Imam Abu Dawud (الامام ابو داود) - 4590 හදීස්

හදීස්

Imam Abu Dawud : 4501

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ الْقَعْنَبِيُّ عَنْ مَالِكٍ عَنْ نَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الْعَبْدَ إِذَا نَصَحَ لِسَيِّدِهِ وَأَحْسَنَ عِبَادَةَ اللَّهِ فَلَهُ أَجْرُهُ مَرَّتَيْنِ

'දාසයෙක් තම ස්වාමියාට කීකරු වී අල්ලාහ්ට නමස්කාර කිරීමේදී යහපත් නම්, ඔහුට ඔහුගේ විපාකය දෙගුණයක් ලැබේ' යනුවෙන් රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් පැවසූ බව [අබ්දුල්ලාහ් බින් මස්ලාමා අල් ක'නබි] [මලික්] [නෆි' [අබ්දුල්ලාහ් බින් උමර්] ගෙන් අපට දන්වා ඇත.

තහවුරු කරන හදීස් (46)

හදීස්

Imam Abu Dawud : 4502

حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ الْحُبَابِ عَنْ عَمَّارِ بْنِ رُزَيْقٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عِيسَى عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ خَبَّبَ زَوْجَةَ امْرِئٍ أَوْ مَمْلُوكَهُ فَلَيْسَ مِنَّا

අපට [අල් හසන් බින් අලි] විසින් පවසන ලද බව අපට දන්වා ඇත, [සයිද් බින් අල් හුබාබ්] විසින් [අම්මර් බින් සුරෙයික්] විසින් [අබ්දුල්ලාහ් බින් ඊසා] විසින් [ඉක්රිමා] විසින් [යාහ්යා බින් යමාර්] විසින් [අබු හුරෙයිරා] විසින් අපට දන්වා ඇත. ඔහු මෙසේ පැවසීය, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'යමෙකු තවත් කෙනෙකුගේ බිරිඳකට හෝ වහලෙකුට එරෙහිව කාමමිථ්‍යාචාරය කරන්නේ නම් ඔහු මගේ කණ්ඩායමේ වහලෙකි,'

හදීස්

Imam Abu Dawud : 4503

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَجُلًا اطَّلَعَ مِنْ بَعْضِ حُجَرِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَامَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِشْقَصٍ أَوْ مَشَاقِصَ قَالَ فَكَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَخْتِلُهُ لِيَطْعَنَهُ

"නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ කාමරයේ කොටසක් දෙස යමෙකු එබී බැලුවේය" යනුවෙන් [මුහම්මද් බින් උබයිද්] අපට පවසා ඇත, [හම්මද්] [උබයිදුල්ලාහ් බින් අබු බකර්] [අනස් බින් මලික්] අපට පවසා ඇත, "නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්] තුමාණන්ගේ කාමරයේ කොටසක් දෙස බැලූ බව අපට දන්වා ඇත. එබැවින් රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් ඊතලයක් හෝ ඊතල කිහිපයක් රැගෙන මිනිසා දෙසට නැඟී සිටියේය. රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් ඔහුට පිහියෙන් ඇනීමට රිංගා යන අයුරු මම දුටුවෙමි."

තහවුරු කරන හදීස් (25)

හදීස්

Imam Abu Dawud : 4504

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو هُرَيْرَةَأَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ اطَّلَعَ فِي دَارِ قَوْمٍ بِغَيْرِ إِذْنِهِمْ فَفَقَئُوا عَيْنَهُ فَقَدْ هَدَرَتْ عَيْنُهُ

[මුසා බින් ඉස්මායිල්] අපට මෙසේ පැවසීය, [සුහයිල්] වෙතින් [හම්මාඩ්] අපට මෙසේ පැවසීය, [ඔහුගේ පියා] වෙතින් ඔහු මෙසේ පැවසීය; අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) මෙසේ පැවසූ බව ඔහු අපට මෙසේ පැවසීය: 'යමෙක් ජනතාවගේ අවසරයකින් තොරව ඔවුන්ගේ නිවසට එබී බැලූ විට ඔවුන් ඔහුගේ ඇස් උදුරා දැමුවහොත්, ඔහුගේ ඇස් නිෂ්ඵලයි - කිෂාස් සඳහා කිසිදු සහතිකයක් නැත -' යනුවෙන් අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ පැවසූ බව ඔහු අපට මෙසේ පැවසීය.

තහවුරු කරන හදීස් (25)

හදීස්

Imam Abu Dawud : 4505

حَدَّثَنَا الرَّبِيعُ بْنُ سُلَيْمَانَ الْمُؤَذِّنُ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ سُلَيْمَانَ يَعْنِي ابْنَ بِلَالٍ عَنْ كَثِيرٍ عَنْ الْوَلِيدِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا دَخَلَ الْبَصَرُ فَلَا إِذْنَ

[අර් රබී' බින් සුලෙයිමාන් අල් මුඅද්ස්ඩ්සින්] අපට පවසා ඇත, [ඉබ්නු වහබ්] [සුලෙයිමාන්] ගෙන් - එනම් සුලෙයිමාන් බින් බිලාල් - [කට්සිර්] ගෙන් [අල් වලීද්] ගෙන් [අබු හුරෙයිරා] ගෙන් - නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් මෙසේ පැවසූ බව අපට පවසා ඇත: 'ඇස් ගෙට ඇතුළු වී ඇත්නම්, අවසරයකින් තොරව ඇතුළු වීමට අවසර නැත'.

හදීස්

Imam Abu Dawud : 4506

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا حَفْصٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ طَلْحَةَ عَنْ هُزَيْلٍ قَالَجَاءَ رَجُلٌ قَالَ عُثْمَانُ سَعْدٌ فَوَقَفَ عَلَى بَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَسْتَأْذِنُ فَقَامَ عَلَى الْبَابِ قَالَ عُثْمَانُ مُسْتَقْبِلَ الْبَابِ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَكَذَا عَنْكَ أَوْ هَكَذَا فَإِنَّمَا الِاسْتِئْذَانُ مِنْ النَّظَرِحَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ الْحَفَرِيُّ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ مُصَرِّفٍ عَنْ رَجُلٍ عَنْ سَعْدٍ نَحْوَهُ عَنْ النَّبِيِّ

[උස්මාන් බින් අබු සයිබා] අපට මෙසේ කීවේය, [ජරීර්] අපට මෙසේ කීවේය. - තවත් පේළියක එය සඳහන් වේ- [අබු බකර් බින් අබු සයිබා] අපට මෙසේ කීවේය, [හුසෙයිල්] සිට [අල් අ'මාසි] සිට [හෆ්ෂ්] අපට මෙසේ කීවේය, 'මිනිසෙක් ආවා - [ස'ද්] පැවසීය; - ඇතුළු වීමට අවසර ඉල්ලා සිටීමට නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ දොර ඉදිරිපිට නතර විය, එබැවින් ඔහු දොර ඉදිරිපිට සිටගෙන සිටියේය - උස්මාන් පැවසීය; දොර දෙසට මුහුණලා-. එවිට නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් ඔහුට මෙසේ කීවේය: 'මෙසේ ඔබෙන් ඈත් වී සිටින්න - දොර ඉදිරිපිට සිටගෙන -. නැතහොත් ඔහු මෙසේ කීවේය: 'මෙසේ නොකරන්න, ඔබ එය නොපෙනී තබා ගැනීමට අවසර ලබා දුන්නා'. [හාරුන් බින් අබ්දුල්ලාහ්] අපට මෙසේ පැවසීය, [අබු දාවුද් අල් හෆාරි] [සුෆ්යාන්] [අල් අ'මාසි] [තල්හා බින් මුෂාරිෆ්] [සඅද්] [මිනිසෙකු] ගෙන්, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් අපට මෙසේ පැවසීය.

හදීස්

Imam Abu Dawud : 4507

حَدَّثَنَا ابْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ ح و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ حَدَّثَنَا رَوْحٌ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ أَبِي سُفْيَانَ أَنَّ عَمْرَو بْنَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَفْوَانَ أَخْبَرَهُ عَنْ كَلَدَةَ بْنِ حَنْبَلٍأَنَّ صَفْوَانَ بْنَ أُمَيَّةَ بَعَثَهُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِلَبَنٍ وَجَدَايَةٍ وَضَغَابِيسَ وَالنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِأَعْلَى مَكَّةَ فَدَخَلْتُ وَلَمْ أُسَلِّمْ فَقَالَ ارْجِعْ فَقُلْ السَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَذَلِكَ بَعْدَمَا أَسْلَمَ صَفْوَانُ بْنُ أُمَيَّةَقَالَ عَمْرٌو وَأَخْبَرَنِي ابْنُ صَفْوَانَ بِهَذَا أَجْمَعَ عَنْ كَلَدَةَ بْنِ حَنْبَلٍ وَلَمْ يَقُلْ سَمِعْتُهُ مِنْهُ قَالَ أَبُو دَاوُد قَالَ يَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ أُمَيَّةُ بْنُ صَفْوَانَ وَلَمْ يَقُلْ سَمِعْتُهُ مِنْ كَلَدَةَ بْنِ حَنْبَلٍ و قَالَ يَحْيَى أَيْضًا عَمْرُو بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَفْوَانَ أَخْبَرَهُ أَنَّ كَلَدَةَ بْنَ الْحَنْبَلِ أَخْبَرَهُ

[ඉබ්නු බසිසියාර්] අපට පවසා ඇත, [අබු අෂීම්] අපට පවසා ඇත, [ඉබ්නු ජුරයිජ්] අපට පවසා ඇත. - තවත් ආකාරයකින් එය සඳහන් කර ඇත- [යාහ්යා බින් හබීබ්] අපට පවසා ඇත, [රාවුහ්] [ඉබ්නු ජුරයිජ්] ගෙන් ඔහු මෙසේ පැවසීය; [අම්රු බින් අබු සුෆියාන්] මට වාර්තා කර ඇත [අම්රු බින් අබු සුෆියාන්] [කල්දා බින් හන්බල්] ගෙන් ෂෆ්වාන් බින් උමයියා ඔහුව අල්ලාහ්ගේ දූතයා වෙත කිරි, මුවන් පැටවුන් සහ හිවලුන් පැටවුන් රැගෙන එවූ බව මට වාර්තා කර ඇත. ඒ අවස්ථාවේදී නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මක්කාවේ කඳුකරයේ සිටියේය. පසුව මම මුලින්ම ආයුබෝවන් නොකියා ඇතුළු වූ විට, ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ආපසු ගොස් කියන්න; අස්සලාමු අලයිකුම්'. මෙම සිදුවීම සිදු වූයේ ෂෆ්වාන් බින් උමයියා ඉස්ලාම් ආගමට හැරුණු පසුවය., [අම්රු] පැවසීය; ' [ඉබ්නු ෂෆ්වාන්] මේ සියල්ල මට [කලදා බින් හන්බල්] ගෙන් කිව්වා, නමුත් ඔහු කිව්වේ නැහැ; මම එය ඔහුගෙන් අසා ඇත්තෙමි - කල්දා-'., අබු දාවුද් පැවසීය; 'යාහ්යා බින් හබීබ් පැවසීය; උමයියා බින් ෂෆ්වාන් පැවසුවේ නැහැ; මම එය කල්දා බින් හන්බල් ගෙන් අසා ඇත්තෙමි, යාහ්යා ද කීවේය; කල්දා බින් අල් හන්බල් තමාට දැනුම් දුන් බව අම්රු බින් අබ්දුල්ලාහ් බින් ෂෆ්වාන් ඔහුට පැවසීය'.

හදීස්

Imam Abu Dawud : 4508

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ رِبْعِيٍّ قَالَ حَدَّثَنَا رَجُلٌ مَنْ بَنِي عَامِرٍأَنَّهُ اسْتَأْذَنَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي بَيْتٍ فَقَالَ أَلِجُ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِخَادِمِهِ اخْرُجْ إِلَى هَذَا فَعَلِّمْهُ الِاسْتِئْذَانَ فَقُلْ لَهُ قُلْ السَّلَامُ عَلَيْكُمْ أَأَدْخُلُ فَسَمِعَهُ الرَّجُلُ فَقَالَ السَّلَامُ عَلَيْكُمْ أَأَدْخُلُ فَأَذِنَ لَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَدَخَلَحَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ عَنْ أَبِي الْأَحْوَصِ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ رِبْعِيِّ بْنِ حِرَاشٍ قَالَ حُدِّثْتُ أَنَّ رَجُلًا مَنْ بَنِي عَامِرٍ اسْتَأْذَنَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَعْنَاهُ قَالَ أَبُو دَاوُد وَكَذَلِكَ حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ رِبْعِيٍّ وَلَمْ يَقُلْ عَنْ رَجُلٍ مِنْ بَنِي عَامِرٍ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ رِبْعِيٍّ عَنْ رَجُلٍ مَنْ بَنِي عَامِرٍ أَنَّهُ اسْتَأْذَنَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَعْنَاهُ قَالَ فَسَمِعْتُهُ فَقُلْتُ السَّلَامُ عَلَيْكُمْ أَأَدْخُلُ

[අබු බකර් බින් අබු සයිබා] අපට පවසා ඇත, [මන්සූර්] [රිබි] වෙතින් [අබුල් අහ්වාෂ්] අපට පවසා ඇත; [බානු අමීර්හි මිනිසෙකු] අපට පවසා ඇත්තේ ඔහු නිවසේ සිටියදී නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගෙන් අවසර ඉල්ලා සිටි බවයි. ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'මට ඇතුළට එන්න පුළුවන්ද?' එවිට නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තම සේවකයාට මෙසේ පැවසීය: 'මේ මිනිසා හමුවී අවසර ඉල්ලන ආකාරය ඔහුට උගන්වන්න. 'අස්සලාමු අලයිකුම්, මට ඇතුළට එන්න පුළුවන්ද?' යැයි පවසන ලෙස ඔහුට කියන්න. 'අස්සලාමු අලයිකුම්, මට ඇතුළට එන්න පුළුවන්ද?' යැයි පවසන තෙක් මිනිසා නබිතුමාගේ වචන අසා, 'අස්සලාමු අලයිකුම්, මට ඇතුළට එන්න පුළුවන්ද?' අවසානයේ නබි සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් අවසර දුන් අතර ඔහු ඇතුළට ගියේය. [හන්නද් බින් අස් සාරි] [මන්සූර්] [රිබි බින් හිරාසි] වෙතින් [අබුල් අහ්වාෂ්] වෙතින් ඔහු මෙසේ පැවසීය: [මට කතාවක් ලැබුණා] බනී අමීර් ගෝත්‍රයේ මිනිසෙක් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් අවසර ඉල්ලුවා... ඒ නිසා ඔහු එය හදීසයේ අර්ථයෙන්ම කිව්වා. අබු දාවුද් මෙසේ පැවසීය, 'එසේම, ඔහු [මුසද්දාද්] අපට කිව්වා, ඔහු [අබු අවානා] [මන්සූර්] [රිබි] ගෙන් අපට කිව්වා, ඔහු 'අමීර් ගෝත්‍රයේ මිනිසෙකුගෙන්' සඳහන් කළේ නැහැ. [උබයිදුල්ලා බින් මුආඩ්ස්] අපට කිව්වා, [මගේ පියා] අපට කිව්වා, [මන්සූර්] [රිබි] ගෙන් [සියුබා] අපට කිව්වා, ඔහු [අමීර් ගෝත්‍රයේ මිනිසෙකුගෙන්] නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් අවසර ඉල්ලුවා, ඒ අර්ථයෙන්ම. ඔහු මෙසේ පැවසීය, 'ඔහු පැවසූ දේ මට ඇසුණා, ඒ නිසා මම, 'අස්සලාමු 'අලයිකුම්, මට ඇතුළට එන්න පුළුවන්ද?'

හදීස්

Imam Abu Dawud : 4509

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ خُصَيْفَةَ عَنْ بُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَكُنْتُ جَالِسًا فِي مَجْلِسٍ مِنْ مَجَالِسِ الْأَنْصَارِ فَجَاءَ أَبُو مُوسَى فَزِعًا فَقُلْنَا لَهُ مَا أَفْزَعَكَ قَالَ أَمَرَنِي عُمَرُ أَنْ آتِيَهُ فَأَتَيْتُهُ فَاسْتَأْذَنْتُ ثَلَاثًا فَلَمْ يُؤْذَنْ لِي فَرَجَعْتُ فَقَالَ مَا مَنَعَكَ أَنْ تَأْتِيَنِي قُلْتُ قَدْ جِئْتُ فَاسْتَأْذَنْتُ ثَلَاثًا فَلَمْ يُؤْذَنْ لِي وَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا اسْتَأْذَنَ أَحَدُكُمْ ثَلَاثًا فَلَمْ يُؤْذَنْ لَهُ فَلْيَرْجِعْ قَالَ لَتَأْتِيَنَّ عَلَى هَذَا بِالْبَيِّنَةِ فَقَالَ أَبُو سَعِيدٍ لَا يَقُومُ مَعَكَ إِلَّا أَصْغَرُ الْقَوْمِ قَالَ فَقَامَ أَبُو سَعِيدٍ مَعَهُ فَشَهِدَ لَهُ

"වරක් මම අන්සාර්වරුන්ගේ එක් සභාවක වාඩි වී සිටියදී, හදිසියේම [අබු මුසා] බියට පත් මුහුණකින් පැමිණියා. අපි ඔහුගෙන් ඇසුවා, 'ඔබට බිය වන්නේ කුමක්ද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නා, 'උමර් මට ඔහුව හමුවීමට අණ කළා, මම තුන් වතාවක් අවසර ඉල්ලූ විට, ඔහු මට අවසර දුන්නේ නැහැ. ඒ නිසා මම ආපසු ගෙදර ගියා'. එවිට උමර් මගෙන් ඇසුවා, 'ඔබ මා වෙත පැමිණීමට බාධා කරන්නේ කුමක්ද?' මම පිළිතුරු දුන්නා, 'මම තුන් වතාවක් අවසර ඉල්ලුවා, නමුත් පිළිතුරක් නොලැබුණා, අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ 'ඔබගෙන් කෙනෙකු තුන් වතාවක් අවසර ඉල්ලුවත්, අවසර නොලැබුණහොත්, ඔහු ආපසු යා යුතුයි' කියා පැවසුවත්. උමර් පැවසුවේ, 'ඔබ පවසන දේට සාක්ෂි ගෙන ආ යුතුයි' කියාය. "බාලතම පුද්ගලයා හැර වෙන කිසිවෙකු ඔබ සමඟ නොඑනු ඇත" යනුවෙන් අබු සඊද් පැවසීය. ඉන්පසු අබු සඊද් ඔහු සමඟ සාක්ෂිකරුවෙකු වීමට ගියේය.

තහවුරු කරන හදීස් (14)

හදීස්

Imam Abu Dawud : 4510

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دَاوُدَ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ يَحْيَى عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَىأَنَّهُ أَتَى عُمَرَ فَاسْتَأْذَنَ ثَلَاثًا فَقَالَ يَسْتَأْذِنُ أَبُو مُوسَى يَسْتَأْذِنُ الْأَشْعَرِيُّ يَسْتَأْذِنُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ قَيْسٍ فَلَمْ يُؤْذَنْ لَهُ فَرَجَعَ فَبَعَثَ إِلَيْهِ عُمَرُ مَا رَدَّكَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَسْتَأْذِنُ أَحَدُكُمْ ثَلَاثًا فَإِنْ أُذِنَ لَهُ وَإِلَّا فَلْيَرْجِعْ قَالَ ائْتِنِي بِبَيِّنَةٍ عَلَى هَذَا فَذَهَبَ ثُمَّ رَجَعَ فَقَالَ هَذَا أُبَيٌّ فَقَالَ أُبَيٌّ يَا عُمَرُ لَا تَكُنْ عَذَابًا عَلَى أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ عُمَرُ لَا أَكُونُ عَذَابًا عَلَى أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عَطَاءٌ عَنْ عُبَيْدِ بْنِ عُمَيْرٍ أَنَّ أَبَا مُوسَى اسْتَأْذَنَ عَلَى عُمَرَ بِهَذِهِ الْقِصَّةِ قَالَ فِيهِ فَانْطَلَقَ بِأَبِي سَعِيدٍ فَشَهِدَ لَهُ فَقَالَ أَخَفِيَ عَلَيَّ هَذَا مِنْ أَمْرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلْهَانِي السَّفْقُ بِالْأَسْوَاقِ وَلَكِنْ سَلِّمْ مَا شِئْتَ وَلَا تَسْتَأْذِنْ حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ أَخْزَمَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْقَاهِرِ بْنُ شُعَيْبٍ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ هِلَالٍ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ بْنِ أَبِي مُوسَى عَنْ أَبِيهِ بِهَذِهِ الْقِصَّةِ قَالَ فَقَالَ عُمَرُ لِأَبِي مُوسَى إِنِّي لَمْ أَتَّهِمْكَ وَلَكِنَّ الْحَدِيثَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَدِيدٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ عَنْ مَالِكٍ عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَعَنْ غَيْرِ وَاحِدٍ مَنْ عُلَمَائِهِمْ فِي هَذَا فَقَالَ عُمَرُ لِأَبِي مُوسَى أَمَا إِنِّي لَمْ أَتَّهِمْكَ وَلَكِنْ خَشِيتُ أَنْ يَتَقَوَّلَ النَّاسُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

[මුසද්දාද්] අපට පවසා ඇත, [අබු මූසා] වෙතින් [තල්හා බින් යායා] වෙතින් [අබු බුර්දා] වෙතින් [අබු මූසා] අපට පවසා ඇත, ඔහු වරක් උමර් වෙත ගොස් ඔහුගේ අවසරය තුන් වතාවක් ඉල්ලා සිටි බව. ඔහු මෙසේ පැවසීය, 'අබු මූසා අවසර ඉල්ලුවේය, අල් අස්යාරි අවසර ඉල්ලුවේය, අබ්දුල්ලා බින් කයිස් අවසර ඉල්ලුවේය!' නමුත් ඔහු නිවසට පැමිණෙන තුරු අවසර නොලැබුණි. ඉන්පසු උමර් ඔහුට කතා කිරීමට කෙනෙකු යැවීය, උමර් මෙසේ ඇසුවේය, 'ඔබ නැවත නිවසට පැමිණියේ කුමක් නිසාද?' අබු මූසා පිළිතුරු දුන්නේය, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'ඔබගෙන් කෙනෙකුට අවසර ඉල්ලන්න - ඇතුළු වීමට - තුන් වතාවක්, අවසර තිබේ නම් කරුණාකර ඇතුළු වන්න, එසේ නොමැති නම් ඔහුට ආපසු යාමට ඉඩ දෙන්න'. උමර් මෙසේ පැවසීය, 'මේ කාරණය සම්බන්ධයෙන් මට එක් සාක්ෂියක් දෙන්න'. අබු මූසා පසුව පිටව ගොස්, පසුව උමර් වෙත ආපසු ගොස්, 'මේ උබේ' යැයි පැවසීය. එවිට [උබෙයි] මෙසේ කීවේය, 'ඕ උමර්, අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, අල්ලාහ්ගේ සහචරයින්ට බරක් නොවන්න!' උමර් පිළිතුරු දුන්නේය, 'මම නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ සහචරයින්ට බරක් නොවේ'. [යාහ්යා බින් හබීබ්] අපට පවසා ඇත, [රාහු] අපට පවසා ඇත, [ඉබ්නු ජුරයිජ්] අපට පවසා ඇත, ඔහු මෙසේ පැවසීය; [උබෙයිඩ් බින් උමයිර්] ගෙන් [අතා`] මට වාර්තා කර ඇත, 'අබු මූසා වරක් උමර්ගෙන් අවසර ඉල්ලා සිටියේය... එබැවින් ඔහු එම කතාවම පැවසීය. හදීසයේ ඔහු මෙසේ පවසයි, 'අබු මූසා පසුව [අබු සායිද්] සමඟ සාක්ෂිකරුවෙකු වීමට ගියේය. එවිට උමර් මෙසේ පැවසීය, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගෙන් ලැබුණු මෙම කාරණය මගෙන් සැඟවී තිබේද? ඇත්ත වශයෙන්ම, වෙළඳපොලේ මිලදී ගැනීම සහ විකිණීම මට අමතක වී ඇත. එබැවින් ඔබට සුබ පැතුම් කියන්න, අවසර ඉල්ලන්න එපා'. [සයිද් බින් අක්සාම්] අපට පවසා ඇත, [අබ්දුල් කහීර් බින් සයූඅයිබ්] අපට පවසා ඇත, [හිෂාම්] [හුමයිඩ් බින් හිලාල්] [අබු බර්දා බින් අබු මූසා] [ඔහුගේ පියා] ගෙන් [හිෂාම්] අපට පවසා ඇත. ඔහු - කථකයා - මෙසේ පැවසීය, 'උමර් එවිට අබු මූසාට මෙසේ පැවසීය, 'මම ඔබට චෝදනා කරන්නේ නැහැ, එය නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් ඉතා දැඩි විය - එනම් හදීසය අසත්‍යකරණයක් සිදු නොවන පරිදි එය පැවසීමේදී -'. එය රබියා බින් අබු අබ්දුර් රහ්මාන් වෙතින් මලික් වෙතින් අබ්දුල්ලා බින් මස්ලාමා විසින් ඔවුන්ගේ බොහෝ විද්වතුන්ගෙන් අපට පවසා ඇත, මේ කාරණයේදී උමර් අබු මූසාට මෙසේ පැවසීය, 'මම ඔබට චෝදනා කරන්නේ නැහැ, රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගේ නාමයෙන් කතා කරන බොහෝ දෙනෙක් සිටිනු ඇතැයි මම කනස්සල්ලට පත්ව සිටිමි.'

තහවුරු කරන හදීස් (7)

හදීස්

Imam Abu Dawud : 4511

حَدَّثَنَا هِشَامٌ أَبُو مَرْوَانَ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى الْمَعْنَى قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ قَالَ سَمِعْتُ يَحْيَى بْنَ أَبِي كَثِيرٍ يَقُولُ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَسْعَدَ بْنِ زُرَارَةَ عَنْ قَيْسِ بْنِ سَعْدٍ قَالَزَارَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَنْزِلِنَا فَقَالَ السَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَةُ اللَّهِ فَرَدَّ سَعْدٌ رَدًّا خَفِيًّا قَالَ قَيْسٌ فَقُلْتُ أَلَا تَأْذَنُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ ذَرْهُ يُكْثِرُ عَلَيْنَا مِنْ السَّلَامِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ السَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَةُ اللَّهِ فَرَدَّ سَعْدُ رَدًّا خَفِيًّا ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ السَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَةُ اللَّهِ ثُمَّ رَجَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاتَّبَعَهُ سَعْدٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي كُنْتُ أَسْمَعُ تَسْلِيمَكَ وَأَرُدُّ عَلَيْكَ رَدًّا خَفِيًّا لِتُكْثِرَ عَلَيْنَا مِنْ السَّلَامِ قَالَ فَانْصَرَفَ مَعَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَمَرَ لَهُ سَعْدٌ بِغُسْلٍ فَاغْتَسَلَ ثُمَّ نَاوَلَهُ مِلْحَفَةً مَصْبُوغَةً بِزَعْفَرَانٍ أَوْ وَرْسٍ فَاشْتَمَلَ بِهَا ثُمَّ رَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَدَيْهِ وَهُوَ يَقُولُ اللَّهُمَّ اجْعَلْ صَلَوَاتِكَ وَرَحْمَتَكَ عَلَى آلِ سَعْدِ بْنِ عُبَادَةَ قَالَ ثُمَّ أَصَابَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الطَّعَامِ فَلَمَّا أَرَادَ الِانْصِرَافَ قَرَّبَ لَهُ سَعْدٌ حِمَارًا قَدْ وَطَّأَ عَلَيْهِ بِقَطِيفَةٍ فَرَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ سَعْدٌ يَا قَيْسُ اصْحَبْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قَيْسٌ فَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ارْكَبْ فَأَبَيْتُ ثُمَّ قَالَ إِمَّا أَنْ تَرْكَبَ وَإِمَّا أَنْ تَنْصَرِفَ قَالَ فَانْصَرَفْتُقَالَ هِشَامٌ أَبُو مَرْوَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَسْعَدَ بْنِ زُرَارَةَ قَالَ أَبُو دَاوُد رَوَاهُ عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْوَاحِدِ وَابْنُ سَمَاعَةَ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ مُرْسَلًا وَلَمْ يَذْكُرَا قَيْسَ بْنَ سَعْدٍ

[හිස්යාම් අබු මර්වාන්] සහ [මුහම්මද් ඉබ්නුල් මුත්සන්නා] යන අය අපට අර්ථයෙන් පැවසීමෙන් පසු, [මුහම්මද් ඉබ්නුල් මුත්සන්නා] මෙසේ පැවසීය; [අල් වලීද් බින් මුස්ලිම්] අපට මෙසේ පැවසීය, [අල් අවුසායි] අපට මෙසේ පැවසීය; [යාහ්යා බින් අබු කතිර්] පවසනු මම අසා ඇත්තෙමි; [කයිස් බින් සාද්] ගෙන් [මුහම්මද් බින් අබ්දුර් රහ්මාන් බින් අසාද් බින් සුරාරා] මට මෙසේ පැවසීය, 'රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් අපගේ නිවසට අප බැලීමට පැමිණි අතර, පසුව ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'අස්සලාමු අලෙයිකුම් ව රහ්මතුල්ලාහි'. එවිට සද් පහත් හඬින් ආචාරයට පිළිතුරු දුන්නේය. කයිස් මෙසේ පැවසීය, 'මම ඇසුවෙමි, 'ඔබ රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ට අවසර දුන්නේ නැද්ද?' සද් මෙසේ පිළිතුරු දුන්නේය, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ අපට ආචාර කරමු'. ඉන්පසු රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් තවත් ආචාරයක් මෙසේ පැවසීය: 'අස්සලාමු අලයිකුම් ව රහ්මතුල්ලාහි'. ඉන්පසු සাද් පහත් හඬින් ආචාරයට පිළිතුරු දුන්නේය. ඉන්පසු රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් නැවතත් ආචාරය මෙසේ පැවසීය: 'අස්සලාමු අලයිකුම් ව රහ්මතුල්ලාහි'. ඉන්පසු රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් නිවසට ආපසු ගිය අතර, සাද් ඔහු පිටුපසින් ඔහු පසුපස ගියේය. සাද් මෙසේ පැවසීය, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, ඇත්ත වශයෙන්ම මම ඔබේ ආචාරය අසා ඇත්තෙමි, ඔබ අපට ඔබේ ආචාරය ලබා දෙනු ඇතැයි යන බලාපොරොත්තුවෙන් මම ඔබේ ආචාරයට පහත් හඬින් පිළිතුරු දුන්නෙමි'. අවසානයේ රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් සහ සাද් සාাද්ගේ නිවසට ආපසු ගියහ. ඉන්පසු සাද් රසූලුල්ලාහ්ට ස්නානය කිරීමට ආරාධනා කළ නිසා ඔහු ස්නානය කළේය. ඉන්පසු ඔහු සাෆරන් හෝ වෝර්ස් තෙල් - ශාක වර්ගයක් - ගිල්වා තිබූ තුවායක් ලබා දුන්නේය, එබැවින් ඔහු තම ශරීරය තුවායෙන් පිස දැමීය. ඉන්පසු, රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා අත් දෙකම ඔසවා මෙසේ යාච්ඤා කළේය: 'ඕ අල්ලාහ්, ඔබගේ සලාවත් - සමෘද්ධිය - සහ දයාව සඅද් බින් උබදාගේ පවුලට ලැබේවා'. කථකයා මෙසේ පැවසීය, 'එවිට රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් ආහාර අනුභව කළ අතර, ඔහු පිටව යාමට අවශ්‍ය වූ විට, සඅද් රෙදි කැබැල්ලකින් ආවරණය කර තිබූ හිමාර් රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් වෙත සමීප කළේය. සඅද් මෙසේ පැවසීය, 'ඕ කයිස්, රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සමඟ යන්න'. කයිස් මෙසේ පැවසීය, 'රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් එවිට මට 'ඉහළට යන්න' යැයි පැවසීය. මම නිහඬයි. ඉන්පසු ඔහු නැවතත් මෙසේ පැවසීය: 'ඔබ ඉහළට යනවාද නැතහොත් ඔබට ඉහළට යා යුතු නැද්ද?' කයිස් මෙසේ පැවසීය, 'ඉතින් මම නොයෑමට තීරණය කළා'. [හිෂාම් අබු මර්වාන්] එය [මුහම්මද් බින් අබ්දුර් රහ්මාන් බින් අසාද් බින් සූරාරා] ගෙන් සඳහන් කළේය. අබු දාවුද් පැවසුවේ, '[උමර් බින් අබ්දුල් වාහිඩ්] සහ [ඉබ්නු සමආ] එය [අල් අවුසායි] වෙතින් මුර්සල් ආකාරයෙන් විස්තර කළහ. නමුත් ඔවුන්ගෙන් කිසිවෙකු Qais bin Sa'd' ගැන සඳහන් කළේ නැත.

හදීස්

Imam Abu Dawud : 4512

حَدَّثَنَا مُؤَمَّلُ بْنُ الْفَضْلِ الْحَرَّانِيُّ فِي آخَرِينَ قَالُوا حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ بْنُ الْوَلِيدِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُسْرٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَتَى بَابَ قَوْمٍ لَمْ يَسْتَقْبِلْ الْبَابَ مِنْ تِلْقَاءِ وَجْهِهِ وَلَكِنْ مِنْ رُكْنِهِ الْأَيْمَنِ أَوْ الْأَيْسَرِ وَيَقُولُ السَّلَامُ عَلَيْكُمْ السَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَذَلِكَ أَنَّ الدُّورَ لَمْ يَكُنْ عَلَيْهَا يَوْمَئِذٍ سُتُورٌ

[මුඅම්මාල් ඉබ්නුල් ෆද්ල් අල් හරානි] සහ උලමාවරුන් කිහිප දෙනෙකු සමඟ අපට පැවසූ බව ඔවුන් පැවසූහ; [බකියා ඉබ්නුල් වලීඩ්] අපට පැවසූ බව අපට පැවසූ අතර, [අබ්දුල්ලාහ් බින් බුස්ර්] ගෙන් [මුහම්මද් බින් අබ්දුර් රහ්මාන්] අපට පැවසූ බව ඔහු පැවසීය, 'රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් තුමාණන් එක් ජන කොටසකගේ දොරකඩට පැමිණි විට, ඔහු දොර ඉදිරිපිට සිටගෙන සිටියේ නැත, නමුත් ඔහු දකුණු හෝ වම් පැත්තේ සිටගෙන 'අස්සලාමු අලයිකුම් අස්සලාමු අලයිකුම්' යැයි කීවේය. මන්ද ඒ කාලයේ කිසිවෙකු තම නිවෙස්වල උපහාසාත්මක වචන භාවිතා නොකළ බැවිනි.

හදීස්

Imam Abu Dawud : 4513

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا بِشْرٌ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ عَنْ جَابِرٍأَنَّهُ ذَهَبَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي دَيْنِ أَبِيهِ فَدَقَقْتُ الْبَابَ فَقَالَ مَنْ هَذَا قُلْتُ أَنَا قَالَ أَنَا أَنَا كَأَنَّهُ كَرِهَهُ

[මුසද්දාද්] අපට පවසා ඇත, [ජබීර්] වෙතින් [මුහම්මද් ඉබ්නුල් මුන්කදීර්] වෙතින් [සියුබා] වෙතින් [බිසීර්] අපට පවසා ඇත, ඔහු වරක් තම පියාගේ ණය ගැන සාකච්ඡා කිරීම සඳහා නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් හමුවන්නට ගිය බව. මම දොරට තට්ටු කළ විට, ඔහු ඇසුවේය: 'ඒ කවුද?' මම පිළිතුරු දුන්නා, 'මම' කියලා. ඔහු කිව්වා: 'මම, මම' කියලා. ඔහු පිළිතුර අකමැති වුණා වගේ'.

හදීස්

Imam Abu Dawud : 4514

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ يَعْنِي الْمَقَابِرِيَّ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ يَعْنِي ابْنَ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ نَافِعِ بْنِ عَبْدِ الْحَارِثِ قَالَخَرَجْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى دَخَلْتُ حَائِطًا فَقَالَ لِي أَمْسِكْ الْبَابَ فَضُرِبَ الْبَابُ فَقُلْتُ مَنْ هَذَا وَسَاقَ الْحَدِيثَقَالَ أَبُو دَاوُد يَعْنِي حَدِيثَ أَبِي مُوسَى الْأَشْعَرِيِّ قَالَ فِيهِ فَدَقَّ الْبَابَ

[යාහ්යා බින් අයුබ්] අපට පැවසුවා - එහි තේරුම යාහ්යා බින් අයුබ් අල් මකාබිරි - කිව්වා, කිව්වා [ඉස්මායිල්] - එහි තේරුම ඉස්මායිල් බින් ජ'ෆාර් - කිව්වා, කිව්වා [අබු සලාමා] ගෙන් [නෆි' බින් අබ්දුල් හාරිත්] ගෙන් [මුහම්මද් බින් අම්රු] අපට කිව්වා, 'මම සහ රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් අපි උයනකට එන තුරු එළියට ගියා. ඔහු මට කිව්වා: 'ඉඳගන්න - දොර වසා දමන්න' කියලා. ඊට පස්සේ දොරට තට්ටු කළා, මම ඇහුවා, 'මේ කවුද? '...එතකොට හදීසය සම්පූර්ණයෙන්ම සඳහන් වෙනවා' කියලා. අබු දාවුද් කිව්වා, 'ඔහු අදහස් කළේ අබු මූසා අල් අස්යාරිගේ හදීසය, ඒ හදීසයේ ඔහු කිව්වා, 'ඊට පස්සේ ඔහු දොරට තට්ටු කළා' කියලා.

හදීස්

Imam Abu Dawud : 4515

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ حَبِيبٍ وَهِشَامٍ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ رَسُولُ الرَّجُلِ إِلَى الرَّجُلِ إِذْنُهُ

"කෙනෙකු තවත් කෙනෙකුට පණිවිඩකරුවෙකු ලෙස යැවීම ඔහුගේ අවසරයේ එක් ආකාරයකි" යනුවෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා පැවසූ බව [මූසා බින් ඉස්මායිල්] අපට දන්වා ඇත, [හම්මද්] [හබීබ්] තුමාගෙන් සහ [හිස්යාම්] [මුහම්මද්] [අබු හුරෙයිරා] තුමාගෙන් අපට දන්වා ඇත.

හදීස්

Imam Abu Dawud : 4516

حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى حَدَّثَنَا سَعِيدٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَبِي رَافِعٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا دُعِيَ أَحَدُكُمْ إِلَى طَعَامٍ فَجَاءَ مَعَ الرَّسُولِ فَإِنَّ ذَلِكَ لَهُ إِذْنٌقَالَ أَبُو عَلِىٍّ الْلُّؤْلُؤِيُّ سَمِعْتُ أَبَا دَاوُدَ يَقُولُ قَتَادَةُ لَمْ يَسْمَعْ مِنْ أَبِي رَافِعٍ شَيْئًا

"ඔබගෙන් කෙනෙකුට භෝජන සංග්‍රහයකට සහභාගී වීමට ආරාධනා කර ඇත්නම්, ඔහු පණිවිඩකරුවෙකු සමඟ - ආරාධනා කළ පුද්ගලයා - පැමිණියහොත්, එය අවසරයක් ලෙස සැලකේ" යනුවෙන් රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් පැවසූ බව [හුසේන් බින් මුආද්ස්] අපට දන්වා ඇත, [අබ්දුල් අලා] අපට දන්වා ඇත, [කටාදා] සිට [අබු රාෆි] සිට [සයිද්] අපට දන්වා ඇත. අබු හුරෙයිරා] අපට දන්වා ඇත. අබු අලී අල් ලු`ලු`ලු`මම කීවෙමි, 'අබු දාවුද් 'කොටාදා කිසිදා අබු රාෆිගෙන් කිසිවක් අසා නැත' යනුවෙන් පවසනු මම අසා ඇත්තෙමි.

හදීස්

Imam Abu Dawud : 4517

حَدَّثَنَا ابْنُ السَّرْحِ قَالَ حَدَّثَنَا ح و حَدَّثَنَا ابْنُ الصَّبَّاحِ بْنِ سُفْيَانَ وَابْنُ عَبْدَةَ وَهَذَا حَدِيثُهُ قَالَا أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي يَزِيدَ سَمِعَ ابْنَ عَبَّاسٍ يَقُولُلَمْ يُؤْمَرْ بِهَا أَكْثَرُ النَّاسِ آيَةَ الْإِذْنِ وَإِنِّي لَآمُرُ جَارِيَتِي هَذِهِ تَسْتَأْذِنُ عَلَيَّقَالَ أَبُو دَاوُد وَكَذَلِكَ رَوَاهُ عَطَاءٌ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ يَأْمُرُ بِهِ

[ඉබ්නු අස් සර්හ්] අපට පවසා ඇත. - තවත් ආකාරයකින් එය සඳහන් කර ඇත- [ඉබ්නු අෂ් ෂබ්බා බින් සුෆියාන්] සහ [ඉබ්නු අබ්දා] අපට පවසා ඇත - මෙය හදීසයයි - දෙදෙනාම මෙසේ පැවසූහ; [උබයිදුල්ලාහ් බින් අබු යසිද්] ගෙන් [සුෆියාන්] අපට වාර්තා කර ඇත්තේ [ඉබ්නු අබ්බාස්] මෙසේ පවසනු ඇසූ බවයි, 'ජනතාවට අවසර පදය මගින් නියෝග කිරීමට පෙර, මම මගේ දාසයාට මගෙන් අවසර ඉල්ලා සිටීමට අණ කළෙමි'. අබු දාවුද් පැවසුවේ, '[අතා] [ඉබ්නු අබ්බාස්] ගෙන් 'ඔහුට - අවසරය-' නියම කරන ලද ලෆාඩ්ස් සමඟ ද විස්තර කළේය.'

හදීස්

Imam Abu Dawud : 4518

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي عَمْرٍو عَنْ عِكْرِمَةَأَنَّ نَفَرًا مِنْ أَهْلِ الْعِرَاقِ قَالُوا يَا ابْنَ عَبَّاسٍ كَيْفَ تَرَى فِي هَذِهِ الْآيَةِ الَّتِي أُمِرْنَا فِيهَا بِمَا أُمِرْنَا وَلَا يَعْمَلُ بِهَا أَحَدٌ قَوْلُ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ{ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لِيَسْتَأْذِنْكُمْ الَّذِينَ مَلَكَتْ أَيْمَانُكُمْ وَالَّذِينَ لَمْ يَبْلُغُوا الْحُلُمَ مِنْكُمْ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ مِنْ قَبْلِ صَلَاةِ الْفَجْرِ وَحِينَ تَضَعُونَ ثِيَابَكُمْ مِنْ الظَّهِيرَةِ وَمِنْ بَعْدِ صَلَاةِ الْعِشَاءِ ثَلَاثُ عَوْرَاتٍ لَكُمْ لَيْسَ عَلَيْكُمْ وَلَا عَلَيْهِمْ جُنَاحٌ بَعْدَهُنَّ طَوَّافُونَ عَلَيْكُمْ }قَرَأَ الْقَعْنَبِيُّ إِلَى{ عَلِيمٌ حَكِيمٌ }قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ إِنَّ اللَّهَ حَلِيمٌ رَحِيمٌ بِالْمُؤْمِنِينَ يُحِبُّ السَّتْرَ وَكَانَ النَّاسُ لَيْسَ لِبُيُوتِهِمْ سُتُورٌ وَلَا حِجَالٌ فَرُبَّمَا دَخَلَ الْخَادِمُ أَوْ الْوَلَدُ أَوْ يَتِيمَةُ الرَّجُلِ وَالرَّجُلُ عَلَى أَهْلِهِ فَأَمَرَهُمْ اللَّهُ بِالِاسْتِئْذَانِ فِي تِلْكَ الْعَوْرَاتِ فَجَاءَهُمْ اللَّهُ بِالسُّتُورِ وَالْخَيْرِ فَلَمْ أَرَ أَحَدًا يَعْمَلُ بِذَلِكَ بَعْدُقَالَ أَبُو دَاوُد حَدِيثُ عُبَيْدِ اللَّهِ وَعَطَاءٍ يُفْسِدُ هَذَا الْحَدِيثَ

[අබ්දුල්ලාහ් බින් මස්ලාමා] අපට පවසා ඇත, [අබ්දුල් අසීස්] - එනම් අබ්දුල් අසීස් බින් මුහම්මද් - [ඉක්රිමා] වෙතින් [අම්රු බින් අබු අම්රු] ගෙන් අපට පවසා ඇත, ඉරාකයේ ජනතාවගෙන් සමහරක් සිටි බව අපට පවසා ඇත, 'ඕ [ඉබ්නු අබ්බාස්], මෙම වාක්‍යය ගැන ඔබ සිතන්නේ කුමක්ද? එහි අඩංගු දේ පිළිපැදීමට අපට අණ කර ඇත, නමුත් කිසිවෙකු එය පිළිපැදීමට කැමති නැත? එය අල්ලාහ්ගේ වචනයයි: -ඕ විශ්වාස කරන්නෙනි, ඔබ අතර සිටින වහලුන් - පිරිමින් සහ කාන්තාවන් - සහ ඔබ අතර වැඩිවියට පත් නොවූ අය, එක් දිනක් තුළ තුන් වරක් ඔබෙන් අවසර ඉල්ලා සිටිය යුතුය - එනම්: උදෑසන සලාතයට පෙර, ඔබ දහවල් කාලයේදී ඔබේ පිටත ඇඳුම් ගලවා ගන්නා විට සහ ඉෂා සලාතයෙන් පසු. -ඒ ඔබට කොටස් තුනකි. එම -තුන් වතාවක් හැර ඔබ කෙරෙහි හෝ - ඔවුන් කෙරෙහි - කිසිදු පාපයක් නොමැත-...'. අල් -ක'නබි එය ඔහුගේ වචන දක්වා කියෙව්වා-: '...සියල්ල දන්නා, සර්ව ප්‍රඥාවන්ත-' -ප්‍රශ්න. අන් නූර්: 58- ඉබ්නු අබ්බාස් මෙසේ පැවසීය, 'ඇත්තෙන්ම අල්ලාහ් මෘදුයි, විශ්වාසවන්තයින් කෙරෙහි අනුකම්පා කරයි. අල්ලාහ් අන් අයගේ ජලය ආවරණය කිරීමට කැමති වේ. මේ අතර එකල මිනිසුන්ගේ නිවෙස්වල ආවරණ හෝ හිජාබ් නොතිබුණි, එබැවින් පුරුෂයෙකු තම බිරිඳ සමඟ ලිංගිකව හැසිරෙන විට පුරුෂයෙකුගේ සේවකයෙකුට හෝ දරුවෙකුට හෝ අනාථ කාන්තාවකට නිවසට ඇතුළු වීමට හැකි විය. එබැවින් අල්ලාහ් ඔවුන්ට මෙම කාලවලදී අවසර ඉල්ලා සිටින ලෙස නියෝග කළේය. අල්ලාහ් හිජාබ් සහ කරුණාවේ ෂරියා සමඟ ඔවුන් වෙත පැමිණියේය, නමුත් මම කිසි විටෙකත් එසේ කරන කිසිවෙකු දැක නැත'. අබු දාවුද් පැවසුවේ, 'උබයිදුල්ලාහ් සහ ආතාගේ හදීසය මෙම හදීසය විනාශ කරයි' යනුවෙනි.

තහවුරු කරන හදීස් (22)

හදීස්

Imam Abu Dawud : 4519

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ أَبِي شُعَيْبٍ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَا تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ حَتَّى تُؤْمِنُوا وَلَا تُؤْمِنُوا حَتَّى تَحَابُّوا أَفَلَا أَدُلُّكُمْ عَلَى أَمْرٍ إِذَا فَعَلْتُمُوهُ تَحَابَبْتُمْ أَفْشُوا السَّلَامَ بَيْنَكُمْ

අපට [අහ්මද් බින් අබු සයූඅයිබ්] පැවසූ බව අපට වාර්තා කර ඇත, අපට [සුහයිර්] පැවසූ බව අපට වාර්තා කර ඇත, [අල් අ'මාෂ්] [අබු සාලිහ්] [අබු හුරෙයිරා] වෙතින් අපට වාර්තා කර ඇත, ඔහු මෙසේ පැවසීය, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'මගේ ආත්මය කාගේ අතෙහි තිබේද යන්න මත දිවුරමින්, ඔබ විශ්වාස කරන තුරු ඔබ ස්වර්ගයට ඇතුළු නොවනු ඇත, ඔබ එකිනෙකාට ආදරය කරන තුරු ඔබ විශ්වාස නොකරනු ඇත. ඔබ එය කළහොත්, ඔබ එකිනෙකාට ආදරය කරන බව මම ඔබට පෙන්වන්නද? ඔබ අතර සුබ පැතුම් පතුරුවන්න.'

තහවුරු කරන හදීස් (9)

හදීස්

Imam Abu Dawud : 4520

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍوأَنَّ رَجُلًا سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْإِسْلَامِ خَيْرٌ قَالَ تُطْعِمُ الطَّعَامَ وَتَقْرَأُ السَّلَامَ عَلَى مَنْ عَرَفْتَ وَمَنْ لَمْ تَعْرِفْ

"කුටයිබා බින් සයිද්" අපට මෙසේ පවසා ඇත, "යසිද් බින් අබු හබීබ්" තුමාගෙන් (අබ්දුල්ලාහ් බින් අම්රු) තුමාගෙන් (අල් ලයිට්ස්) අපට මෙසේ පවසා ඇත, "මිනිසෙක් අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගෙන්, 'කුතම ඉස්ලාමය කුමක්ද?' යි විමසීය." ඔහු පිළිතුරු දුන්නේ: "ඔබ ආහාර ලබා දෙන අතර ඔබ දන්නා සහ නොදන්නා අයට ආචාර කරයි" යනුවෙනි.

තහවුරු කරන හදීස් (8)