Revert to Islam, click here
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Abu Dawud (الامام ابو داود) - 4590 Hadith

Hadith

Imam Abu Dawud : 4541

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ الْأَقْرَعَ بْنَ حَابِسٍ أَبْصَرَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يُقَبِّلُ حُسَيْنًا فَقَالَ إِنَّ لِي عَشَرَةً مِنْ الْوَلَدِ مَا فَعَلْتُ هَذَا بِوَاحِدٍ مِنْهُمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ لَا يَرْحَمُ لَا يُرْحَمُ

Haali en [Musaddad] wiyi, haalani en [Sufyan] ummoraade e [Az Zuhri] ummoraade e [Abuu Salama] ummoraade e [Abuu Hurayrah] wiyi Al Aqra bin Habis yi'i Annabi sallallaahu aleyhi wasallam ina muɓɓa Husayn. Ndeen Al Aqra’ wi’i: “Miɗo jogii ɓiɓɓe sappo, kono mi meeɗaa waɗde noon e hay gooto e maɓɓe”. Ndeen Rasulullah wiyi: 'ɓe njiɗaa yiɗeede'.

Hadith

Imam Abu Dawud : 4542

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ أَخْبَرَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ عُرْوَةَ أَنَّ عَائِشَةَ قَالَتْثُمَّ قَالَ تَعْنِي النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَبْشِرِي يَا عَائِشَةُ فَإِنَّ اللَّهَ قَدْ أَنْزَلَ عُذْرَكِ وَقَرَأَ عَلَيْهَا الْقُرْآنَ فَقَالَ أَبَوَايَ قُومِي فَقَبِّلِي رَأْسَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ أَحْمَدُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ لَا إِيَّاكُمَا

Haalaama en [Muusaa bin Ismaa'il] wi'i, haalaama en [Hammadu] wi'i, haalaama en [Hisyam bin Urwah] diga [Urwah] dow ['Aisyah] meeɗi wi'ugo, nden Annabi sallallaahu 'alaihi wasallam wi'i: 'Yaa 'Aisyah, jaɓɓu Allah dow- udjur'. O janngini mo Quraana. Jibnaaɓe am mbiyi ndeen, ''Muuɗnu hoore Rasulullah''. Kono njaabtiimi, 'miɗo yetta Alla Azza Wa Jalla tan, wonaa onon ɗiɗo'.

Hadith

Imam Abu Dawud : 4543

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ عَنْ أَجْلَحَ عَنْ الشَّعْبِيِّأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَلَقَّى جَعْفَرَ بْنَ أَبِي طَالِبٍ فَالْتَزَمَهُ وَقَبَّلَ مَا بَيْنَ عَيْنَيْهِ

Haalaama en [Abuu Bakr bin Abuu Syaibah] wiyi, haalaama en [Ali bin Mushir] ummoraade e [Al Ajlah] ummoraade e [Ash Sya’bi] wiyi ‘Annabi sallallaahu ‘alaihi wasallam hawri e Ja’far bin Abuu Talib, caggal ɗuum o hucciti e makko, o muɓɓi gite makko hakkunde makko.

Hadith

Imam Abu Dawud : 4544

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ عَنْ إِيَاسِ بْنِ دَغْفَلٍ قَالَ رَأَيْتُ أَبَا نَضْرَةَقَبَّلَ خَدَّ الْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ عَلَيْهِمَا السَّلَام

Haalaama en [Abuu Bakri bin Abuu Syaibah] wiyi, haalaama en [Al Mutamir] ummoraade e [Iyas bin Daghfal] o wiyi ‘mi yiyii [Abuu Nadrah] ina muɓɓa gite Al Hasan bin Ali Alaihimassalam’.

Hadith

Imam Abu Dawud : 4545

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَالِمٍ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ يُوسُفَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْبَرَاءِ قَالَدَخَلْتُ مَعَ أَبِي بَكْرٍ أَوَّلَ مَا قَدِمَ الْمَدِينَةَ فَإِذَا عَائِشَةُ ابْنَتُهُ مُضْطَجِعَةٌ قَدْ أَصَابَتْهَا حُمَّى فَأَتَاهَا أَبُو بَكْرٍ فَقَالَ لَهَا كَيْفَ أَنْتِ يَا بُنَيَّةُ وَقَبَّلَ خَدَّهَا

Haali en [Abdullaah bin Salim] wiyi, haali en [Ibraahiima bin Yuusuf] ummoraade e [baaba mum] ummoraade e [Abuu Ishaq] ummoraade e [Al Bara`] o wiyi, ‘Miin e [Abuu Bakr] min naati Madiina e fuɗɗoode gargol makko, e oon sahaa ɓiyiiko debbo Aishan, ina lelii e fe, -Hol no ngonirɗaa, ɓiɗɗo am?

Hadith

Imam Abu Dawud : 4546

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ أَبِي زِيَادٍ أَنَّ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ أَبِي لَيْلَى حَدَّثَهُ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ حَدَّثَهُوَذَكَرَ قِصَّةً قَالَ فَدَنَوْنَا يَعْنِي مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَبَّلْنَا يَدَهُ

Haali en [Ahmadu bin Yuunus] wiyi, haali en [Zuhair] wiyi, haali en [Yazid bin Abuu Ziyad] wonde [Abdurrahmaan bin Abu Laila] wiyi mo wonde [Abdullaah bin Umar] wiyi mo...ndeen o siftinii daartol ngol. O wiyi min ɓadtiima Nelaaɗo (JKM) min njuɓɓini junngo makko.

Hadith

Imam Abu Dawud : 4547

حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَوْنٍ أَخْبَرَنَا خَالِدٌ عَنْ حُصَيْنٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ أُسَيْدِ بْنِ حُضَيْرٍ رَجُلٍ مِنْ الْأَنْصَارِ قَالَبَيْنَمَا هُوَ يُحَدِّثُ الْقَوْمَ وَكَانَ فِيهِ مِزَاحٌ بَيْنَا يُضْحِكُهُمْ فَطَعَنَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي خَاصِرَتِهِ بِعُودٍ فَقَالَ أَصْبِرْنِي فَقَالَ اصْطَبِرْ قَالَ إِنَّ عَلَيْكَ قَمِيصًا وَلَيْسَ عَلَيَّ قَمِيصٌ فَرَفَعَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ قَمِيصِهِ فَاحْتَضَنَهُ وَجَعَلَ يُقَبِّلُ كَشْحَهُ قَالَ إِنَّمَا أَرَدْتُ هَذَا يَا رَسُولَ اللَّهِ

Haali en [Amru bin Aun] wi'i, haali en [Khalid] diga [Husen] diga ['Abdurrahman bin Abuu Laila] diga [Usaid bin Hudhair] gorko gooto diga Ansar, wi'i, ''Nde o ɗonno yewta bee yimɓe, nden huunde waɗi ɓe jaleeɗe, ɗoon e ɗoon Nelaaɗo maako piirɗi leɗɗe'. Gorko oo wii, ndokkam hakke wacfde qishas! o wiyi : 'waɗde ɗum'. Gorko oo wi’i kadi, ‘Joom am, aɗa ɓoornii comci haa jooni, hay so mi ɓoornaaki comci’. Nelaaɗo sallallaahu ‘alaihi wasallam ndeen ƴetti comci mum, kono gorko oo hucciti e ɓanndu makko, o wiyi, “Yaa Nelaaɗo Alla, e goonga ko ɗum woni ko njiɗnoo-mi”.

Hadith

Imam Abu Dawud : 4548

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى بْنُ الطَّبَّاعِ حَدَّثَنَا مَطَرُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْأَعْنَقُ حَدَّثَتْنِي أُمُّ أَبَانَ بِنْتُ الْوَازِعِ بْنِ زَارِعٍ عَنْ جِدِّهَا زَارِعٍ وَكَانَ فِي وَفْدِ عَبْدِ الْقَيْسِ قَالَلَمَّا قَدِمْنَا الْمَدِينَةَ فَجَعَلْنَا نَتَبَادَرُ مِنْ رَوَاحِلِنَا فَنُقَبِّلُ يَدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرِجْلَهُ قَالَ وَانْتَظَرَ الْمُنْذِرُ الْأَشَجُّ حَتَّى أَتَى عَيْبَتَهُ فَلَبِسَ ثَوْبَيْهِ ثُمَّ أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَهُ إِنَّ فِيكَ خَلَّتَيْنِ يُحِبُّهُمَا اللَّهُ الْحِلْمُ وَالْأَنَاةُ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنَا أَتَخَلَّقُ بِهِمَا أَمْ اللَّهُ جَبَلَنِي عَلَيْهِمَا قَالَ بَلْ اللَّهُ جَبَلَكَ عَلَيْهِمَا قَالَ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي جَبَلَنِي عَلَى خَلَّتَيْنِ يُحِبُّهُمَا اللَّهُ وَرَسُولُهُ

Haalanki en [Muhammadu bin Iisaa bin Ath Thabba'] wiyi, haali en [Mathar bin 'Abdurrahman Al A'naq] wiyi, haali kam [Ummu Aban bintil Wazi' bin Zari'] gila e mawniiko [Zari'] e oon sahaa o wonnoo ko e Abdu Qais' goɗɗo nulaaɗo fedde, min rahen inW amen, o wiyi ' otooji, ndeen min njuɓɓinii juuɗe makko e koyɗe makko'. Kanko - haaloowo oo - o wiyi 'Al Mundzir Al Asyaj ina fadi haa jooni comci mum ina ngara, ndeen o ɓoornii comci makko. Caggal ɗuum o arii hawritde e Nelaaɗo (JKM). O wiyi ndeen Al Mundzir: “Goonga aɗa jogii sifaaji ɗiɗi ɗi Alla e Nelaaɗo mum njiɗi; nehdi e muñal'. Al Mundir naamndii, yaa nelaaɗo Alla, mbele ko goonga miɗo jogii hono ɗeen nehdi walla ko Alla rokki mi ɗum? O jaabtii: Alla rokki ma ɗum. Al Mundzir wiyi ''jettooɗe fof ko Alla wonande mi, rokkuɗo mi sifaaji ɗiɗi ɗi Alla e Nelaaɗo mum njiɗi''.

Hadith

Imam Abu Dawud : 4549

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ ح و حَدَّثَنَا مُسْلِمٌ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ حَمَّادٍ يَعْنِيَانِ ابْنَ أَبِي سُلَيْمَانَ عَنْ زَيْدِ بْنِ وَهْبٍ عَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا أَبَا ذَرٍّ فَقُلْتُ لَبَّيْكَ وَسَعْدَيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَأَنَا فِدَاؤُكَ

Haalii en [Muusaa bin Ismaa’il] wiyi, haalanii en [Hammadu]. -e laawol goɗngol ina haalee- Haali en [Juulɗo] wiyi, haali en [Hsyyam] ummoraade e [Hammad] -ɗum ɗiɗo fof firti ko Hammad bin Abuu Suleymaan- ummoraade e [Zaid bin Wahb] ummoraade e [Abu Dzar] o wiyi 'Nelaaɗo sallallaahu 'alaihi Aabuzar wasallam wiyi:' Mi jaabiima, 'Yaa Nelaaɗo Alla, miɗo timmina noddaango maa e weltaare, ko miin woni coodgu maa'.

Hadith

Imam Abu Dawud : 4550

حَدَّثَنَا سَلَمَةُ بْنُ شَبِيبٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ قَتَادَةَ أَوْ غَيْرِهِ أَنَّ عِمْرَانَ بْنَ حُصَيْنٍ قَالَكُنَّا نَقُولُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ أَنْعَمَ اللَّهُ بِكَ عَيْنًا وَأَنْعِمْ صَبَاحًا فَلَمَّا كَانَ الْإِسْلَامُ نُهِينَا عَنْ ذَلِكَقَالَ عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ مَعْمَرٌ يُكْرَهُ أَنْ يَقُولَ الرَّجُلُ أَنْعَمَ اللَّهُ بِكَ عَيْنًا وَلَا بَأْسَ أَنْ يَقُولَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَيْنَكَ

Haalaama en [Salamah bin Syabib] wiyi, haalaama en [Abdurrazaq] wiyi, haalaama en [Ma'mar] ummoraade e [Qatadah] walla goɗɗum, wonde [Imran bin Hushain] wiyi, 'E jamaanu Jahilliyah min meeɗii wiyde 'Yoo Alla waɗa gite maa ina ndaara weltaare maa walla goɗɗum subaka'. Caggal nde Lislaam ari, en kaɗaama ɗeeɗoo konnguɗi fof'. Abdurrazaq wiyi, Ma'mar wiyi ina boni neɗɗo wiya yoo Alla waɗ gite maa ƴeewde moƴƴere e kala mo njiɗɗaa, kono bonaani so o wiyii yoo Alla waɗ gite maa moƴƴere. '

Hadith

Imam Abu Dawud : 4551

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَبَاحٍ الْأَنْصَارِيِّ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو قَتَادَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ فِي سَفَرٍ لَهُ فَعَطِشُوا فَانْطَلَقَ سَرْعَانُ النَّاسِ فَلَزِمْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تِلْكَ اللَّيْلَةَ فَقَالَ حَفِظَكَ اللَّهُ بِمَا حَفِظْتَ بِهِ نَبِيَّهُ

Haali en [Muusaa ɓii Ismaa’il] wiyi, haali en [Hammadu] gila e [Thabit Al Bunani] gila e [Abdullaah ɓii Rabah Al Ansari] o wiyi; haalani en [Abuu Qatadah] wiyi, nde Nelaaɗo (JKM) woni e laawol, sehilaaɓe makko nji’i ŋoŋɗi ko ɗum waɗi ɓe njahi ko yaawi, kono oon jamma miɗo wondi e Nelaaɗo Alla haa jooni. O wiyi ndeen: “Yoo Alla reen maa, sabu a reenii Nelaaɗo makko”.

Hadith

Imam Abu Dawud : 4552

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ حَبِيبِ بْنِ الشَّهِيدِ عَنْ أَبِي مِجْلَزٍ قَالَخَرَجَ مُعَاوِيَةُ عَلَى ابْنِ الزُّبَيْرِ وَابْنِ عَامِرٍ فَقَامَ ابْنُ عَامِرٍ وَجَلَسَ ابْنُ الزُّبَيْرِ فَقَالَ مُعَاوِيَةُ لِابْنِ عَامِرٍ اجْلِسْ فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ أَحَبَّ أَنْ يَمْثُلَ لَهُ الرِّجَالُ قِيَامًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ

Haalaama en [Muusaa bin Ismaa'il] wi'i, haalanaama en [Hammadu] diga [Habib bin Asy Siyahid] diga [Abuu Miljaz] o wi'i: 'Mu'awiyah yahi hawtugo bee Ibnu Az Zubair e Ibnu Amir, Ibnu Amir nden darii nden Ibnu Az Zubair heddii. [Mu’awiyah] ndeen wi’i Ibnu Amir, “Jooɗto, mi nanii Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam ina wiya: “kala jiɗɗo yiyde yimɓe woɗɓe ina ndarii sabu ɗum, yo o jooɗo e jeyngol”.

Hadith

Imam Abu Dawud : 4553

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ عَنْ مِسْعَرٍ عَنْ أَبِي الْعَنْبَسِ عَنْ أَبِي الْعَدَبَّسِ عَنْ أَبِي مَرْزُوقٍ عَنْ أَبِي غَالِبٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَخَرَجَ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُتَوَكِّئًا عَلَى عَصًا فَقُمْنَا إِلَيْهِ فَقَالَ لَا تَقُومُوا كَمَا تَقُومُ الْأَعَاجِمُ يُعَظِّمُ بَعْضُهَا بَعْضًا

Haa anndini en [Abuu Bakr bin Abuu Syaiba] wi'i, anndini en [Abdullaah bin Numair] diga [Mis'ar] diga [Abuu Al Anbas] diga [Abuu Marzuq] diga [Abuu Ghalib] diga [Abuu Umamah] o wi'i: 'Nelaaɗo Alla on hawri e men ummii feewde e makko. Kono kadi o wiyi : ‘woto ummo no leñol Ajam ngol - so wonaa Aarabeeɓe - ummoto ngam mawninde woɗɓe nii’.

Hadith

Imam Abu Dawud : 4554

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ عَنْ غَالِبٍ قَالَ إِنَّا لَجُلُوسٌ بِبَابِ الْحَسَنِ إِذْ جَاءَ رَجُلٌ فَقَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ جَدِّي قَالَبَعَثَنِي أَبِي إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ ائْتِهِ فَأَقْرِئْهُ السَّلَامَ قَالَ فَأَتَيْتُهُ فَقُلْتُ إِنَّ أَبِي يُقْرِئُكَ السَّلَامَ فَقَالَ عَلَيْكَ السَّلَامُ وَعَلَى أَبِيكَ السَّلَامُ

Haalanki en [Abuu Bakr bin Abuu Syaibah] wiyi, haalii en [Ismaa’il] ummoraade e [Ghalib] o wiyi, “Nde min njooɗii e damal Al Hasan ɗoon e ɗoon [gorko gooto] ari, wiyi ‘Baaba am haalanii kam gila e mawni am. O wiyi baaba am nelii kam ngam hawrude e nelaaɗo Alla sallallaahu alayihi wasallam, o wiyi ar to nelaaɗo Alla salmina ɗum. Miin noon njah-mi to makko, mbi’mi, ''Goonga, baaba am ina nelda on salminaango''. O wiyi ndeen: ''Alaikassalam wa 'Alaa Abiikassalam -yoo kisal won e maa e baaba maa-'.

Hadith

Imam Abu Dawud : 4555

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحِيمِ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ زَكَرِيَّا عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ أَنَّ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا حَدَّثَتْهُأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَهَا إِنَّ جِبْرِيلَ يَقْرَأُ عَلَيْكِ السَّلَامَ فَقَالَتْ وَعَلَيْهِ السَّلَامُ وَرَحْمَةُ اللَّهِ

Haa anndini en [Abuu Bakr bin Abuu Syaiba] wi'i, anndini en [Abdurrahim bin Suleymaan] diga [Zakariya] diga [Ash Sya'bi] diga [Abuu Salaama] dow ['Aisyah] radiallahu 'anha wi'i mo, dow Nelaaɗo salllaahu 'alaihi to mo wasallam once: aan'. ''Aisyah jaabii, 'Waa Alaihissallaam wa Rahmatullaahi -yoo kisndam e yurmeende makko won e makko-'.

Hadith

Imam Abu Dawud : 4556

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ أَخْبَرَنَا يَعْلَى بْنُ عَطَاءٍ عَنْ أَبِي هَمَّامٍ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَسَارٍ أَنَّ أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْفِهْرِيَّ قَالَشَهِدْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حُنَيْنًا فَسِرْنَا فِي يَوْمٍ قَائِظٍ شَدِيدِ الْحَرِّ فَنَزَلْنَا تَحْتَ ظِلِّ الشَّجَرَةِ فَلَمَّا زَالَتْ الشَّمْسُ لَبِسْتُ لَأْمَتِي وَرَكِبْتُ فَرَسِي فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي فُسْطَاطِهِ فَقُلْتُ السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ قَدْ حَانَ الرَّوَاحُ قَالَ أَجَلْ ثُمَّ قَالَ يَا بِلَالُ قُمْ فَثَارَ مِنْ تَحْتِ سَمُرَةٍ كَأَنَّ ظِلَّهُ ظِلُّ طَائِرٍ فَقَالَ لَبَّيْكَ وَسَعْدَيْكَ وَأَنَا فِدَاؤُكَ فَقَالَ أَسْرِجْ لِي الْفَرَسَ فَأَخْرَجَ سَرْجًا دَفَّتَاهُ مِنْ لِيفٍ لَيْسَ فِيهِ أَشَرٌ وَلَا بَطَرٌ فَرَكِبَ وَرَكِبْنَا وَسَاقَ الْحَدِيثَقَالَ أَبُو دَاوُد أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْفِهْرِيُّ لَيْسَ لَهُ إِلَّا هَذَا الْحَدِيثُ وَهُوَ حَدِيثٌ نَبِيلٌ جَاءَ بِهِ حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ

Haalaama en [Muusa bin Ismaa'il] wi'i, haalaama en [Hammadu] wi'i, haalaama en [Ya'la bin Atha] diga [Abuu Hammam Abdullaah bin Yasar] wi'i [Abuu Abdurrahmaan Al Fihri] wi'i: 'Mi meeɗiino tawtoreede hare Hunanin'en dow Rasullah'allah wallahula'al ñalawma ngulɗo no feewi. Ndeen min ndartiima les lekki 6uu6ki, nde naange 6uu6i feewde rewo mi 6uuccii ɗoon e ɗoon kaɓirgal am mi naati e puccu nguu. Caggal ɗuum njah-mi to Rasulullah sallallaahu alayhi wasallam e nder huɓeere makko. Mbiy-mi mo, yaa Nelaaɗo Alla, Salaamu Alaika wa Rahmatullaahi wa Barakatuhu. Goonga, wakkati dillugo yotti'. O jaabii, 'Ko noon'. Caggal cfuum o wi’i Bilal: “Eeh Bilal, ummo yaawa”. Nii woni Bilal ummii e les lekki Samura, ina wayi no ɗoyngol makko ina wayi no ɗoyngol colli. Bilal jaabi, 'Micfo timmina noddaango maa e weltaare, ko miin woni 6amtaare maa'. Nelaaɗo noon wiyi: “Saɗtu puccu am”. Ndeen Bilal yaltinii saakuuji baɗaaɗi e ɓulli huɗo ɗi ngalaa batte bonɗe walla mawnikinaare. Oon ne fawi e dow tulde makko min ndewi e makko.... caggal ɗuum o siftini hadiis timmuɗo'. Abuu Daawuuda wiyi Abuu Abdurrahmaan Al Fihrii alaa hadiis alaa so wonaa ɗumɗoo, ɗum kadi ko hadiis moƴƴo; naniraa ɗum ko Hammadu ɓii Salaama'.

Hadith

Imam Abu Dawud : 4557

حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْبِرَكِيُّ وَسَمِعْتُهُ مِنْ أَبِي الْوَلِيدِ الطَّيَالِسِيُّ وَأَنَا لِحَدِيثِ عِيسَى أَضْبَطُ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْقَاهِرِ بْنُ السَّرِيِّ يَعْنِي السُّلَمِيَّ حَدَّثَنَا ابْنُ كِنَانَةَ بْنِ عَبَّاسِ بْنِ مِرْدَاسٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ قَالَضَحِكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَهُ أَبُو بَكْرٍ أَوْ عُمَرُ أَضْحَكَ اللَّهُ سِنَّكَ وَسَاقَ الْحَدِيثَ

O haalani en [Iisaa bin Ibraahiima Al Biraki] mi nanii ɗum e Abul Waliid Ath Thayalisi - kadi miɗo ɓuri anndude hadiis Iisaa - o wiyi; haali en [Abdul Qahir bin As Sari] - maanaa Abdul Qahir bin As Sari As Sulaami - wiyi 'haalannoo en [Ibnu Kinanah bin Abbaas bin Mirdas] ummoraade e [baaba mum] ummoraade e [mawniiko] o wiyi 'Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam jaali mo, ndeen Alla wiyi A weltaare'. Ndeen hadiis timmuɗo oo haalee.

Hadith

Imam Abu Dawud : 4558

حَدَّثَنَا مُسَدَّدُ بْنُ مُسَرْهَدٍ حَدَّثَنَا حَفْصٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي السَّفَرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَمَرَّ بِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا أُطَيِّنُ حَائِطًا لِي أَنَا وَأُمِّي فَقَالَ مَا هَذَا يَا عَبْدَ اللَّهِ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ شَيْءٌ أُصْلِحُهُ فَقَالَ الْأَمْرُ أَسْرَعُ مِنْ ذَلِكَحَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَهَنَّادٌ الْمَعْنَى قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ بِإِسْنَادِهِ بِهَذَا قَالَ مَرَّ عَلَيَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَنَحْنُ نُعَالِجُ خُصًّا لَنَا وَهَى فَقَالَ مَا هَذَا فَقُلْنَا خُصٌّ لَنَا وَهَى فَنَحْنُ نُصْلِحُهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا أَرَى الْأَمْرَ إِلَّا أَعْجَلَ مِنْ ذَلِكَ

Ina haalee e men [Musaddad bin Musarhad] wiyi, ina haalee e men [Hafsh] ummoraade e [Al A’masy] ummoraade e [Abuu As Safar] ummoraade e [Abdullaah bin Amru] o wiyi, nde min e yumma am min mbaɗata mahdi am, Rasulullah sallallaahu alayhi wasallam saali. O naamndii ndeen: “Eeh Abdullaah, ko cfuum woni?” Mi jaabii, 'Ko huunde nde miɗo feewna'. O wi’i: ‘Maayde ɓuri yaawde ko e halkaare mahdi ndii’. Haali en [Usmaan bin Abuu Sayba] e [Hannad] e maanaa, kamɓe ɗiɗo fof ɓe mbiyi; haali en [Abuu Mu'awiyah] ummoraade e [Al A'masy] e ndee sanad o wiyi, ''Nelaaɗo Alla sallallaahu ''alayihi wasallam' rewi e amen nde min peewnata suudu amen bonndu nduu. O naamndii: “Ko ɗum woni?” Min njaabii, ''hut amen bonnii, min peewnata''. Ndeen Rasulullah wiyi: “Mi yi’aani maayde ina yaawi arde e -halkaare- suudu”.

Hadith

Imam Abu Dawud : 4559

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ حَكِيمٍ قَالَ أَخْبَرَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ حَاطِبٍ الْقُرَشِيُّ عَنْ أَبِي طَلْحَةَ الْأَسَدِيِّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ فَرَأَى قُبَّةً مُشْرِفَةً فَقَالَ مَا هَذِهِ قَالَ لَهُ أَصْحَابُهُ هَذِهِ لِفُلَانٍ رَجُلٍ مِنْ الْأَنْصَارِ قَالَ فَسَكَتَ وَحَمَلَهَا فِي نَفْسِهِ حَتَّى إِذَا جَاءَ صَاحِبُهَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُسَلِّمُ عَلَيْهِ فِي النَّاسِ أَعْرَضَ عَنْهُ صَنَعَ ذَلِكَ مِرَارًا حَتَّى عَرَفَ الرَّجُلُ الْغَضَبَ فِيهِ وَالْإِعْرَاضَ عَنْهُ فَشَكَا ذَلِكَ إِلَى أَصْحَابِهِ فَقَالَ وَاللَّهِ إِنِّي لَأُنْكِرُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالُوا خَرَجَ فَرَأَى قُبَّتَكَ قَالَ فَرَجَعَ الرَّجُلُ إِلَى قُبَّتِهِ فَهَدَمَهَا حَتَّى سَوَّاهَا بِالْأَرْضِ فَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ فَلَمْ يَرَهَا قَالَ مَا فَعَلَتْ الْقُبَّةُ قَالُوا شَكَا إِلَيْنَا صَاحِبُهَا إِعْرَاضَكَ عَنْهُ فَأَخْبَرْنَاهُ فَهَدَمَهَا فَقَالَ أَمَا إِنَّ كُلَّ بِنَاءٍ وَبَالٌ عَلَى صَاحِبِهِ إِلَّا مَا لَا إِلَّا مَا لَا يَعْنِي مَا لَا بُدَّ مِنْهُ

Haali en [Ahmadu bin Yuunus] wiyi, haali en [Zuhair] wiyi, haali en [Usmaan bin Hakim] o wiyi; habrii kam [Ibraahiima bin Muhammadu bin Hathib Al Qurasyi] ummoraade e [Abu Talhah Al Asadi] ummoraade e [Anas bin Malik] wiyi, ‘Nelaaɗo Alla sallallaahu aleyhi wasallam yalti e galle, ndeen o yiyi suudu toowndu. O naamndii ndeen: “Ko ɗum woni?” sehilaaɓe ɓee njaabii, ''Ɗum ko mahdi jeyaandi e oon e oon, gorko Ansar'. Anas wiyi : Rasulullah ko deƴƴuɗo tan o joginoo ɗum e ɓernde makko, haa nde joom suudu nduu ari salmini Rasulullah e yeeso yimɓe ɓee o ruttitii e makko. O waɗi ɗum ko laabi keewɗi haa worɓe ɓee paami wonde Nelaaɗo ina tikkani, ina rewi e makko. Nii woni gorko oo wullitii sehilaaɓe Nelaaɗo. Gorko oo wiyi, wallaahi mi yeddii Nelaaɗo Alla sallallaahu aleyhi wasallam. Sahaabaaɓe ɓee mbiyi ''Nelaaɗo Alla yalti, yiyi mahdi mon''. Anas wi’i: “Ndeen worɓe ɓee ngartii galle, mbonni galle maɓɓe haa leydi.” Nde ñalnde heen Nelaaɗo sallallaahu alayihi wasallam yalti tawi mahdi ndii ina gasi, o naamndii : “hol ko waɗi mahdi ndii?” Sehilaaɓe ɓee njaabii, “Joom suudu nduu meeɗii wullitaade min e ruttaade e laamɗo oo, ko ɗuum waɗi min humpitii mo. Nden o hooti saare, o bonni suudu makko. Nelaaɗo wiyi : “Anndu, ko goonga, kala mahdi ina addana joom mum musiiba, so wonaa ɗi mbaɗaani, so wonaa ɗi mbaɗaani’. Firti ko huunde nde ina haani tigi rigi'.

Hadith

Imam Abu Dawud : 4560

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحِيمِ بْنُ مُطَرِّفٍ الرُّؤَاسِيُّ حَدَّثَنَا عِيسَى عَنْ إِسْمَعِيلَ عَنْ قَيْسٍ عَنْ دُكَيْنِ بْنِ سَعِيدٍ الْمُزَنِيِّ قَالَأَتَيْنَا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلْنَاهُ الطَّعَامَ فَقَالَ يَا عُمَرُ اذْهَبْ فَأَعْطِهِمْ فَارْتَقَى بِنَا إِلَى عِلِّيَّةٍ فَأَخَذَ الْمِفْتَاحَ مِنْ حُجْرَتِهِ فَفَتَحَ

Haa anndini en [Abdurrahim bin Mutharrif Ar Ruasi] wiyi, haali en [Iisaa] gila e [Ismaa’il] gila e [Qais] gila e [Dukain bin Sa’id Al Muzanni] o wiyi min ngarii to Annabi sallallaahu ‘alaihi wasallam min ñaagii ɓe nguura, o yahi o wi’i Umar ñaamde. Umar noon yahdi e amen dow, o ƴetti coktirgal suudu makko, o udditi.