي رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَفْعَلُهُ وَسَاقَ الْحَدِيثَ
Безгә [Мөхәммәд бин Әл-Әлә] безгә [Хафш бин Гыйятс], [Әл-А'маси], [Әбу Исхак], ['Абду Хәйр], [Али радиаллаһу 'анһу] сөйләгән: Әгәр дин - Ислам - акылга нигезләнгән булса, аяк киеменең аскы өлешен сөртү өстен түгел, ә аяк киеменең аскы өлешен сөртү дөресрәк булыр иде, һәм мин Пәйгамбәрнең саллаһу галәйһи вәссәламнең ике хуфының өстен сөрткәнен күрдем. Безгә [Мөхәммәд бин Рафи], [Яхья бин Әдәм] сөйләгән: Безгә [Язид бин Габдел Азиз], [Әл-А'маси] үз иснады белән бу хәдис белән сөйләгәннән соң, ул -Али - болай дигән: Мин аяк табаннары юарга яраклырак дип беркайчан да күз алдына китермәгән идем, Пәйгамбәрнең саллаһу галәйһи вәссәламнең ике хуфының өстен сөрткәнен күргәнче. Безгә [Мөхәммәд бин Әл-Әлә] безгә [Хафш бин Гыйятс] Әл-Амасидан бу хәдисне сөйләгән, ул -Али- болай дигән: Әгәр дин - Ислам - акыл нәтиҗәләренә нигезләнгән булса, аякларның эчке ягы өске өлешкә караганда сөртү өчен күбрәк яраклы булыр иде. Һәм чыннан да Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам ике хуфняның өске өлешен сөрткән. Һәм [Ваки] [Әл-Амаси] хатыны белән риваять кылганда, ул -Али- болай дигән: Мин бервакыт аяк табаннарының аскы өлеше өске өлешкә караганда сөртү өчен күбрәк яраклы дип уйлаган идем, хәтта Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнең икесенең дә тышкы ягын - өске өлешен - сөрткәнен күргәнче. Вәки' болай дигән: Бу ике хуф дигәнне аңлата. Һәм [Гайсә бин Юныс] [Әл-Амаси]дан Вәки' һәм [Әбу Әс-Сауда'] [Ибн Әбди Хәйр] [әтисеннән] риваять иткәнчә, ул болай дигән: Мин бервакыт Алинең тәһарәт алганын күрдем, ул аяк табаннарының тышкы ягын - өске өлешен - юды һәм: "Әгәр мин Рәсүлүллаһ саллаллаһу галәйһи вәссәламнең моны эшләгәнен күрмәгән булсам, ..." - диде, аннары ул шул хәдисне искә алды.