Imam Abu Dawud (الامام ابو داود) - 4590 Hadith
Hadith
Imam Abu Dawud : 41
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا أَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ وَهَذَا لَفْظُهُ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ يَعْنِي الْمُخَرَّمِيَّ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شَرِيكٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ جَرِيرٍ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَتَى الْخَلَاءَ أَتَيْتُهُ بِمَاءٍ فِي تَوْرٍ أَوْ رَكْوَةٍ فَاسْتَنْجَى قَالَ أَبُو دَاوُد فِي حَدِيثِ وَكِيعٍ ثُمَّ مَسَحَ يَدَهُ عَلَى الْأَرْضِ ثُمَّ أَتَيْتُهُ بِإِنَاءٍ آخَرَ فَتَوَضَّأَقَالَ أَبُو دَاوُد وَحَدِيثُ الْأَسْوَدِ بْنِ عَامِرٍ أَتَمُّ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިބްރާހިމް ބިން ޚާލިދަށް] ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [އަސްވާދު ބިން ޢާމިރު] އެ [ޝަރީކު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ކަމަށާއި މިއީ އެކަލޭގެފާނުގެ ބަސްފުޅެވެ. އަދި އެހެން ސަފުހާއެއްގައިވާ ގޮތުންނެވެ. އެއީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުޙައްމަދު ބިން ޢަބްދުالله، މާނައަކީ އަލް މުޚައްރާމީ] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ވާކީޢު] [ޝަރީކު] ގެ އަރިހުން [އިބްރާހީމް ބިން ޖަރީރު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޒުރާޙު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ. ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ފާޚާނާއަށް ވަޑައިގަތުމަށް ބޭނުންފުޅުވެވަޑައިގަތުމުން، އަޅުގަނޑު އެކަލޭގެފާނަށް ފެން އުޅަލެއްގައި ގެނެސްދެއްވައި، އެއިން ވުޟޫ ކުރެއްވިއެވެ. ވަކީޢުގެ ޙަދީޘްފުޅުގައި ބަޔާންވެގެންވާ އަބޫދާއޫދު؛ 'ދެން ބިންމަތީގައި އަތް ފޮހެލި، ދެން އަހަރެން އޭނާއަށް އެހެން އުޅަނދެއް ގެނެސް، އެ އުޅަނދުން ވުޟޫ ކުރެއްވި'. އަބޫ ދާއޫދު ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަލް އަސްވާދު ބިން އާމިރުގެ ޙަދީޘް މާ ފުރިހަމައެވެ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 42
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَيَرْفَعُهُ قَالَ لَوْلَا أَنْ أَشُقَّ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ لَأَمَرْتُهُمْ بِتَأْخِيرِ الْعِشَاءِ وَبِالسِّوَاكِ عِنْدَ كُلِّ صَلَاةٍ
[ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ސުފްޔާން] ގެ އަރިހުން [އަބޫ އަޒް ޒަންނަދު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން [އަލްއަޢްރާޖް] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރައްވާފައި ވާއިރު، އެކަލޭގެފާނު ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމައަށް ރިވާކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 43
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَوْلَا أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي لَأَمَرْتُهُمْ بِالسِّوَاكِ عِنْدَ كُلِّ صَلَاةٍقَالَ أَبُو سَلَمَةَ فَرَأَيْتُ زَيْدًا يَجْلِسُ فِي الْمَسْجِدِ وَإِنَّ السِّوَاكَ مِنْ أُذُنِهِ مَوْضِعَ الْقَلَمِ مِنْ أُذُنِ الْكَاتِبِ فَكُلَّمَا قَامَ إِلَى الصَّلَاةِ اسْتَاكَ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިބްރާހީމް ބިން މޫސާ] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [އީސާ ބިން ޔޫނުސް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުޙައްމަދު ބިން އިސްޙާޤު] [މުޙައްމަދު ބިން އިބްރާހިމް ޢަތު ޠައިމީ] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ސަލާމާ ބިން ޢަބްދުއްރަޙްމާން] ގެ އަރިހުން [ޒައިދު ބިން ޚާލިދު އަލް ޖުހާނީ] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދީފައި ވާކަމަށެވެ. އަހަރެންނަށް އިވުނީ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވާ ވާހަކައެވެ. އަބޫ ސަލާމާ ވިދާޅުވިއެވެ: ލިޔުންތެރިއެއްގެ ކަންފަތުގައި ޖަހާފައިވާ ގަލަމެއް ފަދައިން ކަންފަތުގައި ސިވާކް ޖަހައިގެން މިސްކިތުގައި ޒައިދު އިށީނދެގެން އިންތަން އަހަންނަށް ފެނުނުއިރު، ނަމާދަށް ތެދުވާ ކޮންމެ ފަހަރަކު ސިވާކް ބޭނުން ކުރެއެވެ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 44
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَوْفٍ الطَّائِيُّ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى بْنِ حَبَّانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَ قُلْتُ أَرَأَيْتَ تَوَضُّؤَ ابْنِ عُمَرَ لِكُلِّ صَلَاةٍ طَاهِرًا وَغَيْرَ طَاهِرٍ عَمَّ ذَاكَ فَقَالَ حَدَّثَتْنِيهِ أَسْمَاءُ بِنْتُ زَيْدِ بْنِ الْخَطَّابِ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ حَنْظَلَةَ بْنِ أَبِي عَامِرٍ حَدَّثَهَاأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرَ بِالْوُضُوءِ لِكُلِّ صَلَاةٍ طَاهِرًا وَغَيْرَ طَاهِرٍ فَلَمَّا شَقَّ ذَلِكَ عَلَيْهِ أُمِرَ بِالسِّوَاكِ لِكُلِّ صَلَاةٍفَكَانَ ابْنُ عُمَرَ يَرَى أَنَّ بِهِ قُوَّةً فَكَانَ لَا يَدَعُ الْوُضُوءَ لِكُلِّ صَلَاةٍ قَالَ أَبُو دَاوُد إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ رَوَاهُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ قَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ
[މުޙައްމަދު ބިން ޢައުފް އާތު ތަޢީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [އަޙްމަދު ބިން ޚާލިދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުޙައްމަދު ބިން އިސްޙާޤު] [މުޙައްމަދު ބިން ޔަޙްޔާ ބިން ހިއްބާން] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله ބިން ޢަބްދުالله ބިން ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި، މުޙައްމަދު ބިން ޔަޙްޔާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަހަރެން އަބްދުالله ބިން އަބްދުالله ބިން އުމަރު ގާތު އަހާލީމެވެ؛ 'އިބްނު ޢުމަރުގެ ވުޟޫ ކޮންމެ ނަމާދެއްގައި ޠާހިރު ޙާލަތެއްގައި ވިޔަސް ނުވިޔަސް ކިހިނެއް ދެކެވަޑައިގަންނަވަނީ، އެކަމުގެ ސަބަބަކީ ކޮބައިތޯއެވެ؟' އޭނާ ޖަވާބު ދިނެވެ؛ [އަސްމާ` ބިންތު ޒައިދު ބިން އަލް ޚައްޠާބު] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިން ގޮތުގައި [ޢަބްދުالله ބިން ޙަންޒަލާ ބިން އަބީ އަމީރު] އޭނާއަށް ކިޔައިދިނެވެ؛ އެއީ ޠާހިރު ޙާލަތުގައި ވިޔަސް ނުވިޔަސް ކޮންމެ ނަމާދަކަށް ވުޟޫ ކުރުމަށް الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމައަށް އަންގަވާފައިވާކަމެވެ. އެކަން އޭނާއަށް އުނދަގޫވި ހިނދު ކޮންމެ ނަމާދަކަށް ސިވާކް ބޭނުން ކުރުމަށް އަމުރު ކުރެވުނެވެ. އެކަމަކު އިބްނު ޢުމަރަށް ހީވީ އެކަލޭގެފާނަކީ އެކަން ކުރުމަށް ބާރުގަދަ މީހެއް ކަމުން ކޮންމެ ނަމާދަކަށް ވުޟޫ ކުރުން ދޫކޮށްނުލައްވައެވެ. އަބޫ ދާއޫދު ވިދާޅުވިއެވެ؛ [އިބްރާހީމް ބިން ސަޢާދު] މި ޙަދީޘް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [މުޙައްމަދު ބިން އިސްޙާޤު] ގެ އަރިހުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ [އުބައިދުالله ބިން ޢަބްދުﷲ] -ޢަބްދުﷲ ބިން ޢަބްދުﷲ ނޫން-.
Hadith
Imam Abu Dawud : 45
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ وَسُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ الْعَتَكِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ غَيْلَانَ بْنِ جَرِيرٍ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ مُسَدَّدٌ قَالَأَتَيْنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَسْتَحْمِلُهُ فَرَأَيْتُهُ يَسْتَاكُ عَلَى لِسَانِهِ قَالَ أَبُو دَاوُد وَقَالَ سُلَيْمَانُ قَالَ دَخَلْتُ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يَسْتَاكُ وَقَدْ وَضَعَ السِّوَاكَ عَلَى طَرَفِ لِسَانِهِ وَهُوَ يَقُولُ إِهْ إِهْ يَعْنِي يَتَهَوَّعُقَالَ أَبُو دَاوُد قَالَ مُسَدَّدٌ فَكَانَ حَدِيثًا طَوِيلًا وَلَكِنِّي اخْتَصَرْتُهُ
[މުޞައްދާދު] އާއި [ސުލައިމާން ބިން ދާއޫދު އަލްޢަތާކީ] އެދެބޭފުޅުންވެސް ވިދާޅުވިއެވެ؛ [ހައްމާދު ބިން ޒައިދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޣައިލާން ބިން ޖާރިރު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ބުރުދާ] ގެ އަރިހުން [އޭނާގެ ބައްޕަ އަބޫ މޫސާ] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވިއެވެ. މޫސައްދާދު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި އަބޫ މޫސާ ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ؛ އަޅުގަނޑުމެން އެއްފަހަރަކު الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހަށް އައިސް އަހަރެމެން ގެންދިއުމަށް އެދުމުން ދުލުގައި ފިރުމާލިތަން އަހަންނަށް ފެނުނެވެ. އަބޫ ދާއޫދު ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަދި ސުލައިމާން ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި އަބޫ މޫސާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަޅުގަނޑު އެއްފަހަރަކު ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހަށް އައިސް ދުލުގައި އުނގުޅަމުން ދިޔައިރު، ދަތްއުނގުޅާ ދަތްދޮޅީގެ ނިޔަފަތިގައި އަޅުވާފައި ވިދާޅުވީ: 'އިހީ އިހް' ކަމަށެވެ. އެއީ މީހަކު ހޮޑުލާފަދަ އަޑެއް ނެގުމެވެ. އަބޫ ދާއޫދު ވިދާޅުވިއެވެ؛ މޫސައްދާދު ވިދާޅުވި އެވެ؛ މި ޙަދީޘަކީ އަސްލު ދިގު ޙަދީޘެއް ނަމަވެސް އަޅުގަނޑު ކުރުކޮށްލީމެވެ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 46
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى حَدَّثَنَا عَنْبَسَةُ بْنُ عَبْدِ الْوَاحِدِ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَسْتَنُّ وَعِنْدَهُ رَجُلَانِ أَحَدُهُمَا أَكْبَرُ مِنْ الْآخَرِ فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَيْهِ فِي فَضْلِ السِّوَاكِ أَنْ كَبِّرْ أَعْطِ السِّوَاكَ أَكْبَرَهُمَاقَالَ أَحْمَدُ هُوَ ابْنُ حَزْمٍ قَالَ لَنَا أَبُو سَعِيدٍ هُوَ ابْنُ الْأَعْرَابِيِّ هَذَا مِمَّا تَفَرَّدَ بِهِ أَهْلُ الْمَدِينَةِ
[މުޙައްމަދު ބިން ޢީސާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަންބަސާ ބިން ޢަބްދުލް ވަޙީދު] [ޙިޝާމް ބިން އުރުވާ] ގެ އަރިހުން [އޭނާގެ ބައްޕަ] ގެ އަރިހުން [އައިޝަތު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވިއެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ސިވާކް ބޭނުން ކުރައްވަމުން ގެންދެވިއިރު އެކަލޭގެފާނާއެކު އެއްބަޔަކު އަނެއްބަޔަކަށްވުރެ ދޮށީ ދެމީހަކު ތިއްބެވި ކަމުން، އެ ދެމީހުންގެ ތެރެއިން ދޮށީމީހާއަށް ސިވާކް ދެއްވުމަށްޓަކައި ސިވާކް ބޭނުންކުރުމުގެ މާތްކަން الله ތަޢާލާ އޭނާއަށް ވަޙީކުރެއްވިއެވެ. އަޙްމަދު، އެއީ އިބްނު ޙަޒްމް، ބަޔާންކުރެއްވިއެވެ؛ އަބޫ ސަޢީދު، އެއީ އަލް އަޢުރާބީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވިއެވެ؛ މިއީ ހަމައެކަނި މަދީނާގެ އަހުލުވެރިން ރިވާކޮށްފައިވާ ޙަދީޘްތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ކަމެކެވެ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 47
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى الرَّازِيُّ أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ عَنْ مِسْعَرٍ عَنْ الْمِقْدَامِ بْنِ شُرَيْحٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَقُلْتُ لِعَائِشَةَ بِأَيِّ شَيْءٍ كَانَ يَبْدَأُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا دَخَلَ بَيْتَهُ قَالَتْ بِالسِّوَاكِ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިބްރާހިމް ބިން މޫސާ އާރާޒީ] ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [އީސާ ބިން ޔޫނުސް] [މިޞަރު] އިން [އަލް މިޤްދަމް ބިން ޝޫރައިޙް] އިން [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕަ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަހަރެން [އައިޝާ] ގާތު އަހާލީމެވެ؛ 'الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ގެއަށް ވަދެވަޑައިގަތުމުން ފެއްޓެވީ ކޮން އެއްޗަކުން ހެއްޔެވެ؟' އެކަމަނާ ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ؛ 'ސިވާކް އާއި އެކު'.
Hadith
Imam Abu Dawud : 48
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا عَنْبَسَةُ بْنُ سَعِيدٍ الْكُوفِيُّ الْحَاسِبُ حَدَّثَنِي كَثِيرٌ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْكَانَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَسْتَاكُ فَيُعْطِينِي السِّوَاكَ لِأَغْسِلَهُ فَأَبْدَأُ بِهِ فَأَسْتَاكُ ثُمَّ أَغْسِلُهُ وَأَدْفَعُهُ إِلَيْهِ
އަޅުގަނޑުމެން [މުޙައްމަދު ބިން ބަޝީޝަރު] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [މުޙައްމަދު ބިން ޢަބްދުﷲ އަލް އަންސާރީ] [ޢަންބަސާ ބިން ސަޢީދު އަލް ކޫފީ އަލް ޙަސީބު] އަޅުގަނޑަށް [ކަޘީރު] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި ވާހަކަ، [އައިޝާ] ގެ އަރިހުން، އެކަމަނާ ވިދާޅުވިއެވެ: ‘ރަސޫލުالله ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ސިވާކު ބޭނުންކުރެއްވި، ދެން އެ ސިވާކު ދޮވެދެއްވުމަށް އަޅުގަނޑަށް ދެއްވި، އެހެންވެ އަޅުގަނޑު އެ ބޭނުން ހިފުމަށް ބޭނުންކުރީމެވެ. ދެން އަހަރެން ދޮވެލުމަށްފަހު އޭނާއަށް އަނބުރާ ދިނީމެވެ.'
Hadith
Imam Abu Dawud : 49
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مَعِينٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ زَكَرِيَّا بْنِ أَبِي زَائِدَةَ عَنْ مُصْعَبِ بْنِ شَيْبَةَ عَنْ طَلْقِ بْنِ حَبِيبٍ عَنْ ابْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَشْرٌ مِنْ الْفِطْرَةِ قَصُّ الشَّارِبِ وَإِعْفَاءُ اللِّحْيَةِ وَالسِّوَاكُ وَالِاسْتِنْشَاقُ بِالْمَاءِ وَقَصُّ الْأَظْفَارِ وَغَسْلُ الْبَرَاجِمِ وَنَتْفُ الْإِبِطِ وَحَلْقُ الْعَانَةِ وَانْتِقَاصُ الْمَاءِ يَعْنِي الِاسْتِنْجَاءَ بِالْمَاءِقَالَ زَكَرِيَّا قَالَ مُصْعَبٌ وَنَسِيتُ الْعَاشِرَةَ إِلَّا أَنْ تَكُونَ الْمَضْمَضَةَ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ وَدَاوُدُ بْنُ شَبِيبٍ قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ قَالَ مُوسَى عَنْ أَبِيهِ و قَالَ دَاوُدُ عَنْ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ مِنْ الْفِطْرَةِ الْمَضْمَضَةَ وَالِاسْتِنْشَاقَ فَذَكَرَ نَحْوَهُ وَلَمْ يَذْكُرْ إِعْفَاءَ اللِّحْيَةِ وَزَادَ وَالْخِتَانَ قَالَ وَالِانْتِضَاحَ وَلَمْ يَذْكُرْ انْتِقَاصَ الْمَاءِ يَعْنِي الِاسْتِنْجَاءَ قَالَ أَبُو دَاوُد وَرُوِيَ نَحْوُهُ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَقَالَ خَمْسٌ كُلُّهَا فِي الرَّأْسِ وَذَكَرَ فِيهَا الْفَرْقَ وَلَمْ يَذْكُرْ إِعْفَاءَ اللِّحْيَةِ قَالَ أَبُو دَاوُد وَرُوِيَ نَحْوُ حَدِيثِ حَمَّادٍ عَنْ طَلْقِ بْنِ حَبِيبٍ وَمُجَاهِدٍ وَعَنْ بَكْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْمُزَنِيِّ قَوْلُهُمْ وَلَمْ يَذْكُرُوا إِعْفَاءَ اللِّحْيَةِ وَفِي حَدِيثِ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي مَرْيَمَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيهِ وَإِعْفَاءُ اللِّحْيَةِ وَعَنْ إِبْرَاهِيمَ النَّخَعِيِّ نَحْوُهُ وَذَكَرَ إِعْفَاءَ اللِّحْيَةِ وَالْخِتَانَ
ޔަޙްޔާ ބިން މާޢީން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ ވާޤީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި ޒަކަރިއްޔާ ބިން އަބޫ ޒައިދާ މުޝާބު ބިން ޝައިބާ ތަލްޤް ބިން ޙަބީބު އިބްނު އަޒްޒުބައިރު އިބްނު ޢާއިޝާ ވިދާޅުވިއެވެ ފެނުން، ނިޔަފަތި ކަނޑައި، އިނގިލިތަކުގެ މެދުގައި ދޮވެ، ކޮނޑުގެ އިސްތަށިގަނޑު ނަގައި، ޕިއުބިކް އިސްތަށިގަނޑު ޝޭވްކޮށް، ފެނުން އިސްޓިންޖާ' ކުރުން." ޒަކަރިއްޔާ ބުންޏެވެ؛ މުޝާބު ކިޔައިދިނެވެ؛ "ދިހަވަނަ ހަނދާން ނެތުނު ނަމަވެސް ބޮޑަށް ބެލެވޭ ގޮތުގައި އެއީ ގާގްލް ކުރުމެވެ." މޫސާ ބިން އިސްމާޢީލާއި ދާއޫދު ބިން ޝަބީބު ދެބޭފުޅުންވެސް ވިދާޅުވިއެވެ؛ ހައްމާދު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ ޢަލީ ބިން ޒައިދު ސަލާމާ ބިން މުޙައްމަދު ބިން އައްމާރު ބިން ޔާސިރު މޫސާ އޭނާގެ ބައްޕަގެ އިހްތިޔާރުގައި ވިދާޅުވެފައެވެ. އަދި ދާއޫދު ވިދާޅުވިއެވެ. [އައްމަރު ބިން ޔާސިރު] އިން، الله ގެ ރަސޫލާ، މާތްالله އޭނާއަށް ރަޙްމަތް ލައްވާށި ކަމަށާއި، ޙަދީޘް ކުރައްވާފައި ވެއެވެ. އަދި ޚިތާނުކުރުމެވެ. އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވީ ޖިންސީ ގުނަވަނުގެ ސަރަހައްދުގައި ފެން އުނގުޅައިގެން ވަސް ނައްތާލުމާ ބެހޭގޮތުން ކަމަށާއި ފެނާއި އެކު ބެރިސިންޖާ` ގެ ވާހަކައެއް ނުދައްކަވާ ކަމަށެވެ. އަބޫ ދާއޫދު ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަދި މިފަދަ ޙަދީޘެއް އިބްނުޢައްބާސްގެ އަރިހުން ރިވާވެގެންވާކަމަށާއި އެކަލޭގެފާނު ޛިކުރުކުރައްވާފައިވެއެވެ؛ ފިތުރާގެ ފަސް ކަންތައް ހުރިހާ ކަމެއްވެސް ބޮލުގައި، ދެން އޭނާ އިސްތަށިގަނޑު ބައިބައިކުރުމާ ބެހޭ ގޮތުން ފާހަގަކުރައްވަނީ -ބައި ކަނާތްފަރާތަށް އަދި ބައި ވާތްފަރާތަށް- އަދި ތުނބުޅި ބެލެހެއްޓުމާ ބެހޭ ގޮތުން ވާހަކައެއް ނުދައްކަވައެވެ. އަބޫ ދާއޫދު ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަދި ހައްމާދުގެ ޙަދީޘާއި، ތަލްޤު ބިން ޙަބީބާއި މުޖާހިދުގެ އަރިހުން އަދި ބަކުރު ބިން ޢަބްދުﷲ އަލް މުޒާނީގެ އަރިހުން އެބައިމީހުންގެ ވާހަކަފުޅުގައި ވާރިދުވެފައި ވާއިރު، ތުނބުޅި ބެލެހެއްޓުމުގެ ވާހަކަ އެބައިމީހުންގެ ވާހަކައެއް ނުދައްކަވައެވެ. އަދި ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން [މުޙައްމަދު ބިން ޢަބްދުﷲ ބިން އަބޫ މަރިޔަމް] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ސަލާމާ] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން ޙަދީޘްފުޅުގައި، އެ ޙަދީޘްގައި ތުނބުޅި ބެލެހެއްޓުމުގެ ވާހަކަ ލިޔެވިފައިވެއެވެ. އަދި އިބްރާހީމް އަން ނަޚާޢީގެ އަރިހުން މިސާލަކަށް، އަދި ތުނބުޅި ބެލެހެއްޓުމާއި ޚިތާނުކުރުމާ ބެހޭގޮތުން ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 50
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ مَنْصُورٍ وَحُصَيْنٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ حُذَيْفَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا قَامَ مِنْ اللَّيْلِ يَشُوصُ فَاهُ بِالسِّوَاكِ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުޙައްމަދު ބިން ކާތިރު] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ސުފްޔާން] [މަންޝޫރު] ގެ އަރިހުން އަދި [ހުސައިން] [އަބޫ ވަޢީލް] ގެ އަރިހުން [ހުދައިފާ] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވީ، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ރޭގަނޑު ތެދުވެ ސިވާކުން ދަތް އުނގުޅާނެ ކަމަށެވެ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 51
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ أَخْبَرَنَا بَهْزُ بْنُ حَكِيمٍ عَنْ زُرَارَةَ بْنِ أَوْفَى عَنْ سَعْدِ بْنِ هِشَامٍ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُوضَعُ لَهُ وَضُوءُهُ وَسِوَاكُهُ فَإِذَا قَامَ مِنْ اللَّيْلِ تَخَلَّى ثُمَّ اسْتَاكَ
[މޫސާ ބިން އިސްމާޢީލް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [ޙައްމާދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ބަޙްޒް ބިން ޙަކީމް] [ޒުރާޙް ބިން އައުފާ] ގެ އަރިހުން [ޞަޢްދު ބިން ހިޝާމް] ގެ އަރިހުން [ޢާއިޝާ] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި، ވުޟޫއަށް ފެނާއި ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ސިވާކް ބެހެއްޓި ތަން -އެކަލޭގެފާނުގެ އެނދުގެ ކައިރީގައި-. އެހެންކަމުން ރޭގަނޑު ހޭލާއިރު ލުއި ދިނުމަށްފަހު ސިވާކް ބޭނުންކުރެއެވެ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 52
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ عَنْ أُمِّ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ لَا يَرْقُدُ مِنْ لَيْلٍ وَلَا نَهَارٍ فَيَسْتَيْقِظُ إِلَّا تَسَوَّكَ قَبْلَ أَنْ يَتَوَضَّأَ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުޙައްމަދު ބިން ކާތިރު] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، [ޙައްމާމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަލީ ބިން ޒައިދު] ގެ އަރިހުން [އުއްމު މުޙައްމަދު] ގެ އަރިހުން [ޢާއިޝާ] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރެއްވި ގޮތުގައި، ނަބިއްޔާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ، ރޭގަނޑު ވިޔަސް ދުވާލު ވިޔަސް، ވުޟޫ ކުރުމުގެ ކުރިން ސިވާކް ބޭނުން ކުރައްވާނެ ކަމަށް ފިޔަވައި، ނިދިފުޅުން ތެދުވެވަޑައިނުގަންނަވާނެ ކަމަށެވެ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 53
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا حُصَيْنٌ عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيِّ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ قَالَبِتُّ لَيْلَةً عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا اسْتَيْقَظَ مِنْ مَنَامِهِ أَتَى طَهُورَهُ فَأَخَذَ سِوَاكَهُ فَاسْتَاكَ ثُمَّ تَلَا هَذِهِ الْآيَاتِ{ إِنَّ فِي خَلْقِ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ وَاخْتِلَافِ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ لَآيَاتٍ لِأُولِي الْأَلْبَابِ }حَتَّى قَارَبَ أَنْ يَخْتِمَ السُّورَةَ أَوْ خَتَمَهَا ثُمَّ تَوَضَّأَ فَأَتَى مُصَلَّاهُ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى فِرَاشِهِ فَنَامَ مَا شَاءَ اللَّهُ ثُمَّ اسْتَيْقَظَ فَفَعَلَ مِثْلَ ذَلِكَ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى فِرَاشِهِ فَنَامَ ثُمَّ اسْتَيْقَظَ فَفَعَلَ مِثْلَ ذَلِكَ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى فِرَاشِهِ فَنَامَ ثُمَّ اسْتَيْقَظَ فَفَعَلَ مِثْل ذَلِكَ كُلُّ ذَلِكَ يَسْتَاكُ وَيُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ أَوْتَرَقَالَ أَبُو دَاوُد رَوَاهُ ابْنُ فُضَيْلٍ عَنْ حُصَيْنٍ قَالَ فَتَسَوَّكَ وَتَوَضَّأَ وَهُوَ يَقُولُ{ إِنَّ فِي خَلْقِ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ }حَتَّى خَتَمَ السُّورَةَ
[މުޙައްމަދު ބިން ޢީސާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [ޙުޝައިމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޙުސައިން] ކިޔައިދިނީ [ޙަބީބު ބިން އަބީ ތާބިތު] ގެ އަރިހުން [މުޙައްމަދު ބިން ޢަލީ ބިން ޢަބްދުﷲ ބިން ޢައްބާސް] ގެ އަރިހުން [އޭނާގެ ބައްޕަ] ގެ އަރިހުން [އޭނާގެ ކާފަ، ޢަބްދުالله ބިން ޢައްބާސް] ގެ އަރިހުން އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'އެއްރެއަކު އަހަރެން ނަބިއްޔާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އާއި އެކު ރޭގަނޑު ހޭދަކުރީމެވެ، ނިދާފައި ހޭލެވުމުން ޠާހިރުވުމަށް ފެން ނަގައި، ދެން ސިވާކެއް ނަގައިގެން ބޭނުން ކުރެއްވިއެވެ ޢިމްރާން: 190-، ކިރިޔާ ސޫރަތް ނިމެންދެން، ނުވަތަ ނިމެންދެން، ދެން ވުޟޫކޮށް، ދެން އެކަލޭގެފާނުގެ ނަމާދު ތަނަށް ގޮސް ދެރަކުޢަތް ނަމާދު ކުރެއްވިއެވެ. ދެން އެނބުރި އެނދުމައްޗަށް ގޮސް الله އިރާދަކުރެއްވިހާ ދުވަހަކު ނިދާލިއެވެ. ދެން ތެދުވެ އަނެއްކާވެސް ހަމަ އެގޮތަށް ކަންތައް ކުރުމުން ދެން އެނބުރި އެނދަށް އައިސް އަނެއްކާވެސް ނިދާލިއެވެ. ދެން ތެދުވެ އަނެއްކާވެސް ހަމަ އެގޮތަށް ކަންތައް ކުރިއެވެ. ދެން އެނބުރި އެނދުމައްޗަށް ގޮސް އަނެއްކާވެސް ނިދާލިއެވެ. ދެން ތެދުވެ އަނެއްކާވެސް ހަމަ އެގޮތަށް ކަންތައް ކުރީ، ތެދުވާ ކޮންމެ ފަހަރަކު ސިވާކް ބޭނުންކޮށް ދެ ރަކުޢަތް ނަމާދުކޮށް، ދެން ވިތުރް ނަމާދު ކުރެއެވެ'. އަބޫ ދާއޫދު ވިދާޅުވިއެވެ؛ [އިބްނު ފުދުލައިލް] [ޙުސައިން] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި، އެކަލޭގެފާނު -އިބްނު ޢައްބާސް- ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ؛ 'އެކަލޭގެފާނު ސިވާކް ބޭނުންކުރައްވައި ވުޟޫ ކުރެއްވުމަށްފަހު -އޭގެ މާނައަކީ-: 'ހަމަކަށަވަރުން އުޑުތަކާއި ބިން އުފެއްދެވުމުގައި'، ސޫރަތް ނިންމަވާންދެން ކިޔަވާފައިވެއެވެ'.
Hadith
Imam Abu Dawud : 54
حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَبِي الْمَلِيحِ عَنْ أَبِيهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَقْبَلُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ صَدَقَةً مِنْ غُلُولٍ وَلَا صَلَاةً بِغَيْرِ طُهُورٍ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުސްލިމް ބިން އިބްރާހީމް] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ޝުޢޫބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޤަތަޟާން] އިން [އަބޫ އަލް މަލީޙް] ގެ އަރިހުން [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅުގެ އަރިހުން] ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ގެ އަރިހުން ރިވާކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 55
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَقْبَلُ اللَّهُ صَلَاةَ أَحَدِكُمْ إِذَا أَحْدَثَ حَتَّى يَتَوَضَّأَ
[އަޙްމަދު ބިން ޙަންބަލް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [ޢަބްދުއްރައްޒާޤު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މަޢުމަރު] [ޙައްމާމް ބިން މުނަބީޙް] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ހުރައިރާ] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 56
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ ابْنِ عَقِيلٍ عَنْ مُحَمَّدِ ابْنِ الْحَنَفِيَّةِ عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِفْتَاحُ الصَّلَاةِ الطُّهُورُ وَتَحْرِيمُهَا التَّكْبِيرُ وَتَحْلِيلُهَا التَّسْلِيمُ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢުޘްމާން ބިން އަބީ ޝައިބާޙް] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ވާކީ] [ސުފްޔާން] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޢަޤީލް] ގެ އަރިހުން [މުޙައްމަދު ބިން އަލް ޙަނަފިއްޔާ] ގެ އަރިހުން [ޢަލީ ރަދުލިއަالله ޢާންހޫ] ގެ އަރިހުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 57
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ فَارِسٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ الْمُقْرِئُ ح و حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ زِيَادٍ قَالَ أَبُو دَاوُد وَأَنَا لِحَدِيثِ ابْنِ يَحْيَى أَتْقَنُ عَنْ غُطَيْفٍ وَقَالَ مُحَمَّدٌ عَنْ أَبِي غُطَيْفٍ الْهُذَلِيِّ قَالَكُنْتُ عِنْدَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ فَلَمَّا نُودِيَ بِالظُّهْرِ تَوَضَّأَ فَصَلَّى فَلَمَّا نُودِيَ بِالْعَصْرِ تَوَضَّأَ فَقُلْتُ لَهُ فَقَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ تَوَضَّأَ عَلَى طُهْرٍ كَتَبَ اللَّهُ لَهُ عَشْرَ حَسَنَاتٍقَالَ أَبُو دَاوُد وَهَذَا حَدِيثُ مُسَدَّدٍ وَهُوَ أَتَمُّ
[މުޙައްމަދު ބިން ޔަޙްޔާ ބިން ފާރިސް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަބްދުالله ބިން ޔަޒީދު އަލް މުޤްރީ`] ކިޔައިދެއްވިއެވެ. އަދި އެހެން ސަފުހާއެއްގައިވާ ގޮތުންނެވެ. [މުޞައްދާދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިން އިރު [އީސާ ބިން ޔޫނުސް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ އެދެމީހުންވެސް ބުނީ؛ [ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން ޒިޔާދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ، އަބޫދާއޫދު ވިދާޅުވިއެވެ؛ [ޣުތައިފް] އަށް ވުރެ ބޮޑަށް އިބްނު ޔަޙްޔާގެ ޙަދީޘް ހިތުދަސްކޮށް، މުޙައްމަދު ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަބޫ ޣުތައިފް އަލް ހުދަލީގެ އަރިހުން؛ އަހަރެން [ޢަބްދުﷲ ބިން ޢުމަރު] އާއި އެކުގައި، ޒުހުރުގެ އަޟްޙާން ގޮވާލިއިރު، ވުޟޫކޮށް، ދެން ނަމާދު ކުރެއްވިއެވެ. އަސްރުއަށް އަދަން ގޮވާލުމުން އަނެއްކާވެސް ވުޟޫ ކުރެއްވުމުން، ދެން އަޅުގަނޑު ސުވާލުކުރީ -އެކަމާ ބެހޭގޮތުން-، ދެން ޖަވާބު ދެއްވީ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވި އެވެ. އަބޫ ދާއޫދު ވިދާޅުވިއެވެ؛ މިއީ މޫސައްދާދުގެ ޙަދީޘް، އަދި އެއަށްވުރެ ފުރިހަމަ ޙަދީޘެކެވެ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 58
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ وَعُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَالْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ وَغَيْرُهُمْ قَالُوا حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ كَثِيرٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرِ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِ قَالَسُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الْمَاءِ وَمَا يَنُوبُهُ مِنْ الدَّوَابِّ وَالسِّبَاعِ فَقَالَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا كَانَ الْمَاءُ قُلَّتَيْنِ لَمْ يَحْمِلْ الْخَبَثَقَالَ أَبُو دَاوُد وَهَذَا لَفْظُ ابْنُ الْعَلَاءِ و قَالَ عُثْمَانُ وَالْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبَّادِ بْنِ جَعْفَرٍ قَالَ أَبُو دَاوُد وَهُوَ الصَّوَابُ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ ح و حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ يَعْنِي ابْنَ زُرَيْعٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرٍ قَالَ أَبُو كَامِلٍ ابْنُ الزُّبَيْرِ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سُئِلَ عَنْ الْمَاءِ يَكُونُ فِي الْفَلَاةِ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ
އެއީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުޙައްމަދު ބިން އަލްޢަލާ] އާއި [ޢުޘްމާން ބިން އަބީ ޝައިބާ] އަދި [އަލްޙަސަން ބިން ޢަލީ] އަދި އެހެނިހެން ބޭފުޅުންނަށް ރިވާވެގެންވާ ވާހަކައެވެ. އެއީ އަޅުގަނޑުމެން [އަބޫ އުސާމާ] އަށް [އަލް ވަލީދު ބިން ކާތިރު] ގެ އަރިހުން [މުޙައްމަދު ބިން ޖަޢުފަރު ބިން އަޒް ޒުބައިރު] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله ބިން ޢަބްދުالله ބިން ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕަ] ގެ އަރިހުން ރިވާވެގެންވާ ކަމެކެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އާއި ސުވާލު ކުރެވުނީ ފެނާއި -ވަލު ޖަނަވާރުތައް އަބަދުވެސް ޒިޔާރަތްކުރާ ފެނުގެ -ތަނާއި ބެހޭގޮތުން- ކަމުން الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވިއެވެ. އަބޫ ދާއޫދު ވިދާޅުވިއެވެ؛ މިއީ އިބްނު އަލްޢަލާގެ ބަސްފުޅު - އެއީ، އޭގެ ޓްރާންސްމިޝަންގެ ސިލްސިލާގައި މުޙައްމަދު ބިން ޖަޢުފަރު ބިން އަޒް ޒުބައިރު- ނަމަކަށް ކިޔާ ރައުޔެއް ވެއެވެ-. އޭރު [ޢުޘްމާން] އާއި [އަލްޙަސަން ބިން ޢަލީ] [މުޙައްމަދު ބިން ޢައްބާދު ބިން ޖަޢުފަރު] ގެ އަރިހުން -މުޙައްމަދު ބިން ޖަޢުފަރު ބިން އަޒް ޒުބައިރުގެ ބަދަލުގައި- ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ. އަބޫ ދާއޫދު ވިދާޅުވިއެވެ؛ އެއީ ޞައްޙަ އެއްޗެކެވެ. [މޫސާ ބިން އިސްމާޢީލް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [ޙައްމާދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، އަދި އެހެން ސަފުހާއެއްގައިވާ ގޮތުން؛ [އަބޫ ކާމިލް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ، [ޔަޒީދު، އެއީ އިބްނު ޒުރައިޢު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ، [މުޙައްމަދު ބިން އިސްޙާޤު] ގެ އަރިހުން [މުޙައްމަދު ބިން ޖަޢުފަރު] ގެ އަރިހުންނެވެ. އަބޫ ކާމިލް އިބްނު އަޒްޒުބައިރު ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ؛ [އުބައިދުالله ބިން ޢަބްދުالله ބިން ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅުން] ގެ އަރިހުން الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އާއި ހުޅުވިފައިވާ ދަނޑުގައި ފެނާއި ބެހޭގޮތުން ސުވާލު ކުރެވުނު ކަމަށް ވިދާޅުވެ، ދެން ފުރަތަމަ ޙަދީޘްފުޅާ އެއްގޮތް ޙަދީޘެއް ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 59
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ أَخْبَرَنَا عَاصِمُ بْنُ الْمُنْذِرِ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِيأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا كَانَ الْمَاءُ قُلَّتَيْنِ فَإِنَّهُ لَا يَنْجُسُقَالَ أَبُو دَاوُد حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ وَقَفَهُ عَنْ عَاصِمٍ
[މޫސާ ބިން އިސްމާޢީލް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިން ގޮތުގައި [ޙައްމާދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [‘އާސިމް ބިން އަލް މުންދިރު] [ޢުބައިދުالله ބިން ޢަބްދުالله ބިން ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދިނީ، އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ [ބައްޕަ] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘް ކުރައްވާފައި ވެއެވެ. އަބޫ ދާއޫދު ވިދާޅުވިއެވެ؛ ހައްމާދު ބިން ޒައިދު ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ އާސިމްގެ އަރިހުންނެވެ.
Hadith
Imam Abu Dawud : 60
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ وَالْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ وَمُحَمَّدُ بْنُ سُلَيْمَانَ الْأَنْبَارِيُّ قَالُوا حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ كَثِيرٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ كَعْبٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّأَنَّهُ قِيلَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَتَوَضَّأُ مِنْ بِئْرِ بُضَاعَةَ وَهِيَ بِئْرٌ يُطْرَحُ فِيهَا الْحِيَضُ وَلَحْمُ الْكِلَابِ وَالنَّتْنُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَاءُ طَهُورٌ لَا يُنَجِّسُهُ شَيْءٌقَالَ أَبُو دَاوُد وَقَالَ بَعْضُهُمْ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ رَافِعٍ
[މުޙައްމަދު ބިން އަލްޢަލާ] އާއި [އަލްޙަސަން ބިން ޢަލީ] އަދި [މުޙައްމަދު ބިން ސުލައިމާން އަލް އަންބަރީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ: [އަބޫ އުސާމާ] ވަނީ [އަލް ވަލީދު ބިން ކާތިރު] ގެ އަރިހުން [މުޙައްމަދު ބިން ކަޢުބު] ގެ އަރިހުން [އުބައިދުالله ބިން ޢަބްދުالله ބިން ރާފިޢު ބިން ޚަދީޖު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ސަޢީދު އަލް ޚުދުރީ] ގެ އަރިހުން الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމައާއި... اللَّه ގެ ނިޢުމަތްތައް އެކަލޭގެފާނުގެ މައްޗަށް ވޮޑިގެންވާ) ސުވާލު ކުރެއްވިއެވެ: 'އަޅުގަނޑުމެންނަށް ބިދުލާގެ ވަޅުގަނޑުން ވުޟޫކުރުން ހުއްދަ ހެއްޔެވެ؟ އެއީ މައްސަރު ކަންތައްތަކުގެ ކުނި، މަރުވެފައިވާ ބުޅަލާއި، ވަސް ދުވާ އެއްޗެހި އުކާލާ ވަޅެކެވެ.' ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޖަވާބު ދެއްވީ: ފެނަކީ ސާފު އެއްޗެއް، އެއްވެސް އެއްޗަކުން އެ ފެން ނަޖިސް ނުކުރެވޭނެއެވެ. އަބޫ ދާއޫދު ވިދާޅުވިއެވެ: އޭގެ ތެރެއިން ބައެއް ބޭފުޅުން ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން ރާފީޢު -ޢަބްދުالله ބިން ރާފީޢުގެ ބަދަލުގައި- ގެ ވާހަކަ ދެއްކެވިއެވެ.
