Imam Abu Dawud : 701
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ النُّفَيْلِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ مَكْحُولٍ عَنْ مَحْمُودِ بْنِ الرَّبِيعِ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ قَالَكُنَّا خَلْفَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي صَلَاةِ الْفَجْرِ فَقَرَأَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَثَقُلَتْ عَلَيْهِ الْقِرَاءَةُ فَلَمَّا فَرَغَ قَالَ لَعَلَّكُمْ تَقْرَءُونَ خَلْفَ إِمَامِكُمْ قُلْنَا نَعَمْ هَذًّا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ لَا تَفْعَلُوا إِلَّا بِفَاتِحَةِ الْكِتَابِ فَإِنَّهُ لَا صَلَاةَ لِمَنْ لَمْ يَقْرَأْ بِهَا
[අබ්දුල්ලාහ් බින් මුහම්මද් අන් නුෆයිලි] අපට [මුහම්මද් බින් සලාමා] [මුහම්මද් බින් ඉෂාක්] [මහුමුද් බින් අර් රබි] [උබාදා බින් අස් ෂාමිත්] වෙතින් විස්තර කළේය: 'අපි අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ පිටුපසින් උදෑසන සලාතය යාච්ඤා කළෙමු, ඔහුගේ පාරායනය බර බව පෙනෙන්නට තිබුණි. සලාතයෙන් පසු, ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'මා දන්නා පරිදි, ඔබ ඔබේ ඉමාම් පිටුපස පාරායනය කරන්න'. ඔවුන් පිළිතුරු දුන්නේ: 'ඔව්, අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි! - අපි ඔබේ පාරායනය ඉක්මනින් ලබා ගන්නා තුරු'. ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ෆාතිහාතුල් කිතාබ් - අල් ෆාතිහා- හැර වෙනත් කිසිවක් නොකරන්න, මන්ද එය පාරායනය නොකරන පුද්ගලයෙකුගේ යාච්ඤාව වලංගු නොවේ'.
Imam Abu Dawud : 702
حَدَّثَنَا الرَّبِيعُ بْنُ سُلَيْمَانَ الْأَزْدِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا الْهَيْثَمُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنِي زَيْدُ بْنُ وَاقِدٍ عَنْ مَكْحُولٍ عَنْ نَافِعِ بْنِ مَحْمُودِ بْنِ الرَّبِيعِ الْأَنْصَارِيِّقَالَ نَافِعٌ أَبْطَأَ عُبَادَةُ بْنُ الصَّامِتِ عَنْ صَلَاةِ الصُّبْحِ فَأَقَامَ أَبُو نُعَيْمٍ الْمُؤَذِّنُ الصَّلَاةَ فَصَلَّى أَبُو نُعَيْمٍ بِالنَّاسِ وَأَقْبَلَ عُبَادَةُ وَأَنَا مَعَهُ حَتَّى صَفَفْنَا خَلْفَ أَبِي نُعَيْمٍ وَأَبُو نُعَيْمٍ يَجْهَرُ بِالْقِرَاءَةِ فَجَعَلَ عُبَادَةُ يَقْرَأُ أُمَّ الْقُرْآنِ فَلَمَّا انْصَرَفَ قُلْتُ لِعُبَادَةَ سَمِعْتُكَ تَقْرَأُ بِأُمِّ الْقُرْآنِ وَأَبُو نُعَيْمٍ يَجْهَرُ قَالَ أَجَلْ صَلَّى بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْضَ الصَّلَوَاتِ الَّتِي يَجْهَرُ فِيهَا بِالْقِرَاءَةِ قَالَ فَالْتَبَسَتْ عَلَيْهِ الْقِرَاءَةُ فَلَمَّا انْصَرَفَ أَقْبَلَ عَلَيْنَا بِوَجْهِهِ وَقَالَ هَلْ تَقْرَءُونَ إِذَا جَهَرْتُ بِالْقِرَاءَةِ فَقَالَ بَعْضُنَا إِنَّا نَصْنَعُ ذَلِكَ قَالَ فَلَا وَأَنَا أَقُولُ مَا لِي يُنَازِعُنِي الْقُرْآنُ فَلَا تَقْرَءُوا بِشَيْءٍ مِنْ الْقُرْآنِ إِذَا جَهَرْتُ إِلَّا بِأُمِّ الْقُرْآنِحَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ سَهْلٍ الرَّمْلِيُّ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ عَنْ ابْنِ جَابِرٍ وَسَعِيدِ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْعَلَاءِ عَنْ مَكْحُولٍ عَنْ عُبَادَةَ نَحْوَ حَدِيثِ الرَّبِيعِ بْنِ سُلَيْمَانَ قَالُوا فَكَانَ مَكْحُولٌ يَقْرَأُ فِي الْمَغْرِبِ وَالْعِشَاءِ وَالصُّبْحِ بِفَاتِحَةِ الْكِتَابِ فِي كُلِّ رَكْعَةٍ سِرًّا قَالَ مَكْحُولٌ اقْرَأْ بِهَا فِيمَا جَهَرَ بِهِ الْإِمَامُ إِذَا قَرَأَ بِفَاتِحَةِ الْكِتَابِ وَسَكَتَ سِرًّا فَإِنْ لَمْ يَسْكُتْ اقْرَأْ بِهَا قَبْلَهُ وَمَعَهُ وَبَعْدَهُ لَا تَتْرُكْهَا عَلَى كُلِّ حَالٍ
[අර් රබියාහ් බින් සුලෙයිමාන් අල් අස්ඩි] අපට පවසා ඇති බව [අබ්දුල්ලාහ් බින් යූසුෆ්] අපට පවසා ඇති බව [අල් හයිට්සාම් බින් හුමයිඩ්] [මකුල්] සිට [සයිද් බින් වාකිද්] [නෆිහ් බින් මහමුද් බින් අර් රබියාහ් අල් අන්සාරි] මට පැවසූ බව නෆිහ් පැවසීය; ['උබාදාහ් බින් ෂාමිත්] ෆජ්ර් සලාතයට ප්රමාද විය, පසුව මුඅද්සින්වරයෙකු වන අබු නුඅයිම්, සලාතය සඳහා යාච්ඤාව කැඳවීය, පසුව අබු නුඅයිම් සමූහයාගේ සලාතය මෙහෙයවීය, ඉන් ටික කලකට පසු, අපි අබු නුඅයිම් පිටුපස පේළිය ගන්නා තෙක් උබදා මා සමඟ පැමිණියේය, අබු නුඅයිම් එය හයියෙන් කියෙව්වේය, 'උබාදා අල් ෆාතිහා කියෙව්වේය. සලාතය අවසන් වූ පසු, මම උබදාගෙන් ඇසුවෙමි; 'අබු නුඅයිම් ඔහුගේ පාරායනය ශබ්ද කළ විට ඔබ අල් ෆාතිහා කියවා ඇති බව මට ඇසුණි'. ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය; 'ඔව්, අපි ශබ්ද නඟා කියවන ලද සමහර යාච්ඤා සමඟ යාච්ඤා කරන විට නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් සමඟ යාච්ඤා කළෙමු.' ඔහු තවදුරටත් මෙසේ පැවසීය; 'කියවීම මිශ්ර වන තුරු, සලාතයෙන් පසු, ඔහු අපට මුහුණ ලා මෙසේ ඇසුවේය: 'මම මගේ කියවීම වැඩි කළ විට ඔබත් කියෙව්වාද?' අපෙන් සමහරෙක් පිළිතුරු දුන්හ; 'අපි එසේ කළෙමු'. ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'එබැවින් මම මගේ හදවතින්ම කීවෙමි-, මා සමඟ කියවන සහ කුර්ආනය කියවීමේදී මට පෙර සිටින අය සිටින්නේ ඇයි? මම දැඩි ලෙස කියවන අතරතුර අල් ෆාතිහා හැර වෙනත් කිසිවක් කියවන්න එපා'. [අලි බින් සහ්ල් අර් රම්ලි] [ඉබ්නු ජාබීර්] සහ [සයිද් බින් අබ්දුල් අසීස්] සහ [අබ්දුල්ලා බින් අල් 'අලා`] [මකුල්] [උබාදා] වෙතින් [අල් වලීඩ්] අපට පවසා ඇති බව ඔවුන් පැවසූහ; 'මක්-හුල් සාමාන්යයෙන් මග්රිබ්, ඉෂා සහ ෆජ්ර් සලාතයන්හිදී, සෑම රකඅතයකම අල් ෆාතිහාව පහත් හඬින් කියවයි. මක්-හුල් මෙසේ පැවසීය; 'අල් ෆාතිහාව කියවීම ඉමාම් නතර කළ විට ඔහුගේ කියවීම දැඩි කරන විට - සෙමින් - නිහඬ හඬින් කියවන්න, ඉමාම් නතර නොකළහොත් - නිහඬව - ඉමාම් කියවීමට පෙර හෝ ඔහු සමඟ කියවීමට පෙර හෝ ඉමාම් එය කියවීමෙන් පසු එය කියවන්න, වැදගත් දෙය නම්, අල් ෆාතිහාව කියවීමෙන් තොරව - එය අත් නොහරින්න -'.
Imam Abu Dawud : 703
حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ عَنْ مَالِكٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ ابْنِ أُكَيْمَةَ اللَّيْثِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ انْصَرَفَ مِنْ صَلَاةٍ جَهَرَ فِيهَا بِالْقِرَاءَةِ فَقَالَ هَلْ قَرَأَ مَعِيَ أَحَدٌ مِنْكُمْ آنِفًا فَقَالَ رَجُلٌ نَعَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ إِنِّي أَقُولُ مَالِي أُنَازَعُ الْقُرْآنَقَالَ فَانْتَهَى النَّاسُ عَنْ الْقِرَاءَةِ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيمَا جَهَرَ فِيهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْقِرَاءَةِ مِنْ الصَّلَوَاتِ حِينَ سَمِعُوا ذَلِكَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو دَاوُد رَوَى حَدِيثَ ابْنِ أُكَيْمَةَ هَذَا مَعْمَرٌ وَيُونُسُ وَأُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَلَى مَعْنَى مَالِكٍ حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ وَأَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْمَرْوَزِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ أَبِي خَلَفٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدٍ الزُّهْرِيِّ وَابْنِ السَّرْحِ قَالُوا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الزُّهْرِيِّ سَمِعْتُ ابْنَ أُكَيْمَةَ يُحَدِّثُ سَعِيدَ بْنَ الْمُسَيِّبِ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُ صَلَّى بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةً نَظُنُّ أَنَّهَا الصُّبْحُ بِمَعْنَاهُ إِلَى قَوْلِهِ مَا لِي أُنَازَعُ الْقُرْآنَ قَالَ مُسَدَّدٌ فِي حَدِيثِهِ قَالَ مَعْمَرٌ فَانْتَهَى النَّاسُ عَنْ الْقِرَاءَةِ فِيمَا جَهَرَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ و قَالَ ابْنُ السَّرْحِ فِي حَدِيثِهِ قَالَ مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ فَانْتَهَى النَّاسُ و قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ الزُّهْرِيُّ مِنْ بَيْنِهِمْ قَالَ سُفْيَانُ وَتَكَلَّمَ الزُّهْرِيُّ بِكَلِمَةٍ لَمْ أَسْمَعْهَا فَقَالَ مَعْمَرٌ إِنَّهُ قَالَ فَانْتَهَى النَّاسُ قَالَ أَبُو دَاوُد وَرَوَاهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ إِسْحَقَ عَنْ الزُّهْرِيِّ وَانْتَهَى حَدِيثُهُ إِلَى قَوْلِهِ مَا لِي أُنَازَعُ الْقُرْآنَ وَرَوَاهُ الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ فِيهِ قَالَ الزُّهْرِيُّ فَاتَّعَظَ الْمُسْلِمُونَ بِذَلِكَ فَلَمْ يَكُونُوا يَقْرَءُونَ مَعَهُ فِيمَا جَهَرَ بِهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو دَاوُد سَمِعْت مُحَمَّدَ بْنَ يَحْيَى بْنِ فَارِسٍ قَالَ قَوْلُهُ فَانْتَهَى النَّاسُ مِنْ كَلَامِ الزُّهْرِيِّ
අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ ජහ්ර් පැහැදිලිව කියවූ සලාතය අවසන් කළ බවත්, පසුව ඔහු මෙසේ පැවසූ බවත් [අල් ක'නබි] [මලික්] [ඉබ්නු ෂිහාබ්] [ඉබ්නු උකයිමා අල් ලයිට්සි] [අබු හුරෙයිරා] ගෙන් අපට [අල් ක'නබි] ට දන්වා ඇත. 'කවුරුහරි මා සමඟ කලින් -ආයතනය - කියෙව්වාද?' යනුවෙන් මිනිසෙක් ඇසුවේය; 'ඔව්, අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි'. ඔහු මෙසේ කීවේය: 'ඇත්තෙන්ම, මම මගේ හදවතින් ඇසුවෙමි - ඔහු මා සමඟ සහ මට ඉදිරියෙන් කුර්ආනය කියවීමට යන්නේ ඇයි?' අස් සුහ්රි මෙසේ පැවසීය; 'නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් සමඟ ශබ්ද නඟා කියවන ලද යාච්ඤාවලදී කියවමින් සිටි අය වහාම නතර වූහ, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් මෙය ඇසීමෙන් පසු. අබු දාවුද් මෙසේ පැවසීය; 'ඉබ්නු උකයිමාගේ මෙම හදීසය [ම'මර්] සහ [යූනුස්] සහ [උසාමා බින් සයිද්] විසින් [අස් සුහ්රි] විසින් මලික්ගේ හදීසයේ අර්ථය සමඟ විස්තර කර ඇත. එය අපට [මුසද්දාද්], [අහ්මද් බින් මුහම්මද් අල් මර්වාසි], [මුහම්මද් බින් අහමඩ් බින් අබු කලෆ්], [අබ්දුල්ලා බින් මුහම්මද් අස් සුහ්රි] සහ [ඉබ්නු සර්හ්] වෙත පවසා ඇති බව ඔවුහු පැවසූහ; [අස් සුහ්රි] වෙතින් [සුෆ්යාන්] අපට පවසා ඇත්තේ [ඉබ්නු උකයිමා] සඊද් බින් මුසයිබ්ට පවසනු මම අසා ඇත්තෙමි; [අබු හුරෙයිරා] පවසනු මම අසා ඇත්තෙමි; 'රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් අප සමඟ යාච්ඤා කළේය - අපි සිතුවේ යාච්ඤාව ෆජ්ර් යාච්ඤාව යැයි - ඉහත හදීසය ඔහුගේ වචන දක්වා අර්ථකථනය කළේය; ඔහු මා සමඟ කියවා කුර්ආනය කියවීමේදී මට පෙර සිටින්නේ ඇයි?' මුසද්දාද් ඔහුගේ හදීසයේ මෙසේ පැවසීය; මාමාර් මෙසේ පැවසීය; 'වහාම ජනතාව අල්ලාහ්ගේ දූතයා වන සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් විසින් ජහර් - පැහැදිලිව, ශබ්ද නඟා කියවන ලද යාච්ඤාව කියවීම නැවැත්වූහ. ඉබ්නු අස් සර්හ් ඔහුගේ හදීසයේ මෙසේ පැවසීය; මාමර් අස් සුහ්රිගෙන් මෙසේ පැවසීය, අබු හුරෙයිරා මෙසේ පැවසීය; 'ජනතාව නතර විය...' ඔවුන් අතර අබ්දුල්ලා බින් මුහම්මද් අස් සුහ්රි සහ සුෆියාන් මෙසේ පැවසූ විට; එවිට අස් සුහ්රි මට නොඇසූ වචනයක් කීවේය'. මාමර් මෙසේ පැවසීය; ඒ අස් සුහ්රි මෙසේ පැවසීය; 'ජනතාව ඉවත් විය'. අබු දාවුද් මෙසේ පැවසීය; 'මෙම හදීසය [අබ්දුර් රහ්මාන් බින් ඉෂාක්] විසින් [අස් සුහ්රි] වෙතින් ද විස්තර කරන ලද අතර හදීසය ඔහුගේ වචන දක්වා නතර වේ; ඔහු මා සමඟ කියවා කුරානය කියවීමේදී මට පෙර කියවන්නේ ඇයි?' තවද [අල් අවුසායි] විසින් [අස් සුහ්රි] වෙතින් ද විස්තර කරන ලදී. 'ඉතින් මුස්ලිම්වරු එයින් පාඩමක් ඉගෙන ගත්හ, එබැවින් කියවීම ජහ්ර් වන යාච්ඤාවලදී ඔවුන් තවදුරටත් ඔහු සමඟ සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් කියවන්නේ නැත'. අබු දාවුද් මෙසේ පැවසීය; 'මම මුහම්මද් බින් යාහ්යා බින් ෆාරිස් මෙසේ පවසනු අසා ඇත්තෙමි; 'ඔහුගේ වචන සම්බන්ධයෙන් 'ජනතාව නතර විය' යනු අස් සුහ්රිගේ වචන' ය.
Imam Abu Dawud : 704
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الطَّيَالِسِيُّ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ الْعَبْدِيُّ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ الْمَعْنَى عَنْ قَتَادَةَ عَنْ زُرَارَةَ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى الظُّهْرَ فَجَاءَ رَجُلٌ فَقَرَأَ خَلْفَهُ سَبِّحْ اسْمَ رَبِّكَ الْأَعْلَى فَلَمَّا فَرَغَ قَالَ أَيُّكُمْ قَرَأَ قَالُوا رَجُلٌ قَالَ قَدْ عَرَفْتُ أَنَّ بَعْضَكُمْ خَالَجَنِيهَاقَالَ أَبُو دَاوُد قَالَ الْوَلِيدُ فِي حَدِيثِهِ قَالَ شُعْبَةُ فَقُلْتُ لِقَتَادَةَ أَلَيْسَ قَوْلُ سَعِيدٍ أَنْصِتْ لِلْقُرْآنِ قَالَ ذَاكَ إِذَا جَهَرَ بِهِ قَالَ ابْنُ كَثِيرٍ فِي حَدِيثِهِ قَالَ قُلْتُ لِقَتَادَةَ كَأَنَّهُ كَرِهَهُ قَالَ لَوْ كَرِهَهُ نَهَى عَنْهُ
[අබු අල් වලීද් අත් තයාලිසි] අපට [සියුබා] ගැන පවසා ඇත. එය වෙනත් මාර්ගයකින් අපට [සියුබා] ගැන පවසා ඇත, [මුහම්මද් බින් කට්සිර් අල් අබ්දි] අපට [සියුබා] ගැන දැනුම් දී ඇති අතර, හදීසයේ අර්ථය [ඉම්රාන් බින් හුෂයින්] වෙතින් [කටාදා] වෙතින් [සුරාරා] වෙතින් [ඉම්රාන් බින් හුෂයින්] වෙතින් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් දහවල් යාච්ඤාව ඉටු කරමින් සිටියදී, හදිසියේම 'සබ්බිහිස්මා රබ්බිකල් අල' කියවමින් සිටියදී මිනිසෙක් පැමිණියේය. ඔහු පිටුපසින්, ඔහු යාච්ඤාව අවසන් කළ විට, ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'කවුද ලිපිය කියවමින් සිටියේ?' මිතුරන් පිළිතුරු දුන්හ; 'මේ මිනිසා'. ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ඇත්ත වශයෙන්ම ඔබගෙන් සමහරෙක් මගේ කියවීම පරාජය කර ඇති බව මම දැනටමත් දනිමි'. අබු දාවුද් පැවසීය; අල් වලීද් ඔහුගේ හදීසයේ මෙසේ පැවසීය, 'සියුබා' ගැන පැවසීය; මම කටාදාට කිව්වා; 'සයිද් කිව්වේ නැද්ද;' 'අල් කුර්ආනය කියවීමට සවන් දීමට නිහඬව සිටින්න - ඉමාම්-'. කටාදා පැවසීය; 'එනම් - ඉමාම්- ඔහුගේ කියවීම දැඩි කළහොත්'. ඉබ්නු කතිර් ඔහුගේ හදීසයේ මෙසේ පැවසීය; ඔහු පවසයි; මම කටාදාට කීවෙමි; 'ඔහු එයට වෛර කරන බව පෙනේ'. කටාදා හඬ නැගුවේය; 'ඔහු එයට වෛර කරන්නේ නම්, එයින් අදහස් වන්නේ ඔහු එය තහනම් කරන බවයි'.
Imam Abu Dawud : 705
حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ زُرَارَةَ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍأَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى بِهِمْ الظُّهْرَ فَلَمَّا انْفَتَلَ قَالَ أَيُّكُمْ قَرَأَ بِسَبِّحْ اسْمَ رَبِّكَ الْأَعْلَى فَقَالَ رَجُلٌ أَنَا فَقَالَ عَلِمْتُ أَنَّ بَعْضَكُمْ خَالَجَنِيهَا
[ඉබ්නු අල් මුත්සන්නා] අපට [ඉබ්නු අබු ආදි] [කටාදා] [සුරාරා] [ඉම්රාන් බින් හුෂයින්] වෙතින් [සයිද්] වෙතින් [ඉබ්නු අල් මුත්සන්නා] අපට පවසා ඇත්තේ නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් ඔවුන් සමඟ දහවල් සලාතය ඉටු කළ බවත්, සලාතය අවසන් කිරීමෙන් පසු ඔහු මෙසේ ඇසූ බවත්ය: 'ඔබ අතරින් කවුද 'සබ්බිහිස්මා රබ්බිකල් අ'ලා' කියවන්නේ?' එවිට මිනිසා පිළිතුරු දුන්නේය; 'මම'. ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ඔබගෙන් සමහරෙක් මගේ කියවීම පරාජය කර ඇති බව මම දනිමි'.
Imam Abu Dawud : 706
حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ بَقِيَّةَ أَخْبَرَنَا خَالِدٌ عَنْ حُمَيْدٍ الْأَعْرَجِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَخَرَجَ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَنَحْنُ نَقْرَأُ الْقُرْآنَ وَفِينَا الْأَعْرَابِيُّ وَالْأَعْجَمِيُّ فَقَالَ اقْرَءُوا فَكُلٌّ حَسَنٌ وَسَيَجِيءُ أَقْوَامٌ يُقِيمُونَهُ كَمَا يُقَامُ الْقِدْحُ يَتَعَجَّلُونَهُ وَلَا يَتَأَجَّلُونَهُ
[වහ්බ් බින් බකියා] අපට [කාලිඩ්] [හුමයිඩ් අල් අ'රාජ්] [මුහම්මද් බින් අල් මුන්කදීර්] [ජාබීර් බින් අබ්දුල්ලාහ්] වෙතින් අපට [ජාබීර් බින් අබ්දුල්ලාහ්] ගෙන් අපට [කාලිඩ්] අපට මෙසේ පැවසීය; රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් අපව මුණගැසුණේ ඒ කාලයේ අපි කුර්ආනය කියවමින් සිටියදී, අප අතර අරාබි බෙඩොයින් ජාතිකයෙකු සහ විදේශිකයෙකු සිටි අතර, එබැවින් ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ඔබ හොඳ කියවීමකින් කියවන විට, එය කෙළින් කර කියවන - නිවැරදිව - ඊතලයක් කෙළින් කරන ආකාරයටම, නමුත් ඔවුන් බලාපොරොත්තු වන්නේ ඉක්මන් විපාකයක් - ලෞකික ද්රව්යයක් - සහ ඔවුන් ප්රමාද වූ විපාකයක් - මරණින් මතු ජීවිතයේදී බලාපොරොත්තු නොවේ-'.
Imam Abu Dawud : 707
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي عَمْرٌو وَابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ بَكْرِ بْنِ سَوَادَةَ عَنْ وَفَاءِ بْنِ شُرَيْحٍ الصَّدَفِيِّ عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ قَالَخَرَجَ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمًا وَنَحْنُ نَقْتَرِئُ فَقَالَ الْحَمْدُ لِلَّهِ كِتَابُ اللَّهِ وَاحِدٌ وَفِيكُمْ الْأَحْمَرُ وَفِيكُمْ الْأَبْيَضُ وَفِيكُمْ الْأَسْوَدُ اقْرَءُوهُ قَبْلَ أَنْ يَقْرَأَهُ أَقْوَامٌ يُقِيمُونَهُ كَمَا يُقَوَّمُ السَّهْمُ يُتَعَجَّلُ أَجْرُهُ وَلَا يُتَأَجَّلُهُ
[අහ්මද් බින් සාලිහ්] අපට පවසා ඇති පරිදි [අබ්දුල්ලාහ් බින් වහබ්] [බක්ර් බින් සවාදා] [වෆා බින් සුරයික් අෂ් ෂඩාෆි] [සහ්ල් බින් සාද් අස් සායිදි] ගෙන් [අම්රු] සහ [ඉබ්නු ලහියා] [සහ්ල් බින් සාද් අස් සායිදි] ගෙන් [බක්ර් බින් සවාදා] ගෙන් [සහ්ල් බින් සාද් අස් සායිදි] ගෙන් ඔහු මෙසේ පැවසීය; රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් අපව මුණගැසුණා, අපි කුර්ආනය කියවමින් සිටියදී, ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'අල්ලාහ්ට ප්රශංසා වේවා, අල්ලාහ්ගේ පොත එකක් පමණි, ඔබ අතර රතු, සුදු සහ කළු සමක් ඇති අය සිටියත්, කුර්ආනය කියවන්න, එය ජනතාවක් විසින් කියවීමට පෙර, ඔවුන් එය ඊතලයක් කෙළින් කරන්නාක් මෙන් කෙළින් කියවති, ඔවුන් මෙලොව ඉක්මන් විපාකයක් බලාපොරොත්තු වන අතර, මරණින් මතු ජීවිතයේ කල් දැමූ විපාකයක් බලාපොරොත්තු නොවේ'.
Imam Abu Dawud : 708
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعُ بْنُ الْجَرَّاحِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ عَنْ أَبِي خَالِدٍ الدَّالَانِيِّ عَنْ إِبْرَاهِيمَ السَّكْسَكِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي أَوْفَى قَالَجَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِنِّي لَا أَسْتَطِيعُ أَنْ آخُذَ مِنْ الْقُرْآنِ شَيْئًا فَعَلِّمْنِي مَا يُجْزِئُنِي مِنْهُ قَالَ قُلْ سُبْحَانَ اللَّهِ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ وَلَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَاللَّهُ أَكْبَرُ وَلَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ الْعَلِيِّ الْعَظِيمِ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا لِلَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَمَا لِي قَالَ قُلْ اللَّهُمَّ ارْحَمْنِي وَارْزُقْنِي وَعَافِنِي وَاهْدِنِي فَلَمَّا قَامَ قَالَ هَكَذَا بِيَدِهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَّا هَذَا فَقَدْ مَلَأَ يَدَهُ مِنْ الْخَيْرِ
[උස්මාන් බින් අබු සයිබා] අපට [වකී' බින් අල් ජරා] අපට [සුෆ්යාන් අට්ස් ත්සෞරි] [අබු කාලිඩ් අද් දලානි] [ඉබ්රාහිම් අස් සක්සාකි] [අබ්දුල්ලා බින් අබු අවුෆා] ගෙන් අපට [සුෆ්යාන් අට්ස් ත්සෞරි] අපට [අබු කාලිඩ් අද් දලානි] අපට [අබ්දුල්ලා බින් අබු අවුෆා] ගෙන් මෙසේ පැවසීය: එක් මිනිසෙක් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් වෙත පැමිණ මෙසේ පැවසීය: 'ඇත්ත වශයෙන්ම, මට අල්-කුර්ආනයෙන් ස්වල්පයක්වත් ඉගෙන ගත නොහැක, එබැවින් මට ප්රමාණවත් දෙයක් මට උගන්වන්න'. ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'එය කියන්න; 'සුභනල්ලාහ් වල් හම්දුලිල්ලාහ් වලා ඉලාහ ඉල්ලල්ලාහ් වලාහු අක්බාර් වලා හවුලා වලා කුව්වාතා ඉල්ල බිල්ලාහිල් 'අලියිල්' අස්හිම් - අල්ලාහ්ට මහිමය වේවා, අල්ලාහ්ට ප්රශංසා වේවා, අල්ලාහ් හැර වෙනත් සැබෑ දෙවියෙකු නැත, අල්ලාහ් ශ්රේෂ්ඨයි, උත්තරීතර, ශ්රේෂ්ඨ අල්ලාහ්ගේ උපකාරයෙන් තොරව බලයක් සහ උත්සාහයක් නොමැත-'. මිනිසා මෙසේ ඇසුවේය: 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, මෙම ප්රකාශය අල්ලාහ් අස්සා ව ජල්ලා සඳහා ය, එබැවින් මට කුමන ප්රකාශයද?' ඔහු මෙසේ ඇසුවේය: 'කියන්න; 'අල්ලාහුම්මාර්හම්නි වර්සුක්නි ව'ආෆිනි වහ්දිනි - ඕ අල්ලාහ්, මට අනුකම්පා කරන්න, මට පෝෂණය, සමෘද්ධිය සහ මඟ පෙන්වීම ලබා දෙන්න'. පුද්ගලයා නැඟිට - යාඥා කරමින් - තම දෑතින් මේ ආකාරයෙන් අභිනය කළ විට - එනම් ගණන් කරමින් කියවමින් - එවිට අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'මේ පුද්ගලයාගේ දෑත් යහපත්කමින් පිරී ඇත'.
Imam Abu Dawud : 709
حَدَّثَنَا أَبُو تَوْبَةَ الرَّبِيعُ بْنُ نَافِعٍ أَخْبَرَنَا أَبُو إِسْحَقَ يَعْنِي الْفَزَارِيَّ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَكُنَّا نُصَلِّي التَّطَوُّعَ نَدْعُو قِيَامًا وَقُعُودًا وَنُسَبِّحُ رُكُوعًا وَسُجُودًاحَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ حُمَيْدٍ مِثْلَهُ لَمْ يَذْكُرْ التَّطَوُّعَ قَالَ كَانَ الْحَسَنُ يَقْرَأُ فِي الظُّهْرِ وَالْعَصْرِ إِمَامًا أَوْ خَلْفَ إِمَامٍ بِفَاتِحَةِ الْكِتَابِ وَيُسَبِّحُ وَيُكَبِّرُ وَيُهَلِّلُ قَدْرَ ق وَالذَّارِيَاتِ
[අබු තවුබා අර් රබී බින් නෆි] අපට [අබු ඉෂාක් එනම් අල් ෆසාරි] [හුමයිඩ්] [අල් හසන්] [ජාබීර් බින් අබ්දුල්ලා] වෙතින් අපට මෙසේ පැවසීය: 'අපි සිටගෙන සහ වාඩි වී සිටින විට යාච්ඤා කියවීමෙන් සුන්නාහ් යාච්ඤා කරමු, නැමෙන විට සහ සුජූද් කරන විට අපි තස්බිහ් කියමු'. [මුසා බින් ඉස්මායිල්] අපට [හම්මාද්] [හුමයිඩ්] වෙතින් සුන්නාහ් යාච්ඤා සඳහන් නොකර හදීස් මෙන් අපට පවසා ඇත. හුමියාද් පැවසීය; 'අල් හසන් ඉමාම් වන විට හෝ ඉමාම් පිටුපස සිටින විට ෂුර් සහ අස්ර් යාච්ඤාවලදී අල් ෆාතිහා කියවන අතර කෆ් සහ අද්ස් දසාරියාත් කියවන අතරතුර තස්බිහ්, තක්බීර් සහ තහ්ලීල් ඉටු කරයි'.
Imam Abu Dawud : 710
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ غَيْلَانَ بْنِ جَرِيرٍ عَنْ مُطَرِّفٍ قَالَصَلَّيْتُ أَنَا وَعِمْرَانُ بْنُ حُصَيْنٍ خَلْفَ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَكَانَ إِذَا سَجَدَ كَبَّرَ وَإِذَا رَكَعَ كَبَّرَ وَإِذَا نَهَضَ مِنْ الرَّكْعَتَيْنِ كَبَّرَ فَلَمَّا انْصَرَفْنَا أَخَذَ عِمْرَانُ بِيَدِي وَقَالَ لَقَدْ صَلَّى هَذَا قَبْلُ أَوْ قَالَ لَقَدْ صَلَّى بِنَا هَذَا قَبْلَ صَلَاةِ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
[සුලෙයිමාන් බින් හාර්බ්] අපට [ගයිලාන් බින් ජරීර්] [මුතාරිෆ්] ගෙන් [හම්මද්] අපට මෙසේ පැවසීය: 'මම සහ ඉම්රාන් බින් හුෂයින් අලි බින් අබු තාලිබ් රදියල්ලාහු අන්හු පිටුපස යාච්ඤා කළෙමු, ඔහු සුජූද් කරන විට, රුකු කරන විට සහ දෙවන රකඅතෙන් නැගිටින විට තක්බීර් කීවේය. අපි යාච්ඤාව අවසන් කළ විට, [ඉම්රාන් බින් හුෂයින්] මගේ අත අල්ලාගෙන මෙසේ පැවසීය: 'ඇත්තටම මෙයට පෙර, ඔහුත් මෙසේ යාච්ඤා කළේය, නැතහොත් ඔහු පැවසුවේ- ඇත්තටම ඔහු මීට පෙර අප සමඟ මෙසේ යාච්ඤා කළේය, එනම් මුහම්මද් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගේ යාච්ඤාව වැනිය.'
Imam Abu Dawud : 711
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ حَدَّثَنَا أُبَيٌّ وَبَقِيَّةُ عَنْ شُعَيْبٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَأَبُو سَلَمَةَ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَكَانَ يُكَبِّرُ فِي كُلِّ صَلَاةٍ مِنْ الْمَكْتُوبَةِ وَغَيْرِهَا يُكَبِّرُ حِينَ يَقُومُ ثُمَّ يُكَبِّرُ حِينَ يَرْكَعُ ثُمَّ يَقُولُ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ ثُمَّ يَقُولُ رَبَّنَا وَلَكَ الْحَمْدُ قَبْلَ أَنْ يَسْجُدَ ثُمَّ يَقُولُ اللَّهُ أَكْبَرُ حِينَ يَهْوِي سَاجِدًا ثُمَّ يُكَبِّرُ حِينَ يَرْفَعُ رَأْسَهُ ثُمَّ يُكَبِّرُ حِينَ يَسْجُدُ ثُمَّ يُكَبِّرُ حِينَ يَرْفَعُ رَأْسَهُ ثُمَّ يُكَبِّرُ حِينَ يَقُومُ مِنْ الْجُلُوسِ فِي اثْنَتَيْنِ فَيَفْعَلُ ذَلِكَ فِي كُلِّ رَكْعَةٍ حَتَّى يَفْرُغَ مِنْ الصَّلَاةِ ثُمَّ يَقُولُ حِينَ يَنْصَرِفُ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ إِنِّي لَأَقْرَبُكُمْ شَبَهًا بِصَلَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنْ كَانَتْ هَذِهِ لَصَلَاتُهُ حَتَّى فَارَقَ الدُّنْيَاقَالَ أَبُو دَاوُد هَذَا الْكَلَامُ الْأَخِيرُ يَجْعَلُهُ مَالِكٌ وَالزُّبَيْدِيُّ وَغَيْرِهِمَا عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ حُسَيْنٍ وَوَافَقَ عَبْدُ الْأَعْلَى عَنْ مَعْمَرٍ شُعَيْبَ بْنَ أَبِي حَمْزَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ
[අම්රු බින් උත්මාන්] [උබෙයි] සහ [බකියා] [සුඅයිබ්] ගෙන් [අස් සුහ්රි] ගෙන් අපට මෙසේ පැවසීය; [අබු බකර් බින් අබ්දුර් රහ්මාන්] සහ [අබු සලාමා] මට මෙසේ පැවසූහ: [අබු හුරයිරා] සෑම අනිවාර්ය සලාතයකම සහ සුන්නාහ් සලාතයකම සෑම විටම තක්බීර් පැවසූ බවත්, ඔහු සිටගෙන සිටියදී තක්බීර් පැවසූ බවත්, හිස නමන විට තක්බීර් පැවසූ බවත්, පසුව මෙසේ පැවසීය; 'සමිඅල්ලාහු ලිමන් හමීදා'' ඉන්පසු මෙසේ පැවසීය; 'රබ්බාන වලකල් හම්දු - අපගේ ස්වාමීනි, ඔබට සියලු ප්රශංසා වේවා - ' එය සුජූද් කිරීමට පෙරය, ඉන්පසු ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'අල්ලාහු අක්බර්' සුජූද් කරන විට, සුජූද් කිරීමෙන් නැගිටින විට තක්බීර් කීවේය, සුජූද් කරන විට තක්බීර් කීවේය - දෙවැන්න -, සුජූද් කිරීමෙන් නැගිටින විට තක්බීර් කීවේය, දෙවන රකඅත්හි වාඩි වී සිටින විට තක්බීර් කීවේය, එය සලාතය අවසන් වන තෙක් සෑම රකඅතකම කළේය. සලාතයෙන් පසු ඔහු මෙසේ පැවසීය: “මගේ ආත්මය කාගේ අතේද යන්න ඔහු මත දිවුරමින්, නියත වශයෙන්ම මගේ සලාතය නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ සලාතයට වඩාත්ම සමාන ය. ඇත්ත වශයෙන්ම, මෙවැනි සලාතයක් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් මිය යන තුරු කළ සලාතයයි.” අබු දාවුද් මෙසේ පැවසීය: “මෙය [මලික්] සහ [සුබයිදි] සහ තවත් අය විසින් [අලි බින් හුසේන්] විසින් අස් සුහ්රිගේ වචන ලෙස කරන ලද අවසාන වචනයයි, එය [අස් සුහ්රි] විසින් [මමර් සියුඅයිබ් බින් අබු හම්සා] විසින් එකඟ විය.
Imam Abu Dawud : 712
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَابْنُ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْحَسَنِ بْنِ عِمْرَانَ قَالَ ابْنُ بَشَّارٍ الشَّامِيِّ و قَالَ أَبُو دَاوُدَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ الْعَسْقَلَانِيُّ عَنْ ابْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى عَنْ أَبِيهِأَنَّهُ صَلَّى مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَانَ لَا يُتِمُّ التَّكْبِيرَقَالَ أَبُو دَاوُد مَعْنَاهُ إِذَا رَفَعَ رَأْسَهُ مِنْ الرُّكُوعِ وَأَرَادَ أَنْ يَسْجُدَ لَمْ يُكَبِّرْ وَإِذَا قَامَ مِنْ السُّجُودِ لَمْ يُكَبِّرْ
[මුහම්මද් බින් බස්යාර්] සහ [ඉබ්නු අල් මුට්සන්නා] යන දෙදෙනාම පැවසූ බව අපට දන්වා ඇත; [අල් හසන් බින් ඉම්රාන්] ගෙන් [අබු දාවුද්] අපට [සියුබා] ගෙන් ඔහු මෙසේ පැවසීය: ඉබ්නු බස්යාර් සියාමි පැවසූ පරිදි; [ඔහුගේ පියා] ගෙන් [ඉබ්නු අබ්දුල්ලාහ්මාන් බින් අබ්සා] ගෙන් අබු දාවුද් අබු අබ්දුල්ලා අල් අස්කලානි පැවසුවේ ඔහු නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් සමඟ යාච්ඤා කළ බවත්, ඔහු තක්බීර් සම්පූර්ණ නොකළ බවත්ය. ' අබු දාවුද් පැවසීය; එහි තේරුම; 'ඔහු නැමීමෙන් හිස ඔසවා - ඉතිඩාල් - සුජූද් කිරීමට ආසන්න නම්, ඔහු තක්බීර් නොකියයි, එසේම ඔහු සුජූද් කිරීමෙන් නැගිටින විට, ඔහු තක්බීර් නොකියයි'.
Imam Abu Dawud : 713
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ وَحُسَيْنُ بْنُ عِيسَى قَالَا حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا شَرِيكٌ عَنْ عَاصِمِ بْنِ كُلَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ وَائِلِ بْنِ حُجْرٍ قَالَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا سَجَدَ وَضَعَ رُكْبَتَيْهِ قَبْلَ يَدَيْهِ وَإِذَا نَهَضَ رَفَعَ يَدَيْهِ قَبْلَ رُكْبَتَيْهِحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَعْمَرٍ حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جُحَادَةَ عَنْ عَبْدِ الْجَبَّارِ بْنِ وَائِلٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ حَدِيثَ الصَّلَاةِ قَالَ فَلَمَّا سَجَدَ وَقَعَتَا رُكْبَتَاهُ إِلَى الْأَرْضِ قَبْلَ أَنْ تَقَعَ كَفَّاهُ قَالَ هَمَّامٌ وَحَدَّثَنِي شَقِيقٌ قَالَ حَدَّثَنِي عَاصِمُ بْنُ كُلَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ هَذَا وَفِي حَدِيثِ أَحَدِهِمَا وَأَكْبَرُ عِلْمِي أَنَّهُ فِي حَدِيثِ مُحَمَّدِ بْنِ جُحَادَةَ وَإِذَا نَهَضَ نَهَضَ عَلَى رُكْبَتَيْهِ وَاعْتَمَدَ عَلَى فَخِذِهِ
[අල් හසන් බින් අලි] සහ [හුසේන් බින් ඊසා] යන දෙදෙනාම පැවසූ බව අපට දන්වා ඇත; [යාසිඩ් බින් හරුන්] අපට [ෂාරික්] [ඔහුගේ පියා] [වෛල් බින් හුජ්ර්] වෙතින් [අෂිම් බින් කුලයිබ්] වෙතින් [ෂාරික්] අපට පැවසූ බව අපට දන්වා ඇත; නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සුජූද් කළ විට, ඔහු තම දෑත් ඉදිරිපිට දණහිස් තැබූ බවත්, ඔහු නැඟිටින විට, ඔහු තම දෑත් දණහිස් ඉදිරිපිට ඔසවා ඇති බවත් මම දුටුවෙමි. [හජ්ජාජ් බින් මින්හාල්] අපට [හම්මම්] අපට පැවසූ බව අපට දන්වා ඇත [අබ්දුල් ජබ්බාර් බින් වයිල්] වෙතින් [ඔහුගේ පියා] වෙතින් [මුහම්මද් බින් ජුහාදා] අපට පැවසූ බව අපට දන්වා ඇත ... නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් ... ” ඉන්පසු ඔහු සලාතය පිළිබඳ හදීසය දිගටම කරගෙන ගියේය. ඔහු මෙසේ පැවසීය; “ඔහු සුජූද් කළ විට, ඔහු තම අත්ල එකට තැබීමට පෙර බිම දණහිස් තැබීය.” හමාම් පැවසීය; ඔහු [සියාකික්] මට කිව්වා; ඔහු කිව්වා; [ඔහුගේ පියා] නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් [අෂිම් බින් කුලයිබ්] මට කිව්වා මේ හදීසය වගේ. හදීසයේ මට වඩා දන්නා මුහම්මද් බින් ජුහාදා සහ සියාකික් යන දෙදෙනාගෙන් එක් අයෙකු වන්නේ මුහම්මද් බින් ජුහාදා විසින් විස්තර කරන ලද හදීසයයි; 'ඔහු නැඟිටින විට, ඔහු දණින් වැටී කලවා මත වැතිර සිටී'.
Imam Abu Dawud : 714
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَسَنٍ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا سَجَدَ أَحَدُكُمْ فَلَا يَبْرُكْ كَمَا يَبْرُكُ الْبَعِيرُ وَلْيَضَعْ يَدَيْهِ قَبْلَ رُكْبَتَيْهِ
[සයිද් බින් මන්ෂූර්] අපට පවසා ඇත [අබ්දුල් අසීස් බින් මුහම්මද්] [අල් අ'රාජ්] [අබු හුරෙයිරා] වෙතින් [අබ්දුල් අසීස් සින්නද්] [මුහම්මද් බින් අබ්දුල්ලාහ් බින් හසන්] මට පවසා ඇත ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ඔබගෙන් කෙනෙකු සුජූද් කරන විට, ඔටුවෙකු ගොරවන පරිදි ඔහු ගොරවන්නේ නැත, නමුත් ඔහු තම දණහිස් ඉදිරිපිට තම දෑත් තැබිය යුතුය' යනුවෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ පැවසූහ.
Imam Abu Dawud : 715
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نَافِعٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَسَنٍ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَعْمِدُ أَحَدُكُمْ فِي صَلَاتِهِ فَيَبْرُكُ كَمَا يَبْرُكُ الْجَمَلُ
[කුටයිබා බින් සඊද්] අපට [අබ්දුල්ලාහ් බින් නෆි'] [මුහම්මද් බින් අබ්දුල්ලාහ් බින් හසන්] [අබු අස් සින්නද්] [අල් අ'රාජ්] [අබු හුරෙයිරා] ගෙන් අපට [කුටයිබා බින් සඊද්] අපට [අබ්දුල්ලාහ් බින් නෆි'] අපට පවසා ඇත. ඔහු මෙසේ පැවසීය; රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'ඔබගෙන් කිසිවෙකු තම සලාතයේදී හිතාමතාම ඔටුවෙකු සුජූද් කිරීමට යන විට ගොරවන ශබ්දයක් නිකුත් කරනවාද?'
Imam Abu Dawud : 716
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ يَعْنِي ابْنَ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ قَالَجَاءَنَا أَبُو سُلَيْمَانَ مَالِكُ بْنُ الْحُوَيْرِثِ إِلَى مَسْجِدِنَا فَقَالَ وَاللَّهِ إِنِّي لَأُصَلِّي بِكُمْ وَمَا أُرِيدُ الصَّلَاةَ وَلَكِنِّي أُرِيدُ أَنْ أُرِيَكُمْ كَيْفَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي قَالَ قُلْتُ لِأَبِي قِلَابَةَ كَيْفَ صَلَّى قَالَ مِثْلَ صَلَاةِ شَيْخِنَا هَذَا يَعْنِي عَمْرَو بْنَ سَلَمَةَ إِمَامَهُمْ وَذَكَرَ أَنَّهُ كَانَ إِذَا رَفَعَ رَأْسَهُ مِنْ السَّجْدَةِ الْآخِرَةِ فِي الرَّكْعَةِ الْأُولَى قَعَدَ ثُمَّ قَامَ
[මුසද්දාද්] අපට [අයියුබ්] සිට [අබු කිලාබා] දක්වා [ඉස්මායිල් එනම් ඉබ්නු ඉබ්රාහිම්] අපට පවසා ඇති බව ඔහු පැවසීය; [අබු සුලෙයිමාන් මලික් බින් අල් හුරෙයිට්ස්] පල්ලියේදී අපව හමුවීමට පැමිණ මෙසේ පැවසීය: 'අල්ලාහ් මත දිවුරමින්, මම ඔබ සමඟ සැබවින්ම යාච්ඤා කරන්නෙමි, ඇත්ත වශයෙන්ම මම ඔබ සමඟ යාච්ඤා කිරීමට අදහස් නොකරමි, නමුත් අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් යාච්ඤා කරන ආකාරය ඔබට පෙන්වීමට මට අවශ්යයි'. අබු අයුබ් පැවසීය; 'මම අබු කිලාබාට ඇසුවෙමි; 'ඔහු - මලික් - යාච්ඤා කරන්නේ කෙසේද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය; 'අපේ ෂෙයික් යාච්ඤා කරන ආකාරයටම, එනම් 'අම්රු බින් සලාමා, ඔවුන්ගේ ඉමාම්.' අබු කිලාබා පැවසීය; මලික් බින් හුවයිරිත්වරු පළමු රකඅතෙහි ඔහුගේ අවසාන සුජූද් කිරීමෙන් නැගිට්ට විට, ඔහු මොහොතකට වාඩි වී පසුව නැගී සිටියේය'.
Imam Abu Dawud : 717
حَدَّثَنَا زِيَادُ بْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ قَالَجَاءَنَا أَبُو سُلَيْمَانَ مَالِكُ بْنُ الْحُوَيْرِثِ إِلَى مَسْجِدِنَا فَقَالَ وَاللَّهِ إِنِّي لَأُصَلِّي وَمَا أُرِيدُ الصَّلَاةَ وَلَكِنِّي أُرِيدُ أَنْ أُرِيَكُمْ كَيْفَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي قَالَ فَقَعَدَ فِي الرَّكْعَةِ الْأُولَى حِينَ رَفَعَ رَأْسَهُ مِنْ السَّجْدَةِ الْآخِرَةِ
[සියාද් බින් අයුබ්] අපට [අයියුබ්] වෙතින් [අබු කිලාබා] වෙතින් [ඉස්මායිල්] අපට පවසා ඇති බව ඔහු පැවසීය; [අබු සුලෙයිමාන් මලික් බින් අල් හුවයිරිට්ස්] අපගේ පල්ලියට පැමිණ මෙසේ පැවසීය: 'ඇත්ත වශයෙන්ම මම යාඥා කරන්නෙමි, ඇත්ත වශයෙන්ම මම ඔබ සමඟ යාඥා කිරීමට අදහස් නොකරමි, නමුත් අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් යාඥා කරන ආකාරය ඔබට පෙන්වීමට මම කැමැත්තෙමි'. අබු කිලාබා මෙසේ පැවසීය; 'එසේ නම් - මලික් - දෙවන සුජූද් කිරීමෙන් හිස එසවීමෙන් පසු පළමු රකඅතෙහි මොහොතක් වාඩි විය'.
Imam Abu Dawud : 718
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ خَالِدٍ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ مَالِكِ بْنِ الْحُوَيْرِثِأَنَّهُ رَأَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا كَانَ فِي وِتْرٍ مِنْ صَلَاتِهِ لَمْ يَنْهَضْ حَتَّى يَسْتَوِيَ قَاعِدًا
[මුසද්දාද්] අපට [හුසයිම්] [කාලිද්] [අබු කිලාබා] [මලික් බින් අල් හුවයිරිත්] වෙතින් විස්තර කර ඇත්තේ, ඔහු නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් විත්ර් සලාතය ඉටු කරන විට, ඔහු ටික වේලාවක් සම්පූර්ණයෙන්ම වාඩි වී සිටින තත්වයකට පත්වන තුරු නැගිටින්නේ නැති බව දුටු බවයි.
Imam Abu Dawud : 719
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مَعِينٍ حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ طَاوُسًا يَقُولُقُلْنَا لِابْنِ عَبَّاسٍ فِي الْإِقْعَاءِ عَلَى الْقَدَمَيْنِ فِي السُّجُودِ فَقَالَ هِيَ السُّنَّةُ قَالَ قُلْنَا إِنَّا لَنَرَاهُ جُفَاءً بِالرَّجُلِ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ هِيَ سُنَّةُ نَبِيِّكَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
[යාහ්යා බින් මයියින්] අපට [හජ්ජාජ් බින් මුහම්මද්] [ඉබ්නු ජුරයිජ්] තුමා අපට [අබු අස් සුබයිර්] තුමා [තවුස්] මෙසේ කියනු ඇසූ බව අපට [අබු අස් සුබයිර්] තුමා අපට පවසා ඇත; අපි [ඉබ්නු අබ්බාස්]ගෙන් ඉක්ආ' - දණින් වැටී - සුජූද් අතර විලුඹ දෙක මත හිඳීම ගැන විමසුවෙමු. ඉබ්නු අබ්බාස් පිළිතුරු දුන්නේය; 'එය සුන්නාවට ඇතුළත් වේ'. තවුස් පැවසීය; 'අපි කිව්වා; 'ඇත්ත වශයෙන්ම අපි ඔහුව අශිෂ්ට ලෙස දුටුවෙමු'. ඉබ්නු අබ්බාස් පිළිතුරු දුන්නේය; 'ඒ ඔබේ නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගේ සුන්නාහ්වයි'.
Imam Abu Dawud : 720
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ وَأَبُو مُعَاوِيَةَ وَوَكِيعٌ وَمُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ كُلُّهُمْ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ عُبَيْدِ بْنِ الْحَسَنِ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي أَوْفَى يَقُولُكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا رَفَعَ رَأْسَهُ مِنْ الرُّكُوعِ يَقُولُ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ اللَّهُمَّ رَبَّنَا لَكَ الْحَمْدُ مِلْءُ السَّمَوَاتِ وَمِلْءُ الْأَرْضِ وَمِلْءُ مَا شِئْتَ مِنْ شَيْءٍ بَعْدُقَالَ أَبُو دَاوُد قَالَ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَشُعْبَةُ بْنُ الْحَجَّاجِ عَنْ عُبَيْدٍ أَبِي الْحَسَنِ هَذَا الْحَدِيثُ لَيْسَ فِيهِ بَعْدَ الرُّكُوعِ قَالَ سُفْيَانُ لَقِينَا الشَّيْخَ عُبَيْدًا أَبَا الْحَسَنِ بَعْدُ فَلَمْ يَقُلْ فِيهِ بَعْدَ الرُّكُوعِ قَالَ أَبُو دَاوُد وَرَوَاهُ شُعْبَةُ عَنْ أَبِي عِصْمَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ عُبَيْدٍ قَالَ بَعْدَ الرُّكُوعِ
[මුහම්මද් බින් ඊසා] අපට [අබ්දුල්ලාහ් බින් නුමායර්] සහ [අබු මුආවියා], [වාකි'], සහ [මුහම්මද් බින් 'උබයිඩ්] [අල් අමසි] වෙතින් ['උබයිද් බින් අල් හසන්] වෙතින් පවසා ඇති බව අපට පවසා ඇත. [අබ්දුල්ලාහ් බින් අබු අවුෆා] පවසනු මම අසා ඇත්තෙමි. රසූල් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා රුකූහි සිට හිස එසවූ විට -ඉ'තිදල්- ඔහු පැවසුවේය: 'සමිඅල්ලාහු ලිමන් හමිදා, රබ්බානා ලකල් හම්දු මිල්යුස් සමාවති වමිල්උල් අර්ද්ලි වමිලු මැසිබයිදමිට සවන් දෙන්න. ඔහු, අල්ලාහ්, අපගේ රබ්බි, ඔබ පමණක් අහස් හා පොළව හා ඔබ කැමති සියල්ල මෙන් පූර්ණ ප්රශංසා වේ-'. අබු ඩවුද් මෙසේ පැවසීය. ඊට පස්සේ [සුෆියාන් අට්ස් ත්සෞරි] සහ [සියුබා බින් අල් හජ්ජාජ්] [උබයිද් අබු අල් හසන්] ගැන සඳහන් නොකර කිව්වා; 'නැමීමෙන් පසු' අබු දාවුද් කිව්වා; [අල් අ'මාසි] [උබයිද්] [අබු 'ඉෂ්මා] [සුබයිද්] [අල්' ඉෂ්මා] [සුබයිද්] ගෙන් වාර්තා කර ඇති - හදීස්- ඔහු කිව්වා; 'නැමීමෙන් පසු'.