Imom Abu Dovud (الامام ابو داود) - 4590 Hadis
Hadis
Imom Abu Dovud : 4361
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سُلَيْمَانَ الْمِصِّيصِيُّ لُوَيْنٌ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُرْوَةَ وَهِشَامٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَضَعُ لِحَسَّانَ مِنْبَرًا فِي الْمَسْجِدِ فَيَقُومُ عَلَيْهِ يَهْجُو مَنْ قَالَ فِي رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ رُوحَ الْقُدُسِ مَعَ حَسَّانَ مَا نَافَحَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Bizga [Muhammad bin Sulaymon al-Mishiy Luvayn] aytdi, bizga [Ibn Abu Az-Zinod] otasidan [Urva] va [Hisyam] Urva] Oisha roziyallohu anhodan rivoyat qildi, u aytdi: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam masjidda Hassan uchun minbar qo'ydilar, keyin Hassan uning ustida turib, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam haqida yomon gaplar aytgan odamni himoya qildi va keyin: "Albatta, Jabroil Hassan Rasululloh sollallohu alayhi vasallamni himoya qilar ekan, u bilan birga bo'ladi", dedi.
Hadis
Imom Abu Dovud : 4362
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْمَرْوَزِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ حُسَيْنٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ يَزِيدَ النَّحْوِيِّ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ{ وَالشُّعَرَاءُ يَتَّبِعُهُمْ الْغَاوُونَ }فَنَسَخَ مِنْ ذَلِكَ وَاسْتَثْنَى فَقَالَ{ إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَذَكَرُوا اللَّهَ كَثِيرًا }
Bizga [Ahmad bin Muhammad Al Marvaziy] rivoyat qilganida, u shunday dedi: menga [Ali bin Husayn] dan [otasidan] [Yazid an-Nahviydan] [Ikrimadan] [Ibn Abbosdan] o'qing: "(va o'sha shoirlarga adashganlar ergashdi)" -Sho'ro: 224-oyatda u: "Alloh bu oyatni o'chirib tashladi va keyin istisno qildi", dedi. Keyin Ibn Abbos o'qidi: "(Imon keltirib, yaxshi amallar qilgan va Allohning ismini ko'p zikr qilgan shoirlardan tashqari)" -Sho'ro: 227-oyatda.
Hadis
Imom Abu Dovud : 4363
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ عَنْ مَالِكٍ عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ زُفَرَ بْنِ صَعْصَعَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا انْصَرَفَ مِنْ صَلَاةِ الْغَدَاةِ يَقُولُ هَلْ رَأَى أَحَدٌ مِنْكُمْ اللَّيْلَةَ رُؤْيَا وَيَقُولُ إِنَّهُ لَيْسَ يَبْقَى بَعْدِي مِنْ النُّبُوَّةِ إِلَّا الرُّؤْيَا الصَّالِحَةُ
Bizga [Abdulloh ibn Maslama]dan [Molikdan] [Ishoq ibn Abdulloh ibn Abu Talhadan] [Zufar ibn Sho'sha'adan] [otasidan] [Abu Hurayradan] shunday deyilgan: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam bomdod namozini tugatgandan so'ng: "Kecha orangizda birortangiz tush ko'rdimi?" deb so'radilar. U davom etdi: "Darhaqiqat, mendan keyin (o'limimdan) keyin haqiqiy tushlardan boshqa payg'ambarlikdan hech narsa qolmadi".
Hadis
Imom Abu Dovud : 4364
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ رُؤْيَا الْمُؤْمِنِ جُزْءٌ مِنْ سِتَّةٍ وَأَرْبَعِينَ جُزْءًا مِنْ النُّبُوَّةِ
Bizga [Muhammad ibn Kasir] aytdi, bizga [Shyu'ba] aytdi, u [Qatada] aytdi, u [Anas] aytdi, u [Uboda ibn Ash Shomit] aytdi, u Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamdan aytdi: "Mo'minning tushi payg'ambarlikning qirq olti qismidan biridir".
Hadis
Imom Abu Dovud : 4365
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا اقْتَرَبَ الزَّمَانُ لَمْ تَكَدْ رُؤْيَا الْمُؤْمِنِ أَنْ تَكْذِبَ وَأَصْدَقُهُمْ رُؤْيَا أَصْدَقُهُمْ حَدِيثًا وَالرُّؤْيَا ثَلَاثٌ فَالرُّؤْيَا الصَّالِحَةُ بُشْرَى مِنْ اللَّهِ وَالرُّؤْيَا تَحْزِينٌ مِنْ الشَّيْطَانِ وَرُؤْيَا مِمَّا يُحَدِّثُ بِهِ الْمَرْءُ نَفْسَهُ فَإِذَا رَأَى أَحَدُكُمْ مَا يَكْرَهُ فَلْيَقُمْ فَلْيُصَلِّ وَلَا يُحَدِّثْ بِهَا النَّاسَ قَالَ وَأُحِبُّ الْقَيْدَ وَأَكْرَهُ الْغُلَّ وَالْقَيْدُ ثَبَاتٌ فِي الدِّينِقَالَ أَبُو دَاوُد إِذَا اقْتَرَبَ الزَّمَانُ يَعْنِي إِذَا اقْتَرَبَ اللَّيْلُ وَالنَّهَارُ يَعْنِي يَسْتَوِيَانِ
Bizga [Qutayba ibn Said] aytgan, bizga [Abdul Vahhob] aytgan, [Ayyub] aytgan, [Muhammad] aytgan, [Abu Hurayra] aytgan, Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam aytganlar: "Vaqt yaqinlashganda, mo'minning tushi, albatta, yolg'on bo'lmaydi. Tushi eng rostgo'y bo'lgan odam esa, aytganlarida eng rostgo'y bo'lgan odamdir. Shunday qilib, uchta tush bor; haqiqiy tush Allohdan kelgan xushxabardir, tushda qayg'uli narsalar shaytondan, tushlar esa tushlardan keladi. Agar sizlardan biringiz yomon ko'rgan narsani tush ko'rsa, namozga tursin va bu haqda odamlarga aytmasin." U davom etdi: "Menga kishanlar va nafrat kishanlari yoqadi, chunki kishanlar dinda bir rizqdir." Abu Dovud aytgan: "Agar vaqt yaqinlashib kelayotgan bo'lsa" deganda nimani nazarda tutiladi, ya'ni kecha va kunduz bir-biriga yaqin bo'lsa."
Hadis
Imom Abu Dovud : 4366
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا يَعْلَى بْنُ عَطَاءٍ عَنْ وَكِيعِ بْنِ عُدُسٍ عَنْ عَمِّهِ أَبِي رَزِينٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الرُّؤْيَا عَلَى رِجْلِ طَائِرٍ مَا لَمْ تُعَبَّرْ فَإِذَا عُبِّرَتْ وَقَعَتْ قَالَ وَأَحْسِبُهُ قَالَ وَلَا تَقُصَّهَا إِلَّا عَلَى وَادٍّ أَوْ ذِي رَأْيٍ
Bizga [Ahmad ibn Hanbal] aytdi, bizga [Husyaym] aytdi, bizga [Ya'la ibn Atho] aytdi, bizga [Vaki' ibn Udus] amakisidan [Abu Rozin] aytdi, u aytdi: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam aytdilar: "Tush aytilmaguncha (suzib yuruvchi) qushlarning oyoqlari bilan qoladi, agar aytilsa, u amalga oshadi". Abu Rozin aytdi: "Men uning: "Buni faqat bizga eng yaqin bo'lganlarga yoki maslahat bera oladiganlarga aytmaylik", deganini o'ylagandim".
Hadis
Imom Abu Dovud : 4367
حَدَّثَنَا النُّفَيْلِيُّ قَالَ سَمِعْتُ زُهَيْرًا يَقُولُ سَمِعْتُ يَحْيَى بْنَ سَعِيدٍ يَقُولُ سَمِعْتُ أَبَا سَلَمَةَ يَقُولُ سَمِعْتُ أَبَا قَتَادَةَ يَقُولُسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الرُّؤْيَا مِنْ اللَّهِ وَالْحُلْمُ مِنْ الشَّيْطَانِ فَإِذَا رَأَى أَحَدُكُمْ شَيْئًا يَكْرَهُهُ فَلْيَنْفُثْ عَنْ يَسَارِهِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ لِيَتَعَوَّذْ مِنْ شَرِّهَا فَإِنَّهَا لَا تَضُرُّهُ
Bizga [An Nufailiy] aytib berganidan so'ng, u shunday dedi: Men [Az-Zuhayr] ning aytganini eshitdim; Men [Yahyo ibn Sa'id] ning aytganini eshitdim; Men [Abu Salama] ning aytganini eshitdim; Men [Abu Qatoda] ning aytganini eshitdim; Men Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning shunday deganini eshitdim: "Yaxshi tushlar Allohdan, yomon tushlar esa shaytondan keladi. Agar sizlardan biringiz yoqtirmaydigan narsani tush ko'rsa, chap tomoniga uch marta puflasin. Keyin Allohdan uning yomonligidan panoh so'rasin, albatta, yomon tush unga zarar yetkazmaydi".
Hadis
Imom Abu Dovud : 4368
حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ خَالِدٍ الْهَمْدَانِيُّ وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ الثَّقَفِيُّ قَالَا أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ إِذَا رَأَى أَحَدُكُمْ الرُّؤْيَا يَكْرَهُهَا فَلْيَبْصُقْ عَنْ يَسَارِهِ وَلْيَتَعَوَّذْ بِاللَّهِ مِنْ الشَّيْطَانِ ثَلَاثًا وَيَتَحَوَّلُ عَنْ جَنْبِهِ الَّذِي كَانَ عَلَيْهِ
Bizga [Yazid ibn Xolid al-Hamdoniy] va [Qutayba ibn Said As-Saqofiy] ikkalasi ham bizga [Al-Laits] dan [Abu Az-Zubayrdan] [Jobirdan] Rasululloh sollallohu alayhi vasallamdan rivoyat qilganlari aytilgan, u kishi: "Agar sizlardan biringiz yomon ko'rgan narsani tush ko'rsa, chap tomoniga tupursin, so'ngra uch marta Allohdan shaytondan panoh so'rasin. Shundan so'ng u avvalgi holatidan o'rnini o'zgartirsin", deganlar.
Hadis
Imom Abu Dovud : 4369
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ رَآنِي فِي الْمَنَامِ فَسَيَرَانِي فِي الْيَقَظَةِ أَوْ لَكَأَنَّمَا رَآنِي فِي الْيَقَظَةِ وَلَا يَتَمَثَّلُ الشَّيْطَانُ بِي
Bizga [Ahmad ibn Solih] aytdi, bizga [Abdulloh ibn Vahb] aytdi, u aytdi; menga [Yunus]ga [Ibn Shihob]dan rivoyat qilgan edi, u aytdi; menga [Abu Salama ibn Abdurrahmon] aytdi, [Abu Hurayra] shunday dedi: "Men Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning: "Kim meni tushida ko'rsa, meni hushida ko'radi yoki go'yo meni haqiqatda ko'rgandek ko'radi", deganini eshitdim. Shayton menga o'xshay olmaydi", dedi.
Hadis
Imom Abu Dovud : 4370
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ وَسُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ صَوَّرَ صُورَةً عَذَّبَهُ اللَّهُ بِهَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ حَتَّى يَنْفُخَ فِيهَا وَلَيْسَ بِنَافِخٍ وَمَنْ تَحَلَّمَ كُلِّفَ أَنْ يَعْقِدَ شَعِيرَةً وَمَنْ اسْتَمَعَ إِلَى حَدِيثِ قَوْمٍ يَفِرُّونَ بِهِ مِنْهُ صُبَّ فِي أُذُنِهِ الْآنُكُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ
[Musaddad] va [Sulaymon ibn Dovud] ikkalasi ham shunday deyishdi; [Hammad] bizga, [Ayyub] bizga [Ikrimadan], [Ibn Abbosdan] rivoyat qilishlaricha, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam shunday deganlar: "Kimki (hayotning) rasmini chizsa, Alloh uni qiyomat kunida azoblaydi, u unga jon puflay olguncha, lekin puflay olmaydi. Kimki tush ko'rayotgandek o'zini ko'rsatsa, unga bug'doy donalarini bog'lash vazifasi yuklatiladi. Kimki eshitilishini istamaydigan qavmning suhbatini eshitsa, qiyomat kuni uning quloqlari issiq qo'rg'oshin bilan sug'oriladi".
Hadis
Imom Abu Dovud : 4371
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ رَأَيْتُ اللَّيْلَةَ كَأَنَّا فِي دَارِ عُقْبَةَ بْنِ رَافِعٍ وَأُتِينَا بِرُطَبٍ مِنْ رُطَبِ ابْنِ طَابٍ فَأَوَّلْتُ أَنَّ الرِّفْعَةَ لَنَا فِي الدُّنْيَا وَالْعَاقِبَةَ فِي الْآخِرَةِ وَأَنَّ دِينَنَا قَدْ طَابَ
Bizga [Muso ibn Ismoil] aytdi, bizga [Hammad] aytdi, [Sobit] aytdi, bizga [Anas ibn Molik] aytdi, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam dedilar: "Kecha tunda men Uqba ibn Rofi'ning uyida ekanligimizni tush ko'rdim, keyin bizga Ibn Sab qabilasidan yangi xurmo solingan lagan berildi. Keyin men tushimni ta'birladim, biz dunyoda shon-sharafga, oxiratda esa (yaxshi) mukofotlarga ega bo'lamiz. Va bizning dinimiz g'alaba qozonadi".
Hadis
Imom Abu Dovud : 4372
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ عَنْ سُهَيْلٍ عَنْ ابْنِ أَبِى سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ عَنْ أَبِيهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا تَثَاءَبَ أَحَدُكُمْ فَلْيُمْسِكْ عَلَى فِيهِ فَإِنَّ الشَّيْطَانَ يَدْخُلُحَدَّثَنَا ابْنُ الْعَلَاءِ عَنْ وَكِيعٍ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ سُهَيْلٍ نَحْوَهُ قَالَ فِي الصَّلَاةِ فَلْيَكْظِمْ مَا اسْتَطَاعَ
Bizga [Ahmad ibn Yunus] aytdi, bizga [Zuhayr] aytdi, [Suhayl] aytdi, [Ibn Abu Sa'id Al-Xudriy] aytdi, [otasi] aytdi: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Agar sizlardan biringiz esnasa, og'zini yumsin, chunki shayton kirishi mumkin", dedilar. Bizga [Ibnul A'lo] aytdi, [Vaki] aytdi, [Sufyon] aytdi, [Suhayl] aytdi, hadisda bo'lgani kabi. U aytdi: "Namozda iloji boricha undan tiyilsin".
Hadis
Imom Abu Dovud : 4373
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْعُطَاسَ وَيَكْرَهُ التَّثَاؤُبَ فَإِذَا تَثَاءَبَ أَحَدُكُمْ فَلْيَرُدَّهُ مَا اسْتَطَاعَ وَلَا يَقُلْ هَاهْ هَاهْ فَإِنَّمَا ذَلِكُمْ مِنْ الشَّيْطَانِ يَضْحَكُ مِنْهُ
Bizga [Hasan ibn Ali] aytdi, bizga [Yazid ibn Horun] aytdi, bizga [Ibn Abu Zi'b] aytdi, u [Sa'id al-Maqburiy] aytdi, u [otasi] aytdi, u [Abu Hurayra] aytdi, u aytdi: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam dedilar: "Albatta, Alloh aksiradiganlarni sevadi va esnaydiganlarni yomon ko'radi. Shuning uchun, agar sizlardan biringiz esnasa, uni iloji boricha ushlab tursin va "ha-ha" deb ovoz chiqarmasin. Chunki shayton bunga kuladi".
Hadis
Imom Abu Dovud : 4374
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ عَنْ سُمَيٍّ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا عَطَسَ وَضَعَ يَدَهُ أَوْ ثَوْبَهُ عَلَى فِيهِ وَخَفَضَ أَوْ غَضَّ بِهَا صَوْتَهُ شَكَّ يَحْيَى
Bizga [Musaddad] aytdi, bizga [Yahyo] aytdi, u [Ibn Ajlondan] u [Sumaydan] u [Abu Solihdan] u [Abu Hurayradan] u aytdi: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam aksirganlarida qo'llarini yoki ro'mollarini og'ziga solar, keyin o'zlarini tiyib qolar yoki ovozlarini bo'g'ib qo'yardilar - Yahyo hali ham shubhalanardi-".
Hadis
Imom Abu Dovud : 4375
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ دَاوُدَ بْنِ سُفْيَانَ وَخُشَيْشُ بْنُ أَصْرَمَ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ ابْنِ الْمُسَيِّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَمْسٌ تَجِبُ لِلْمُسْلِمِ عَلَى أَخِيهِ رَدُّ السَّلَامِ وَتَشْمِيتُ الْعَاطِسِ وَإِجَابَةُ الدَّعْوَةِ وَعِيَادَةُ الْمَرِيضِ وَاتِّبَاعُ الْجَنَازَةِ
Bizga [Muhammad bin Dovud bin Sufyon] va [Xushaysi bin Ashram] ikkalasi ham aytganlari aytilgan; bizga [Abdurrazoq] aytgan, bizga [Ma'mar] aytgan, [Az-Zuhriy] aytgan, [Ibnul Musayyab] aytgan, [Abu Hurayra] aytgan: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Musulmon birodariga qilishi kerak bo'lgan beshta narsa: salomga javob berish, aksirish, taklifnomalarni bajarish, kasal bo'lganda ziyorat qilish va o'liklarni kuzatib borish", deganlar.
Hadis
Imom Abu Dovud : 4376
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ هِلَالِ بْنِ يَسَافٍ قَالَكُنَّا مَعَ سَالِمِ بْنِ عُبَيْدٍ فَعَطَسَ رَجُلٌ مِنْ الْقَوْمِ فَقَالَ السَّلَامُ عَلَيْكُمْ فَقَالَ سَالِمٌ وَعَلَيْكَ وَعَلَى أُمِّكَ ثُمَّ قَالَ بَعْدُ لَعَلَّكَ وَجَدْتَ مِمَّا قُلْتُ لَكَ قَالَ لَوَدِدْتُ أَنَّكَ لَمْ تَذْكُرْ أُمِّي بِخَيْرٍ وَلَا بِشَرٍّ قَالَ إِنَّمَا قُلْتُ لَكَ كَمَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّا بَيْنَا نَحْنُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذْ عَطَسَ رَجُلٌ مِنْ الْقَوْمِ فَقَالَ السَّلَامُ عَلَيْكُمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَلَيْكَ وَعَلَى أُمِّكَ ثُمَّ قَالَ إِذَا عَطَسَ أَحَدُكُمْ فَلْيَحْمَدْ اللَّهَ قَالَ فَذَكَرَ بَعْضَ الْمَحَامِدِ وَلْيَقُلْ لَهُ مَنْ عِنْدَهُ يَرْحَمُكَ اللَّهُ وَلْيَرُدَّ يَعْنِي عَلَيْهِمْ يَغْفِرُ اللَّهُ لَنَا وَلَكُمْحَدَّثَنَا تَمِيمُ بْنُ الْمُنْتَصِرِ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ يَعْنِي ابْنَ يُوسُفَ عَنْ أَبِي بِشْرٍ وَرْقَاءَ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ هِلَالِ بْنِ يَسَافٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ عَرْفَجَةَ عَنْ سَالِمِ بْنِ عُبَيْدٍ الْأَشْجَعِيِّ بِهَذَا الْحَدِيثِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Bizga [Usmon ibn Abu Shayba] aytdi, bizga [Jarir] aytdi, [Mansur] aytdi, [Hilol ibn Yasaf] aytdi, u aytdi: Biz [Salim ibn Ubayd] bilan edik, keyin bir kishi aksirib: "Assalomu alaykum (sizga tinchlik bo'lsin)", dedi. Salim javob berdi: "(umid qilamanki) siz uchun va onangiz uchun ham". Shundan so'ng Salim yana: "Umid qilamanki, siz men aytgan narsani olasiz", dedi. Keyin odam: "Men sizdan onam haqida yaxshi yoki yomon narsa aytmasligingizni chin dildan umid qilaman", dedi. Salim: "Men shunchaki Rasululloh sollallohu alayhi vasallam aytgan gapni aytyapman", dedi. Biz Rasululloh sollallohu alayhi vasallam bilan birga bo'lganimizda, bir kishi aksirib qo'ydi. Keyin u kishi: "Assalomu alaykum (sizga tinchlik bo'lsin)", dedi. Keyin Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "(Umid qilamanki) siz va onangiz uchun ham", dedilar. Keyin u: "Agar sizlardan biringiz aksirib qo'ysa, Allohga hamd aytsin ("Alhamdulillah" desin) - keyin bir nechta hamd so'zlarini aytsin - dedi. Keyin yonidagi odam "YARHAMUKAALLOH" (Alloh sizga rahm qilsin) desin", dedi. Va buning o'rniga ularga YAGFIRULLOHU LANA VA LAKUM (Alloh bizni va sizni mag'firat qilsin) desin. Bizga [Tamim Ibnul Muntashir] aytdi, bizga [Ishoq] - ya'ni Ibn Yusuf - [Abu Bisyr Varqo]dan [Mansur]dan [Hilol bin Yasaf]dan [Xolid bin Arfaja]dan [Salim bin Ubayd Al Ashja'iy]dan xuddi shu hadis bilan, Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamdan.
Hadis
Imom Abu Dovud : 4377
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا عَطَسَ أَحَدُكُمْ فَلْيَقُلْ الْحَمْدُ لِلَّهِ عَلَى كُلِّ حَالٍ وَلْيَقُلْ أَخُوهُ أَوْ صَاحِبُهُ يَرْحَمُكَ اللَّهُ وَيَقُولُ هُوَ يَهْدِيكُمُ اللَّهُ وَيُصْلِحُ بَالَكُمْ
Bizga [Muso ibn Ismoil] aytdi, bizga [Abdul Aziz ibn Abdulloh ibn Abu Salama] aytdi, u [Abdulloh ibn Dinar] aytdi, u [Abu Solih] aytdi, u [Abu Hurayra] aytdi, u Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamdan aytdi, u: "Agar sizlardan biringiz aksirgan bo'lsa, "AL HAMDULILLAH ALA KULLI HOL" (Har bir holatda Allohga hamdlar bo'lsin), desin. Va uning birodari yoki do'sti "YAHAMUKALLAHU" (Alloh sizga rahm qilsin), desin, keyin u "YAHDIKUMULLAHU VA YUSHLIHU BALAKUM" (Alloh sizni hidoyat qilsin va ahvolingizni yaxshilasin), deyishga o'tdi", dedi.
Hadis
Imom Abu Dovud : 4378
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ قَالَ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَشَمِّتْ أَخَاكَ ثَلَاثًا فَمَا زَادَ فَهُوَ زُكَامٌحَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ حَمَّادٍ الْمِصْرِيُّ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ لَا أَعْلَمُهُ إِلَّا أَنَّهُ رَفَعَ الْحَدِيثَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَعْنَاهُ قَالَ أَبُو دَاوُد رَوَاهُ أَبُو نُعَيْمٍ عَنْ مُوسَى بْنِ قَيْسٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَجْلَانَ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Bizga [Musaddad] aytgan, bizga [Yahyo] aytgan, [Ibn Ajlon] aytgan, u aytdi; [Said ibn Abu Said] menga [Abu Hurayra] aytgan, u aytdi: "Birodaringizning aksirishiga uch marta javob bering, agar bundan ko'p bo'lsa, demak u shamollab qolgan". Bizga [Iso ibn Hammad Al-Mishri] aytgan, bizga [Al Laits] aytgan, [Ibn Ajlon] aytgan, [Said ibn Abu Said] aytgan, [Abu Hurayra] aytgan, u aytdi: "Men bilaman, faqat u Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamga hadisni xuddi shu ma'noda talqin qilgan". Abu Dovud aytdi: "[Abu Nu'aym] buni [Muso ibn Qays]dan, [Muhammad ibn Ajlon]dan, [Said]dan, [Abu Hurayra]dan, Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamdan rivoyat qilgan".
Hadis
Imom Abu Dovud : 4379
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا عَبْدُ السَّلَامِ بْنُ حَرْبٍ عَنْ يَزِيدَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ يَحْيَى بْنِ إِسْحَقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ أُمِّهِ حُمَيْدَةَ أَوْ عُبَيْدَةَ بِنْتِ عُبَيْدِ بْنِ رِفَاعَةَ الزُّرَقِيِّ عَنْ أَبِيهَاعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ تُشَمِّتُ الْعَاطِسَ ثَلَاثًا فَإِنْ شِئْتَ أَنْ تُشَمِّتَهُ فَشَمِّتْهُ وَإِنْ شِئْتَ فَكُفَّ
Bizga [Horun ibn Abdulloh] aytdi, bizga [Molik ibn Ismoil] aytdi, bizga [Abdussalom ibn Harb] aytdi, bizga [Yazid ibn Abdurrahmon] aytdi, bizga [Yahyo ibn Ishoq ibn Abdulloh ibn Abu Talha] aytdi, unga onasi [Humayda] yoki Ubayda binti Ubayd ibn Rifo'a az-Zuraqiydan, unga [otasi] aytdi, unga Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam dedilar: "Aksırıp uch marta javob bermang, agar javob bermoqchi bo'lsangiz, javob bering, agar javob bermasangiz, yetarli bo'lsin".
Hadis
Imom Abu Dovud : 4380
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى أَخْبَرَنَا ابْنُ أَبِي زَائِدَةَ عَنْ عِكْرِمَةَ بْنِ عَمَّارٍ عَنْ إِيَاسِ بْنِ سَلَمَةَ بْنِ الْأَكْوَعِ عَنْ أَبِيهِأَنَّ رَجُلًا عَطَسَ عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَهُ يَرْحَمُكَ اللَّهُ ثُمَّ عَطَسَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الرَّجُلُ مَزْكُومٌ
Bizga [Ibrohim ibn Muso] aytdi, bizga [Ibn Abu Zayda] aytdi, [Ikrima ibn Ammar] aytdi, [Iyas ibn Salama Ibnul Akva'] aytdi, [otasi] aytdi: "Bir kishi Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamning yonida aksirib, keyin u kishi uchun: "YARHAMUKAALLOHU (Alloh sizga rahm qilsin)", deb duo qildi. Keyin u kishi yana aksirib, yana: "Bu odam shamollab qolgan", dedi.
