Imam Abu Dawud : 4501
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ الْقَعْنَبِيُّ عَنْ مَالِكٍ عَنْ نَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الْعَبْدَ إِذَا نَصَحَ لِسَيِّدِهِ وَأَحْسَنَ عِبَادَةَ اللَّهِ فَلَهُ أَجْرُهُ مَرَّتَيْنِ
আমাক [আব্দুল্লাহ বিন মছলামাহ আল কা’নাবী] [মালিক]ৰ পৰা [নাফি’ৰ পৰা] [আব্দুল্লাহ বিন উমৰ]ৰ পৰা কোৱা হৈছে যে ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লামে কৈছে: ‘যদি কোনো দাসে নিজৰ মালিকৰ আজ্ঞা পালন কৰে আৰু আল্লাহৰ ইবাদত কৰাত ভাল হয়, তেন্তে তেওঁ দুবাৰকৈ নিজৰ পুৰস্কাৰ পায়’।
Imam Abu Dawud : 4502
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ الْحُبَابِ عَنْ عَمَّارِ بْنِ رُزَيْقٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عِيسَى عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ خَبَّبَ زَوْجَةَ امْرِئٍ أَوْ مَمْلُوكَهُ فَلَيْسَ مِنَّا
আমাক কোৱা হৈছে [আল হাছান বিন আলীয়ে] কৈছে, আমাক [জাইদ বিন আল হুবাবে] [আম্মাৰ বিন জুৰাইক]ৰ পৰা [আব্দুল্লাহ বিন ইছা]ৰ পৰা [ইক্ৰিমাহ]ৰ পৰা [ইয়াহ্যা বিন ইয়ামৰ]ৰ পৰা [আবু হুৰাইৰা]ৰ পৰা কোৱা হৈছে তেওঁ কৈছিল, ‘আল্লাহৰ ৰাছুল ছাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছলামে কৈছে: ‘যি কোনোৱে আনৰ বিৰুদ্ধে ব্যভিচাৰ কৰে পত্নী বা দাস মোৰ গোটৰ দাস,'
Imam Abu Dawud : 4503
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَجُلًا اطَّلَعَ مِنْ بَعْضِ حُجَرِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَامَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِشْقَصٍ أَوْ مَشَاقِصَ قَالَ فَكَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَخْتِلُهُ لِيَطْعَنَهُ
আমাক কোৱা হৈছে [মুহাম্মাদ বিন উবাইদে] কৈছে, আমাক [হাম্মাদ] [উবাইদুল্লাহ বিন আবু বকৰ]ৰ পৰা [আনাছ বিন মালিক]ৰ পৰা কোৱা হৈছে, ‘কোনোবাই হজৰত ছাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লামৰ কোঠাৰ এটা অংশত উকি মাৰিছিল। গতিকে ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লামে কাঁড়, বা কেইবাটাও কাঁড় লৈ মানুহজনৰ ফালে উঠিল, আৰু এনে লাগিল যেন মই ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছলামে তেওঁক ছুৰীৰে আঘাত কৰিবলৈ লুকাই চুৰকৈ আহি থকা দেখিলোঁ।
Imam Abu Dawud : 4504
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو هُرَيْرَةَأَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ اطَّلَعَ فِي دَارِ قَوْمٍ بِغَيْرِ إِذْنِهِمْ فَفَقَئُوا عَيْنَهُ فَقَدْ هَدَرَتْ عَيْنُهُ
আমাক কৈছে [মুছা বিন ইছমাইলে] কৈছে, আমাক [হাম্মাদ] [চুহাইল]ৰ পৰা [তেওঁৰ পিতৃ]ৰ পৰা কৈছে তেওঁ ক’লে; আমাক [আবু হুৰাইৰাক] কৈছে যে তেওঁ আল্লাহৰ ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লামৰ কথা শুনিছে: ‘যি কোনো লোকৰ অনুমতি অবিহনে কোনো লোকৰ ঘৰত উকি মাৰিছে আৰু তাৰ পিছত তেওঁলোকে তেওঁৰ চকু উলিয়াইছে, তেওঁৰ চকু অসাৰ -কিছাছৰ কোনো নিশ্চয়তা নাই-’।
Imam Abu Dawud : 4505
حَدَّثَنَا الرَّبِيعُ بْنُ سُلَيْمَانَ الْمُؤَذِّنُ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ سُلَيْمَانَ يَعْنِي ابْنَ بِلَالٍ عَنْ كَثِيرٍ عَنْ الْوَلِيدِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا دَخَلَ الْبَصَرُ فَلَا إِذْنَ
আমাক কৈছে [আৰ ৰবি’ বিন চুলেমান আল মুয়াজজিনে] কৈছে, আমাক [ইবনু ৱাহব] [চুলাইমান]ৰ পৰা কৈছে - অৰ্থাৎ চুলাইমান বিন বিলালৰ পৰা - [আল ৱালিদ]ৰ পৰা [আবু হুৰাইৰা]ৰ পৰা [কটছিৰ]ৰ পৰা যে নবী ছাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লামে কৈছে: ‘যদি -চকু সোমাইছে -ঘৰত-, তেন্তে কোনো অনুমতি নাই -যেনেকৈ অনুমতি অবিহনে প্ৰৱেশ কৰা-'।
Imam Abu Dawud : 4506
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا حَفْصٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ طَلْحَةَ عَنْ هُزَيْلٍ قَالَجَاءَ رَجُلٌ قَالَ عُثْمَانُ سَعْدٌ فَوَقَفَ عَلَى بَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَسْتَأْذِنُ فَقَامَ عَلَى الْبَابِ قَالَ عُثْمَانُ مُسْتَقْبِلَ الْبَابِ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَكَذَا عَنْكَ أَوْ هَكَذَا فَإِنَّمَا الِاسْتِئْذَانُ مِنْ النَّظَرِحَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ الْحَفَرِيُّ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ مُصَرِّفٍ عَنْ رَجُلٍ عَنْ سَعْدٍ نَحْوَهُ عَنْ النَّبِيِّ
আমাক কৈছে [উছমান বিন আবু ছায়াইবা] কৈছে, আমাক [জাৰিৰ] কৈছে। -আন এটা শাৰীত ইয়াৰ উল্লেখ আছে- আমাক কৈছে [আবু বকৰ বিন আবু ছায়াইবা] কৈছে, আমাক [হাফছ] [আল আ’মাছি]ৰ পৰা [থালহা]ৰ পৰা [হুজাইলৰ] পৰা কৈছে তেওঁ ক’লে, ‘এজন মানুহ আহিল - [ছা’দে] ক’লে; - আৰু নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ দুৱাৰৰ সন্মুখত ৰৈ প্ৰৱেশৰ অনুমতি বিচাৰিলে, গতিকে তেওঁ দুৱাৰৰ সন্মুখত থিয় হ’ল - উছমানে ক’লে; দুৱাৰৰ ফালে মুখ কৰি-। তেতিয়া নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে তেওঁক ক’লে, ‘এইদৰে নিজৰ পৰা আঁতৰি থাকক - দুৱাৰৰ সন্মুখত থিয় হৈ -। বা তেওঁ ক’লে: ‘এনেকৈ নকৰিবা, মাত্ৰ চকুৰ পৰা আঁতৰত ৰাখিবলৈ অনুমতিৰ আদেশ দিলে’। আমাক কৈছে [হাৰুন বিন আব্দুল্লাই] কৈছে, আমাক [আবু দাউদ আল হাফাৰী] [ছুফিয়ান]ৰ পৰা [আল আমাছি]ৰ পৰা [থালহা বিন মুশ্বাৰীফ]ৰ পৰা [এজন মানুহ]ৰ পৰা [ছা’দ]ৰ পৰা এনেদৰে, নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লামৰ পৰা কৈছে।
Imam Abu Dawud : 4507
حَدَّثَنَا ابْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ ح و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ حَدَّثَنَا رَوْحٌ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ أَبِي سُفْيَانَ أَنَّ عَمْرَو بْنَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَفْوَانَ أَخْبَرَهُ عَنْ كَلَدَةَ بْنِ حَنْبَلٍأَنَّ صَفْوَانَ بْنَ أُمَيَّةَ بَعَثَهُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِلَبَنٍ وَجَدَايَةٍ وَضَغَابِيسَ وَالنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِأَعْلَى مَكَّةَ فَدَخَلْتُ وَلَمْ أُسَلِّمْ فَقَالَ ارْجِعْ فَقُلْ السَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَذَلِكَ بَعْدَمَا أَسْلَمَ صَفْوَانُ بْنُ أُمَيَّةَقَالَ عَمْرٌو وَأَخْبَرَنِي ابْنُ صَفْوَانَ بِهَذَا أَجْمَعَ عَنْ كَلَدَةَ بْنِ حَنْبَلٍ وَلَمْ يَقُلْ سَمِعْتُهُ مِنْهُ قَالَ أَبُو دَاوُد قَالَ يَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ أُمَيَّةُ بْنُ صَفْوَانَ وَلَمْ يَقُلْ سَمِعْتُهُ مِنْ كَلَدَةَ بْنِ حَنْبَلٍ و قَالَ يَحْيَى أَيْضًا عَمْرُو بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَفْوَانَ أَخْبَرَهُ أَنَّ كَلَدَةَ بْنَ الْحَنْبَلِ أَخْبَرَهُ
আমাক কৈছে [ইবনে বাছিয়াৰে] কৈছে, আমাক কৈছে [আবু আছিমে] কৈছে, আমাক কৈছে [ইবনে জুৰাইজে]। -আন এটা ধৰণেৰে উল্লেখ কৰা হৈছে- আমাক কৈছে [ইয়াহ্যা বিন হাবিবে] কৈছে, আমাক [ৰৌহ] [ইবনে জুৰাইজ]ৰ পৰা কৈছে তেওঁ ক’লে; মোক [আমৰু বিন আবু চুফিয়ানক] ৰিপৰ্ট কৰিছে যে [আমৰু বিন আব্দুল্লাহ বিন শ্বাফৱানে] তেওঁক [কলদাহ বিন হানবাল]ৰ পৰা জনাইছে যে শ্বাফৱান বিন উমাইয়াহে তেওঁক গাখীৰ, হৰিণৰ পোৱালি আৰু শিয়ালৰ পোৱালি আনি আল্লাহৰ ৰাছুল ছাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লামৰ ওচৰলৈ পঠিয়াইছিল। সেই সময়ত ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লাম মক্কাৰ পাহাৰত আছিল। তাৰ পাছত মই প্ৰথমে হেল্ল’ নোকোৱাকৈয়ে সোমাই গ’লোঁ, গতিকে তেওঁ ক’লে: ‘উভটি গৈ কওঁ; আছালামু আলাইকুম'। এই কাণ্ড ঘটিছিল শ্বাফৱান বিন উমাইয়াই ইছলাম ধৰ্ম গ্ৰহণ কৰাৰ পিছত'।, [আমৰু] কয়; ' [ইবনে শ্বাফৱানে] মোক এই সকলোবোৰ [কালাদাহ বিন হানবাল]ৰ পৰা কৈছিল, আৰু তেওঁ কোৱা নাছিল; তেওঁৰ পৰা শুনিলোঁ -কলদাহ-'।, আবু দাউদে ক’লে; 'য়াহ্যা বিন হাবিবে ক'লে; উমাইয়া বিন শ্বাফৱানে কোৱা নাছিল; মই কালদাহ বিন হানবালৰ পৰা শুনিলোঁ, আৰু ইয়াহিয়াইও ক’লে; আমৰু বিন আব্দুল্লাহ বিন শ্বাফৱানে তেওঁক ক’লে যে কালদাহ বিন আল হানবালে তেওঁক জনাইছে’।
Imam Abu Dawud : 4508
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ رِبْعِيٍّ قَالَ حَدَّثَنَا رَجُلٌ مَنْ بَنِي عَامِرٍأَنَّهُ اسْتَأْذَنَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي بَيْتٍ فَقَالَ أَلِجُ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِخَادِمِهِ اخْرُجْ إِلَى هَذَا فَعَلِّمْهُ الِاسْتِئْذَانَ فَقُلْ لَهُ قُلْ السَّلَامُ عَلَيْكُمْ أَأَدْخُلُ فَسَمِعَهُ الرَّجُلُ فَقَالَ السَّلَامُ عَلَيْكُمْ أَأَدْخُلُ فَأَذِنَ لَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَدَخَلَحَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ عَنْ أَبِي الْأَحْوَصِ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ رِبْعِيِّ بْنِ حِرَاشٍ قَالَ حُدِّثْتُ أَنَّ رَجُلًا مَنْ بَنِي عَامِرٍ اسْتَأْذَنَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَعْنَاهُ قَالَ أَبُو دَاوُد وَكَذَلِكَ حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ رِبْعِيٍّ وَلَمْ يَقُلْ عَنْ رَجُلٍ مِنْ بَنِي عَامِرٍ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ رِبْعِيٍّ عَنْ رَجُلٍ مَنْ بَنِي عَامِرٍ أَنَّهُ اسْتَأْذَنَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَعْنَاهُ قَالَ فَسَمِعْتُهُ فَقُلْتُ السَّلَامُ عَلَيْكُمْ أَأَدْخُلُ
আমাক কৈছে [আবু বকৰ বিন আবু ছায়াইবাই] কৈছে, আমাক [আবুল আহৱাছ] [মনছুৰ]ৰ পৰা [ৰিব’ই]ৰ পৰা কৈছে তেওঁ ক’লে; আমাক [বানু আমিৰৰ এজন ব্যক্তিয়ে] কৈছে যে তেওঁ এবাৰ ঘৰত থকাৰ সময়ত নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ পৰা অনুমতি বিচাৰিছিল। তেওঁ ক’লে, ‘মই ভিতৰলৈ আহিব পাৰিমনে?’। ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে তাৰ পিছত তেওঁৰ বান্দাক ক’লে, ‘এই মানুহজনক লগ কৰক আৰু তেওঁক অনুমতি বিচৰাৰ বিষয়ে শিকাওক। তেওঁক কওক 'আছালামু 'আলাইকুম, মই সোমাই আহিব পাৰোনে?' মানুহজনে নবীৰ কথা শুনিলে যেতিয়ালৈকে তেওঁ ক’লে, ‘আছালামু আলাইকুম, মই ভিতৰলৈ আহিব পাৰোনে? অৱশেষত নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে অনুমতি দিলে, আৰু তেওঁ সোমাই গ’ল’। আমাক [হান্নাদ বিন আছ ছাৰী] [আবুল আহৱাছ]ৰ পৰা [মনছুৰ]ৰ পৰা [ৰিব’ই বিন হিৰাছি]ৰ পৰা কৈছে তেওঁ কৈছিল; [এটা কাহিনী পাইছো] যে বাণী আমিৰৰ পৰা এজন ব্যক্তি আছিল যিয়ে নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ পৰা অনুমতি বিচাৰিছিল... গতিকে তেওঁ হাদীছৰ দৰে একে অৰ্থৰে কৈছিল। আবু দাউদে ক’লে, ‘এনেদৰে তেওঁ আমাক কৈছিল [মুছাদ্দাদে] কৈছিল, তেওঁ আমাক [আবু আৱানাহক] [মনছুৰ]ৰ পৰা [ৰিব’ই]ৰ পৰা কৈছিল আৰু তেওঁ ‘আমিৰৰ ফৈদৰ এজন মানুহৰ পৰা’ৰ কথা কোৱা নাছিল। আমাক কৈছে [উবাইদুল্লাহ বিন মু’আজ] কৈছে, আমাক কৈছে [মোৰ পিতৃয়ে] কৈছে, আমাক [ছিউবাহ] [মনছুৰ]ৰ পৰা [ৰিব’ই]ৰ পৰা [আমিৰৰ ফৈদৰ এজন ব্যক্তিৰ পৰা] কৈছে যে তেওঁ নবী ছাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লামৰ পৰা অনুমতি বিচাৰিছিল, একে অৰ্থৰে। তেওঁ ক’লে, ‘তেওঁৰ কথা শুনিলোঁ, গতিকে মই ক’লোঁ, ‘আছালামু আলাইকুম, মই সোমাই আহিব পাৰোনে? ' .
Imam Abu Dawud : 4509
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ خُصَيْفَةَ عَنْ بُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَكُنْتُ جَالِسًا فِي مَجْلِسٍ مِنْ مَجَالِسِ الْأَنْصَارِ فَجَاءَ أَبُو مُوسَى فَزِعًا فَقُلْنَا لَهُ مَا أَفْزَعَكَ قَالَ أَمَرَنِي عُمَرُ أَنْ آتِيَهُ فَأَتَيْتُهُ فَاسْتَأْذَنْتُ ثَلَاثًا فَلَمْ يُؤْذَنْ لِي فَرَجَعْتُ فَقَالَ مَا مَنَعَكَ أَنْ تَأْتِيَنِي قُلْتُ قَدْ جِئْتُ فَاسْتَأْذَنْتُ ثَلَاثًا فَلَمْ يُؤْذَنْ لِي وَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا اسْتَأْذَنَ أَحَدُكُمْ ثَلَاثًا فَلَمْ يُؤْذَنْ لَهُ فَلْيَرْجِعْ قَالَ لَتَأْتِيَنَّ عَلَى هَذَا بِالْبَيِّنَةِ فَقَالَ أَبُو سَعِيدٍ لَا يَقُومُ مَعَكَ إِلَّا أَصْغَرُ الْقَوْمِ قَالَ فَقَامَ أَبُو سَعِيدٍ مَعَهُ فَشَهِدَ لَهُ
আমাক কৈছে [আহমদ বিন আবদাহে] কৈছে, আমাক [ছুফিয়ান] [ইয়াজিদ বিন খুছাইফা]ৰ পৰা [বছৰ বিন ছাইদ]ৰ পৰা [আবু ছাইদ আল খুদ্ৰী]ৰ পৰা কৈছে তেওঁ কৈছিল, ‘এবাৰ মই আনছাৰৰ কোনো এখন সভাত বহি আছিলো, তাৰ পিছত হঠাতে [আবু মুছা] ভয় খোৱা মুখ এখন লৈ আহিল। আমি তেতিয়া তেওঁক সুধিলোঁ, ‘কিহে আপোনাক ভয় খুৱাইছে?’ তেওঁ উত্তৰ দিলে, উমৰে মোক লগ কৰিবলৈ আদেশ দিলে, তিনিবাৰ অনুমতি বিচাৰিলে অনুমতি নিদিলে। গতিকে ঘৰলৈ উভতি গ’লোঁ’। তাৰ পিছত উমৰে মোক সুধিলে, 'তোমাক মোৰ ওচৰলৈ অহাত কি বাধা দিছে?' মই উত্তৰ দিলোঁ, ‘মই আহি তিনিবাৰ অনুমতি বিচাৰিছো, কিন্তু কোনো উত্তৰ নাছিল, যদিও আল্লাহৰ ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে কৈছে: ‘যদি তোমালোকৰ মাজৰ কোনোবাই তিনিবাৰ অনুমতি বিচাৰে, আৰু অনুমতি নাপায়, তেন্তে তেওঁ ঘূৰি আহিব লাগে’। উমৰে ক’লে, ‘আপুনি যি কৈছে তাৰ প্ৰমাণ আনিব লাগিব’। আবু ছাইদে ক’লে, ‘কনিষ্ঠজনৰ বাহিৰে আন কোনোৱে আপোনাৰ লগত নাযাব।’ তাৰ পিছত আবু ছাইদ তেওঁৰ লগত সাক্ষী হ’বলৈ গ’ল।
Imam Abu Dawud : 4510
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دَاوُدَ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ يَحْيَى عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَىأَنَّهُ أَتَى عُمَرَ فَاسْتَأْذَنَ ثَلَاثًا فَقَالَ يَسْتَأْذِنُ أَبُو مُوسَى يَسْتَأْذِنُ الْأَشْعَرِيُّ يَسْتَأْذِنُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ قَيْسٍ فَلَمْ يُؤْذَنْ لَهُ فَرَجَعَ فَبَعَثَ إِلَيْهِ عُمَرُ مَا رَدَّكَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَسْتَأْذِنُ أَحَدُكُمْ ثَلَاثًا فَإِنْ أُذِنَ لَهُ وَإِلَّا فَلْيَرْجِعْ قَالَ ائْتِنِي بِبَيِّنَةٍ عَلَى هَذَا فَذَهَبَ ثُمَّ رَجَعَ فَقَالَ هَذَا أُبَيٌّ فَقَالَ أُبَيٌّ يَا عُمَرُ لَا تَكُنْ عَذَابًا عَلَى أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ عُمَرُ لَا أَكُونُ عَذَابًا عَلَى أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عَطَاءٌ عَنْ عُبَيْدِ بْنِ عُمَيْرٍ أَنَّ أَبَا مُوسَى اسْتَأْذَنَ عَلَى عُمَرَ بِهَذِهِ الْقِصَّةِ قَالَ فِيهِ فَانْطَلَقَ بِأَبِي سَعِيدٍ فَشَهِدَ لَهُ فَقَالَ أَخَفِيَ عَلَيَّ هَذَا مِنْ أَمْرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلْهَانِي السَّفْقُ بِالْأَسْوَاقِ وَلَكِنْ سَلِّمْ مَا شِئْتَ وَلَا تَسْتَأْذِنْ حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ أَخْزَمَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْقَاهِرِ بْنُ شُعَيْبٍ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ هِلَالٍ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ بْنِ أَبِي مُوسَى عَنْ أَبِيهِ بِهَذِهِ الْقِصَّةِ قَالَ فَقَالَ عُمَرُ لِأَبِي مُوسَى إِنِّي لَمْ أَتَّهِمْكَ وَلَكِنَّ الْحَدِيثَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَدِيدٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ عَنْ مَالِكٍ عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَعَنْ غَيْرِ وَاحِدٍ مَنْ عُلَمَائِهِمْ فِي هَذَا فَقَالَ عُمَرُ لِأَبِي مُوسَى أَمَا إِنِّي لَمْ أَتَّهِمْكَ وَلَكِنْ خَشِيتُ أَنْ يَتَقَوَّلَ النَّاسُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
আমাক কৈছে [মুছাদ্দাদে] কৈছে, আমাক [আব্দুল্লাহ বিন দাউদ] [থালহা বিন ইয়াহিয়া]ৰ পৰা [আবু বুৰ্দাহ]ৰ পৰা [আবু মুছা]ৰ পৰা কৈছে যে তেওঁ এবাৰ উমৰৰ ওচৰলৈ গৈছিল আৰু তিনিবাৰকৈ তেওঁৰ অনুমতি বিচাৰিছিল। তেওঁ ক’লে, ‘আবু মুছাই অনুমতি বিচাৰিলে, আল আছিয়াৰীয়ে অনুমতি বিচাৰিলে, আব্দুল্লাহ বিন কাইছে অনুমতি বিচাৰিলে!’ কিন্তু ঘৰলৈ উভতি অহালৈকে অনুমতি নাপালে। তাৰ পিছত উমৰে কাৰোবাক ফোন কৰিবলৈ পঠালে, উমৰে সুধিলে, 'কিহৰ বাবে আপুনি ঘৰলৈ উভতি আহিল?' আবু মুছাই উত্তৰ দিলে, ‘আল্লাহৰ ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে ক’লে, ‘তোমালোকৰ মাজৰ এজনে তিনিবাৰ অনুমতি বিচাৰিব -প্ৰৱেশ কৰিবলৈ-, যদি অনুমতি দিয়া হয় তেন্তে অনুগ্ৰহ কৰি প্ৰৱেশ কৰক, যদি নহয় তেন্তে তেওঁক উভতি যাবলৈ দিয়ক’। উমৰে ক’লে, ‘এই বিষয়ত মোক এটা প্ৰমাণ দিয়ক’। তাৰ পিছত আবু মুছা গুচি গ’ল, তাৰ পিছত তেওঁ উমৰৰ ওচৰলৈ উভতি আহি ক’লে, ‘এইজন উবায়’। [উবায়] তাৰ পিছত ক’লে, ‘হে উমৰ, ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ চাহাবাসকলৰ বাবে বোজা নহ’বা!’ উমৰে উত্তৰ দিলে, ‘মই ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ চাহাবাসকলৰ বাবে বোজা নহয়। আমাক কৈছে [ইয়াহ্যা বিন হাবিবে] কৈছে, আমাক কৈছে [ৰৌহ] ক’লে, আমাক কৈছে [ইবনে জুৰাইজে] তেওঁ ক’লে; মোক [আথা`] [উবাইদ বিন উমাইৰৰ] পৰা ৰিপৰ্ট কৰিছে যে, ‘আবু মুছাই এবাৰ উমৰৰ পৰা অনুমতি বিচাৰিছিল...গতিকে তেওঁ একে কাহিনী কৈছিল। হাদীছত তেওঁ কৈছে, ‘আবু মুছাই তাৰ পিছত [আবু ছাইদৰ] লগত সাক্ষী হ’বলৈ গৈছিল। তাৰ পিছত উমৰে ক’লে, ‘আল্লাহৰ ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ পৰা অহা এই বিষয়টো মোৰ পৰা লুকাই আছেনে? সঁচাকৈয়ে বজাৰত কিনা-বিক্ৰী কৰি মই পাহৰি গৈছে। গতিকে আপোনাক শুভেচ্ছা জনাওক আৰু অনুমতি নিবিচাৰিব'। আমাক কৈছে [জাইদ বিন আখজামে] কৈছে, আমাক কৈছে [আব্দুল কাহিৰ বিন ছ্যু’আইবে] কৈছে, আমাক [হিছাম] [হুমাইদ বিন হিলাল]ৰ পৰা [আবু বুৰ্দাহ বিন আবু মুছা]ৰ পৰা [তেওঁৰ পিতৃ]ৰ পৰা একে কাহিনীৰে কৈছে। তেওঁ - ৰাবীজনে - ক’লে, তাৰ পিছত উমৰে আবু মুছাক ক’লে, ‘মই আপোনাৰ ওপৰত অভিযোগ কৰা নাই, মাথোঁ এই হাদীছৰ সন্দৰ্ভত নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লাম অতি কঠোৰ আছিল - অৰ্থাৎ ইয়াক বর্ণনা কৰাত, যাতে হাদীছৰ কোনো মিছা নহয় -’। আব্দুল্লাহ বিন মছলামে আমাক মালিকৰ পৰা ৰবিয়াত বিন আবু আব্দুৰহমানে তেওঁলোকৰ বহু পণ্ডিতৰ পৰা কৈছে, এই বিষয়ত উমৰে আবু মুছাক কৈছিল, ‘মই আপোনাক অভিযোগ কৰা নাই, মাত্ৰ মই চিন্তিত যে ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছল্লামৰ নামত কথা কোৱা বহুত মানুহ থাকিব।
Imam Abu Dawud : 4511
حَدَّثَنَا هِشَامٌ أَبُو مَرْوَانَ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى الْمَعْنَى قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ قَالَ سَمِعْتُ يَحْيَى بْنَ أَبِي كَثِيرٍ يَقُولُ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَسْعَدَ بْنِ زُرَارَةَ عَنْ قَيْسِ بْنِ سَعْدٍ قَالَزَارَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَنْزِلِنَا فَقَالَ السَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَةُ اللَّهِ فَرَدَّ سَعْدٌ رَدًّا خَفِيًّا قَالَ قَيْسٌ فَقُلْتُ أَلَا تَأْذَنُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ ذَرْهُ يُكْثِرُ عَلَيْنَا مِنْ السَّلَامِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ السَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَةُ اللَّهِ فَرَدَّ سَعْدُ رَدًّا خَفِيًّا ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ السَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَةُ اللَّهِ ثُمَّ رَجَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاتَّبَعَهُ سَعْدٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي كُنْتُ أَسْمَعُ تَسْلِيمَكَ وَأَرُدُّ عَلَيْكَ رَدًّا خَفِيًّا لِتُكْثِرَ عَلَيْنَا مِنْ السَّلَامِ قَالَ فَانْصَرَفَ مَعَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَمَرَ لَهُ سَعْدٌ بِغُسْلٍ فَاغْتَسَلَ ثُمَّ نَاوَلَهُ مِلْحَفَةً مَصْبُوغَةً بِزَعْفَرَانٍ أَوْ وَرْسٍ فَاشْتَمَلَ بِهَا ثُمَّ رَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَدَيْهِ وَهُوَ يَقُولُ اللَّهُمَّ اجْعَلْ صَلَوَاتِكَ وَرَحْمَتَكَ عَلَى آلِ سَعْدِ بْنِ عُبَادَةَ قَالَ ثُمَّ أَصَابَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الطَّعَامِ فَلَمَّا أَرَادَ الِانْصِرَافَ قَرَّبَ لَهُ سَعْدٌ حِمَارًا قَدْ وَطَّأَ عَلَيْهِ بِقَطِيفَةٍ فَرَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ سَعْدٌ يَا قَيْسُ اصْحَبْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قَيْسٌ فَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ارْكَبْ فَأَبَيْتُ ثُمَّ قَالَ إِمَّا أَنْ تَرْكَبَ وَإِمَّا أَنْ تَنْصَرِفَ قَالَ فَانْصَرَفْتُقَالَ هِشَامٌ أَبُو مَرْوَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَسْعَدَ بْنِ زُرَارَةَ قَالَ أَبُو دَاوُد رَوَاهُ عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْوَاحِدِ وَابْنُ سَمَاعَةَ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ مُرْسَلًا وَلَمْ يَذْكُرَا قَيْسَ بْنَ سَعْدٍ
আমাক [হিছ্যাম আবু মাৰৱান] আৰু [মুহাম্মাদ ইবনুল মুছান্না]ক অৰ্থত কোৱাৰ পিছত [মুহাম্মাদ ইবনুল মুছান্নানে] ক’লে; আমাক কৈছে [আল ৱালিদ বিন মুছলিমে] কৈছে, আমাক কৈছে [আল আউজাই] তেওঁ ক’লে; মই [য়াহ্যা বিন আবু কাথিৰ] কোৱা শুনিলোঁ; মোক [মুহাম্মাদ বিন আব্দুৰহমান বিন আছ’আদ বিন জুৰাৰাহ] [কায়ছ বিন ছাদ]ৰ পৰা কৈছে যে তেওঁ কৈছিল, ‘ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছলামে আমাৰ ঘৰত আমাৰ ওচৰলৈ আহিছিল, তাৰ পিছত তেওঁ কৈছিল: ‘আছালামু আলাইকুম ৱা ৰহমাতুল্লাহী’। তাৰ পিছত সা'দে ম্লান মাতেৰে শুভেচ্ছাৰ উত্তৰ দিলে। কাইছে ক’লে, ‘মই সুধিলোঁ, ‘আপুনি ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লামক অনুমতি নিদিলে নেকি? ছাইদে উত্তৰ দিলে, ‘আল্লাহৰ ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লামে আমাক ছালাম জনাওক’। তাৰ পিছত ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লামে আন এটা অভিবাদন ক’লে: ‘আছালামু আলাইকুম ৱা ৰহমাতুল্লাহী’। তাৰ পিছত সা'দে ম্লান মাতেৰে শুভেচ্ছাৰ উত্তৰ দিলে। তাৰ পিছত ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লামে পুনৰ অভিবাদন ক’লে: ‘আছালামু আলাইকুম ৱা ৰহমাতুল্লাহী’। ইয়াৰ পিছত ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লাম ঘৰলৈ উভতি আহিল, আনহাতে ছাইদে পিছফালৰ পৰা তেওঁৰ পিছে পিছে আহিল। ছা’দে ক’লে, ‘হে আল্লাহৰ ৰাছুল, সঁচাকৈয়ে মই আপোনাৰ নমস্কাৰ শুনিলোঁ, আৰু মইও আপোনাৰ নমস্কাৰ উত্তৰ দিলোঁ, এই আশাত যে আপুনি আমাক আপোনাৰ ছালাম দিব’। অৱশেষত ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লাম আৰু ছাদ ছাদৰ ঘৰলৈ উভতি আহিল। তাৰ পিছত ছা’দে ৰাছুলুল্লাহক গা ধুবলৈ মাতিলে, গতিকে তেওঁ গা ধুলে। তাৰ পিছত জা'ফাৰান বা ৱাৰ্ছ তেল -এবিধ গছ- ডুবাই থোৱা টাৱেল এখন যোগান ধৰিলে, গতিকে টাৱেলেৰে শৰীৰটো মচি দিলে। ইয়াৰ পিছত ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লামে প্ৰাৰ্থনা কৰি থাকোঁতে দুয়োখন হাত দাঙিলে: ‘হে আল্লাহ, তোমাৰ ছালাৱাত - সমৃদ্ধি - আৰু ৰহমত ছাইদ বিন উবাদাৰ পৰিয়ালৰ ওপৰত হওক’। ৰাবীজনে ক’লে, ‘তাৰ পিছত ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লামে খাদ্য খালে, আৰু যেতিয়া তেওঁ যাব বিচাৰিলে, তেতিয়া ছা’দে কাপোৰৰ টুকুৰাৰে ঢাকি থোৱা হিমাৰটোক ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লামৰ ওচৰলৈ আনিলে। ছা’দে ক’লে, ‘হে কাইছ, ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লামৰ লগত যাওক। কাইছে ক’লে, ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে তেতিয়া মোক ক’লে: ‘উপৰলৈ যোৱা’। মই নিৰৱে আছো। তাৰ পাছত আকৌ ক’লে- ‘আপুনি ওপৰলৈ গৈ আছে নে ওপৰলৈ যাব নালাগে?’। কাইছে ক’লে, ‘গতিকে মই নাযাবলৈ সিদ্ধান্ত লৈছিলো’। [হিছাম আবু মাৰৱানে] [মুহাম্মাদ বিন আব্দুৰহমান বিন আছ’আদ বিন জুৰাৰাহ]ৰ পৰা ইয়াৰ উল্লেখ কৰিছে। আবু দাউদে ক’লে, ‘[উমৰ বিন আব্দুল ৱাহিদ] আৰু [ইবনে ছামাআয়ে] [আল আউজাই]ৰ পৰা মুৰ্ছল পদ্ধতিৰে বর্ণনা কৰিছে। কিন্তু দুয়োৰে কোনোৱেই কাইছ বিন ছাদ’ৰ কথা উল্লেখ কৰা নাছিল।
Imam Abu Dawud : 4512
حَدَّثَنَا مُؤَمَّلُ بْنُ الْفَضْلِ الْحَرَّانِيُّ فِي آخَرِينَ قَالُوا حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ بْنُ الْوَلِيدِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُسْرٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَتَى بَابَ قَوْمٍ لَمْ يَسْتَقْبِلْ الْبَابَ مِنْ تِلْقَاءِ وَجْهِهِ وَلَكِنْ مِنْ رُكْنِهِ الْأَيْمَنِ أَوْ الْأَيْسَرِ وَيَقُولُ السَّلَامُ عَلَيْكُمْ السَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَذَلِكَ أَنَّ الدُّورَ لَمْ يَكُنْ عَلَيْهَا يَوْمَئِذٍ سُتُورٌ
কেইবাজনো উলামাৰ সৈতে মিলি আমাক [মুমমুল ইবনুল ফাঢল আল হাৰানী] কৈছে, তেওঁলোকে ক’লে; আমাক কৈছে [বাকিয়া ইবনুল ৱালিদে] কৈছে, আমাক [আব্দুল্লাহ বিন বুছৰ]ৰ পৰা [মুহাম্মাদ বিন আব্দুৰহমান] কৈছে যে তেওঁ কৈছিল, ‘যেতিয়া ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছলাম কোনো লোকৰ দুৱাৰত আহিছিল, তেতিয়া তেওঁ দুৱাৰৰ সন্মুখত থিয় হোৱা নাছিল, কিন্তু তেওঁ সোঁফালে বা বাওঁফালে আছিল আৰু কৈছিল: ‘আছালামু আলাইকুম আছালামু আলাইকুম’। কাৰণ সেই সময়ত কোনেও ঘৰত ব্যংগ ব্যৱহাৰ কৰা নাছিল।
Imam Abu Dawud : 4513
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا بِشْرٌ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ عَنْ جَابِرٍأَنَّهُ ذَهَبَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي دَيْنِ أَبِيهِ فَدَقَقْتُ الْبَابَ فَقَالَ مَنْ هَذَا قُلْتُ أَنَا قَالَ أَنَا أَنَا كَأَنَّهُ كَرِهَهُ
আমাক [মুছাদ্দাদে] কৈছে, আমাক [বিছিৰ] [ছ্যু’বাহ]ৰ পৰা [মহাম্মাদ ইবনুল মুংকাদিৰ]ৰ পৰা [জাবিৰ]ৰ পৰা কৈছে যে তেওঁ এবাৰ ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ ওচৰলৈ গৈছিল নিজৰ পিতৃৰ ঋণৰ বিষয়ে আলোচনা কৰিবলৈ। মই তেতিয়া দুৱাৰত টোকৰ মাৰিলোঁ, তেওঁ সুধিলে: 'সেইজন কোন?' মই উত্তৰ দিলোঁ, ‘মই আছো’। তেওঁ ক’লে: ‘মই, মই’। যেন উত্তৰটো তেওঁৰ ভাল নালাগিল'।
Imam Abu Dawud : 4514
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ يَعْنِي الْمَقَابِرِيَّ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ يَعْنِي ابْنَ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ نَافِعِ بْنِ عَبْدِ الْحَارِثِ قَالَخَرَجْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى دَخَلْتُ حَائِطًا فَقَالَ لِي أَمْسِكْ الْبَابَ فَضُرِبَ الْبَابُ فَقُلْتُ مَنْ هَذَا وَسَاقَ الْحَدِيثَقَالَ أَبُو دَاوُد يَعْنِي حَدِيثَ أَبِي مُوسَى الْأَشْعَرِيِّ قَالَ فِيهِ فَدَقَّ الْبَابَ
আমাক কৈছে [ইয়াহ্যা বিন আয়ুব] - অৰ্থাৎ ইয়াহ্যা বিন আয়ুব আল মাকাবিৰি - কৈছে, আমাক কৈছে [ইছমাইল] - মানে ইছমাইল বিন জাফৰে - কৈছে, আমাক [মুহাম্মাদ বিন আমৰু] [আবু চালামাহ]ৰ পৰা [নাফি’ বিন আব্দুল হাৰিথ]ৰ পৰা কৈছে তেওঁ কৈছিল, ‘মই আৰু ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছল্লাম ওলাই গ’লোঁ যেতিয়ালৈকে আমি এ বাগিছা। তেওঁ মোক ক’লে: ‘দুৱাৰখন ধৰি ৰাখক - বন্ধ কৰক’। তাৰ পিছত বাহিৰৰ পৰা দুৱাৰখন টোকৰ মাৰিলে, মই তেতিয়া সুধিলোঁ, ‘এইজন কোন? '...তেতিয়া হাদীছ সম্পূৰ্ণকৈ উল্লেখ কৰা হৈছে'। আবু দাউদে ক’লে, ‘তেওঁ যিটো বুজাব বিচাৰিছিল সেয়া আছিল আবু মুছা আল আছিয়াৰীৰ হাদীছ, সেই হাদীছত তেওঁ কৈছিল, ‘তেওঁ তাৰ পিছত দুৱাৰত টোকৰ মাৰিলে’।
Imam Abu Dawud : 4515
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ حَبِيبٍ وَهِشَامٍ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ رَسُولُ الرَّجُلِ إِلَى الرَّجُلِ إِذْنُهُ
আমাৰ লগত [মুছা বিন ইছমাইলে] কৈছে, আমাৰ লগত [হামমাদ] [হাবিব]ৰ পৰা আৰু [হিছ্যাম] [মুহাম্মাদৰ] পৰা [আবু হুৰাইৰা]ৰ পৰা সম্পৰ্কিত হৈছে যে নবী ছাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লামে কৈছে: ‘এজন ব্যক্তিৰ আন এজনলৈ ৰাছুল দিয়াটো তেওঁৰ অনুমতিৰ এটা ৰূপ’।
Imam Abu Dawud : 4516
حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى حَدَّثَنَا سَعِيدٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَبِي رَافِعٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا دُعِيَ أَحَدُكُمْ إِلَى طَعَامٍ فَجَاءَ مَعَ الرَّسُولِ فَإِنَّ ذَلِكَ لَهُ إِذْنٌقَالَ أَبُو عَلِىٍّ الْلُّؤْلُؤِيُّ سَمِعْتُ أَبَا دَاوُدَ يَقُولُ قَتَادَةُ لَمْ يَسْمَعْ مِنْ أَبِي رَافِعٍ شَيْئًا
আমাক কোৱা হৈছে [হুছেইন বিন মুআজে] কৈছে, আমাক কোৱা হৈছে [আব্দুল আ’লা] ক’লে, আমাক [ছাইদ]ক [কাতাদাহৰ পৰা] [আবু ৰফি’ৰ পৰা] [আবু হুৰাইৰা]ৰ পৰা কোৱা হৈছে যে ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লামে কৈছে: ‘যদি তোমালোকৰ মাজৰ এজনক ভোজত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ নিমন্ত্ৰণ কৰা হয়, আৰু তেওঁ ৰাছুলৰ সৈতে আহে -যি ব্যক্তিজনে নিমন্ত্ৰণ কৰিছিল-, তেন্তে সেয়া অনুমতিৰ এটা প্ৰকাৰ'। আবু আলী আল লু`লু`মই ক'লোঁ, 'মই আবু দাউদে কোৱা শুনিছো, 'কোটাদাহে আবু ৰফিৰ পৰা কেতিয়াও একো শুনা নাই''।
Imam Abu Dawud : 4517
حَدَّثَنَا ابْنُ السَّرْحِ قَالَ حَدَّثَنَا ح و حَدَّثَنَا ابْنُ الصَّبَّاحِ بْنِ سُفْيَانَ وَابْنُ عَبْدَةَ وَهَذَا حَدِيثُهُ قَالَا أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي يَزِيدَ سَمِعَ ابْنَ عَبَّاسٍ يَقُولُلَمْ يُؤْمَرْ بِهَا أَكْثَرُ النَّاسِ آيَةَ الْإِذْنِ وَإِنِّي لَآمُرُ جَارِيَتِي هَذِهِ تَسْتَأْذِنُ عَلَيَّقَالَ أَبُو دَاوُد وَكَذَلِكَ رَوَاهُ عَطَاءٌ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ يَأْمُرُ بِهِ
আমাক [ইবনে আছ ছাৰহ] কৈছে। -আন এটা ধৰণেৰে উল্লেখ কৰা হৈছে- আমাক [ইবনে আছ শ্বাব্বা বিন চুফিয়ান] আৰু [ইবনু আব্দাহ] কৈছে -আৰু এইটোৱেই হাদীছ- দুয়োজনে কৈছে; আমাক [ছুফিয়ানক] [উবাইদুল্লাহ বিন আবু ইয়াজিদ]ৰ পৰা ৰিপৰ্ট কৰিছে যে তেওঁ [ইবনে আব্বাছে] কোৱা শুনিছিল, ‘মানুহক অনুমতিৰ আয়াতৰ দ্বাৰা আদেশ দিয়াৰ আগতে মই মোৰ দাসক মোৰ পৰা অনুমতি বিচাৰিবলৈ আদেশ দিছিলোঁ’। আবু দাউদে কৈছে, '[আথাই] [ইবনে আব্বাছ]ৰ পৰাও 'তেওঁৰ লগত আদেশ দিয়া -অনুমতি-'' লাফাজৰ সৈতে বর্ণনা কৰিছে।
Imam Abu Dawud : 4518
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي عَمْرٍو عَنْ عِكْرِمَةَأَنَّ نَفَرًا مِنْ أَهْلِ الْعِرَاقِ قَالُوا يَا ابْنَ عَبَّاسٍ كَيْفَ تَرَى فِي هَذِهِ الْآيَةِ الَّتِي أُمِرْنَا فِيهَا بِمَا أُمِرْنَا وَلَا يَعْمَلُ بِهَا أَحَدٌ قَوْلُ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ{ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لِيَسْتَأْذِنْكُمْ الَّذِينَ مَلَكَتْ أَيْمَانُكُمْ وَالَّذِينَ لَمْ يَبْلُغُوا الْحُلُمَ مِنْكُمْ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ مِنْ قَبْلِ صَلَاةِ الْفَجْرِ وَحِينَ تَضَعُونَ ثِيَابَكُمْ مِنْ الظَّهِيرَةِ وَمِنْ بَعْدِ صَلَاةِ الْعِشَاءِ ثَلَاثُ عَوْرَاتٍ لَكُمْ لَيْسَ عَلَيْكُمْ وَلَا عَلَيْهِمْ جُنَاحٌ بَعْدَهُنَّ طَوَّافُونَ عَلَيْكُمْ }قَرَأَ الْقَعْنَبِيُّ إِلَى{ عَلِيمٌ حَكِيمٌ }قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ إِنَّ اللَّهَ حَلِيمٌ رَحِيمٌ بِالْمُؤْمِنِينَ يُحِبُّ السَّتْرَ وَكَانَ النَّاسُ لَيْسَ لِبُيُوتِهِمْ سُتُورٌ وَلَا حِجَالٌ فَرُبَّمَا دَخَلَ الْخَادِمُ أَوْ الْوَلَدُ أَوْ يَتِيمَةُ الرَّجُلِ وَالرَّجُلُ عَلَى أَهْلِهِ فَأَمَرَهُمْ اللَّهُ بِالِاسْتِئْذَانِ فِي تِلْكَ الْعَوْرَاتِ فَجَاءَهُمْ اللَّهُ بِالسُّتُورِ وَالْخَيْرِ فَلَمْ أَرَ أَحَدًا يَعْمَلُ بِذَلِكَ بَعْدُقَالَ أَبُو دَاوُد حَدِيثُ عُبَيْدِ اللَّهِ وَعَطَاءٍ يُفْسِدُ هَذَا الْحَدِيثَ
আমাক কোৱা হৈছে [আব্দুল্লাহ বিন মছলামে] কৈছে, আমাক [আব্দুল আজিজ] -অৰ্থাৎ আব্দুল আজিজ বিন মহম্মদ- [আমৰু বিন আবু আমৰু]ৰ পৰা [ইক্ৰিমাহ]ৰ পৰা কোৱা হৈছে যে ইৰাকৰ মানুহৰ পৰা কিছুমান মানুহ আছিল যিয়ে কৈছিল, ‘হে [ইবনে আব্বাছ], এই আয়াতৰ বিষয়ে আপুনি কি ভাবে; ইয়াত যি আছে তাক অনুশীলন কৰিবলৈ আমাক নিৰ্দেশ দিয়া হৈছে, কিন্তু কোনেও অনুশীলন কৰিব নিবিচাৰে? সেইটোৱেই হৈছে আল্লাহৰ বাণী: -হে তোমালোক যি বিশ্বাসী, তোমালোকৰ মাজত যি দাস - পুৰুষ-মহিলা - যি আছে, আৰু যিসকলে তোমালোকৰ মাজত যৌৱনকাল পোৱা নাই, তোমালোকৰ পৰা তিনিবাৰ - এদিনত - অৰ্থাৎ: ৰাতিপুৱাৰ নামাজৰ আগতে, যেতিয়া তোমালোকে দুপৰীয়া আৰু ঈশাৰ নামাজৰ পিছত বাহ্যিক কাপোৰ খুলিব, তেতিয়া তোমালোকৰ পৰা অনুমতি বিচাৰক। -সেয়া- আপোনাৰ বাবে তিনিটা অংশ। সেই -তিনিবাৰ-...' বাদ দি তোমালোকৰ ওপৰত কোনো পাপ নাই আৰু -নাই- তেওঁলোকৰ ওপৰতো নাই। আল -কা'নাবীয়ে তেওঁৰ বাক্য-: '...সৰ্বজ্ঞানী, সৰ্বজ্ঞানী-' -Qs. আন নুৰঃ ৫৮- ইবনে আব্বাছে কৈছে, ‘সঁচাকৈয়ে আল্লাহ কোমল আৰু মুমিনসকলৰ ওপৰত দয়া কৰে। আল্লাহে আনৰ পানী ঢাকিবলৈ -চিত্র- ভাল পায়। ইফালে সেই সময়ত মানুহৰ ঘৰত আৱৰণ বা হিজাব নাছিল, গতিকে স্বামীয়ে পত্নীৰ সৈতে যৌন সম্পৰ্ক স্থাপন কৰি থকাৰ সময়ত এজন পুৰুষৰ চাকৰ, বা শিশু, বা অনাথ মহিলাই ঘৰত প্ৰৱেশ কৰাটো সম্ভৱ আছিল। গতিকে আল্লাহে তেওঁলোকক এই সময়বোৰত অনুমতি বিচাৰিবলৈ আদেশ দিলে। আল্লাহ তেওঁলোকৰ ওচৰলৈ হিজাব আৰু দয়াৰ শ্বৰীয়ত লৈ আহিছিল, কিন্তু মই কেতিয়াও কাকো তেনে কৰা দেখা নাই'। আবু দাউদে কৈছে, ‘উবাইদুল্লাহ আৰু আথাৰ হাদীছে এই হাদীছক ধ্বংস কৰে’।
Imam Abu Dawud : 4519
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ أَبِي شُعَيْبٍ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَا تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ حَتَّى تُؤْمِنُوا وَلَا تُؤْمِنُوا حَتَّى تَحَابُّوا أَفَلَا أَدُلُّكُمْ عَلَى أَمْرٍ إِذَا فَعَلْتُمُوهُ تَحَابَبْتُمْ أَفْشُوا السَّلَامَ بَيْنَكُمْ
আমাৰ ওচৰত বর্ণিত হৈছে [আহমদ বিন আবু ছিয়ুআইবে] কৈছে, আমাক [জুহাইৰে] কৈছে, আমাক [আল আ’মাছ] [আবু ছালিহ]ৰ পৰা [আবু হুৰাইৰা]ৰ পৰা বর্ণিত কৰিছে তেওঁ কৈছে, ‘আল্লাহৰ ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছলামে কৈছে: ‘যিজনৰ হাতত মোৰ আত্মা আছে, তেতিয়ালৈকে তোমালোকে জান্নাতত প্ৰৱেশ নকৰিবা, আৰু তোমালোকে নকৰবা যেতিয়ালৈকে তোমালোকে ইজনে সিজনক প্ৰেম নকৰে, তেতিয়ালৈকে বিশ্বাস কৰক। মই তোমালোকক এনেকুৱা কিবা এটা দেখুৱামনে যে তোমালোকে কৰিলে ইজনে সিজনক ভাল পাবা? তোমালোকৰ মাজত শুভেচ্ছা বিয়পাই দিয়া।'
Imam Abu Dawud : 4520
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍوأَنَّ رَجُلًا سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْإِسْلَامِ خَيْرٌ قَالَ تُطْعِمُ الطَّعَامَ وَتَقْرَأُ السَّلَامَ عَلَى مَنْ عَرَفْتَ وَمَنْ لَمْ تَعْرِفْ
আমাক কোৱা হৈছে [কুটাইবা বিন ছাইদে] কৈছে, আমাক [আল লাইতছ] [ইয়াজিদ বিন আবু হাবিব]ৰ পৰা [আবুল খাইৰৰ] পৰা [আব্দুল্লাহ বিন আমৰু]ৰ পৰা কোৱা হৈছে, ‘এজন ব্যক্তিয়ে আল্লাহৰ ৰাছুল ছাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছল্লামক সুধিলে, ‘কোন ইছলাম শ্ৰেষ্ঠ?’। তেওঁ উত্তৰ দিলে: ‘আপুনি খাদ্য দি চিনাকি মানুহ আৰু নজনা মানুহক সম্ভাষণ জনাওক’।