Imam Abu Dawud : 4361
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سُلَيْمَانَ الْمِصِّيصِيُّ لُوَيْنٌ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُرْوَةَ وَهِشَامٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَضَعُ لِحَسَّانَ مِنْبَرًا فِي الْمَسْجِدِ فَيَقُومُ عَلَيْهِ يَهْجُو مَنْ قَالَ فِي رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ رُوحَ الْقُدُسِ مَعَ حَسَّانَ مَا نَافَحَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Haa anndini en [Muhammadu bin Suleymaan Al Mishishi Luwain] wiyi, haali en [Ibnu Abu Az Zinad] ummoraade e [baaba mum] ummoraade e [Urwah] e [Hsyyam] ummoraade e [Urwah] ummoraade e ['Aisyah radliallahu 'anha] o wiyi 'Rasulullah sallallahu 'alaputisah the pul Hassan darii e dow maggal, o daranii neɗɗo haaloowo ko boni e dow Rasulullah. So tawii noon Rasulullah o wiyi: “Goonga Jibril ina wondi e Hassan so tawii o daraniima Rasulullah”.
Imam Abu Dawud : 4362
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْمَرْوَزِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ حُسَيْنٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ يَزِيدَ النَّحْوِيِّ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ{ وَالشُّعَرَاءُ يَتَّبِعُهُمْ الْغَاوُونَ }فَنَسَخَ مِنْ ذَلِكَ وَاسْتَثْنَى فَقَالَ{ إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَذَكَرُوا اللَّهَ كَثِيرًا }
Haali en [Ahmadu bin Muhammadu Al Marwazi] o wiyi; haalani kam [Ali bin Husayn] gila e [baaba mum] gila e [Yazid An Nahwi] gila e [Ikrimah] gila e [Ibnu Abbas] janngi: '-e yim6e 6ee ina njokki e majju6e-' -Qs. Ash Shura: 224- o wiyi Alla momtii oon aaye, caggal ɗuum waɗi heen ko seerndi ɗum. Ndeen Ibnu Abbaas janngi: '-so wonaa -yim6e- googcfin6e e wacf6e golle moyye, keew6e siftorde innde Alla-' -Qs. Suura cumu: 227-.
Imam Abu Dawud : 4363
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ عَنْ مَالِكٍ عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ زُفَرَ بْنِ صَعْصَعَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا انْصَرَفَ مِنْ صَلَاةِ الْغَدَاةِ يَقُولُ هَلْ رَأَى أَحَدٌ مِنْكُمْ اللَّيْلَةَ رُؤْيَا وَيَقُولُ إِنَّهُ لَيْسَ يَبْقَى بَعْدِي مِنْ النُّبُوَّةِ إِلَّا الرُّؤْيَا الصَّالِحَةُ
Haalanaama en wonde [Abdullaah bin Maslaama] ummoraade e [Malik] ummoraade e [Ishaq bin Abdullaah bin Abuu Thalhah] ummoraade e [Zufar bin Sha'sha'ah] ummoraade e [baaba mum] ummoraade e [Abuu Hurayrah] wiyi, 'Nelaaɗo Alla sallallaahu 'alaihi wasallam nde o timmini juulde maa jamma?' O jokki: “Goonga alaa ko heddii caggal am - maayde am – hay huunde e annabaagal so wonaa koyɗol goonga’.
Imam Abu Dawud : 4364
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ رُؤْيَا الْمُؤْمِنِ جُزْءٌ مِنْ سِتَّةٍ وَأَرْبَعِينَ جُزْءًا مِنْ النُّبُوَّةِ
Haa anndini en [Muhammadu bin Kathir] wi'i, anndini en [Syu'ba] diga [Qatadah] diga [Anas] diga [Ubadah bin Ash Shamit] diga Annabi sallallaahu alayihi wasallam, o wi'i: 'Koyɗol nuɗɗinɗo ko gootel nder geɓe cappanɗe jeegom nder annabaaku'.
Imam Abu Dawud : 4365
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا اقْتَرَبَ الزَّمَانُ لَمْ تَكَدْ رُؤْيَا الْمُؤْمِنِ أَنْ تَكْذِبَ وَأَصْدَقُهُمْ رُؤْيَا أَصْدَقُهُمْ حَدِيثًا وَالرُّؤْيَا ثَلَاثٌ فَالرُّؤْيَا الصَّالِحَةُ بُشْرَى مِنْ اللَّهِ وَالرُّؤْيَا تَحْزِينٌ مِنْ الشَّيْطَانِ وَرُؤْيَا مِمَّا يُحَدِّثُ بِهِ الْمَرْءُ نَفْسَهُ فَإِذَا رَأَى أَحَدُكُمْ مَا يَكْرَهُ فَلْيَقُمْ فَلْيُصَلِّ وَلَا يُحَدِّثْ بِهَا النَّاسَ قَالَ وَأُحِبُّ الْقَيْدَ وَأَكْرَهُ الْغُلَّ وَالْقَيْدُ ثَبَاتٌ فِي الدِّينِقَالَ أَبُو دَاوُد إِذَا اقْتَرَبَ الزَّمَانُ يَعْنِي إِذَا اقْتَرَبَ اللَّيْلُ وَالنَّهَارُ يَعْنِي يَسْتَوِيَانِ
Haalaama en [Qutayba bin Sa'id] wi'i, ɗum haalaama en [Abdul Wahhab] diga [Ayyuba] diga [Muhammadu] diga [Abuu Hurayrata] diga Nelaaɗo sallallaahu 'alaihi wasallam, o wi'i: 'So wakkati ɓadiima, ndeen koyɗol gooŋɗinɗo wonataa. Kadi neɗɗo mo koyɗi mum ɓuri gooŋɗude ko neɗɗo ɓurɗo gooŋɗinde haala mum. So ɗuum ɓennii koyɗi tati; Koyngal goonga ko kabaaru belɗo ummoraade e Alla, koyɗol mettungol ummorii ko e seyɗaane e koyɗol ummorii ko e koyɗi ñalnde kala. So gooto e mon hoyɗii huunde nde o yiɗaa, yo ummo juulde, woto haalan ɗum yimɓe'. O jokki heen : « Miɗo yiɗi jokkere enɗam, miɗo yiɗi jokkere enɗam, sabu jokkere enɗam ko kuulal e nder diine'. Abuu Dawuuda wiyi ‘ko firti ‘so waktu ina ɓadii’, woni so jamma e ñalawma ina ɓadii’.
Imam Abu Dawud : 4366
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا يَعْلَى بْنُ عَطَاءٍ عَنْ وَكِيعِ بْنِ عُدُسٍ عَنْ عَمِّهِ أَبِي رَزِينٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الرُّؤْيَا عَلَى رِجْلِ طَائِرٍ مَا لَمْ تُعَبَّرْ فَإِذَا عُبِّرَتْ وَقَعَتْ قَالَ وَأَحْسِبُهُ قَالَ وَلَا تَقُصَّهَا إِلَّا عَلَى وَادٍّ أَوْ ذِي رَأْيٍ
Haalaama en [Ahmadu bin Hanbal] wi'i, haalaama en [Husyaim] wi'i, haalaama en [Ya'la bin Atha] diga [Waki' bin Udus] diga kaaw maako [Abuu Razin] o wi'i: 'Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam re wi'i: 'Koyɗol ngol ɗon mari haaje -koyngal ngal ɗon wi'a haalaaka, so haalaama maa ɗum waɗ'. Abuu Razin wiyi : « mi sikkaani so o wiyii : « woto en kaaldu ɗum so wonaa e ɓurɓe ɓadaade en, walla waawɓe rokkude en wasiyaaji ».
Imam Abu Dawud : 4367
حَدَّثَنَا النُّفَيْلِيُّ قَالَ سَمِعْتُ زُهَيْرًا يَقُولُ سَمِعْتُ يَحْيَى بْنَ سَعِيدٍ يَقُولُ سَمِعْتُ أَبَا سَلَمَةَ يَقُولُ سَمِعْتُ أَبَا قَتَادَةَ يَقُولُسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الرُّؤْيَا مِنْ اللَّهِ وَالْحُلْمُ مِنْ الشَّيْطَانِ فَإِذَا رَأَى أَحَدُكُمْ شَيْئًا يَكْرَهُهُ فَلْيَنْفُثْ عَنْ يَسَارِهِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ لِيَتَعَوَّذْ مِنْ شَرِّهَا فَإِنَّهَا لَا تَضُرُّهُ
Nde o haalani en [An Nufaili] o wiyi; Mi nanii [Az Zuhair] omo wiya; Mi nanii [Yahya bin Sayiid] ina wiya; Mi nanii [Abuu Salaama] ina wiya; Mi nanii [Abuu Qataada] ina wiya; Mi nanii Nelaaɗo (JKM) wiyi : koyɗi moƴƴi ummorii ko e Alla, koyɗi bonɗi ummorii ko e seyɗaane. So gooto e mon hoyɗii ko yiɗaa, yo o fuf bannge nano laabi tati. Ndeen, yoo o ñaago Alla ndeenka makko e geɗe makko bonɗe, mbele jamma oo ina bonna mo'.
Imam Abu Dawud : 4368
حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ خَالِدٍ الْهَمْدَانِيُّ وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ الثَّقَفِيُّ قَالَا أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ إِذَا رَأَى أَحَدُكُمْ الرُّؤْيَا يَكْرَهُهَا فَلْيَبْصُقْ عَنْ يَسَارِهِ وَلْيَتَعَوَّذْ بِاللَّهِ مِنْ الشَّيْطَانِ ثَلَاثًا وَيَتَحَوَّلُ عَنْ جَنْبِهِ الَّذِي كَانَ عَلَيْهِ
Ina wiyee en wonde [Yaziid bin Khalid Al Hamdaani] e [Qutayba bin Sayid Ats Tsaqafi] kamɓe fof ɓe mbiyi; habri en [Al laits] ummoraade e [Abuu Az Zubair] ummoraade e [Jabir] ummoraade e Rasulullah, o wiyi: “So gooto e mon hoyɗii huunde nde o yiɗaa, yo o tuf e bannge nano makko, ndeen noon o ɗaɓɓu reentaade e Alla e Seyɗaane laabi tati. Caggal ɗuum o foti waylude darnde e darnde makko adannde'.
Imam Abu Dawud : 4369
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ رَآنِي فِي الْمَنَامِ فَسَيَرَانِي فِي الْيَقَظَةِ أَوْ لَكَأَنَّمَا رَآنِي فِي الْيَقَظَةِ وَلَا يَتَمَثَّلُ الشَّيْطَانُ بِي
Haali en [Ahmadu bin Salih] wiyi, haali en [Abdullaah bin Wahb] o wiyi; habriino mi [Yunus] ummoraade e [Ibnu Shihab] o wiyi; habri kam [Abuu Salaama bin Abdurrahmaan] wonde [Abuu Hurayrata] wiyi, “Mi nanii Nelaaɗo Alla sallallaahu ‘alaihi wasallam ina wiya: “Kala jiyɗo mi e koyɗol, yi’at mi nde o woni e hakkille, walla o wiyi, “hono no o yi’iri mi e goonga nii.” Kadi Seyɗaane waawataa nanndude e am'.
Imam Abu Dawud : 4370
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ وَسُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ صَوَّرَ صُورَةً عَذَّبَهُ اللَّهُ بِهَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ حَتَّى يَنْفُخَ فِيهَا وَلَيْسَ بِنَافِخٍ وَمَنْ تَحَلَّمَ كُلِّفَ أَنْ يَعْقِدَ شَعِيرَةً وَمَنْ اسْتَمَعَ إِلَى حَدِيثِ قَوْمٍ يَفِرُّونَ بِهِ مِنْهُ صُبَّ فِي أُذُنِهِ الْآنُكُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ
Ina wiyee en wonde [Musaddaad] e [Suleymaan bin Daawuuda] kamɓe ɗiɗo fof ɓe mbiyi; haali en [Hammad] wi'i, habri en [Ayyub] diga [Ikrimah] diga [Ibnu Abbas] dow Nelaaɗo Alla sallallaahu 'alaihi wasallam wi'i: 'Kala mo waɗi natal -guurngal-, ndeen Allah torran mo nyalnde ummital haa o waawa fooftugo natal ngal. Kala baɗɗo koyɗol, maa ɗum yamire ngam haɓɓude ɓiɗngel alkamaari. Kala nanɗo yeewtere leñol ngol ɓe njiɗaa nande, ñalnde darnga noppi makko ina ɓuuɓnee e lewru ngulndu’.
Imam Abu Dawud : 4371
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ رَأَيْتُ اللَّيْلَةَ كَأَنَّا فِي دَارِ عُقْبَةَ بْنِ رَافِعٍ وَأُتِينَا بِرُطَبٍ مِنْ رُطَبِ ابْنِ طَابٍ فَأَوَّلْتُ أَنَّ الرِّفْعَةَ لَنَا فِي الدُّنْيَا وَالْعَاقِبَةَ فِي الْآخِرَةِ وَأَنَّ دِينَنَا قَدْ طَابَ
Haalaama en [Muusaa bin Ismaa’il] wi’i, haalanaama en [Hammadu] diga [Tsabit] diga [Anas bin Malik], Rasulullah wi’i: “Hanki jamma mi hoyɗi bana min ɗon nder saare Uqbah bin Rafi’, nden min hokkaama dash diga Thab. Miin noon mi firtii oon koyɗol, wonde maa en keɓ teddeendi e nder aduna e njoɓdi moƴƴiri e nder nguurndam caggal maayde. Kadi diine men ina heɓa nafoore'.
Imam Abu Dawud : 4372
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ عَنْ سُهَيْلٍ عَنْ ابْنِ أَبِى سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ عَنْ أَبِيهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا تَثَاءَبَ أَحَدُكُمْ فَلْيُمْسِكْ عَلَى فِيهِ فَإِنَّ الشَّيْطَانَ يَدْخُلُحَدَّثَنَا ابْنُ الْعَلَاءِ عَنْ وَكِيعٍ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ سُهَيْلٍ نَحْوَهُ قَالَ فِي الصَّلَاةِ فَلْيَكْظِمْ مَا اسْتَطَاعَ
Haali en [Ahmadu bin Yunus] wiyi, haali en [Zuhair] ummoraade e [Suhail] ummoraade e [Ibnu Abuu Sa'id Al Khudri] ummoraade e [baaba mum] o wiyi: ''Rasulullah sallallaahu ''alaihi wasallam'' wii: ''So gooto e mon yawnii, yo o nanngu hunduko mum devil en, sabu o jogo devil en ina waawi.' Haali en [Ibnuul Aala] gila e [Waki] gila e [Sufyan] gila e [Suhail] no hadiis nii. O wiyi : ‘e nder juulde, yo o reen ɗum no waawirtee fof’.
Imam Abu Dawud : 4373
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْعُطَاسَ وَيَكْرَهُ التَّثَاؤُبَ فَإِذَا تَثَاءَبَ أَحَدُكُمْ فَلْيَرُدَّهُ مَا اسْتَطَاعَ وَلَا يَقُلْ هَاهْ هَاهْ فَإِنَّمَا ذَلِكُمْ مِنْ الشَّيْطَانِ يَضْحَكُ مِنْهُ
Haalanaama en [Al Hasan bin Ali] wiyi, haalanaama en [Yazid bin Harun] wiyi, haalanaama en [Ibnu Abuu Dzi`b] ummoraade e [Sa'id Al Maqburi] ummoraade e [baaba mum] ummoraade e [Abuu Hurairah] o wiyi 'Nelaaɗo Alla sallallaahu 'alaahi-saw ina yiɗi -ɓe- yawnata. So gooto e mon yawtii, jogo-ɗaa ɗum no mbaawirtaa fof, woto waɗtu daande ‘hah hah’. Sabu seyɗaane maa jalee ɗum'.
Imam Abu Dawud : 4374
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ عَنْ سُمَيٍّ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا عَطَسَ وَضَعَ يَدَهُ أَوْ ثَوْبَهُ عَلَى فِيهِ وَخَفَضَ أَوْ غَضَّ بِهَا صَوْتَهُ شَكَّ يَحْيَى
Haa anndini en [Musaddad] wi'i, anndini en [Yahya] diga [Ibnu Ajlan] diga [Sumay] diga [Abuu Salih] diga [Abuu Hurayrata] o wi'i: 'Nelaaɗo Alla sallallaahu 'alaihi wasallam, to o ɓuuccii, waɗu junngo maako walla limce nder hunnduko maako o bee daande maako, o -Yinhd maako haa jooni ina felliti sikke-'.
Imam Abu Dawud : 4375
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ دَاوُدَ بْنِ سُفْيَانَ وَخُشَيْشُ بْنُ أَصْرَمَ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ ابْنِ الْمُسَيِّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَمْسٌ تَجِبُ لِلْمُسْلِمِ عَلَى أَخِيهِ رَدُّ السَّلَامِ وَتَشْمِيتُ الْعَاطِسِ وَإِجَابَةُ الدَّعْوَةِ وَعِيَادَةُ الْمَرِيضِ وَاتِّبَاعُ الْجَنَازَةِ
Ina wiyee en wonde [Muhammadu bin Daawuud bin Sufyan] e [Khushaisy bin Ashram] kamɓe ɗiɗo fof ɓe mbiyi; haali en [Abdurrazaq] wiyi, haali en [Ma’mar] gila e [Az Zuhri] gila e [Ibnuul Musayyab] gila e [Abuu Hurayrata] o wiyi: “Geɗe joy ɗe juulɗo foti waɗde e banndiiko; jaabtaade salminaango, jaabtaade ɓuuɓri, timminde noddaango, njillu so ñawɗo e yahdude e maayɓe’.
Imam Abu Dawud : 4376
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ هِلَالِ بْنِ يَسَافٍ قَالَكُنَّا مَعَ سَالِمِ بْنِ عُبَيْدٍ فَعَطَسَ رَجُلٌ مِنْ الْقَوْمِ فَقَالَ السَّلَامُ عَلَيْكُمْ فَقَالَ سَالِمٌ وَعَلَيْكَ وَعَلَى أُمِّكَ ثُمَّ قَالَ بَعْدُ لَعَلَّكَ وَجَدْتَ مِمَّا قُلْتُ لَكَ قَالَ لَوَدِدْتُ أَنَّكَ لَمْ تَذْكُرْ أُمِّي بِخَيْرٍ وَلَا بِشَرٍّ قَالَ إِنَّمَا قُلْتُ لَكَ كَمَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّا بَيْنَا نَحْنُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذْ عَطَسَ رَجُلٌ مِنْ الْقَوْمِ فَقَالَ السَّلَامُ عَلَيْكُمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَلَيْكَ وَعَلَى أُمِّكَ ثُمَّ قَالَ إِذَا عَطَسَ أَحَدُكُمْ فَلْيَحْمَدْ اللَّهَ قَالَ فَذَكَرَ بَعْضَ الْمَحَامِدِ وَلْيَقُلْ لَهُ مَنْ عِنْدَهُ يَرْحَمُكَ اللَّهُ وَلْيَرُدَّ يَعْنِي عَلَيْهِمْ يَغْفِرُ اللَّهُ لَنَا وَلَكُمْحَدَّثَنَا تَمِيمُ بْنُ الْمُنْتَصِرِ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ يَعْنِي ابْنَ يُوسُفَ عَنْ أَبِي بِشْرٍ وَرْقَاءَ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ هِلَالِ بْنِ يَسَافٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ عَرْفَجَةَ عَنْ سَالِمِ بْنِ عُبَيْدٍ الْأَشْجَعِيِّ بِهَذَا الْحَدِيثِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Haali en [Usmaan bin Abuu Syaiba] wiyi, haali en [Jarir] gila [Mansur] gila [Hilal bin Yasaf] o wiyi; Min ngondi ko e [Salim bin Ubaid], ndeen gorko gooto ɓuuɓtii, wiyi 'Asalaam - yo jam wonande ma -'. Salim jaabii, '-ina yaakorii- wonande ma e yumma maa kadi'. Caggal cfuum Salim wi’i kadi, “Micfo yaakorii maa a he6 ko mbi’mi ma koo”. Gorko oo noon wi’i: ‘Micfo sikki tigi a haalataa ko moƴƴi walla ko boni e yumma am’. Salim wiyi mbiɗo haala tan ko huunde nde Rasulullah (JKM) meeɗi haalde. Nde min ngondi e Rasulullah, gorko gooto ɓuuɓtii. Gorko oo noon wiyi 'Asalaamu Alaikum - jam waali e maa -'. So Nelaaɗo (JKM) wiyi: '-yoo- wonande ma e yumma maa kadi'. Ndeen o wi'i: ''So gooto e mon 6uucciima, yettu Alla - wi'u 'Al hamdulillah' - Ndeen wi'u konnguɗi yettoode seeɗa -. Ndeen yo gonɗo sara makko oo wiy 'YARHAMUKAALLAH -yoo Alla yurmo on-. Kadi yoo o wi'u ɓe YAGHFIRULLAHU LANA WA LAKUM -yo Allah yaafo min e mon-'. Haali en [Tamim Ibnuul Muntashir] wiyi, haalani en [Ishaq] -ɗum woni Ibnu Yuusuf- gila e [Abuu Bisir Warqa] gila e [Mansur] gila e [Hilal bin Yasaf] gila e [Khalid bin Arfajah] gila e [Salim bin Ubaid Al Asyjaah], gila e same wasallam'.
Imam Abu Dawud : 4377
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا عَطَسَ أَحَدُكُمْ فَلْيَقُلْ الْحَمْدُ لِلَّهِ عَلَى كُلِّ حَالٍ وَلْيَقُلْ أَخُوهُ أَوْ صَاحِبُهُ يَرْحَمُكَ اللَّهُ وَيَقُولُ هُوَ يَهْدِيكُمُ اللَّهُ وَيُصْلِحُ بَالَكُمْ
Haali en [Muusaa bin Ismaa'il] wi'i, haalani en [Abdu Aziiz bin Abdullaah bin Abu Salama] diga [Abdullaah bin Dinar] diga [Abuu Salih] diga [Abuu Hurairah] diga Nelaaɗo sallallaahu 'alaihi wasallam, o wi'i: 'To gooto nder mon say HALALIAL 'HALALIAL 'HALALIAL -Jettooɗe fof ngoodanii Alla e kala ngonka-. Kadi yoo banndiiko walla sehil makko wiy YAHAMUKALLAHU -yoo Alla yurmo-, ndeen o wayla o wiya YAHDIKUMULLAHU WA YUSHLIHU BALAKUM -yoo Alla ardo on moƴƴina ngonka mon-'.
Imam Abu Dawud : 4378
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ قَالَ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَشَمِّتْ أَخَاكَ ثَلَاثًا فَمَا زَادَ فَهُوَ زُكَامٌحَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ حَمَّادٍ الْمِصْرِيُّ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ لَا أَعْلَمُهُ إِلَّا أَنَّهُ رَفَعَ الْحَدِيثَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَعْنَاهُ قَالَ أَبُو دَاوُد رَوَاهُ أَبُو نُعَيْمٍ عَنْ مُوسَى بْنِ قَيْسٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَجْلَانَ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Hawtii e men [Musaddad] wiyi, hawrii e men [Yahya] gila e [Ibnu Ajlan] o wiyi; [Sa'id bin Abu Sa'id] wi'i kam diga [Abuu Hurayrah] o wi'i 'Jaabo 6uu6ol banndiraawo ma laabi tati, to buri dum firti o woodi nyawu'. Haa anndini en [Isaa bin Hammad Al Mishri] wi'i, habri en [Al laits] diga [Ibnu Ajlan] diga [Sa'id bin Abuu Sa'id] diga [Abuu Hurairah] o wi'i: 'Mi anndaa so wonaa o firti hadiis haa Annabi sallallaahu 'alaihi sa'alla' e dow. Abuu Daawuuda wiyi: “[Abuu Nuu’ayim] haali ɗum ko e [Muusaa ɓii Kayiis], e [Muhammadu ɓii Ajlan], e [Sa’id], e [Abuu Hurayrata], e Annabi sallallaahu ‘aleyhi wasallam’.
Imam Abu Dawud : 4379
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا عَبْدُ السَّلَامِ بْنُ حَرْبٍ عَنْ يَزِيدَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ يَحْيَى بْنِ إِسْحَقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ أُمِّهِ حُمَيْدَةَ أَوْ عُبَيْدَةَ بِنْتِ عُبَيْدِ بْنِ رِفَاعَةَ الزُّرَقِيِّ عَنْ أَبِيهَاعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ تُشَمِّتُ الْعَاطِسَ ثَلَاثًا فَإِنْ شِئْتَ أَنْ تُشَمِّتَهُ فَشَمِّتْهُ وَإِنْ شِئْتَ فَكُفَّ
Haali en [Harun bin Abdullaah] wi'i, haali en [Malik bin Isma'il] wi'i, haali en [Abdussalam bin Harb] diga [Yazid bin Abdurrahman] diga [Yahya bin Ishaq bin Abdullaah bin Abu Thalhah] diga yumma maako [Humaid bin Abdullaah] -or. gila e [baaba makko] gila e Nelaaɗo sallallaahu ‘alaihi wasallam, O wiyi: ‘Woto jaabo ɓuuɓri laabi tati, kono so aɗa yiɗi jaabaade ndeen jaabo, kadi so wonaa ɗuum tan heddi’.
Imam Abu Dawud : 4380
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى أَخْبَرَنَا ابْنُ أَبِي زَائِدَةَ عَنْ عِكْرِمَةَ بْنِ عَمَّارٍ عَنْ إِيَاسِ بْنِ سَلَمَةَ بْنِ الْأَكْوَعِ عَنْ أَبِيهِأَنَّ رَجُلًا عَطَسَ عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَهُ يَرْحَمُكَ اللَّهُ ثُمَّ عَطَسَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الرَّجُلُ مَزْكُومٌ
Haali en [Ibrahiima bin Muusa] wi'i, haali en [Ibnu Abu Zaidah] diga [Ikrimah bin Ammar] diga [Iyas bin Salamah Ibnul Akwa'] diga [baaba maako] o wi'i, 'Neɗɗo gooto ɗon ƴakka haa bannge Annabi yurmo maa-'. Ndeen gorko oo 6uuccii kadi, o wi’i: ‘Gorko oo ina wondi e 6uu6ol’.