Imom Abu Dovud (الامام ابو داود) - 4590 Hadis
Hadis
Imom Abu Dovud : 4481
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا خَالِدٌ حَدَّثَنَا سُهَيْلٌ يَعْنِي ابْنَ أَبِي صَالِحٍ عَنْ سَعِيدٍ الْأَعْشَى قَالَ أَبُو دَاوُد وَهُوَ سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ مُكْمِلٍ الزُّهْرِيُّ عَنْ أَيُّوبَ بْنِ بَشِيرٍ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ عَالَ ثَلَاثَ بَنَاتٍ فَأَدَّبَهُنَّ وَزَوَّجَهُنَّ وَأَحْسَنَ إِلَيْهِنَّ فَلَهُ الْجَنَّةُحَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ سُهَيْلٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ قَالَ ثَلَاثُ أَخَوَاتٍ أَوْ ثَلَاثُ بَنَاتٍ أَوْ بِنْتَانِ أَوْ أُخْتَانِ
Bizga [Musaddad] aytdi, bizga [Xolid] aytdi, bizga [Suhayl] aytdi - ya'ni Suhayl ibn Abu Solih - [Sa'id al-A'sya] dan - Abu Dovud aytdi; u Sa'id ibn Abdurrahmon ibn Muqmil az-Zuhriy - [Ayyub ibn Basir al-Ansoriy] dan [Abu Sa'id al-Xudriy] dedi: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam dedilar: "Kim uchta qizni boqsa, keyin ularni o'qitib, turmushga bersa va ularga yaxshilik qilsa, jannatga kiradi". Bizga [Yusuf ibn Muso] aytdi, bizga [Jarir] aytdi, [Suhayl] dan ushbu sanad bilan rivoyat qildi, u: "Uchta opa-singil, yoki uchta qiz, yoki ikkita qiz, yoki ikkita opa-singil", dedi.
Hadis
Imom Abu Dovud : 4482
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا النَّهَّاسُ بْنُ قَهْمٍ قَالَ حَدَّثَنِي شَدَّادٌ أَبُو عَمَّارٍ عَنْ عَوْفِ بْنِ مَالِكٍ الْأَشْجَعِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَا وَامْرَأَةٌ سَفْعَاءُ الْخَدَّيْنِ كَهَاتَيْنِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَأَوْمَأَ يَزِيدُ بِالْوُسْطَى وَالسَّبَّابَةِ امْرَأَةٌ آمَتْ مِنْ زَوْجِهَا ذَاتُ مَنْصِبٍ وَجَمَالٍ حَبَسَتْ نَفْسَهَا عَلَى يَتَامَاهَا حَتَّى بَانُوا أَوْ مَاتُوا
Bizga [Musaddad] aytdi, bizga [Yazid ibn Zuray] aytdi, bizga [An Nahhas ibn Qahm] aytdi u; menga [Syaddod Abu Ammar] [Auf ibn Malik Al-Asyja'iy] dan aytdi u: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam aytdilar: "Keyinroq qiyomat kunida men yonoqlari qora bo'lgan (chunki u ish bilan band va bezashga vaqti yo'q) ayol bilan birga bo'laman - Yazid o'rta va ko'rsatkich barmog'i bilan ishora qiladi -. Ya'ni, eri vafot etgan beva ayol; mavqei va chiroyli yuzi borligi sababli, u o'zini (turmushga chiqmaslikni) bolalari ulg'ayguncha yoki vafot etguncha ularga g'amxo'rlik qilishdan tiydi".
Hadis
Imom Abu Dovud : 4483
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ بْنِ سُفْيَانَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي ابْنَ أَبِي حَازِمٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ سَهْلٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَنَا وَكَافِلُ الْيَتِيمِ كَهَاتَيْنِ فِي الْجَنَّةِ وَقَرَنَ بَيْنَ أُصْبُعَيْهِ الْوُسْطَى وَالَّتِي تَلِي الْإِبْهَامَ
Bizga [Muhammad bin Ash Shabbah bin Sufyon] aytdi, bizga [Abdul Aziz] aytdi - ya'ni Abdul Aziz bin Abu Hazim - dedi u; menga [otam] [Sahl]dan aytdi, Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam: "Men va jannatdagi yetimlarning qo'riqchisi mana shundaymiz - keyin u ikki barmog'ini bir-biriga bosdi; o'rta barmoq va ko'rsatkich barmoq -" dedi.
Hadis
Imom Abu Dovud : 4484
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَاأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا زَالَ جِبْرِيلُ يُوصِينِي بِالْجَارِ حَتَّى قُلْتُ لَيُوَرِّثَنَّهُ
Bizga [Musaddad] aytdi, bizga [Hammad]dan [Yahyo ibn Saiddan], [Abu Bakr ibn Muhammaddan], [Amradan], [Oysha roziyallohu anhodan] rivoyat qilindiki, Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam: "Jibril menga doim qo'shnimga yaxshilik qilishni nasihat qilardi, toki men "albatta u merosda sherik bo'ladi" demagunimcha", dedilar.
Hadis
Imom Abu Dovud : 4485
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ بَشِيرٍ أَبِي إِسْمَعِيلَ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍوأَنَّهُ ذَبَحَ شَاةً فَقَالَ أَهْدَيْتُمْ لِجَارِي الْيَهُودِيِّ فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَا زَالَ جِبْرِيلُ يُوصِينِي بِالْجَارِ حَتَّى ظَنَنْتُ أَنَّهُ سَيُوَرِّثُهُ
Bizga [Muhammad ibn Iso] aytganlari rivoyat qilindi, [Sufyan] bizga [Basir Abu Ismoildan], [Mujohiddan], [Abdulloh ibn Amrdan] rivoyat qildiki, u bir echki so'yib, keyin: "Uni yahudiy qo'shnimga bering", dedi. Darhaqiqat, men Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning: "Jibril menga doim qo'shnimga yaxshilik qilishni nasihat qilardi, toki u uning merosxo'ri bo'lishini tasavvur qilmagunimcha", deganlarini eshitganman.
Hadis
Imom Abu Dovud : 4486
حَدَّثَنَا الرَّبِيعُ بْنُ نَافِعٍ أَبُو تَوْبَةَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَيَّانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَجْلَانَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَجَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَشْكُو جَارَهُ فَقَالَ اذْهَبْ فَاصْبِرْ فَأَتَاهُ مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا فَقَالَ اذْهَبْ فَاطْرَحْ مَتَاعَكَ فِي الطَّرِيقِ فَطَرَحَ مَتَاعَهُ فِي الطَّرِيقِ فَجَعَلَ النَّاسُ يَسْأَلُونَهُ فَيُخْبِرُهُمْ خَبَرَهُ فَجَعَلَ النَّاسُ يَلْعَنُونَهُ فَعَلَ اللَّهُ بِهِ وَفَعَلَ وَفَعَلَ فَجَاءَ إِلَيْهِ جَارُهُ فَقَالَ لَهُ ارْجِعْ لَا تَرَى مِنِّي شَيْئًا تَكْرَهُهُ
Bizga [Ar Rabi' bin Nafi' Abu Taubah] aytdi, bizga [Sulaymon bin Hayyan] aytdi, u [Muhammad bin Ajlon] aytdi, u [otasi] aytdi, u [Abu Hurayra] aytdi: "Bir kishi Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamning oldilariga qo'shnisidan shikoyat qilish uchun keldi. Keyin u: "Bor va sabr qil", dedi. U kishi ikki yoki uch marta Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamning oldilariga qaytib keldi va u: "Bor va barcha mebellaringizni ko'chaga tashlang", dedi. Keyin u barcha mebellarini ko'chaga tashladi, odamlar undan so'rashdi. Keyin u ularga boshidan kechirgan taqdiri haqida gapirib berdi, ular qo'shnisini "Alloh uni azoblaydi va unga yomonlik keltiradi" deb la'natladilar."
Hadis
Imom Abu Dovud : 4487
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُتَوَكِّلِ الْعَسْقَلَانِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَلْيُكْرِمْ ضَيْفَهُ وَمَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَلَا يُؤْذِ جَارَهُ وَمَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَلْيَقُلْ خَيْرًا أَوْ لِيَصْمُتْ
Bizga [Muhammad Ibnul Mutavakkil Al Asqaloniy] aytdi, bizga [Abdurrazoq] aytdi, bizga [Ma'mar] aytdi, bizga [Zuhriy] aytdi, bizga [Abu Salama] aytdi, bizga [Abu Hurayra] aytdi, u aytdi: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Kim Allohga va qiyomat kuniga iymon keltirsa, mehmonlarini hurmat qilsin. Kim Allohga va qiyomat kuniga iymon keltirsa, qo'shnisiga ozor bermasin. Kim Allohga va qiyomat kuniga iymon keltirsa, yaxshi gapirsin, agar gapira olmasa, jim tursin", dedilar.
Hadis
Imom Abu Dovud : 4488
حَدَّثَنَا مُسَدَّدُ بْنُ مُسَرْهَدٍ وَسَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ أَنَّ الْحَارِثَ بْنَ عُبَيْدٍ حَدَّثَهُمْ عَنْ أَبِي عِمْرَانَ الْجَوْنِيِّ عَنْ طَلْحَةَ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ لِي جَارَيْنِ بِأَيِّهِمَا أَبْدَأُ قَالَ بِأَدْنَاهُمَا بَابًاقَالَ أَبُو دَاوُد قَالَ شُعْبَةُ فِي هَذَا الْحَدِيثِ طَلْحَةُ رَجُلٌ مِنْ قُرَيْشٍ
[Musaddad ibn Musarhod] va [Sa'id ibn Manshur] bizga [Al Horis ibn Ubayd] ularga [Abu Imron al-Jauniy]dan [Talha]dan [Oisha roziyallohu anho] rivoyat qilishdi. U: "Men: "Yo Rasululloh, mening ikkita qo'shnim bor, ulardan qaysi birini (yaxshilik qilishda) birinchi o'ringa qo'yishim kerak?" deb so'radim. U: "Eshigi sizga eng yaqin bo'lgan qo'shni", deb javob berdi. Abu Dovud: "Shu'ba bu hadisda: "Talha ismli bir roviy bor, u Qurayshdan", dedi", dedi.
Hadis
Imom Abu Dovud : 4489
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَعُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْفُضَيْلِ عَنْ مُغِيرَةَ عَنْ أُمِّ مُوسَى عَنْ عَلِيٍّ عَلَيْهِ السَّلَام قَالَكَانَ آخِرُ كَلَامِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الصَّلَاةَ الصَّلَاةَ اتَّقُوا اللَّهَ فِيمَا مَلَكَتْ أَيْمَانُكُمْ
Bizga [Zuhayr ibn Harb] va [Usmon ibn Abu Shayba] ikkalasi ham aytganlari aytilgan; bizga [Muhammad ibnul Fuzayl] dan [Mug'iyra] dan [Ummu Muso] dan [Ali alayhissalom] dan rivoyat qilinganidek, u shunday degan: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning oxirgi so'zlari: "Namoz o'qinglar, namoz o'qinglar va bandalaringizning haqlari uchun Allohdan qo'rqinglar", degan.
Hadis
Imom Abu Dovud : 4490
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ الْمَعْرُورِ بْنِ سُوَيْدٍ قَالَرَأَيْتُ أَبَا ذَرٍّ بِالرَّبَذَةِ وَعَلَيْهِ بُرْدٌ غَلِيظٌ وَعَلَى غُلَامِهِ مِثْلُهُ قَالَ فَقَالَ الْقَوْمُ يَا أَبَا ذَرٍّ لَوْ كُنْتَ أَخَذْتَ الَّذِي عَلَى غُلَامِكَ فَجَعَلْتَهُ مَعَ هَذَا فَكَانَتْ حُلَّةً وَكَسَوْتَ غُلَامَكَ ثَوْبًا غَيْرَهُ قَالَ فَقَالَ أَبُو ذَرٍّ إِنِّي كُنْتُ سَابَبْتُ رَجُلًا وَكَانَتْ أُمُّهُ أَعْجَمِيَّةً فَعَيَّرْتُهُ بِأُمِّهِ فَشَكَانِي إِلَى رَسُولِ اللَّهِ فَقَالَ يَا أَبَا ذَرٍّ إِنَّكَ امْرُؤٌ فِيكَ جَاهِلِيَّةٌ قَالَ إِنَّهُمْ إِخْوَانُكُمْ فَضَّلَكُمْ اللَّهُ عَلَيْهِمْ فَمَنْ لَمْ يُلَائِمْكُمْ فَبِيعُوهُ وَلَا تُعَذِّبُوا خَلْقَ اللَّهِ
Bizga [Usmon ibn Abu Shayba] aytdi, bizga [Jarir] aytdi, [Al-A'masi] aytdi, [Al-Ma'rur ibn Suvayd] aytdi, u aytdi: Men [Abu Zarr] ni Rabodzada qalin baxmal mato kiygan holda ko'rdim, uning quli ham xuddi shu matoni kiygan edi. Odamlar: "Ey Abu Zarr, agar qulingiz kiygan matoni olib kiysangiz, u zargarlik buyumlariga aylanadi, keyin qulingizga boshqa kiyim berasiz", dedilar. Abu Zar: "Men bir marta bir odamni asirga oldim, uning onasi esa ajam (arab bo'lmagan) ayol edi. Keyin men bu odamni onasi bilan almashtirdim. Keyin u kishi men haqimda Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga shikoyat qildi, u aytdi: "Ey Abu Zarr, siz hali ham uning johillik xulq-atvori qoldiqlariga ega odamsiz". U yana davom etdi: "Ular sizning birodarlaringiz, Alloh sizni ulardan afzal ko'rdi. Shuning uchun ulardan kim sizga yaxshilik qilmasa, ularni sotishingiz kerak va Allohning yaratganlarini azoblamang".
Hadis
Imom Abu Dovud : 4491
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ الْمَعْرُورِ بْنِ سُوَيْدٍ قَالَدَخَلْنَا عَلَى أَبِي ذَرٍّ بِالرَّبَذَةِ فَإِذَا عَلَيْهِ بُرْدٌ وَعَلَى غُلَامِهِ مِثْلُهُ فَقُلْنَا يَا أَبَا ذَرٍّ لَوْ أَخَذْتَ بُرْدَ غُلَامِكَ إِلَى بُرْدِكَ فَكَانَتْ حُلَّةً وَكَسَوْتَهُ ثَوْبًا غَيْرَهُ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِخْوَانُكُمْ جَعَلَهُمْ اللَّهُ تَحْتَ أَيْدِيكُمْ فَمَنْ كَانَ أَخُوهُ تَحْتَ يَدَيْهِ فَلْيُطْعِمْهُ مِمَّا يَأْكُلُ وَلْيَكْسُهُ مِمَّا يَلْبَسُ وَلَا يُكَلِّفْهُ مَا يَغْلِبُهُ فَإِنْ كَلَّفَهُ مَا يَغْلِبُهُ فَلْيُعِنْهُقَالَ أَبُو دَاوُد رَوَاهُ ابْنُ نُمَيْرٍ عَنْ الْأَعْمَشِ نَحْوَهُ
Bizga [Musaddad] aytdi, bizga [Iso bin Yunus] aytdi, bizga [Al-A'masi] aytdi, bizga [Al-Ma'rur bin Suvayd]dan u aytdi: "Men [Abu Zar] bilan Rabzada uchrashdim, o'sha paytda u qulining kiyimi bilan bir xil kiyimda edi. Shuning uchun biz: "Ey Abu Zar! Aytaylik, qulingizning kiyimini kiysangiz, u unga boshqa kiyim beradi", deb so'radik. Abu Zar: "Men Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning: "(Ular) sizning birodarlaringizdir, Alloh ularni sizning qaramog'ingizda qildi. Shuning uchun kimning sizning qaramog'ingizda birodari bo'lsa, uni o'zi yeygan narsaga ko'ra ovqatlantirsin va kiygan kiyimiga ko'ra kiyintirsin. Unga qodirligidan ortiq yuk bermang, agar u o'zining qodirligidan ortiq yuk bersa, unga yordam bersin", dedi. Abu Dovud: "[Ibn Numayr] buni [Al-A'masi]dan shunday rivoyat qilgan", dedi.
Hadis
Imom Abu Dovud : 4492
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ الْأَنْصَارِيِّ قَالَكُنْتُ أَضْرِبُ غُلَامًا لِي فَسَمِعْتُ مِنْ خَلْفِي صَوْتًا اعْلَمْ أَبَا مَسْعُودٍ قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى مَرَّتَيْنِ لَلَّهُ أَقْدَرُ عَلَيْكَ مِنْكَ عَلَيْهِ فَالْتَفَتُّ فَإِذَا هُوَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هُوَ حُرٌّ لِوَجْهِ اللَّهِ تَعَالَى قَالَ أَمَا إِنَّكَ لَوْ لَمْ تَفْعَلْ لَلَفَعَتْكَ النَّارُ أَوْ لَمَسَّتْكَ النَّارُحَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ عَنْ الْأَعْمَشِ بِإِسْنَادِهِ وَمَعْنَاهُ نَحْوَهُ قَالَ كُنْتُ أَضْرِبُ غُلَامًا لِي أَسْوَدَ بِالسَّوْطِ وَلَمْ يَذْكُرْ أَمْرَ الْعَتْقِ
Bizga [Muhammad Ibnul Alo] aytdi, u aytdi; bizga [Abu Mu'aviya] aytdi. (yana bir satrda keltirilgan) Bizga [Ibnul Mu'aviya] aytdi, u aytdi; bizga [Abu Mu'aviya] aytdi, [Al A'masiy] aytdi, [Ibrohim At Taimiy] aytdi, [otasi] aytdi, [Abu Mas'ud Al Ansoriy] aytdi, u dedi: "Men qulimni urdim. Keyin orqamdan bir ovoz eshitdim: "Bil, ey Abu Mas'ud! — dedi Ibnul Mu'aviya; ovoz ikki marta takrorlandi—. Darhaqiqat, Alloh senga qodirroq, sen unga qodir emassan." Keyin orqamga qaradim va gapirayotgan odam Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam ekanligi ma'lum bo'ldi. Keyin men: "Ey Allohning Rasuli, endi u Alloh taolo tufayli ozod", dedim. U aytdi: "Agar buni qilmasang, do'zax seni tom ma'noda ezib tashlaydi yoki u: "do'zax seni albatta kuydiradi", dedi. Bizga [Abu Komil] aytdi, bizga [Abdul Vohid] [Al-A'masiy]dan hadis bilan bir xil sanad va ma'noda rivoyat qildi. Abu Mas'ud: "Men qora tanli qulimni qamchi bilan urdim... va u qulni ozod qilish buyrug'ini tilga olmadi", dedi.
Hadis
Imom Abu Dovud : 4493
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو الرَّازِيُّ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ مُوَرِّقٍ عَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ لَاءَمَكُمْ مِنْ مَمْلُوكِيكُمْ فَأَطْعِمُوهُ مِمَّا تَأْكُلُونَ وَاَكْسُوهُ مِمَّا تَلْبَسُونَ وَمَنْ لَمْ يُلَائِمْكُمْ مِنْهُمْ فَبِيعُوهُ وَلَا تُعَذِّبُوا خَلْقَ اللَّهِ
Bizga [Muhammad ibn Amr Ar Rozi] aytdi, bizga [Jarir] aytdi, u [Mansur] aytdi, u [Mujohid] aytdi, u [Muvarriq] aytdi, u [Abu Zarr] aytdi: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam dedilar: "Qullaringizdan kim yaxshi xulq-atvorga ega bo'lsa, ularga o'zingiz yeyayotgan narsadan yediring va kiygan kiyimingizdan kiyintiring. Qullaringizdan kim sizga yaxshi munosabatda bo'lmasa, uni soting va Allohning yaratganlariga azob bermang".
Hadis
Imom Abu Dovud : 4494
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ زُفَرَ عَنْ بَعْضِ بَنِي رَافِعِ بْنِ مَكِيثٍ عَنْ رَافِعِ بْنِ مَكِيثٍ وَكَانَ مِمَّنْ شَهِدَ الْحُدَيْبِيَةَ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ حُسْنُ الْمَلَكَةِ يُمْنٌ وَسُوءُ الْخُلُقِ شُؤْمٌ
Bizga [Ibrohim ibn Muso] aytganini, bizga [Abdurrazoq] aytganini, bizga [Ma'mar] aytganini, bizga [Usmon ibn Zufar] aytganini, bizga [Bani Rofi' ibn Makitlardan] aytganini, bizga [Rofi' ibn Makitdan] aytganini va u Hudaybiya payg'ambar sollallohu alayhi vasallam bilan tuzilgan kelishuvga guvoh bo'lganlardan biri ekanligini aytdi. Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam: "Aslida qullarga yaxshilik qilish baraka keltiradi, yomonlik qilish esa omadsizlik keltiradi", deganlarini aytdilar.
Hadis
Imom Abu Dovud : 4495
حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُصَفَّى حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ زُفَرَ قَالَ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ خَالِدِ بْنِ رَافِعِ بْنِ مَكِيثٍ عَنْ عَمِّهِ الْحَارِثِ بْنِ رَافِعٍ بْنِ مَكِيثٍ وَكَانَ رَافِعٌ مِنْ جُهَيْنَةَ قَدْ شَهِدَ الْحُدَيْبِيَةَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ حُسْنُ الْمَلَكَةِ يُمْنٌ وَسُوءُ الْخُلُقِ شُؤْمٌ
Bizga [Ibnul Mushaffa] aytdi, bizga [Baqiyya] aytdi, bizga [Usmon ibn Zufar] aytdi u dedi; menga [Muhammad ibn Xolid ibn Rofi' ibn Makits] amakisidan [Al Horis ibn Rofi' ibn Makits] aytdi - Rofi' Juhaynadan edi va Hudaybiyada Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam bilan tuzilgan kelishuvga guvoh bo'lgan - Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamdan u dedi: "Qullarga yaxshilik qilish baraka keltiradi, yomon xulq-atvor esa omadsizlik keltiradi".
Hadis
Imom Abu Dovud : 4496
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ سَعِيدٍ الْهَمْدَانِيُّ وَأَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ السَّرْحِ وَهَذَا حَدِيثُ الْهَمْدَانِيِّ وَهُوَ أَتَمُّ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو هَانِئٍ الْخَوْلَانِيُّ عَنْ الْعَبَّاسِ بْنِ جُلَيْدٍ الْحَجْرِيِّ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ يَقُولُجَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَمْ نَعْفُو عَنْ الْخَادِمِ فَصَمَتَ ثُمَّ أَعَادَ عَلَيْهِ الْكَلَامَ فَصَمَتَ فَلَمَّا كَانَ فِي الثَّالِثَةِ قَالَ اعْفُوا عَنْهُ فِي كُلِّ يَوْمٍ سَبْعِينَ مَرَّةً
Bizga [Ahmad bin Said Al Hamdoniy] va [Ahmad bin Amr bin As Sarh] - va bu Al Hamdoniyning hadisi - va undan ham mukammalroq hadis, ikkalasi ham aytishgan; bizga [Ibn Vahb] aytgan; menga [Abu Hani' Al Xaulani]ga [Al Abbos bin Julaid Al Hajariy]dan rivoyat qilgan; Men [Abdulloh ibn Umar] ning shunday deganini eshitdim: "Bir kishi Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamning oldilariga kelib: "Ey Allohning Rasuli, qulni necha marta kechirishimiz kerak?", dedi. U jim qoldi. U yana savolini takrorladi, lekin jim qoldi. Shunday qilib, uchinchi marta u: "Uni kuniga yetmish marta kechiring", dedi.
Hadis
Imom Abu Dovud : 4497
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى الرَّازِيُّ قَالَ أَخْبَرَنَا ح و حَدَّثَنَا مُؤَمَّلُ بْنُ الْفَضْلِ الْحَرَّانِيُّ قَالَ أَخْبَرَنَا عِيسَى حَدَّثَنَا فُضَيْلٌ يَعْنِي ابْنَ غَزْوَانَ عَنْ ابْنِ أَبِي نُعْمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَحَدَّثَنِي أَبُو الْقَاسِمِ نَبِيُّ التَّوْبَةِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ قَذَفَ مَمْلُوكَهُ وَهُوَ بَرِيءٌ مِمَّا قَالَ جُلِدَ لَهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ حَدًّاقَالَ مُؤَمَّلٌ حَدَّثَنَا عِيسَى عَنْ الْفُضَيْلِ يَعْنِي ابْنَ غَزْوَانَ
Bizga [Ibrohim bin Musa Ar Roziy] aytdi; bizga xabar berdi. (yana bir satrda keltirilgan) Bizga [Muammal Ibnul Fazl Al Harroniy] aytdi; bizga xabar berdi [Iso] aytdi, bizga [Fudhail] aytdi - ya'ni Fudayl bin G'azvon - [Ibn Abu Nu'm] dan [Abu Hurayra] dan u aytdi; Men Abul Qosimga - Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamga - aytdim, u aytdi: "Kimki qulini (zinoda) ayblasa, qul esa ayblovdan qochsa, qiyomat kuni unga jazo sifatida qamchilanadi". Muammal aytdi: "Siz bizga Iso haqida Fudayldan - ya'ni Fudayl bin G'azvondan - gapirdingiz."
Hadis
Imom Abu Dovud : 4498
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا فُضَيْلُ بْنُ عِيَاضٍ عَنْ حُصَيْنٍ عَنْ هِلَالِ بْنِ يَسَافٍ قَالَ كُنَّا نُزُولًا فِي دَارِ سُوَيْدِ بْنِ مُقَرِّنٍ وَفِينَا شَيْخٌ فِيهِ حِدَّةٌ وَمَعَهُ جَارِيَةٌ لَهُ فَلَطَمَ وَجْهَهَا فَمَا رَأَيْتُ سُوَيْدًا أَشَدَّ غَضَبًا مِنْهُ ذَاكَ الْيَوْمَ قَالَ عَجَزَ عَلَيْكَ إِلَّا حُرُّ وَجْهِهَا لَقَدْ رَأَيْتُنَا سَابِعَ سَبْعَةٍ مِنْ وَلَدِ مُقَرِّنٍ وَمَا لَنَا إِلَّا خَادِمٌ فَلَطَمَ أَصْغَرُنَا وَجْهَهَا فَأَمَرَنَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِعِتْقِهَا
Bizga [Musaddad] aytdi, bizga [Fudhail bin Iyoz] aytdi, [Husayn] aytdi, [Hilol bin Yasaf] aytdi: "Biz [Suvayd bin Muqarrin]ning uyida to'xtagan edik, oramizda juda tez jahli chiqadigan bir chol bor edi. Chol bir ayol qulni olib keldi, u uning yuziga shapaloq urdi. Shuning uchun men o'sha kuni Suvaydning bunchalik jahli chiqqanini ko'rmaganman. Suvayd aytdi: "Uni ozod qilishdan boshqa hech narsa qila olmaysiz. Darhaqiqat, biz Muqarrin avlodidan yetti aka-ukamiz, bizda faqat bir ayol qul bor. Keyin eng kichik ukamiz qulning yuziga urdi, shunda Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam bizga uni ozod qilishni buyurdilar".
Hadis
Imom Abu Dovud : 4499
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ سُفْيَانَ قَالَ حَدَّثَنِي سَلَمَةُ بْنُ كُهَيْلٍ قَالَ حَدَّثَنِي مُعَاوِيَةُ بْنُ سُوَيْدِ بْنِ مُقَرِّنٍ قَالَلَطَمْتُ مَوْلًى لَنَا فَدَعَاهُ أَبِي وَدَعَانِي فَقَالَ اقْتَصَّ مِنْهُ فَإِنَّا مَعْشَرَ بَنِي مُقَرِّنٍ كُنَّا سَبْعَةً عَلَى عَهْدِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَيْسَ لَنَا إِلَّا خَادِمٌ فَلَطَمَهَا رَجُلٌ مِنَّا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْتِقُوهَا قَالُوا إِنَّهُ لَيْسَ لَنَا خَادِمٌ غَيْرَهَا قَالَ فَلْتَخْدُمْهُمْ حَتَّى يَسْتَغْنُوا فَإِذَا اسْتَغْنَوْا فَلْيُعْتِقُوهَا
Bizga [Musaddad] aytdi, bizga [Yahyo] dan [Sufyon] rivoyat qildi, dedi u; menga [Salama bin Kuhayl] aytdi, dedi u; menga [Mu'aviya bin Suvayd bin Muqarrin] aytdi, dedi u: "Men bir marta ozod qilgan sobiq qulni urgan edim, keyin [otam] uni chaqirdi va menga ham qo'ng'iroq qildi. Otam qulga: "Uning qasosini ol! Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam davrida biz yetti aka-uka edik, lekin bittadan boshqa xizmatkorimiz yo'q edi. Keyin birimiz qulni urdik, shunda Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Qulni (ayolni) ozod qilinglar", dedilar. Keyin ular: "Bizda undan boshqa qul yo'q", deb javob berishdi. U: "Qul ularga endi kerak bo'lmaguncha yordam bersin (ular o'rnini bosa olishlari mumkin), agar ularga endi kerak bo'lmasa, ularni ozod qilsinlar", dedi.
Hadis
Imom Abu Dovud : 4500
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ وَأَبُو كَامِلٍ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ فِرَاسٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ ذَكْوَانَ عَنْ زَاذَانَ قَالَأَتَيْتُ ابْنَ عُمَرَ وَقَدْ أَعْتَقَ مَمْلُوكًا لَهُ فَأَخَذَ مِنْ الْأَرْضِ عُودًا أَوْ شَيْئًا فَقَالَ مَا لِي فِيهِ مِنْ الْأَجْرِ مَا يَسْوَى هَذَا سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ لَطَمَ مَمْلُوكَهُ أَوْ ضَرَبَهُ فَكَفَّارَتُهُ أَنْ يُعْتِقَهُ
Bizga [Musaddad] va [Abu Komil] ga aytib berganlaridan so'ng, u shunday dedi: "Bizga [Abu Avona] dan [Firos] dan [Abu Sholih Zakvon] dan [Zadzon] ga aytib bergan: "Men [Ibn Umar] ning oldiga keldim, u o'sha paytda qullarini ozod qilgan edi. Keyin u yerdan bir tayoq yoki biror narsa olib: "Voy, agar men shu tayoqqa teng mukofot olsam yaxshi bo'lmasmidi?" dedi. Agar qul bo'lsa, uning kafforati uni ozod qilishdir".
