Imam Abu Dawud (الامام ابو داود) - 4590 හදීස්
හදීස්
Imam Abu Dawud : 721
حَدَّثَنَا مُؤَمَّلُ بْنُ الْفَضْلِ الْحَرَّانِيُّ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ ح و حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُسْهِرٍ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ السَّرْحِ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ بَكْرٍ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُصْعَبٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ كُلُّهُمْ عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ عَنْ عَطِيَّةَ بْنِ قَيْسٍ عَنْ قَزَعَةَ بْنِ يَحْيَى عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقُولُ حِينَ يَقُولُ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ اللَّهُمَّ رَبَّنَا لَكَ الْحَمْدُ مِلْءَ السَّمَاءِ قَالَ مُؤَمَّلٌ مِلْءَ السَّمَوَاتِ وَمِلْءَ الْأَرْضِ وَمِلْءَ مَا شِئْتَ مِنْ شَيْءٍ بَعْدُ أَهْلَ الثَّنَاءِ وَالْمَجْدِ أَحَقُّ مَا قَالَ الْعَبْدُ وَكُلُّنَا لَكَ عَبْدٌ لَا مَانِعَ لِمَا أَعْطَيْتَ زَادَ مَحْمُودٌ وَلَا مُعْطِيَ لِمَا مَنَعْتَ ثُمَّ اتَّفَقُوا وَلَا يَنْفَعُ ذَا الْجَدِّ مِنْكَ الْجَدُّ وَقَالَ بِشْرٌ رَبَّنَا لَكَ الْحَمْدُ لَمْ يَقُلْ اللَّهُمَّ لَمْ يَقُلْ مَحْمُودٌ اللَّهُمَّ قَالَ رَبَّنَا وَلَكَ الْحَمْدُ
[මුඅම්මාල් බින් අල් ෆද්ල් අල් හරානි] අපට [අල් වලීද්] ගැන පවසා ඇත. තවත් මාර්ගයකින් විස්තර කර ඇත, [මහ්මුද් බින් කාලිද්] අපට [අබු මුෂීර්] ගැන පවසා ඇත. එය තවත් මාර්ගයකින් විස්තර කර ඇත, එය අපට [ඉබ්නු අස් සාර්] අපට [බිසීර් බින් බක්ර්] ගැන පවසා ඇත. එය තවත් මාර්ගයකින් විස්තර කර ඇත, එය අපට [අබ්දුල්ලා බින් යූසුෆ්] [අතියා බින් කයිස්] [කසාආ බින් යාහියා] [අබු සායිද් අල් කුද්රි] [සයිද් බින් අබ්දුල් අසීස්] [අබු සායිද් බින් යූසුෆ්] ගැන සියල්ල අපට පවසා ඇත. රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් 'සමිඅල්ලාහු ලිමන් හමිදා' යැයි පැවසූ විට ඔහු 'රබ්බානා ලකල් හම්දු මිල්`ස් සමායි' සමඟ ඉදිරියට ගියේය - මුඅම්මිල් මෙසේ පැවසීය; මිල්`ස් සමාවතී- වමිල්`උල් අර්ද්ලි වමිල්`උ මාසයි`තා මින් සයා`ඉන් බ'දු අහ්ලුට්ස් ත්සානා`ඉ වල් මජ්දි අහක්කු මා කලාල් 'අබ්දු ව කුල්ලානා මා කලාල් 'අබ්දු ව කුල්ලානා ලකල් 'අබ්දු ලා මනී'අ ලිමා අ'තයිතා -ඕ අල්ලාහ් අපගේ රබ්, සියලු ප්‍රශංසා අහස සහ පොළොව මෙන් පිරී ඇති අතර ඔබ කැමති ඕනෑම දෙයක් මෙන් පිරී ඇත, ප්‍රශංසාව හා ගෞරවය ලැබිය යුතු අල්ලාහ්, සේවකයෙකු විසින් ප්‍රකාශ කළ යුතු වඩාත් සුදුසු වචන, අපි සියල්ලෝම ඔබගේ සේවකයින්, ඔබ දුන් දේ කිසිවෙකුට තහනම් කළ නොහැක-'. -මහ්මුද් තවදුරටත් පැවසීය- වලා මුතියා ලිමා මන'තා -එසේම කිසිවෙකුට ඔබ වළක්වන දේ ලබා දිය නොහැක-'. -එවිට ඔවුන්ගේ ඉතිහාසය නැවතත් ඉදිරියට යයි- WALAA YANFA'U DZAL JADDI MINKAL JADDU - ශ්‍රේෂ්ඨත්වය ඇති මිනිසුන්ට එය කිසිදා ප්‍රයෝජනයක් නොවේ, ඔබගෙන් ඒ ශ්‍රේෂ්ඨත්වයයි-'. බිසීර් පැවසුවේ; 'රබ්බානා ලකල් හම්දු - අපගේ රබ්බි, සියලු ප්‍රශංසාව ඔබ සතුයි-' යනුවෙන් සඳහන් නොවේ; 'අල්ලාහුම්මා'. මහමුද්ගේ ඉතිහාසයේ එලෙසම ඔහු කීවේ නැත; 'අල්ලාහුම්මා' නමුත් කියන්නේ; 'රබ්බනා වා ලකල් හම්දු'.
හදීස්
Imam Abu Dawud : 722
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ عَنْ مَالِكٍ عَنْ سُمَيٍّ عَنْ أَبِي صَالِحٍ السَّمَّانِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا قَالَ الْإِمَامُ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ فَقُولُوا اللَّهُمَّ رَبَّنَا لَكَ الْحَمْدُ فَإِنَّهُ مَنْ وَافَقَ قَوْلُهُ قَوْلَ الْمَلَائِكَةِ غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ
අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ පැවසූ බව අපට (අබ්දුල්ලාහ් බින් මස්ලමා) [මලික්] [සුමයියි] [අබු ෂාලිහ් අස් සම්මාන්] [අබු හුරෙයිරා] තුමාණෝ අපට දන්වා ඇත: 'ඉමාම් 'සමිඅල්ලාහු ලිමන් හමිදා' යැයි පවසන විට එය ඔබ විසින් පවසන්න; 'අල්ලාහුම්ම රබ්බාන ලකල් හම්දු' - අපගේ රබ් අල්ලාහ්, සියලු ප්‍රශංසා ඔබට පමණි - යමෙකුගේ වචන දේවදූතයාගේ වචන සමඟ සමපාත වේ නම්, ඔහුගේ අතීත පාපවලට සමාව ලැබේ'.
හදීස්
Imam Abu Dawud : 723
حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ عَمَّارٍ حَدَّثَنَا أَسْبَاطٌ عَنْ مُطَرِّفٍ عَنْ عَامِرٍ قَالَلَا يَقُولُ الْقَوْمُ خَلْفَ الْإِمَامِ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ وَلَكِنْ يَقُولُونَ رَبَّنَا لَكَ الْحَمْدُ
[බිසීර් බින් අම්මාර්] අපට [අස්බාත්] [මුතාරිෆ්] ගෙන් [අමීර්] ගෙන් අපට මෙසේ පැවසීය: 'මුස්ලිම්වරයෙකු ඉමාම් පිටුපසින් 'සමිඅල්ලාහු ලිමන් හමිදා' යැයි නොකියා, 'රබ්බානා ලකල් හම්දු - අපගේ රබ්, ඔබට පමණක් සියලු ප්‍රශංසා' යැයි පැවසිය යුතුය.'
හදීස්
Imam Abu Dawud : 724
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَسْعُودٍ حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ الْحُبَابِ حَدَّثَنَا كَامِلٌ أَبُو الْعَلَاءِ حَدَّثَنِي حَبِيبُ بْنُ أَبِي ثَابِتٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقُولُ بَيْنَ السَّجْدَتَيْنِ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي وَارْحَمْنِي وَعَافِنِي وَاهْدِنِي وَارْزُقْنِي
[මුහම්මද් බින් මස්'උද්] අපට පවසා ඇති බව [සයිද් බින් අල් කුබ්බාබ්] අපට පවසා ඇති බව [කාමිල් අබු අල් 'අලා`] අපට පවසා ඇති බව [සයිද් බින් ජුබයිර්] [ඉබ්නු අබ්බාස්] ගෙන් [හබීබ් බින් අබු තාබිත්] මට පවසා ඇති බව [නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් තම සුජූද් දෙක අතර 'අල්ලාහ් ගෆ්ෆිර් ලි වර්හම්නි ව'අෆිනි ව'අදිනි වර්සුක්නි' - අල්ලාහ්, මට සමාව, දයාව, සමෘද්ධිය, මඟ පෙන්වීම සහ පෝෂණය ලබා දෙන්න-' යනුවෙන් පැවසූ බව අපට පවසා ඇත.
හදීස්
Imam Abu Dawud : 725
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُتَوَكِّلِ الْعَسْقَلَانِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَنْبَأَنَا مَعْمَرٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُسْلِمٍ أَخِي الزُّهْرِيِّ عَنْ مَوْلًى لِأَسْمَاءَ ابْنَةِ أَبِي بَكْرٍ عَنْ أَسْمَاءَ بِنْتِ أَبِي بَكْرٍ قَالَتْسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ كَانَ مِنْكُنَّ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَلَا تَرْفَعْ رَأْسَهَا حَتَّى يَرْفَعَ الرِّجَالُ رُءُوسَهُمْ كَرَاهَةَ أَنْ يَرَيْنَ مِنْ عَوْرَاتِ الرِّجَالِ
[මුහම්මද් බින් අල් මුතවක්කිල් අල් අස්කලානි] අපට පවසා ඇති පරිදි [අබ්දුර්රාසාක්] අපට [ම'මර්] [අබ්දුල්ලාහ් බින් මුස්ලිම් ඔහුගේ සහෝදරයා වන අස් සුහ්රි] [ඔහුගේ හිටපු වහලෙකු වන අස්මා බින්ත් අබු බකර්] [අස්මා බින්ත් අබු බකර්] ගෙන් පවසා ඇති පරිදි ඔහු මෙසේ පැවසීය: අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් මෙසේ පවසනු මම අසා ඇත්තෙමි: 'ඔබ අතර සිටින කාන්තාවන් - අල්ලාහ් සහ අවසාන දිනය විශ්වාස කරන්නේ නම්, පිරිමින් තම හිස් ඔසවන්නට පෙර තම හිස ඔසවන්න එපා, මන්ද ඔවුන් පිරිමින්ගේ නිරුවත දකිනු ඇතැයි බියෙනි'.
හදීස්
Imam Abu Dawud : 726
حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ ابْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ الْبَرَاءِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ سُجُودُهُ وَرُكُوعُهُ وَقُعُودُهُ وَمَا بَيْنَ السَّجْدَتَيْنِ قَرِيبًا مِنْ السَّوَاءِ
නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ සුජූද් දෙක අතර සුජූද් කිරීම, නැමීම සහ වාඩි වීමේ කාලය ආසන්න වශයෙන් සමාන බව [හෆ්ෂ් බින් උමර්] අපට [අල් හකම්] [ඉබ්නු අබු ලයිලා] [අල් බර්රා`] වෙතින් [සියුබා] අපට පවසා ඇත.
හදීස්
Imam Abu Dawud : 727
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ وَحُمَيْدٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَمَا صَلَّيْتُ خَلْفَ رَجُلٍ أَوْجَزَ صَلَاةً مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي تَمَامٍ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا قَالَ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ قَامَ حَتَّى نَقُولَ قَدْ أَوْهَمَ ثُمَّ يُكَبِّرُ وَيَسْجُدُ وَكَانَ يَقْعُدُ بَيْنَ السَّجْدَتَيْنِ حَتَّى نَقُولَ قَدْ أَوْهَمَ
[මුසා බින් ඉස්මායිල්] අපට [හම්මාද්] අපට [තාබිත්] සහ [අනස් බින් මාලික්] වෙතින් [හුමයිඩ්] මෙසේ පැවසීය: 'මම කිසි විටෙකත් රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගේ සලාතයට වඩා කෙටි හා පරිපූර්ණ වූ කෙනෙකු පිටුපස යාච්ඤා කළේ නැත, රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් පැවසූ විට; 'සමිඅල්ලාහු ලිමන් හමිදා' ඔහු බොහෝ වේලාවක් සිටගෙන සිටියේය - අපි ඔහුට අමතක වී ඇතැයි සිතූ තෙක්, පසුව ඔහු තක්බීර් පවසා සුජූද් කළේය, ඔහු සුජූද් දෙකක් අතර වාඩි වූ නිසා අපි ඔහුට අමතක වී ඇතැයි සිතුවෙමු'.
හදීස්
Imam Abu Dawud : 728
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ وَأَبُو كَامِلٍ دَخَلَ حَدِيثُ أَحَدِهِمَا فِي الْآخَرِ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ هِلَالِ بْنِ أَبِي حُمَيْدٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ قَالَرَمَقْتُ مُحَمَّدًا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ أَبُو كَامِلٍ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الصَّلَاةِ فَوَجَدْتُ قِيَامَهُ كَرَكْعَتِهِ وَسَجْدَتِهِ وَاعْتِدَالَهُ فِي الرَّكْعَةِ كَسَجْدَتِهِ وَجِلْسَتَهُ بَيْنَ السَّجْدَتَيْنِ وَسَجْدَتَهُ مَا بَيْنَ التَّسْلِيمِ وَالِانْصِرَافِ قَرِيبًا مِنْ السَّوَاءِ قَالَ أَبُو دَاوُد قَالَ مُسَدَّدٌ فَرَكْعَتُهُ وَاعْتِدَالُهُ بَيْنَ الرَّكْعَتَيْنِ فَسَجْدَتُهُ فَجِلْسَتُهُ بَيْنَ السَّجْدَتَيْنِ فَسَجْدَتُهُ فَجِلْسَتَهُ بَيْنَ التَّسْلِيمِ وَالِانْصِرَافِ قَرِيبًا مِنْ السَّوَاءِ
[මුසද්දාද්] සහ [අබු කාමිල්] අපට ඔවුන්ගේ ඉතිහාසයේ හදීස් එකිනෙකට අනුපූරක වන බව පැවසූහ; [අබු 'අවානා] [හිලාල් බින් අබු හුමයිඩ්] [අල් බර්රා` බින් 'අසිබ්] වෙතින් [අබු 'අවනා] අපට පවසා ඇත ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'මම මුහම්මද් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් දුටුවෙමි - අබු කාමිල් පැවසීය; 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්' - ඔහු යාච්ඤා කරන විට, නැමෙන විට, නැමෙන විට සහ නැමෙන විට මෙන් ඔහුගේ සිටගෙන සිටිනු මම දුටුවෙමි, සහ නැමෙන සහ සුජූද් දෙක අතර වාඩි වී සිටීමේ රැල්ල සහ සුබ පැතුම් සහ සලාහ්වේ අවසානය අතර ඔහු වාඩි වී සිටීම මම දුටුවෙමි'. අබු දාවුද් පැවසීය; මුසද්දාද් පැවසීය; 'එවිට ඔහුගේ රුකු', රකඅත් දෙකක් අතර ඔහුගේ ඉ'තිඩාල්, ඔහුගේ සුජූද්, සුජූද් දෙකක් අතර ඔහුගේ වාඩි වීම, ඔහුගේ සුජූද් සහ සුබ පැතුම් සහ සලාතය අවසන් කිරීම අතර ඔහුගේ වාඩි වීම - කාලසීමාව - ආසන්න වශයෙන් සමාන වේ'.
හදීස්
Imam Abu Dawud : 729
حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ النَّمَرِيُّ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سُلَيْمَانَ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ أَبِي مَعْمَرٍ عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ الْبَدْرِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تُجْزِئُ صَلَاةُ الرَّجُلِ حَتَّى يُقِيمَ ظَهْرَهُ فِي الرُّكُوعِ وَالسُّجُودِ
[හෆ්ෂ් බින් උමර් අන් නමාරි] අපට [සියුබා] [සුලෙයිමාන්] [උමාරා බින් උමයිර්] [අබු මාමර්] [අබු මස්'උද් අල් බද්රි] ගෙන් අපට [හෆ්ෂ් බින් උමර් අන් නමාරි] අපට [සියුබා] අපට පවසා ඇත ඔහු මෙසේ පැවසීය; නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'කෙනෙකු හිස නමා සුජූද් කරන විට ඔහුගේ පිටුපස කෙළින් කරන තුරු ඔහුගේ සලාතය සම්පූර්ණ නොවේ.'
හදීස්
Imam Abu Dawud : 730
حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ حَدَّثَنَا أَنَسٌ يَعْنِي ابْنَ عَيَّاضٍ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ وَهَذَا لَفْظُ ابْنِ الْمُثَنَّى حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَخَلَ الْمَسْجِدَ فَدَخَلَ رَجُلٌ فَصَلَّى ثُمَّ جَاءَ فَسَلَّمَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَرَدَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَيْهِ السَّلَامَ وَقَالَ ارْجِعْ فَصَلِّ فَإِنَّكَ لَمْ تُصَلِّ فَرَجَعَ الرَّجُلُ فَصَلَّى كَمَا كَانَ صَلَّى ثُمَّ جَاءَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَلَّمَ عَلَيْهِ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَلَيْكَ السَّلَامُ ثُمَّ قَالَ ارْجِعْ فَصَلِّ فَإِنَّكَ لَمْ تُصَلِّ حَتَّى فَعَلَ ذَلِكَ ثَلَاثَ مِرَارٍ فَقَالَ الرَّجُلُ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ مَا أُحْسِنُ غَيْرَ هَذَا فَعَلِّمْنِي قَالَ إِذَا قُمْتَ إِلَى الصَّلَاةِ فَكَبِّرْ ثُمَّ اقْرَأْ مَا تَيَسَّرَ مَعَكَ مِنْ الْقُرْآنِ ثُمَّ ارْكَعْ حَتَّى تَطْمَئِنَّ رَاكِعًا ثُمَّ ارْفَعْ حَتَّى تَعْتَدِلَ قَائِمًا ثُمَّ اسْجُدْ حَتَّى تَطْمَئِنَّ سَاجِدًا ثُمَّ اجْلِسْ حَتَّى تَطْمَئِنَّ جَالِسًا ثُمَّ افْعَلْ ذَلِكَ فِي صَلَاتِكَ كُلِّهَاقَالَ الْقَعْنَبِيُّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَقَالَ فِي آخِرِهِ فَإِذَا فَعَلْتَ هَذَا فَقَدْ تَمَّتْ صَلَاتُكَ وَمَا انْتَقَصْتَ مِنْ هَذَا شَيْئًا فَإِنَّمَا انْتَقَصْتَهُ مِنْ صَلَاتِكَ وَقَالَ فِيهِ إِذَا قُمْتَ إِلَى الصَّلَاةِ فَأَسْبِغْ الْوُضُوءَ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ يَحْيَى بْنِ خَلَّادٍ عَنْ عَمِّهِ أَنَّ رَجُلًا دَخَلَ الْمَسْجِدَ فَذَكَرَ نَحْوَهُ قَالَ فِيهِ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّهُ لَا تَتِمُّ صَلَاةٌ لِأَحَدٍ مِنْ النَّاسِ حَتَّى يَتَوَضَّأَ فَيَضَعَ الْوُضُوءَ يَعْنِي مَوَاضِعَهُ ثُمَّ يُكَبِّرُ وَيَحْمَدُ اللَّهَ جَلَّ وَعَزَّ وَيُثْنِي عَلَيْهِ وَيَقْرَأُ بِمَا تَيَسَّرَ مِنْ الْقُرْآنِ ثُمَّ يَقُولُ اللَّهُ أَكْبَرُ ثُمَّ يَرْكَعُ حَتَّى تَطْمَئِنَّ مَفَاصِلُهُ ثُمَّ يَقُولُ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ حَتَّى يَسْتَوِيَ قَائِمًا ثُمَّ يَقُولُ اللَّهُ أَكْبَرُ ثُمَّ يَسْجُدُ حَتَّى تَطْمَئِنَّ مَفَاصِلُهُ ثُمَّ يَقُولُ اللَّهُ أَكْبَرُ وَيَرْفَعُ رَأْسَهُ حَتَّى يَسْتَوِيَ قَاعِدًا ثُمَّ يَقُولُ اللَّهُ أَكْبَرُ ثُمَّ يَسْجُدُ حَتَّى تَطْمَئِنَّ مَفَاصِلُهُ ثُمَّ يَرْفَعُ رَأْسَهُ فَيُكَبِّرُ فَإِذَا فَعَلَ ذَلِكَ فَقَدْ تَمَّتْ صَلَاتُهُ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ وَالْحَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ قَالَا حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ يَحْيَى بْنِ خَلَّادٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَمِّهِ رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعٍ بِمَعْنَاهُ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّهَا لَا تَتِمُّ صَلَاةُ أَحَدِكُمْ حَتَّى يُسْبِغَ الْوُضُوءَ كَمَا أَمَرَهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فَيَغْسِلَ وَجْهَهُ وَيَدَيْهِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ وَيَمْسَحَ بِرَأْسِهِ وَرِجْلَيْهِ إِلَى الْكَعْبَيْنِ ثُمَّ يُكَبِّرَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ وَيَحْمَدَهُ ثُمَّ يَقْرَأَ مِنْ الْقُرْآنِ مَا أَذِنَ لَهُ فِيهِ وَتَيَسَّرَ فَذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ حَمَّادٍ قَالَ ثُمَّ يُكَبِّرَ فَيَسْجُدَ فَيُمَكِّنَ وَجْهَهُ قَالَ هَمَّامٌ وَرُبَّمَا قَالَ جَبْهَتَهُ مِنْ الْأَرْضِ حَتَّى تَطْمَئِنَّ مَفَاصِلُهُ وَتَسْتَرْخِيَ ثُمَّ يُكَبِّرَ فَيَسْتَوِيَ قَاعِدًا عَلَى مَقْعَدِهِ وَيُقِيمَ صُلْبَهُ فَوَصَفَ الصَّلَاةَ هَكَذَا أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ حَتَّى تَفْرُغَ لَا تَتِمُّ صَلَاةُ أَحَدِكُمْ حَتَّى يَفْعَلَ ذَلِكَ حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ بَقِيَّةَ عَنْ خَالِدٍ عَنْ مُحَمَّدٍ يَعْنِي ابْنَ عَمْرٍو عَنْ عَلِيِّ بْنِ يَحْيَى بْنِ خَلَّادٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعٍ بِهَذِهِ الْقِصَّةِ قَالَ إِذَا قُمْتَ فَتَوَجَّهْتَ إِلَى الْقِبْلَةِ فَكَبِّرْ ثُمَّ اقْرَأْ بِأُمِّ الْقُرْآنِ وَبِمَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ تَقْرَأَ وَإِذَا رَكَعْتَ فَضَعْ رَاحَتَيْكَ عَلَى رُكْبَتَيْكَ وَامْدُدْ ظَهْرَكَ وَقَالَ إِذَا سَجَدْتَ فَمَكِّنْ لِسُجُودِكَ فَإِذَا رَفَعْتَ فَاقْعُدْ عَلَى فَخِذِكَ الْيُسْرَى حَدَّثَنَا مُؤَمَّلُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ يَحْيَى بْنِ خَلَّادِ بْنِ رَافِعٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَمِّهِ رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذِهِ الْقِصَّةِ قَالَ إِذَا أَنْتَ قُمْتَ فِي صَلَاتِكَ فَكَبِّرْ اللَّهَ تَعَالَى ثُمَّ اقْرَأْ مَا تَيَسَّرَ عَلَيْكَ مِنْ الْقُرْآنِ وَقَالَ فِيهِ فَإِذَا جَلَسْتَ فِي وَسَطِ الصَّلَاةِ فَاطْمَئِنَّ وَافْتَرِشْ فَخِذَكَ الْيُسْرَى ثُمَّ تَشَهَّدْ ثُمَّ إِذَا قُمْتَ فَمِثْلَ ذَلِكَ حَتَّى تَفْرُغَ مِنْ صَلَاتِكَ حَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ مُوسَى الْخُتَّلِيُّ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ يَعْنِي ابْنَ جَعْفَرٍ أَخْبَرَنِي يَحْيَى بْنُ عَلِيِّ بْنِ يَحْيَى بْنِ خَلَّادِ بْنِ رَافِعٍ الزُّرَقِيُّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ عَنْ رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَصَّ هَذَا الْحَدِيثَ قَالَ فِيهِ فَتَوَضَّأْ كَمَا أَمَرَكَ اللَّهُ جَلَّ وَعَزَّ ثُمَّ تَشَهَّدْ فَأَقِمْ ثُمَّ كَبِّرْ فَإِنْ كَانَ مَعَكَ قُرْآنٌ فَاقْرَأْ بِهِ وَإِلَّا فَاحْمَدْ اللَّهَ وَكَبِّرْهُ وَهَلِّلْهُ وَقَالَ فِيهِ وَإِنْ انْتَقَصْتَ مِنْهُ شَيْئًا انْتَقَصْتَ مِنْ صَلَاتِكَ
[අල් ක'නබි] අපට [අනස් එනම් ඉබ්නු අයියාද්ල්] පවසා ඇති බව අපට පවසා ඇත. එය වෙනත් මාර්ගයකින් වාර්තා කර ඇත, [ඉබ්නු අල් මුට්සන්නා] මට [යහ්යා බින් සයිද්] [උබයිදුල්ලාහ්] ගෙන් පැවසූ අතර මෙම හදීස් ලෆඩ්ස් අල් මුට්සන්නා මට [සයිද් බින් අබු සයිද්] [ඔහුගේ පියා] [අබු හුරෙයිරා] ගෙන් පැවසූ බව මට පවසා ඇත. අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් පල්ලියට ඇතුළු වූ අතර, ඒ සමඟම මිනිසෙක් පල්ලියට ඇතුළු වී යාච්ඤා කළේය. සලාතයෙන් පසු, ඔහු රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ට ආචාර කරමින් පැමිණි අතර, පසුව රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් ඔහුගේ ආචාරයට පිළිතුරු දෙමින් මෙසේ පැවසීය: 'ඔබ තවමත් සලාත් කර නැති නිසා ආපසු ගොස් සලාත් කරන්න'. ඒ මිනිසා යාච්ඤා කරමින් සිටියදී නැවත යාච්ඤා කිරීමට පටන් ගත්තේය, පසුව ඔහු නබි (සල්) තුමා වෙත පැමිණ ඔහුට ආචාර කළේය, පසුව අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ ඔහුගේ ආචාරයට පිළිතුරු දුන්හ, ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'අලයිකාස් සුභ පැතුම්'. ඉන්පසු මෙසේ පැවසීය: 'යාච්ඤා කරන්න, ඇත්ත වශයෙන්ම ඔබ යාච්ඤා කර නැත.' මෙය තුන් වරක් පුනරාවර්තනය විය. මිනිසා මෙසේ පැවසීය; 'ඔබව සත්‍යයෙන් එවූ තැනැත්තා මත දිවුරමින්, මට මෙයට වඩා හොඳ දෙයක් කළ නොහැක, එබැවින් මට උගන්වන්න'. ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ඔබට යාච්ඤා කිරීමට අවශ්‍ය වූ විට, තක්බීර් කරන්න, පසුව ඔබට පහසු කුර්ආන් වාක්‍යය කියවන්න, පසුව ඔබ සම්පූර්ණයෙන්ම - සන්සුන්ව - නැමෙන ස්ථානයේ සිටින තෙක් හිස නමන්න', ඉන්පසු ඔබ නැවත කෙළින් සිටින තෙක් නැඟිට, පසුව ඔබ සැබවින්ම සුජූද් ස්ථානයේ සිටින තෙක් සුජූද් කරන්න, පසුව ඔබ සැබවින්ම වාඩි වී සිටින තෙක් වාඩි වී, පසුව ඔබ සැබවින්ම සුජූද් කරන තෙක් නැවත සුජූද් කරන්න, ඉන්පසු සෑම අවස්ථාවකම මෙය කරන්න. ඔබේ යාච්ඤා'. [අල් ක'නබි] පැවසීය; [සයිද් බින් අබු සායිද් අල් මක්බුරි] [අබු හුරෙයිරා] වෙතින්…' ඔහුගේ හදීස් අවසානයේ ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'ඔබ මෙය කරන්නේ නම්, ඔබේ යාච්ඤාව පරිපූර්ණ වනු ඇත, ඔබ එය මේ ආකාරයෙන් අඩු කළහොත්, එයින් අදහස් වන්නේ ඔබේ යාච්ඤාවේ පරිපූර්ණත්වය ද අඩු වනු ඇති බවයි'. මෙම හදීසයේ එය ද සඳහන් වේ; 'ඔබට සලාතය ඉටු කිරීමට අවශ්‍ය වූ විට, ඔබේ වෝදනය සම්පූර්ණ කරන්න'. [මුසා බින් ඉස්මායිල්] අපට පවසා ඇත්තේ [හම්මාඩ්] [ඉෂාක් බින් අබ්දුල්ලාහ් බින් අබු තල්හා] [අලි බින් යායා බින් කල්ලාඩ්] [ඔහුගේ මාමා] ගෙන් මිනිසෙකු පල්ලියට ඇතුළු වූ බව අපට පවසා ඇති බවයි...' ඉන්පසු ඔහු ඉහත හදීසය මෙන් ඉදිරියට ගියේය, පසුව ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'එවිට නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'නියත වශයෙන්ම, පුද්ගලයෙකු වන්දු කරන තුරු ඔහුගේ සලාතය සම්පූර්ණ නොවේ,' එනම්, ඔහුගේ වන්දු කිරීමේ කොටස් පරිපූර්ණ ලෙස සෝදා හරියි - පසුව තක්බීර් කියයි, අල්ලාහ් ජල්ලා ව 'අස්සා' ප්‍රශංසා කරයි, ඔහුට ප්‍රශංසා කරයි සහ ඔහුට පහසු කුර්ආනය කියවයි. ඉන්පසු ඔහු අල්ලාහු අක්බර් කියයි, පසුව ඔහුගේ සියලු සන්ධි සන්සුන් වන තෙක් හිස නමා, පසුව කෙළින් සිටගෙන සිටින තෙක් 'සමිඅල්ලාහු ලිමන් හමිදා' කියයි, පසුව අල්ලාහු අක්බර් කියයි, පසුව ඔහුගේ සියලු සන්ධි සන්සුන් වන තෙක් සුජූද් කරයි. ඉන්පසු ඔහු තක්බීර් කියමින් හිස ඔසවයි. ඔහු මෙය කළ පසු, ඔහුගේ සලාතය සම්පූර්ණ වේ.' [අල් හසන් බින් අලි] අපට [හිෂාම් බින් අබ්දුල් මලික්] සහ [හජ්ජාජ් බින් මින්හාල්] දෙදෙනාම මෙසේ පැවසූහ: [හම්මාම්] අපට [ඉෂාක් බින් අබ්දුල්ලාහ් බින් අබු තල්හා] [අලි බින් යායා බින් කල්ලාද්] [ඔහුගේ පියා] [ඔහුගේ මාමා රිෆා බින් රාෆි]] ගෙන් එකම අර්ථයෙන් අපට පවසා ඇති බව ඔහු පැවසීය; අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'ඔබගෙන් කිසිවෙකුගේ සලාතය සම්පූර්ණ නොවන බව අල්ලාහ් අස්සා ව ජල්ලා අණ කර ඇති පරිදි, එනම් ඔහුගේ මුහුණ සහ අත් දෙකම වැලමිට දක්වා සේදීම, හිස සහ පාද දෙකම වළලුකර දක්වා සේදීම, පසුව තක්බීර් පැවසීම, අල්ලාහ්ට ප්‍රශංසා කිරීම සහ ඔහුට පහසු කුර්ආනය පාරායනය කිරීම...' ඉන්පසු ඔහු හමාඩ්ගේ හදීස් ගැන සඳහන් කළේය, ඔහු පැවසීය; '...පසුව තක්බීර් කියමින්, මුහුණෙන් සුජූද් කරමින් -හම්මාම් පැවසීය; ඔහු මෙසේ පවසන බවක් පෙනෙන්නට තිබුණි - නැතහොත් ඔහුගේ නළල බිම තබා ඇති බැවින් ඔහුගේ සියලු සන්ධි සන්සුන්ව හා ලිහිල් විය, පසුව ඔහු තක්බීර් පවසා ඔහුගේ කොඳු ඇට පෙළ කෙළින් වන තෙක් ඔහුගේ අසුනේ වාඩි වී සිටියේය, පසුව ඔහු මෙම යාච්ඤා ක්‍රමය එය අවසන් වන තුරු හතර වතාවක් පුහුණු කළේය, ඔබගෙන් කිසිවෙකු පරිපූර්ණ ලෙස යාච්ඤා කළේ නැත, එබැවින් ඔහු මෙම යාච්ඤාව කරන ආකාරය යාච්ඤා කළේය. [වහ්බ් බින් බකියා] [කාලිඩ්] [මුහම්මද් එනම් ඉබ්නු අම්රු] [අලි බින් යාහ්යා බින් කල්ලාඩ්] [ඔහුගේ පියා] [රිෆා බින් රාෆි]] [වහ්බ් බින් බකියා] අපට මෙවැනි කතාවක් සමඟ පැවසීය: 'ඔබට යාච්ඤා කිරීමට අවශ්‍ය වූ විට, ඔබේ මුහුණ කිබ්ලා දෙසට හරවා ඇති විට, පසුව තක්බීර් කියන්න, ඉන්පසු උම්මුල් කුර්ආනය සහ සූරතය ඔබ කැමති පරිදි කියවන්න, අල්ලාහ්ගේ කැමැත්තට අනුව ඔබ කියවන්න, ඔබ හිස නමා ආචාර කරන විට, ඔබේ අත්ල ඔබේ දණහිස් මත තබා ඔබේ පිටුපසට විහිදුවන්න'. ඉන්පසු ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ඔබට සුජූද් කිරීමට අවශ්‍ය නම්, ඔබේ සුජූද් කිරීමට සහාය වීමට - අත් දෙකම ශක්තිමත් කරන්න, ඔබ සුජූද් කිරීමෙන් ඔබේ හිස ඔසවන විට - පසුව ඔබේ වම් කලවා මත හිඳගන්න'. [මුඅම්මාල් බින් හිෂාම්] අපට පවසා ඇත්තේ [මුහම්මද් බින් ඉෂාක්] ගෙන් [ඉස්මායිල්] [ඔහුගේ පියා] ගෙන් [ඔහුගේ මාමා වන රිෆා බින් රාෆි] ගෙන් [අලි බින් යාහ්යා බින් කල්ලාඩ් බින් රාෆි] ගෙන් [නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන්] මෙවැනි කතාවක් සමඟ මට පැවසූ බවයි, ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ඔබට යාඥා කිරීමට අවශ්‍ය වූ විට, අල්ලාහ් තආලාට තක්බීර් කරන්න, ඉන්පසු ඔබට පහසු කුර්ආනය කියවන්න'. -මෙම හදීසයේ ඔහු මෙසේද පැවසීය- ඔබ යාඥා කරන අතරතුර වාඩි වී සිටින විට, සන්සුන් වී ඔබේ වම් කලවා මත හිඳ, පසුව තස්යාහුද් කියවන්න. ඉන්පසු, ඔබ නැඟිටින විට, ඔබ යාඥා කිරීම අවසන් වන තුරු එකම දේ කරන්න'. ['අබ්බාද් බින් මූසා අල් කුත්තලි] අපට [ඉස්මායිල්, එනම් ඉබ්නු ජ'ෆාර්] [ඔහුගේ පියා] [ඔහුගේ සීයා] [රිෆා බින් රාෆි] ගෙන් [යාහ්යා බින් අලි බින් යාහ්යා බින් කල්ලාද් බින් රාෆි' අස් සුරාකි] මට [යාහ්යා බින් අලි බින් යාහ්යා බින් කල්ලාද් බින් රාෆි' අස් සුරාකි] මට [ඔහුගේ පියා] [ඔහුගේ සීයා] [රිෆා බින් රාෆි] ගෙන්] අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් - පසුව ඔහු හදීසය විස්තර කළ අතර, ඒ අතර ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'එසේ නම් අල්ලාහ් ජල්ලා ව අස්සා විසින් ඔබට අණ කළ පරිදි පිරිසිදු කිරීම සිදු කරන්න, පසුව පිරිසිදු කිරීමෙන් පසු තස්යාහුද් - කියවන්න, සහ - යාච්ඤාව - කරන්න, ඔබට අල්-කුර්ආනයේ සූරතය කටපාඩම් කළ හැකි නම්, එය කියවන්න, එසේ නොමැති නම් - කියවිය හැකිය - පසුව බර්තහ්මිද් කරන්න - අල් හම්දුලිල්ලාහ් කියවන්න, බර්තක්බීර් - අල්ලාහු අක්බර් - කියවන්න සහ බර්තහ්ලිල් - අල්ලාහ්ට ලා ඉලාහ ඉල්ලල්ලාහ් කියවා බලන්න'. - එම හදීසයේ ඔහු මෙසේද පැවසීය; '...ඔබ ඒ ක්‍රමයෙන් ස්වල්පයක් හෝ අඩු කළත්, එයින් අදහස් වන්නේ ඔබ ඔබේ යාච්ඤාවේ පරිපූර්ණත්වය අඩු කරන බවයි'.
හදීස්
Imam Abu Dawud : 731
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الطَّيَالِسِيُّ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ الْحَكَمِ ح و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ تَمِيمِ بْنِ مَحْمُودٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ شِبْلٍ قَالَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ نَقْرَةِ الْغُرَابِ وَافْتِرَاشِ السَّبْعِ وَأَنْ يُوَطِّنَ الرَّجُلُ الْمَكَانَ فِي الْمَسْجِدِ كَمَا يُوَطِّنُ الْبَعِيرُهَذَا لَفْظُ قُتَيْبَةَ
[අබු අල් වලීද් අත් තයාලිසි] [යාසිද් බින් අබු හබීබ්] ගෙන් [ජ'ෆාර් බින් අල් හකාම්] ගෙන් [අල් ලයිට්ස්] අපට [අල් ලයිට්ස්] අපට [ජ'ෆාර් බින් අබු හබීබ්] ගෙන් [අල් ලයිට්ස්] අපට [අල් ලයිට්ස්] අපට [ජ'ෆාර් බින් අබ්දුල්ලාහ් අල් අන්සාරි] ගෙන් [අබ්දුර් රහ්මාන් බින් සයිබ්ල්] ගෙන් [අබ්දුර් රහ්මාන් බින් සයිබ්ල්] ගෙන් [අල් ලයිට්ස්] අපට [අල් ලයිට්ස්] අපට [අබ්දුර් රහ්මාන් බින් සයිබ්ල්] ගෙන් [අබ්දුර් රහ්මාන් බින් සයිබ්ල්] ගෙන් ඔහු මෙසේ පැවසීය: රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් (රසූල්) තුමාණන් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්
හදීස්
Imam Abu Dawud : 732
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ عَنْ سَالِمٍ الْبَرَّادِ قَالَأَتَيْنَا عُقْبَةَ بْنَ عَمْرٍو الْأَنْصَارِيَّ أَبَا مَسْعُودٍ فَقُلْنَا لَهُ حَدِّثْنَا عَنْ صَلَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَامَ بَيْنَ أَيْدِينَا فِي الْمَسْجِدِ فَكَبَّرَ فَلَمَّا رَكَعَ وَضَعَ يَدَيْهِ عَلَى رُكْبَتَيْهِ وَجَعَلَ أَصَابِعَهُ أَسْفَلَ مِنْ ذَلِكَ وَجَافَى بَيْنَ مِرْفَقَيْهِ حَتَّى اسْتَقَرَّ كُلُّ شَيْءٍ مِنْهُ ثُمَّ قَالَ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ فَقَامَ حَتَّى اسْتَقَرَّ كُلُّ شَيْءٍ مِنْهُ ثُمَّ كَبَّرَ وَسَجَدَ وَوَضَعَ كَفَّيْهِ عَلَى الْأَرْضِ ثُمَّ جَافَى بَيْنَ مِرْفَقَيْهِ حَتَّى اسْتَقَرَّ كُلُّ شَيْءٍ مِنْهُ ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ فَجَلَسَ حَتَّى اسْتَقَرَّ كُلُّ شَيْءٍ مِنْهُ فَفَعَلَ مِثْلَ ذَلِكَ أَيْضًا ثُمَّ صَلَّى أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ مِثْلَ هَذِهِ الرَّكْعَةِ فَصَلَّى صَلَاتَهُ ثُمَّ قَالَ هَكَذَا رَأَيْنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي
[සුහයිර් බින් හාර්බ්] අපට [සාලිම් අල් බරාද්] වෙතින් [අතා` බින් අස් සායිබ්] වෙතින් [ජාරිර්] අපට පවසා ඇති බව ඔහු අපට පැවසීය; මම ['උක්බා බින් අම්රු අල් අන්සාරි, එනම් අබු මස්'උද්] මුණගැසුණු විට ඔබ ඔහුට මෙසේ පැවසුවාය; 'නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්!' සලාම් කිරීමේ ක්‍රියා පටිපාටිය අපට පැහැදිලි කරන්න!'. එබැවින් ඔහු පල්ලියේ අප ඉදිරිපිට සිටගෙන තක්බීර් කීවේය. හිස නමන විට, ඔහු තම දෑත් දණහිස් මත තබා ඇඟිලි ඒවාට වඩා පහළට තබයි, ඔහුගේ වැලමිට වෙන්ව තිබියදී, ඔහුගේ සියලු ශරීර කොටස් සන්සුන් වේ -තුමා'නිනා-, පසුව තක්බීර් කර සුජූද් කරයි, ඉන්පසු ඔහු තම අත් බිම තබා, ඔහුගේ සියලු ශරීර කොටස් සන්සුන් වන තෙක් ඔහුගේ වැලමිට දිගු කරයි -තුමා'නිනා-. ඔහු එසේ කළ අතර, ඔහුගේ සලාතය අවසන් කිරීමෙන් පසු මෙම රක්'අත් මෙන් රක්'අත් හතරක් යාච්ඤා කළේය, ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'අපි වරක් අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් යාඥා කරනවා දුටුවේ එලෙසයි.'
හදීස්
Imam Abu Dawud : 733
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ حَدَّثَنَا يُونُسُ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ أَنَسِ بْنِ حَكِيمٍ الضَّبِّيِّ قَالَخَافَ مِنْ زِيَادٍ أَوْ ابْنِ زِيَادٍ فَأَتَى الْمَدِينَةَ فَلَقِيَ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ فَنَسَبَنِي فَانْتَسَبْتُ لَهُ فَقَالَ يَا فَتَى أَلَا أُحَدِّثُكَ حَدِيثًا قَالَ قُلْتُ بَلَى رَحِمَكَ اللَّهُ قَالَ يُونُسُ وَأَحْسَبُهُ ذَكَرَهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ أَوَّلَ مَا يُحَاسَبُ النَّاسُ بِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مِنْ أَعْمَالِهِمْ الصَّلَاةُ قَالَ يَقُولُ رَبُّنَا جَلَّ وَعَزَّ لِمَلَائِكَتِهِ وَهُوَ أَعْلَمُ انْظُرُوا فِي صَلَاةِ عَبْدِي أَتَمَّهَا أَمْ نَقَصَهَا فَإِنْ كَانَتْ تَامَّةً كُتِبَتْ لَهُ تَامَّةً وَإِنْ كَانَ انْتَقَصَ مِنْهَا شَيْئًا قَالَ انْظُرُوا هَلْ لِعَبْدِي مِنْ تَطَوُّعٍ فَإِنْ كَانَ لَهُ تَطَوُّعٌ قَالَ أَتِمُّوا لِعَبْدِي فَرِيضَتَهُ مِنْ تَطَوُّعِهِ ثُمَّ تُؤْخَذُ الْأَعْمَالُ عَلَى ذَاكُمْحَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ رَجُلٍ مِنْ بَنِي سَلِيطٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنَحْوِهِ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ دَاوُدَ بْنِ أَبِي هِنْدٍ عَنْ زُرَارَةَ بْنِ أَوْفَى عَنْ تَمِيمٍ الدَّارِيِّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذَا الْمَعْنَى قَالَ ثُمَّ الزَّكَاةُ مِثْلُ ذَلِكَ ثُمَّ تُؤْخَذُ الْأَعْمَالُ عَلَى حَسَبِ ذَلِكَ
[යා'කුබ් බින් ඉබ්‍රාහිම්] අපට පවසා ඇත [ඉස්මායිල්] අපට [යූනුස්] [අල් හසන්] වෙතින් [අනස් බින් හකීම් අද්ල් දබ්බි] වෙතින් [යූනුස්] අපට පවසා ඇත ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ඔහු සියාද් හෝ ඉබ්නු සියාද්ට බිය විය, පසුව ඔහු මදීනාවට ගියේය, එහිදී ඔහු අබු හුරයිරා හමුවිය, ඔහු පැවසීය; ඔහු මාව ඔහුට පත් කළේය, මම ඔහුට මගේ පරම්පරාවද ප්‍රකාශ කළෙමි'. [අබු හුරයිරා] මෙසේ පැවසීය; 'අනේ තරුණයා, මම ඔබට හදීසයක් පැවසීමට ඔබ කැමතිද?' අනස් පැවසීය; මම මෙසේ කීවෙමි; 'ඔව්, අල්ලාහ් ඔබට අනුකම්පා කරත්වා'. ජෝනා මෙසේ පැවසීය; 'මම හිතන්නේ ඔහු නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගෙන් සඳහන් කළ බව, ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ඇත්ත වශයෙන්ම, නැවත නැඟිටීමේ දිනයේදී මිනිස් ක්‍රියාවන්ගෙන් ගණන් ගනු ලබන පළමු දෙය ඔහුගේ යාච්ඤාවයි, අල්ලාහ් ජල්ලා ව 'අස්සා දේවදූතයන්ට පැවසීය - ඔහු පුද්ගලයෙකුගේ ක්‍රියාවන් හොඳින්ම දනී- -; 'මගේ සේවකයාගේ යාච්ඤාව පරීක්ෂා කරන්න, එය පරිපූර්ණද නැතහොත් එය අඩුද?' එය පරිපූර්ණ නම්, එය පරිපූර්ණ ලෙස සටහන් කරන්න, අඩුපාඩු තිබේ නම්, අල්ලාහ් මෙසේ පවසයි; 'නැවත පරීක්ෂා කරන්න, මගේ සේවකයන්ට සුන්නාහ් යාඥාවන් පුරුදු කර තිබේද? සුන්නාහ් යාඥාවක් තිබේ නම්, අල්ලාහ් මෙසේ පවසයි; 'මගේ සේවකයාගේ අනිවාර්ය යාච්ඤාවල අඩුපාඩු ඔහුගේ සුන්නාහ් යාඥාවන් සමඟ ප්‍රමාණවත් කරන්න'. තවද, සියලුම මිනිස් ක්‍රියාවන් මේ ආකාරයෙන් ගණන් ගනු ලැබේ'. [මුසා බින් ඉස්මායිල්] අපට පවසා ඇත්තේ [හම්මද්] [හුමයිඩ්] [අල් හසන්] [බානු සාලිත්හි මිනිසෙකු] [අබු හුරෙයිරා] නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගෙන් ඉහත හදීසයේ මෙන් අපට පවසා ඇති බවයි. [මූසා බින් ඉස්මායිල්] අපට [හම්මද්] [දාවුද් බින් අබු හින්ද්] [සුරාරා බින් අවුෆා] [තමීම් අද් දාරි] ගෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් මෙසේ පැවසූ බව අපට දන්වා ඇත: 'එවිට සකාත්, - ගණනය කිරීමේදී - ඒ වගේ, එවිට සියලු ක්‍රියාවන් ඒ වගේ ගණන් ගනු ලැබේ'.
හදීස්
Imam Abu Dawud : 734
حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي يَعْفُورٍ قَالَ أَبُو دَاوُد وَاسْمُهُ وَقْدَانُ عَنْ مُصْعَبِ بْنِ سَعْدٍ قَالَصَلَّيْتُ إِلَى جَنْبِ أَبِي فَجَعَلْتُ يَدَيَّ بَيْنَ رُكْبَتَيَّ فَنَهَانِي عَنْ ذَلِكَ فَعُدْتُ فَقَالَ لَا تَصْنَعْ هَذَا فَإِنَّا كُنَّا نَفْعَلُهُ فَنُهِينَا عَنْ ذَلِكَ وَأُمِرْنَا أَنْ نَضَعَ أَيْدِيَنَا عَلَى الرُّكَبِ
[හෆ්ස් බින් උමර්] [අබු යාෆූර්] ගෙන් [සියුබා] අපට විස්තර කළේය. අබු දාවුද් මෙසේ පැවසීය; ඔහුගේ නම වක්දාන්, [මුසාබ් බින් සාද්] ගෙන් ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'මම මගේ පියා අසල සලාතය ඉටු කළෙමි, පසුව මම මගේ දණහිස් අතර මගේ අත් තැබුවෙමි, එබැවින් ඔහු මට එය එසේ කිරීම තහනම් කළේය, පසුව මම එය නැවත කීවෙමි, එබැවින් [මගේ පියා] මෙසේ පැවසීය; 'මෙසේ නොකරන්න, මන්ද ඇත්ත වශයෙන්ම අපි එය මෙසේ කළෙමු, පසුව අපට එය කිරීම තහනම් කරන ලද අතර අපගේ දණහිස් මත අත් තැබීමට අපට අණ කරන ලදී.'
හදීස්
Imam Abu Dawud : 735
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ وَالْأَسْوَدِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَإِذَا رَكَعَ أَحَدُكُمْ فَلْيَفْرِشْ ذِرَاعَيْهِ عَلَى فَخِذَيْهِ وَلْيُطَبِّقْ بَيْنَ كَفَّيْهِ فَكَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى اخْتِلَافِ أَصَابِعِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
[මුහම්මද් බින් අබ්දුල්ලාහ් බින් නුමෙයාර්] අපට පවසා ඇති පරිදි [අබු මුආවියා] අපට [අල් අමාසි] [ඉබ්‍රාහිම්] ගෙන් [අල්කාමා] ගෙන් සහ [අල් අස්වද්] ගෙන් [අබ්දුල්ලා] ගෙන් [ඔහු] මෙසේ පැවසීය: 'ඔබගෙන් කෙනෙකු හිස නමන විට, ඔහුගේ රියන් දෙක ඔහුගේ කලවා මත විහිදුවා ඔහුගේ අත්ල අතරට සමතලා කරන්න, මම අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ ඇඟිලි හරස් කර ඇති බව දුටුවාක් මෙන්.'
හදීස්
Imam Abu Dawud : 736
حَدَّثَنَا الرَّبِيعُ بْنُ نَافِعٍ أَبُو تَوْبَةَ وَمُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ الْمَعْنَى قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ مُوسَى قَالَ أَبُو سَلَمَةَ مُوسَى بْنِ أَيُّوبَ عَنْ عَمِّهِ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ قَالَلَمَّا نَزَلَتْ{ فَسَبِّحْ بِاسْمِ رَبِّكَ الْعَظِيمِ }قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اجْعَلُوهَا فِي رُكُوعِكُمْ فَلَمَّا نَزَلَتْ{ سَبِّحْ اسْمَ رَبِّكَ الْأَعْلَى }قَالَ اجْعَلُوهَا فِي سُجُودِكُمْحَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ يَعْنِي ابْنَ سَعْدٍ عَنْ أَيُّوبَ بْنِ مُوسَى أَوْ مُوسَى بْنِ أَيُّوبَ عَنْ رَجُلٍ مِنْ قَوْمِهِ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ بِمَعْنَاهُ زَادَ قَالَ فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا رَكَعَ قَالَ سُبْحَانَ رَبِّيَ الْعَظِيمِ وَبِحَمْدِهِ ثَلَاثًا وَإِذَا سَجَدَ قَالَ سُبْحَانَ رَبِّيَ الْأَعْلَى وَبِحَمْدِهِ ثَلَاثًا قَالَ أَبُو دَاوُد وَهَذِهِ الزِّيَادَةُ نَخَافُ أَنْ لَا تَكُونَ مَحْفُوظَةً قَالَ أَبُو دَاوُد انْفَرَدَ أَهْلُ مِصْرَ بِإِسْنَادِ هَذَيْنِ الْحَدِيثَيْنِ حَدِيثِ الرَّبِيعِ وَحَدِيثِ أَحْمَدَ بْنِ يُونُسَ
[අර් රබී බින් නෆි අබු ත්සෞබා] සහ [මුසා බින් ඉස්මායිල්] විසින් අපට එය පවසා ඇති අතර හදීසයේ අර්ථය එක හා සමාන බව ඔවුන් දෙදෙනාම පැවසූහ; [ඉබ්නු අල් මුබාරක්] [මෝසෙස්] ගෙන් අපට පවසා ඇත. අබු සලාමා මූසා බින් අයුබ් පැවසීය; [ඔහුගේ මාමා] [උක්බා බින් අමීර්] ගෙන් ඔහු මෙසේ පැවසීය; එය පහළ වූ විට; 'ෆසාබ්බි බිස්මිරබ්බිකාල් 'අද්සිම් - ඉන්පසු ඔබේ සර්වබලධාරී රබ්ගේ නාමයෙන් එය විශුද්ධ කරන්න-'. නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'එය ඔබේ රුකු කියවීම කරන්න'. එය පහළ වූ විට; 'සබ්බිහිස්මා රබ්බිකල් අල' - ඔබේ රබ්ගේ නාමයෙන් එය පවිත්‍ර කරන්න-' එවිට අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'එය ඔබේ සුජූද් කියවීම කරන්න'. [අහ්මද් බින් යූනුස්] අපට [අල් ලයිට්ස් එනම් ඉබ්නු සාද්] [අයියුබ් බින් මූසා හෝ මූසා බින් අයුබ්] [ඔහුගේ ජනතාවගෙන් කෙනෙකුගෙන්] [උක්බා බින් අමීර්] ගෙන් එම අර්ථයෙන් අපට පවසා ඇති බව ඔහු තවදුරටත් පැවසීය; උක්බා මෙසේ පැවසීය; 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් හිස නමා ආචාර කළ විට' ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'සුබ්හානා රබ්බියාල් 'අලිම් ව බිහම්දිහි - ඔහුගේ ප්‍රශංසාවෙන් මගේ ස්වාමීන් වහන්සේට මහිමය වේවා - තුන් වරක්, ඔහු සුජූද් කළ විට; 'සුබ්හානා රබ්බියාල් අ'ල ව බිහම්දිහ් - ඔහුගේ සියලු ප්‍රශංසාවෙන් මගේ ස්වාමීන් වහන්සේට මහිමය වේවා - තුන් වරක්' යනුවෙන් පැවසීය. අබු දාවුද් මෙසේ පැවසීය; 'මෙම එකතු කිරීම සැබවින්ම පවත්වාගෙන යන සත්‍ය එකතු කිරීම් වලින් එකක් නොවන බව මම බිය වෙමි. අබු දාවුද් මෙසේ පැවසීය; 'මෙම හදීසයේ ඉස්නාද් දෙක වන රබීගේ හදීසය සහ අහමඩ් බින් යූනුස්ගේ හදීසය සම්බන්ධයෙන් ඊජිප්තු ජනතාව එකම කථාවකින් විස්තර කළහ.'
හදීස්
Imam Abu Dawud : 737
حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ قُلْتُ لِسُلَيْمَانَ أَدْعُو فِي الصَّلَاةِ إِذَا مَرَرْتُ بِآيَةِ تَخَوُّفٍ فَحَدَّثَنِي عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ عَنْ مُسْتَوْرِدٍ عَنْ صِلَةَ بْنِ زُفَرَ عَنْ حُذَيْفَةَأَنَّهُ صَلَّى مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَكَانَ يَقُولُ فِي رُكُوعِهِ سُبْحَانَ رَبِّيَ الْعَظِيمِ وَفِي سُجُودِهِ سُبْحَانَ رَبِّيَ الْأَعْلَى وَمَا مَرَّ بِآيَةِ رَحْمَةٍ إِلَّا وَقَفَ عِنْدَهَا فَسَأَلَ وَلَا بِآيَةِ عَذَابٍ إِلَّا وَقَفَ عِنْدَهَا فَتَعَوَّذَ
[හෆ්ෂ් බින් උමර්] අපට [සියුබා] ගැන පැවසූ බව අපට පවසා ඇත; මම සුලමොන්ට මෙසේ ඇසුවෙමි; බිය අඩංගු පදයක් මම කියෙව්වොත්, මම යාච්ඤාවෙන් යාච්ඤා කළ යුතුද?' එවිට [සුලෙයිමාන්] [සෞද් බින් උබයිදා] [මුස්තාරිද්] [හුඩ්සයිෆා] [ෂිලා බින් සුෆර්] [සෞද් බින් උබයිදා] ගෙන් මට පැවසුවේ ඔහු නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සමඟ නමස්කාර කළ බවත්, හිස නමා ආචාර කරන විට ඔහු මෙසේ කියවූ බවත්ය: 'සුබ්හානා රබ්බියාල් 'අලිමි - මාගේ ස්වාමීන් වන, ශ්‍රේෂ්ඨතමයාණෝ - මහිමය වේවා-' සහ සුජූද් කරන විට ඔහු මෙසේ කියෙව්වේය: 'සුබ්හානා රබ්බියාල් අ'ලා - මාගේ ස්වාමීන් වන, මහිමයට පත් වේවා. සර්වබලධාරී-'. ඔහු දයාව පිළිබඳ පදය මඟ හැරියේ නැත, නමුත් ඔහු එම පදයෙන් නතර වී පසුව යාච්ඤා කළේය. ඔහු දඬුවම් - වධහිංසා - පිළිබඳ පදය මඟ හැරියේ නැත, නමුත් ඔහු එම පදයෙන් නතර වී ආරක්ෂාව ඉල්ලා සිටියේය'.
හදීස්
Imam Abu Dawud : 738
حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ مُطَرِّفٍ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقُولُ فِي رُكُوعِهِ وَسُجُودِهِ سُبُّوحٌ قُدُّوسٌ رَبُّ الْمَلَائِكَةِ وَالرُّوحِ
[මුස්ලිම් බින් ඉබ්‍රාහිම්] අපට පවසා ඇති පරිදි [හිෂාම්] [අයිසියා] වෙතින් [මුතාරිෆ්] වෙතින් [කටාදා] අපට පවසා ඇති පරිදි, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් හිස නමා සුජූද් කළ විට, ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'සුබ්බුහුන් කුද්දුසුන් රබ්බුල් මලායිකාති වෝර් රුහි - අල්ලාහ්, අපගේ රබ්, දේවදූතයන් සහ ජිබ්‍රියෙල්-ට මහිමය වේවා'.
හදීස්
Imam Abu Dawud : 739
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ قَيْسٍ عَنْ عَاصِمِ بْنِ حُمَيْدٍ عَنْ عَوْفِ بْنِ مَالِكٍ الْأَشْجَعِيِّ قَالَقُمْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْلَةً فَقَامَ فَقَرَأَ سُورَةَ الْبَقَرَةِ لَا يَمُرُّ بِآيَةِ رَحْمَةٍ إِلَّا وَقَفَ فَسَأَلَ وَلَا يَمُرُّ بِآيَةِ عَذَابٍ إِلَّا وَقَفَ فَتَعَوَّذَ قَالَ ثُمَّ رَكَعَ بِقَدْرِ قِيَامِهِ يَقُولُ فِي رُكُوعِهِ سُبْحَانَ ذِي الْجَبَرُوتِ وَالْمَلَكُوتِ وَالْكِبْرِيَاءِ وَالْعَظَمَةِ ثُمَّ سَجَدَ بِقَدْرِ قِيَامِهِ ثُمَّ قَالَ فِي سُجُودِهِ مِثْلَ ذَلِكَ ثُمَّ قَامَ فَقَرَأَ بِآلِ عِمْرَانَ ثُمَّ قَرَأَ سُورَةً سُورَةً
[අහ්මද් බින් සාලිහ්] අපට පවසා ඇත [ඉබ්නු වහබ්] අපට පවසා ඇත [මුආවියා බින් සාලිහ්] [අම්රු බින් කයිස්] [අෂ්ම් බින් හුමයිඩ්] [අවුෆ් බින් මලික් අල් අසිජායි] වෙතින් ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'එක් රාත්‍රියක, මම අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් සමඟ යාච්ඤා කරමින් සිටියෙමි, පසුව ඔහු නැඟිට අල් බකරා ලිපිය කියෙව්වේය, ඔහු දයාව පිළිබඳ පදය සම්මත කළේ නැත, ඔහු නිසැකවම නතර වී ඔහුගෙන් ඉල්ලා සිටියේය, ඔහු දඬුවම් පිළිබඳ පදය සම්මත කළේ නැත, නමුත් ඔහු නතර වී ඔහුගෙන් ආරක්ෂාව ඉල්ලා සිටියේය'. ඔහු තවදුරටත් පැවසීය; 'ඉන්පසු ඔහු සිටගෙන දිගු වේලාවක් නැමී, ඔහුගේ දුන්නෙහි ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'සුබහානා ඩිසිල් ජබාරුටි වල් මලකුටි වල් කිබ්‍රියාආ`යි වල් 'අෂාමති - බලය, රාජ්‍යය, ශ්‍රේෂ්ඨත්වය සහ තේජස යන ගුණාංග ඇති සාරය මහිමයට පත් වේ-'. ඉන්පසු ඔහු සිටගෙන සිටින තාක් කල් වැඳ වැටුණේය, ඔහුගේ වැඳ වැටීමේදී ඔහු එකම දේ කීවේය, ඉන්පසු ඔහු නැඟිට, පසුව අලි ඉම්රාන්ගේ ලිපිය කියෙව්වේය, පසුව අකුරෙන් අකුර කියෙව්වේය.
හදීස්
Imam Abu Dawud : 740
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الطَّيَالِسِيُّ وَعَلِيُّ بْنُ الْجَعْدِ قَالَا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ أَبِي حَمْزَةَ مَوْلَى الْأَنْصَارِ عَنْ رَجُلٍ مِنْ بَنِي عَبْسٍ عَنْ حُذَيْفَةَأَنَّهُ رَأَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي مِنْ اللَّيْلِ فَكَانَ يَقُولُ اللَّهُ أَكْبَرُ ثَلَاثًا ذُو الْمَلَكُوتِ وَالْجَبَرُوتِ وَالْكِبْرِيَاءِ وَالْعَظَمَةِ ثُمَّ اسْتَفْتَحَ فَقَرَأَ الْبَقَرَةَ ثُمَّ رَكَعَ فَكَانَ رُكُوعُهُ نَحْوًا مِنْ قِيَامِهِ وَكَانَ يَقُولُ فِي رُكُوعِهِ سُبْحَانَ رَبِّيَ الْعَظِيمِ سُبْحَانَ رَبِّيَ الْعَظِيمِ ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ مِنْ الرُّكُوعِ فَكَانَ قِيَامُهُ نَحْوًا مِنْ رُكُوعِهِ يَقُولُ لِرَبِّيَ الْحَمْدُ ثُمَّ سَجَدَ فَكَانَ سُجُودُهُ نَحْوًا مِنْ قِيَامِهِ فَكَانَ يَقُولُ فِي سُجُودِهِ سُبْحَانَ رَبِّيَ الْأَعْلَى ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ مِنْ السُّجُودِ وَكَانَ يَقْعُدُ فِيمَا بَيْنَ السَّجْدَتَيْنِ نَحْوًا مِنْ سُجُودِهِ وَكَانَ يَقُولُ رَبِّ اغْفِرْ لِي رَبِّ اغْفِرْ لِي فَصَلَّى أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ فَقَرَأَ فِيهِنَّ الْبَقَرَةَ وَآلَ عِمْرَانَ وَالنِّسَاءَ وَالْمَائِدَةَ أَوْ الْأَنْعَامَ شَكَّ شُعْبَةُ
[අබු වලීද් අත් තයලිසි] සහ [අලි බින් අල් ජාද්] යන දෙදෙනාම [අම්රු බින් මුර්රා] [අල් අන්සාරිගේ හිටපු වහලෙකු වූ අබු හම්සා] [බනී අබ්සිගෙන් මිනිසෙකු] [හුඩ්සයිෆා] ගෙන් [සයුබා] අපට පැවසූ බව අපට පවසා ඇත. අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) රාත්‍රියේ යාච්ඤා කරන ආකාරය දුටු බව ඔහු අපට පැවසීය. ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'අල්ලාහු අක්බර්' තුන් වරක් dzul malakuuti wal Jabaruri wal kibriaa`i wal 'adzamati - රාජ්‍යය, බලය, ශ්‍රේෂ්ඨත්වය සහ තේජස ඇති තැනැත්තා මහිමාන්විතයි-'. ඉන්පසු ඔහු ඉෆ්තිතා යාච්ඤාව කියෙව්වා, පසුව අල් බකරා ලිපිය කියෙව්වා, පසුව ඔහු නැමී, ඔහු නැඟිට සිටින විට මෙන් බොහෝ කාලයක් නැමී, ඔහුගේ දුන්නෙන් මෙසේ පැවසීය; 'සුභනා රබ්බියාල් 'අජිමි, සුභානා රබ්බියාල් 'අජිමි -මගේ ශ්‍රේෂ්ඨ ස්වාමියාට මහිමය වේවා, මාගේ ශ්‍රේෂ්ඨ ස්වාමියාට මහිමය වේවා-'. ඉන්පසු ඔහු හිස නමා සිටගෙන සිටියදී හිස ඔසවා - ඉ'ටිඩාල් - නැමෙන විට මෙන් ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'ලිරබ්බියාල් හම්දු -මගේ ශ්‍රේෂ්ඨ ස්වාමියාට සියලු ප්‍රශංසා-'. ඉන්පසු ඔහු නැමුණු විට, ඔහු නැමුණු කාලය ඔහු නැගී සිටි කාලයට සමාන වූ අතර, ඔහුගේ නැමදීමේදී ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'සුභනා රබ්බියාල් අ'ලා -මහත්මයාණෙනි, මාගේ ශ්‍රේෂ්ඨ ස්වාමියාට මහිමය වේවා-'. ඉන්පසු ඔහු සුජූද් කිරීමෙන් හිස ඔසවා, සුජූද් කරන විට මෙන් සුජූද් දෙකක් අතර දිගු වේලාවක් වාඩි වී සිටියේය. සුජූද් දෙකක් අතර වාඩි වී සිටියදී ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'රබ්බිග්ෆිර්ලි, රබ්බිග්ෆිර්ලි' ඉන්පසු ඔහු රකඅත් හතරක් යාච්ඤා කළේය. ඔහුගේ යාච්ඤාවේදී ඔහු සූරත අල් බකරා, අලි ඉම්රාන්, අන් නිසා', අල් මයිදා හෝ අල් ආනාම් - සයූබා සැකය - ඔහුගේ ලෆඩ්ස් හි කියෙව්වේය.
