Revert to Islam, click here
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Abu Dawud (الامام ابو داود) - 4590 Hadith

Hadith

Imam Abu Dawud : 4461

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ هِلَالٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الصَّامِتِ عَنْ أَبِي ذَرٍّ أَنَّهُ قَالَيَا رَسُولَ اللَّهِ الرَّجُلُ يُحِبُّ الْقَوْمَ وَلَا يَسْتَطِيعُ أَنْ يَعْمَلَ كَعَمَلِهِمْ قَالَ أَنْتَ يَا أَبَا ذَرٍّ مَعَ مَنْ أَحْبَبْتَ قَالَ فَإِنِّي أُحِبُّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ قَالَ فَإِنَّكَ مَعَ مَنْ أَحْبَبْتَ قَالَ فَأَعَادَهَا أَبُو ذَرٍّ فَأَعَادَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Mbele [Muusaa bin Ismaa’il] wiyi, haalani en [Suleymaan] ummoraade e [Humaid bin Hilal] ummoraade e [Abdullaah bin Ash Shamit] ummoraade e [Abu Dharr] o naamndii, “Yaa Nelaaɗo, neɗɗo ina yiɗi leñol, kono o waawaa -yeñtinde- golle ɗe ɓe mbaɗata ɗee?” o jaabii: 'Yaa Abuu Dzar, aɗa wondi e neɗɗo mo njiɗɗaa'. Abuu Dharr wiyi, “Goonga, miɗo yiɗi Alla e Nelaaɗo mum”. O wiyi : “aɗa wondi e mo njiɗɗaa”. Haaloowo oo wiyi “Abuu Dzar ruttitii ko o haali koo, ko ɗuum waɗi Rasulullah sallallaahu aleyhi wasallam kadi ruttitii ko o haali koo”.

Hadith

Imam Abu Dawud : 4462

حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ بَقِيَّةَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ عَنْ يُونُسَ بْنِ عُبَيْدٍ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَرَأَيْتُ أَصْحَابَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَرِحُوا بِشَيْءٍ لَمْ أَرَهُمْ فَرِحُوا بِشَيْءٍ أَشَدَّ مِنْهُ قَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ الرَّجُلُ يُحِبُّ الرَّجُلَ عَلَى الْعَمَلِ مِنْ الْخَيْرِ يَعْمَلُ بِهِ وَلَا يَعْمَلُ بِمِثْلِهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَرْءُ مَعَ مَنْ أَحَبَّ

Haalaama en [Wahb bin Baqiyyah] wiyi, haalaama en [Khalid] ummoraade e [Yunus bin Ubaid] ummoraade e [Thabit] ummoraade e [Anas bin Malik] o wiyi, 'Mi yiyii sehilaaɓe Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam ina mbeltii e huunde nde mi meeɗaa weltaade e dow maɓɓe. Gooto e maɓɓe wiyi : « yaa nelaaɗo Alla, neɗɗo ina yiɗi neɗɗo sabu golle moƴƴe ɗe o waɗata, kono o waawaa waɗde hono noon ? Ndeen noon, Rasulullah (JKM) wiyi: “neɗɗo ina wonda e neɗɗo mo yiɗi”.

Hadith

Imam Abu Dawud : 4463

حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي بُكَيْرٍ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمُسْتَشَارُ مُؤْتَمَنٌ

Haalaama en [Ibnul Mutsanna] wiyi, haalaama en [Yahya bin Abuu Bukair] wiyi, haalaama en [Syaiban] gila e [Abdul Malik bin Umair] gila e [Abuu Salama] gila e [Abuu Hurairah] o wiyi 'Nelaaɗo Alla wonnoo ko e sallaahim neɗɗo o wiyi ko 'ala hoolaare'.

Hadith

Imam Abu Dawud : 4464

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي عَمْرٍو الشَّيْبَانِيِّ عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ الْأَنْصَارِيِّ قَالَجَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أُبْدِعَ بِي فَاحْمِلْنِي قَالَ لَا أَجِدُ مَا أَحْمِلُكَ عَلَيْهِ وَلَكِنْ ائْتِ فُلَانًا فَلَعَلَّهُ أَنْ يَحْمِلَكَ فَأَتَاهُ فَحَمَلَهُ فَأَتَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخْبَرَهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ دَلَّ عَلَى خَيْرٍ فَلَهُ مِثْلُ أَجْرِ فَاعِلِهِ

Haa anndini en [Muhammadu bin Kathir] wi'i, anndini en [Sufyan] diga [Al A'masy] diga [Abuu Amru Asy Syaibani] diga [Abuu Mas'ud Al Ansari] o wi'i: 'Gorko gooto wari haa Annabi sallallaahu 'alaihi wasallam, o wi'i: 'Yaa Nelaaɗo Alla, mi. O jaabii: 'Mi alaa ko njahrat mi e maa, 6eydude 6eydaade 6eydude ma, yoo a 6eydu ma'. Gorko oo noon ari e makko, o nanngaa. Gorko oo noon arii e Rasulullah, o haalani mo haala kaa, Rasulullah kadi wiyi: ‘mo hollirta moƴƴere, maa heɓ njoɓdi no neɗɗo baɗɗo ɗum nii’.

Hadith

Imam Abu Dawud : 4465

حَدَّثَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ أَبِي مَرْيَمَ عَنْ خَالِدِ بْنِ مُحَمَّدٍ الثَّقَفِيِّ عَنْ بِلَالِ بْنِ أَبِي الدَّرْدَاءِ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ حُبُّكَ الشَّيْءَ يُعْمِي وَيُصِمُّ

Haali en [Haiwah bin Syuraih] wiyi, haali en [Baqiyyah] gila e [Abuu Bakar bin Abuu Mariyam] gila e [Khalid bin Muhammadu Ats Tsaqafi] gila e [Bilal bin Abuu Ad Darda] gila e [Abuu Ad Darda] gila e Annabi sallallaahu e huunde nde waɗata ngam on:

Hadith

Imam Abu Dawud : 4466

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ بُرَيْدِ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اشْفَعُوا إِلَيَّ لِتُؤْجَرُوا وَلْيَقْضِ اللَّهُ عَلَى لِسَانِ نَبِيِّهِ مَا شَاءَ

Haali en [Musaddad] wiyi, haali en [Sufyan] ummoraade e [Buraid bin Abuu Burda] ummoraade e [baaba mum] ummoraade e [Abuu Muusaa] o wiyi: “Naamnee kam shafaafaa, aɗa heɓa njoɓdi. Kadi Alla maa anndu ko o yiɗi fof e konngol Annabi mum'.

Hadith

Imam Abu Dawud : 4467

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ وَأَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ السَّرْحِ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ وَهْبِ بْنِ مُنَبِّهٍ عَنْ أَخِيهِ عَنْ مُعَاوِيَةَاشْفَعُوا تُؤْجَرُوا فَإِنِّي لَأُرِيدُ الْأَمْرَ فَأُؤَخِّرُهُ كَيْمَا تَشْفَعُوا فَتُؤْجَرُوا فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ اشْفَعُوا تُؤْجَرُواحَدَّثَنَا أَبُو مَعْمَرٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ بُرَيْدٍ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ

Ina wiyee en wonde [Ahmadu bin Salih] e [Ahmadu bin Amru bin As Sarh] kamɓe fof ɓe mbiyi; haali en [Sufyan bin Uyainah] ummoraade e [Amru bin Dinar] ummoraade e [Wahb bin Munabbih] ummoraade e [miñiiko] ummoraade e [Mu’awiyah] wiyi, ‘Hokku saafaa - weeɓde - ndeen aɗa yoɓee, miɗo yiɗi ndee haala no feewi haa mi jokki ɗum. Waɗde kala nde njuulɗaa, aɗa heɓa njoɓdi. Ndeke, Nelaaɗo (JKM) wiyi : “ñaafaa maa keɓ njoɓdi”. Haali en [Abuu Ma'mar] wi'i, haali en [Sufyan] diga [Buraid] diga [Abuu Burdah] diga [Abuu Muusaa] diga Annabi sallallaahu 'alaihi wasallam bana hadiis'.

Hadith

Imam Abu Dawud : 4468

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ قَالَ أَحْمَدُ قَالَ مَرَّةً يَعْنِي هُشَيْمًا عَنْ بَعْضِ وَلَدِ الْعَلَاءِأَنَّ الْعَلَاءَ بْنَ الْحَضْرَمِيِّ كَانَ عَامِلَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى الْبَحْرَيْنِ فَكَانَ إِذَا كَتَبَ إِلَيْهِ بَدَأَ بِنَفْسِهِ

Haali en [Ahmadu bin Hanbal] wiyi, haali en [Husiyaim] ummoraade e [Mansur] ummoraade e [Ibnu Sirin] -Ahmadu wiyi; Waɗii sahaa gooto Husyaim wiyi e [woga e ɓiɓɓe Al’Ala] wonde [Al’Ala Ibnul Hadhrami] ko golloowo Nelaaɗo (JKM) to Bahreyn, nde o winndi ɓataake feewde e Nelaaɗo (JKM) o fuɗɗorii ko innde makko.

Hadith

Imam Abu Dawud : 4469

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحِيمِ حَدَّثَنَا الْمُعَلَّى بْنُ مَنْصُورٍ أَخْبَرَنَا هُشَيْمٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ ابْنِ الْعَلَاءِ عَنْ الْعَلَاءِ يَعْنِي ابْنَ الْحَضْرَمِيِّأَنَّهُ كَتَبَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَبَدَأَ بِاسْمِهِ

Haali en [Muhammadu bin Abdurrahmaan] wiyi, haali en [Al Mualla bin Manshur] wiyi, haali en [Husyaim] gila e [Mansur] gila e [Ibnu Sirin] gila e [Ibnul Alaa`] gila e [Al'Ala`] -maanaa Al-'Alaah bin Al Haro sallallaahu 'alaihi wasallam, ndeen o fuɗɗoroo innde makko'.

Hadith

Imam Abu Dawud : 4470

حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ وَمُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَتَبَ إِلَى هِرَقْلَ مِنْ مُحَمَّدٍ رَسُولِ اللَّهِ إِلَى هِرَقْلَ عَظِيمِ الرُّومِ سَلَامٌ عَلَى مَنْ اتَّبَعَ الْهُدَىقَالَ ابْنُ يَحْيَى عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ أَبَا سُفْيَانَ أَخْبَرَهُ قَالَ فَدَخَلْنَا عَلَى هِرَقْلَ فَأَجْلَسَنَا بَيْنَ يَدَيْهِ ثُمَّ دَعَا بِكِتَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا فِيهِ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ مِنْ مُحَمَّدٍ رَسُولِ اللَّهِ إِلَى هِرَقْلَ عَظِيمِ الرُّومِ سَلَامٌ عَلَى مَنْ اتَّبَعَ الْهُدَى أَمَّا بَعْدُ

Ina wiyee en wonde [Al Hasan bin Ali] e [Muhammadu bin Yahya] kamɓe fof ɓe mbiyi; haalani en [Abdurrazaq] ummoraade e [Ma’mar] ummoraade e [Az Zuhri] ummoraade e [Ubaydullaah bin Abdullaah bin Utbah] ummoraade e [Ibnu Abbaas] wonde Nelaaɗo (JKM) meeɗii winndude ɓataake feewde e Hiraclius ina winndaa heen ‘Gila Muhammadu ko Rahimadu, ko Hiraclius woni; kisal wonande rewooɓe jamirooje''. [Ibnu Yahya] wiyi gila e [Ibnu Abbaas] wonde [Abuu Sufyaan] haalani mo, o wiyi; 'Min kawri e Herakliyus ndeen o noddi min yoo min njoocfo yeeso makko, ndeen o naamndii bataakewol ummoraade e Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam e zum wonti e nder maggol ina winndaa 'bismillah - e innde Alla - ummoraade e Muhammadu, nulaaɗo Alla to Herakliyus, ko ardotooɗo Roomnaaɓe ngam banyone, sa' tokki mi wi'a -'.

Hadith

Imam Abu Dawud : 4471

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ قَالَ حَدَّثَنِي سُهَيْلُ بْنُ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَجْزِي وَلَدٌ وَالِدَهُ إِلَّا أَنْ يَجِدَهُ مَمْلُوكًا فَيَشْتَرِيَهُ فَيُعْتِقَهُ

Haali en [Muhammadu bin Kasiir] wiyi, haali en [Sufyaan] o wiyi; haali kam [Suhail bin Abu Salih] diga [baaba maako] diga [Abu Hurairah] o wi'i: 'Nelaaɗo Allah sallallaahu 'alaihi wasallam wi'i: 'Cikal waawataa yoɓugo jibnaaɓe maako ngam kuugal maɓɓe haa o tawi jibnaaɓe maako maccuɓe, nden o sooda o ɗon woppa ɓe'.

Hadith

Imam Abu Dawud : 4472

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ ابْنِ أَبِي ذِئْبٍ قَالَ حَدَّثَنِي خَالِي الْحَارِثُ عَنْ حَمْزَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِ قَالَكَانَتْ تَحْتِي امْرَأَةٌ وَكُنْتُ أُحِبُّهَا وَكَانَ عُمَرُ يَكْرَهُهَا فَقَالَ لِي طَلِّقْهَا فَأَبَيْتُ فَأَتَى عُمَرُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ طَلِّقْهَا

Haali en [Musaddad] wiyi, haali en [Yahya] gila e [Ibnu Abuu Dzi`b] o wiyi; haalani kam ko fayti e kaaw am [Al Harith] ummoraade e [Hamzah bin Abdulllah bin Umar] ummoraade e [baaba mum] o wiyi miɗo jogii debbo mo njiɗmi no feewi, kono Umar yiɗaa ɗum. Ndeen o wi’i kam, ‘Ceerndu mo’. Kono mi saliima haa o ari e Nelaaɗo kisal o haalani ɗum ɗum. Ndeen Nelaaɗo (JKM) wiyi: “Ceerndu e makko”.

Hadith

Imam Abu Dawud : 4473

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ بَهْزِ بْنِ حَكِيمٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ قَالَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَنْ أَبَرُّ قَالَ أُمَّكَ ثُمَّ أُمَّكَ ثُمَّ أُمَّكَ ثُمَّ أَبَاكَ ثُمَّ الْأَقْرَبَ فَالْأَقْرَبَ وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَسْأَلُ رَجُلٌ مَوْلَاهُ مِنْ فَضْلٍ هُوَ عِنْدَهُ فَيَمْنَعُهُ إِيَّاهُ إِلَّا دُعِيَ لَهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَضْلُهُ الَّذِي مَنَعَهُ شُجَاعًا أَقْرَعَقَالَ أَبُو دَاوُد الْأَقْرَعُ الَّذِي ذَهَبَ شَعْرُ رَأْسِهِ مِنْ السُّمِّ

Haali en [Muhammadu bin Kathir] wiyi, haali en [Sufyan] ummoraade e [Bahz bin Hakim] ummoraade e [baaba mum] ummoraade e [mawniiko] o wiyi, 'Mi naamndii, 'Yaa Nelaaɗo, hol mo ɓurmi moƴƴude?' o jaabii: ''Yumma maa, ndeen yumma maa, ndeen yumma maa, ndeen baaba maa, ndeen ɓurɗo ɓadaade, ndeen ɓurɗo ɓadaade''. Ndeen Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam wiyi : hay gooto naamnaaki joom mum moƴƴere -moƴƴere-, kono o saliima ɗum hay so tawii ko o naamndii koo ina woodi, ndeen ñalnde darnga moƴƴere nde o resndi ndee noddetee ko e mbaadi mboddi Aqra' -ganas-. Abuu Dawuud wiyi Al Aqra wiyi koye balɗe ina ngadda tooke.

Hadith

Imam Abu Dawud : 4474

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى حَدَّثَنَا الْحَارِثُ بْنُ مُرَّةَ حَدَّثَنَا كُلَيْبُ بْنُ مَنْفَعَةَ عَنْ جَدِّهِأَنَّهُ أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَنْ أَبَرُّ قَالَ أُمَّكَ وَأَبَاكَ وَأُخْتَكَ وَأَخَاكَ وَمَوْلَاكَ الَّذِي يَلِي ذَاكَ حَقٌّ وَاجِبٌ وَرَحِمٌ مَوْصُولَةٌ

Mbele haalani en [Muhammadu bin Iisaa] wiyi, haalani en [Al Haris bin Murrah] wiyi, haalani en [Kulaib bin Manfa’ah] ummoraade e [mawniiko] wonde o meeɗii arde e Nelaaɗo sallallaahu aleyhi wasallam o wiyi : “Yaa Nelaaɗo, hol mo ɓurmi moƴƴude?” O jaabii: ‘Yumma maa, caggal ɗuum baaba maa, caggal ɗuum miñi maa debbo, caggal ɗuum miñi maa, caggal ɗuum banndiraaɓe maa ɓe potɗaa jokkondirde e mum en’.

Hadith

Imam Abu Dawud : 4475

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرِ بْنِ زِيَادٍ قَالَ أَخْبَرَنَا ح و حَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ مُوسَى قَالَا حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ مِنْ أَكْبَرِ الْكَبَائِرِ أَنْ يَلْعَنَ الرَّجُلُ وَالِدَيْهِ قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ يَلْعَنُ الرَّجُلُ وَالِدَيْهِ قَالَ يَلْعَنُ أَبَا الرَّجُلِ فَيَلْعَنُ أَبَاهُ وَيَلْعَنُ أُمَّهُ فَيَلْعَنُ أُمَّهُ

Haali en [Muhammadu bin Jaafar bin Ziyad] o wiyi; humpitiima en. -e laawol goɗngol ina haalee- Haalii en [Abbad bin Muusaa] kamɓe ɗiɗo fof ɓe mbiyi; haali en [Ibraahiima bin Saad] gila e [baaba mum] gila e [Humaid bin Abdurrahmaan] gila e [Abdullaah bin Amru] o wiyi, ‘Nelaaɗo Alla sallallaahu alayihi wasallam wiyi: ‘Goonga, e nder bakkatuuji ɓurɗi mawnude ina woodi neɗɗo kuɗol jibnaaɓe mum’. O naamnaa : eyay Nelaaɗo hol no neɗɗo huɗirta jibnaaɓe mum ? O jaabii: O huɗii baaba mum goɗɗo, haa oon neɗɗo huɗi baaba mum e nokku mum. O huɗi yumma goɗɗo, haa oon neɗɗo huɗi yumma mum e nokku mum.'

Hadith

Imam Abu Dawud : 4476

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مَهْدِيٍّ وَعُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ الْمَعْنَى قَالُوا حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سُلَيْمَانَ عَنْ أَسِيدِ بْنِ عَلِيِّ بْنِ عُبَيْدٍ مَوْلَى بَنِي سَاعِدَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي أُسَيْدٍ مَالِكِ بْنِ رَبِيعَةَ السَّاعِدِيِّ قَالَبَيْنَا نَحْنُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذْ جَاءَهُ رَجُلٌ مِنْ بَنِي سَلَمَةَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ بَقِيَ مِنْ بِرِّ أَبَوَيَّ شَيْءٌ أَبَرُّهُمَا بِهِ بَعْدَ مَوْتِهِمَا قَالَ نَعَمْ الصَّلَاةُ عَلَيْهِمَا وَالِاسْتِغْفَارُ لَهُمَا وَإِنْفَاذُ عَهْدِهِمَا مِنْ بَعْدِهِمَا وَصِلَةُ الرَّحِمِ الَّتِي لَا تُوصَلُ إِلَّا بِهِمَا وَإِكْرَامُ صَدِيقِهِمَا

Nde ɓe kaali en [Ibraahiima ɓii Mahdii] e [Usmaan ɓii Abuu Saybaa] e [Muhammadu Ibnuul Aala`] e maanaa, ɓe mbiyi; haalani en [Abdullaah bin Idris] ummoraade e [Abdurrahmaan bin Suleymaan] ummoraade e [Asid bin Ali bin Ubaid] - maccuɗo ɓooyɗo - mo- Bani Sa’idah rimɗini - ummoraade e [baaba mum] ummoraade e [Abuu Usaid Malik bin Rabi’ah No Sa’idi wonnoo e Sa’illaahu mo Alla, ‘When ɗoon e ɗoon gorko gooto jeyaaɗo e Bani Salama ari e amen. kanko. Gorko oo naamndii, “Yaa nelaaɗo Alla, mbele haa jooni ina woodi ɗo mbaaw-mi waɗde moƴƴere e jibnaaɓe am caggal nde ɓe maayi?” o jaabii: “Eey. Duwaawu e ƴamde yaafuya ngam maɓɓe ɗiɗo fof, mbaɗa yiɗde maɓɓe, jokka jokkondiral maɓɓe e teddinde sehilaaɓe maɓɓe.'

Hadith

Imam Abu Dawud : 4477

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ يَزِيدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أُسَامَةَ بْنِ الْهَادِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ أَبَرَّ الْبِرِّ صِلَةُ الْمَرْءِ أَهْلَ وُدِّ أَبِيهِ بَعْدَ أَنْ يُوَلِّيَ

Haali en [Ahmadu bin Mani'] wiyi, haali en [Abuu An Nadhr] wiyi, haali en [Al Laits bin Sa'd] gila e [Yazid bin Abdullaah bin Usamah Ibnul ina joginoo] gila e [Abdullaah bin Dinar] gila e [Ibnu Umar] o wiyi: ''Nelaaɗo Alla dewal ko neɗɗo jokkondirɗo e jokkondiral sehilaagal e woɗɓe. yimɓe ɓe baaba makko yiɗi caggal nde o maayi'.

Hadith

Imam Abu Dawud : 4478

حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ قَالَ حَدَّثَنِي جَعْفَرُ بْنُ يَحْيَى بْنِ عُمَارَةَ بْنِ ثَوْبَانَ أَخْبَرَنَا عُمَارَةُ بْنُ ثَوْبَانَ أَنَّ أَبَا الطُّفَيْلِ أَخْبَرَهُ قَالَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْسِمُ لَحْمًا بِالْجِعِرَّانَةِ قَالَ أَبُو الطُّفَيْلِ وَأَنَا يَوْمَئِذٍ غُلَامٌ أَحْمِلُ عَظْمَ الْجَزُورِ إِذْ أَقْبَلَتْ امْرَأَةٌ حَتَّى دَنَتْ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَبَسَطَ لَهَا رِدَاءَهُ فَجَلَسَتْ عَلَيْهِ فَقُلْتُ مَنْ هِيَ فَقَالُوا هَذِهِ أُمُّهُ الَّتِي أَرْضَعَتْهُ

Haali en [Ibnuul Mutsanna] wiyi, haali en [Abuu Aasiim] o wiyi; haali kam [Jaafar bin Yahya bin Umarah bin Tsauban] wiyi, haali en [Umarah bin Tsauban] wonde [Abuu Ath Thufail] wiyi mo, 'O wiyi 'mi yiyii Nelaaɗo (JKM) ina rennda kosam e nder Ji'irranah'. Abuu Thufayil wiyi : « e oon sahaa miɗo wonnoo tokooso, miɗo jogii ƴiye gelooɗi. Ɗoon e ɗoon debbo gooto ɓadtii Nelaaɗo sallallaahu aleyhi wasallam, o ƴetti feggere makko haa debbo oo jooɗii e dow mum. Miin noon naamndii-mi, hol oon debbo? yim6e 6ee njaabii, oon debbo ko 6icfcfo 6aleejo Nelaaɗo Alla.

Hadith

Imam Abu Dawud : 4479

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ سَعِيدٍ الْهَمْدَانِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ أَنَّ عُمَرَ بْنَ السَّائِبِ حَدَّثَهُ أَنَّهُ بَلَغَهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ جَالِسًا فَأَقْبَلَ أَبُوهُ مِنْ الرَّضَاعَةِ فَوَضَعَ لَهُ بَعْضَ ثَوْبِهِ فَقَعَدَ عَلَيْهِ ثُمَّ أَقْبَلَتْ أُمُّهُ مِنْ الرَّضَاعَةِ فَوَضَعَ لَهَا شِقَّ ثَوْبِهِ مِنْ جَانِبِهِ الْآخَرِ فَجَلَسَتْ عَلَيْهِ ثُمَّ أَقْبَلَ أَخُوهُ مِنْ الرَّضَاعَةِ فَقَامَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَجْلَسَهُ بَيْنَ يَدَيْهِ

Haalii en [Ahmadu bin Sayiid Al Hamdaani] wiyi, haalii en [Ibnu Wahb] o wiyi; haalaniino [Amru bin Al Haris] wonde [Umar bin As Sa`ib] wiyiino mo, wonde kabaaru oo yottiima e makko, wonde Nelaaɗo Alla sallallaahu aleyhi wasallam ina jooɗii, ndeen baaba makko arii. Oon ne kadi 6uuccii heen 6uu6ol ngol mbele baaba makko ina joocfoo. Ndeen 6icfcfo makko arii, ndeen o 6uuccii feccere wocfnde e 6oggi makko haa yumma makko joocfii e dow 6oggi cfii. Caggal ɗuum miñiiko tokooso ari, Rasulullah sallallaahu aleyhi wasallam ndeen ummiima, jooɗinii miñiiko yeeso makko.

Hadith

Imam Abu Dawud : 4480

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ وَأَبُو بَكْرٍ ابْنَا أَبِي شَيْبَةَ الْمَعْنَى قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ أَبِي مَالِكٍ الْأَشْجَعِيِّ عَنْ ابْنِ حُدَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ كَانَتْ لَهُ أُنْثَى فَلَمْ يَئِدْهَا وَلَمْ يُهِنْهَا وَلَمْ يُؤْثِرْ وَلَدَهُ عَلَيْهَا قَالَ يَعْنِي الذُّكُورَ أَدْخَلَهُ اللَّهُ الْجَنَّةَ وَلَمْ يَذْكُرْ عُثْمَانُ يَعْنِي الذُّكُورَ

Ina wiyee en wonde [Usmaan] e [Abuu Bakri] - kamɓe ɗiɗo fof ɓiɓɓe Abuu Syaiba - njiɗnoo ko wiyde; haali en [Abuu Mu'awiyah] ummoraade e [Abuu Malik Al Asyja'i] ummoraade e [Ibnu Hudair] ummoraade e [Ibnu Abbas] o wiyi: 'Kala jogiiɗo ɓiɓɓe rewɓe -walla miñiraaɓe rewɓe-, o wirnataa ɓe e nguurndam, o waɗataa ɓe prioritize Alla mo to asamaan'. Usmaan haalaani konngol "neɗɗo".