Imom Abu Dovud : 4341
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ ح و حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ عَنْ مُهَنَّا أَبِي شِبْلٍ قَالَ أَبُو دَاوُد وَلَمْ أَفْهَمْهُ مِنْهُ جَيِّدًا عَنْ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ وَاسِعٍ عَنْ شُتَيْرٍ قَالَ نَصْرٌ ابْنُ نَهَّارٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَقَالَ نَصْرٌ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ حُسْنُ الظَّنِّ مِنْ حُسْنِ الْعِبَادَةِقَالَ أَبُو دَاوُد مُهَنَّا ثِقَةٌ بَصْرِيٌّ
Bizga [Muso bin Ismoil] aytdi, bizga [Hammad] aytdi. (boshqacha aytilgan) Bizga [Nashr bin Ali] aytdi [Muhanna Abu Sayybl] dan - Abu Dovud aytdi; Men buni yaxshi tushunmayapman [Hammad bin Salama] dan [Muhammad bin Vosi] dan [Syutayr] dan - Nashr aytdi; ya'ni Syutayr bin Nahhar - [Abu Hurayra] dan - Nashr aytdi; ya'ni Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamdan: "Yaxshilik qilish yaxshi ibodatning (alomati)dir", dedilar. Abu Dovud aytdi: "Muhanna Basradan kelgan ishonchli bir sikka edi".
Imom Abu Dovud : 4342
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْمَرْوَزِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ حُسَيْنٍ عَنْ صَفِيَّةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُعْتَكِفًا فَأَتَيْتُهُ أَزُورُهُ لَيْلًا فَحَدَّثْتُهُ وَقُمْتُ فَانْقَلَبْتُ فَقَامَ مَعِي لِيَقْلِبَنِي وَكَانَ مَسْكَنُهَا فِي دَارِ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ فَمَرَّ رَجُلَانِ مِنْ الْأَنْصَارِ فَلَمَّا رَأَيَا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسْرَعَا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى رِسْلِكُمَا إِنَّهَا صَفِيَّةُ بِنْتُ حُيَيٍّ قَالَا سُبْحَانَ اللَّهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ إِنَّ الشَّيْطَانَ يَجْرِي مِنْ الْإِنْسَانِ مَجْرَى الدَّمِ فَخَشِيتُ أَنْ يَقْذِفَ فِي قُلُوبِكُمَا شَيْئًا أَوْ قَالَ شَرًّا
Bizga [Ahmad bin Muhammad Al Marvaziy] aytdi, bizga [Abdurrazoq] aytdi, bizga [Ma'mar] aytdi, bizga [Az-Zuhriy] aytdi, bizga [Ali bin Husayn] aytdi, bizga [Shofiya] aytdi, u aytdi: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam masjidda e'tikof o'tirgan edilar, shuning uchun men kechasi u kishini ziyorat qilib, suhbatlashdim. Keyin uyga ketish uchun o'rnimdan turdim, u ham men bilan birga o'rnidan turdi - o'sha paytda Shofiyya Usoma bin Zaydning uyida edi - keyin ikki ansor o'tib ketishdi, ular Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamni ko'rib, darhol ergashishdi. "Albatta, shayton insonning nafsiga qon oqimi kabi chuqur kirib boradi. Shuning uchun men qo'rqamanki, u sizning qalbingizga biror narsa soladi". Yoki u: "(yomonlik) qo'shing", dedi.
Imom Abu Dovud : 4343
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ طَهْمَانَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ عَبْدِ الْأَعْلَى عَنْ أَبِي النُّعْمَانِ عَنْ أَبِي وَقَّاصٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا وَعَدَ الرَّجُلُ أَخَاهُ وَمِنْ نِيَّتِهِ أَنْ يَفِيَ لَهُ فَلَمْ يَفِ وَلَمْ يَجِئْ لِلْمِيعَادِ فَلَا إِثْمَ عَلَيْهِ
Bizga [Muhammad Ibnul Mutsanna] aytdi, bizga [Abu Amir] aytdi, bizga [Ibrohim bin Tahman] aytdi, bizga [Ali bin Abdul A'lo] aytdi, bizga [Abu An Nu'mon] aytdi, bizga [Abu Vaqqos] aytdi, bizga [Zayd bin Arqam] aytdi, bizga [Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamdan, u aytdi: "Agar bir kishi birodariga va'da berib, uni bajarishni niyat qilsa-yu, lekin va'dasiga vafo qilmasa, gunoh qilmaydi".
Imom Abu Dovud : 4344
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ فَارِسٍ النَّيْسَابُورِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ ابْنُ سِنَانٍ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ طَهْمَانَ عَنْ بُدَيْلٍ عَنْ عَبْدِ الْكَرِيمِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَقِيقٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي الْحَمْسَاءِ قَالَبَايَعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِبَيْعٍ قَبْلَ أَنْ يُبْعَثَ وَبَقِيَتْ لَهُ بَقِيَّةٌ فَوَعَدْتُهُ أَنْ آتِيَهُ بِهَا فِي مَكَانِهِ فَنَسِيتُ ثُمَّ ذَكَرْتُ بَعْدَ ثَلَاثٍ فَجِئْتُ فَإِذَا هُوَ فِي مَكَانِهِ فَقَالَ يَا فَتًى لَقَدْ شَقَقْتَ عَلَيَّ أَنَا هَاهُنَا مُنْذُ ثَلَاثٍ أَنْتَظِرُكَقَالَ أَبُو دَاوُد قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى هَذَا عِنْدَنَا عَبْدُ الْكَرِيمِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَقِيقٍ قَالَ أَبُو دَاوُد هَكَذَا بَلَغَنِي عَنْ عَلِىِّ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ أَبُو دَاوُد بَلَغَنِي أَنَّ بِشْرَ بْنَ السَّرِيِّ رَوَاهُ عَنْ عَبْدِ الْكَرِيمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَقِيقٍ
Bizga [Muhammad bin Yahyo bin Foris An Naysaburiy] aytdi, bizga [Muhammad bin Sinon] aytdi, bizga [Ibrohim bin Tahman] aytdi, bizga [Budail] aytdi, bizga [Abdul Karim] aytdi, bizga [Abdul Karim] aytdi, bizga [Abdullo bin Siyaqiq] aytdi, bizga [Abdullo bin Abul Hamsa] aytdi, u aytdi: "Men bir marta Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamdan payg'ambar qilib yuborilishidan oldin bir narsa sotib olgan edim. Keyin u hali ham qolgan pulni qo'lida ushlab turdi, shuning uchun men uni o'sha yerda ko'rishga kelishga va'da berdim. Lekin unutib qo'ydim va uch kundan keyin esladim, keyin uni ko'rgani keldim va u allaqachon u yerda ekani ma'lum bo'ldi. U aytdi: "Ey yigit, meni bu yerda uch kun seni kutib turishim bilan qiyinlashtirding." Biz; Ali bin Abdullohdan. Abu Dovud aytdi: "Menga [Bisyr bin As Sari] buni [Abdul Karim bin Abdulloh bin Siyaqiq] dan rivoyat qilgani keldi."
Imom Abu Dovud : 4345
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ فَاطِمَةَ بِنْتِ الْمُنْذِرِ عَنْ أَسْمَاءَ بِنْتِ أَبِي بَكْرٍأَنَّ امْرَأَةً قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ لِي جَارَةً تَعْنِي ضَرَّةً هَلْ عَلَيَّ جُنَاحٌ إِنْ تَشَبَّعْتُ لَهَا بِمَا لَمْ يُعْطِ زَوْجِي قَالَ الْمُتَشَبِّعُ بِمَا لَمْ يُعْطَ كَلَابِسِ ثَوْبَيْ زُورٍ
Bizga [Sulaymon ibn Harb] aytganlaridek, bizga [Hammad ibn Zayd] aytganlaridek, [Hisyam ibn Urva] aytganlaridek, [Fotima binti Munzir] aytganlaridek, [Asma binti Abu Bakr] aytganlaridek: "Bir ayol: "Yo Rasululloh, mening qo'shnim bor (ya'ni, uning asal yoki erining ikkinchi xotini bo'lgan ayol), shuning uchun erim hech qachon bermagan narsa bilan bezab, u (asalga aylangan ayol) hasad qilsam, gunoh qilamanmi?" dedi. U javob berdi: "Unga hech qachon berilmagan narsani to'qib chiqargan kishi ikkita soxta kiyim kiygan odamga o'xshaydi".
Imom Abu Dovud : 4346
حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ بَقِيَّةَ أَخْبَرَنَا خَالِدٌ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَجُلًا أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ احْمِلْنِي قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّا حَامِلُوكَ عَلَى وَلَدِ نَاقَةٍ قَالَ وَمَا أَصْنَعُ بِوَلَدِ النَّاقَةِ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهَلْ تَلِدُ الْإِبِلَ إِلَّا النُّوقُ
Bizga [Vahb ibn Baqiyya] aytgani, bizga [Xolid] [Humayddan] [Anasdan] aytgani aytilgan: "Bir kishi Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamning oldilariga kelib: "Ey Allohning Rasuli, menga minib yurgan tuyaning buzog'ini bering", dedi. Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam: "Sizga tuyaning buzog'ini beramiz", dedilar. U kishi: "Buzoq tuya bilan nima qila olaman?" deb so'radi. Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam: "Voyaga yetgan tuya ham ilgari kichik bo'lgan tuyadan tug'ilmaydimi?" deb javob berdilar.
Imom Abu Dovud : 4347
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مَعِينٍ حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْعَيْزَارِ بْنِ حُرَيْثٍ عَنْ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ قَالَاسْتَأْذَنَ أَبُو بَكْرٍ رَحْمَةُ اللَّهِ عَلَيْهِ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَمِعَ صَوْتَ عَائِشَةَ عَالِيًا فَلَمَّا دَخَلَ تَنَاوَلَهَا لِيَلْطِمَهَا وَقَالَ أَلَا أَرَاكِ تَرْفَعِينَ صَوْتَكِ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَعَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَحْجِزُهُ وَخَرَجَ أَبُو بَكْرٍ مُغْضَبًا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ خَرَجَ أَبُو بَكْرٍ كَيْفَ رَأَيْتِنِي أَنْقَذْتُكِ مِنْ الرَّجُلِ قَالَ فَمَكَثَ أَبُو بَكْرٍ أَيَّامًا ثُمَّ اسْتَأْذَنَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَجَدَهُمَا قَدْ اصْطَلَحَا فَقَالَ لَهُمَا أَدْخِلَانِي فِي سِلْمِكُمَا كَمَا أَدْخَلْتُمَانِي فِي حَرْبِكُمَا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ فَعَلْنَا قَدْ فَعَلْنَا
Bizga [Yahyo ibn Ma'in] aytdi, bizga [Hajjaj ibn Muhammad] aytdi, bizga [Yunus ibn Abu Ishoq] aytdi, bizga [Abu Ishoq] aytdi, bizga [Al-Ayzar ibn Hurays] aytdi, bizga [An Nu'mon ibn Basir] aytdi, u: "Abu Bakr - Alloh unga rahmat qilsin - Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamni ko'rishga ruxsat so'radi, lekin u kirmoqchi bo'lganida, Oishaning (g'azablangan odam kabi) boshini ko'targan ovozini eshitdi. Shunday qilib, Abu Bakr ichkariga kirgach, Oishani urish uchun ushlab oldi va: "Nega men seni Rasululloh sollallohu alayhi vasallam oldida ovozingni ko'targaningni ko'rdim!" dedi. Keyin Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam uni to'sib qo'ydi, toki Abu Bakr g'azablanib chiqquncha, Bakar?" Nu'mon aytadi: "Abu Bakr bir necha kun uyda jim qoldi, shundan so'ng yana Rasululloh sollallohu alayhi vasallam bilan uchrashish uchun ruxsat so'radi va ikkalasi yarashganini ko'rdi. Keyin ikkalasiga ham: "Meni ham g'azabingizga qo'shganingiz kabi tinchligingizga ham qo'shinglar", dedi. Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam: "Biz buni qildik, biz buni qildik", deb javob berishdi.
Imom Abu Dovud : 4348
حَدَّثَنَا مُؤَمَّلُ بْنُ الْفَضْلِ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْعَلَاءِ عَنْ بُسْرِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي إِدْرِيسَ الْخَوْلَانِيِّ عَنْ عَوْفِ بْنِ مَالِكٍ الْأَشْجَعِيِّ قَالَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ وَهُوَ فِي قُبَّةٍ مِنْ أَدَمٍ فَسَلَّمْتُ فَرَدَّ وَقَالَ ادْخُلْ فَقُلْتُ أَكُلِّي يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ كُلُّكَ فَدَخَلْتُحَدَّثَنَا صَفْوَانُ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي الْعَاتِكَةِ قَالَ إِنَّمَا قَالَ أَدْخُلُ كُلِّي مِنْ صِغَرِ الْقُبَّةِ
Bizga [Muammal Ibnul Fazl] aytdi, bizga [Al Valid ibn Muslim] aytdi, [Abdulloh Ibnul Alo] aytdi, [Busr ibn Ubaydulloh] aytdi, [Abu Idris Al Xaulaniy] aytdi, [Auf ibn Malik Al Asyja'iy] aytdi, u shunday dedi: "Men Tabuk urushi bo'lganida Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning oldilariga keldim, o'sha paytda u charmdan yasalgan chodirda edi. Men salom berdim, u javob berdi. U: "Kiring", dedi. Men: "Ey Allohning Rasuli, mening barcha jasadlarim kira oladimi?" deb so'radim. Sizning barcha jasadlaringiz kira oladi", dedi. Keyin men kirdim". Bizga Shafvon ibn Sholih aytdi, bizga Al Valid aytdi, bizga aytib berdi, bizga aytib berdi, Usmon ibn Abul Atikah aytdi, u: "U faqat chodir juda kichik bo'lgani uchun butun jasadim kira oladimi", dedi", dedi.
Imom Abu Dovud : 4349
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ عَاصِمٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا ذَا الْأُذُنَيْنِ
Bizga [Ibrohim ibn Mahdiy] aytdi, bizga [Sharik] aytdi, [Oshim] aytdi, [Anas] aytdi: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam menga: "Ey ikki quloq egasi", dedilar.
Imom Abu Dovud : 4350
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ ابْنِ أَبِي ذِئْبٍ ح و حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدِّمَشْقِيُّ حَدَّثَنَا شُعَيْبُ بْنُ إِسْحَقَ عَنْ ابْنِ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ السَّائِبِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِأَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا يَأْخُذَنَّ أَحَدُكُمْ مَتَاعَ أَخِيهِ لَاعِبًا وَلَا جَادًّا وَقَالَ سُلَيْمَانُ لَعِبًا وَلَا جِدًّا وَمَنْ أَخَذَ عَصَا أَخِيهِ فَلْيَرُدَّهَا لَمْ يَقُلْ ابْنُ بَشَّارٍ ابْنَ يَزِيدَ وَقَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Bizga [Muhammad bin Bassiyar] aytganini, bizga [Yahyo] aytganini [Ibn Abu Zi'bdan] (boshqacha aytilgan) aytganini [Sulaymon bin Abdurrahmon Ad-Dimasiqiy] aytganini, bizga [Syu'aib bin Ishoqdan] [Ibn Abu Zi'bdan] [Abdulloh bin As Soib bin Yaziddan] [otasidan] [bobosidan] aytganini, u bir marta Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning: "Hech qachon uning birodari uchun hech qanday mol-mulkingizni olmang, hazil bilanmi yoki rostmi", deganini eshitganini aytdi. Sulaymon: "Hazil uchunmi yoki rostmi. Kim birodari tayog'ini olsa, uni qaytarib bersin", dedi. Ibn Bassiyar "Ibn Yazid" demagan va u o'z tarixida (jumla bilan) aytgan; Rasululloh sollallohu alayhi vasallam aytganlar.
Imom Abu Dovud : 4351
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سُلَيْمَانَ الْأَنْبَارِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى قَالَ حَدَّثَنَا أَصْحَابُ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَأَنَّهُمْ كَانُوا يَسِيرُونَ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَنَامَ رَجُلٌ مِنْهُمْ فَانْطَلَقَ بَعْضُهُمْ إِلَى حَبْلٍ مَعَهُ فَأَخَذَهُ فَفَزِعَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَحِلُّ لِمُسْلِمٍ أَنْ يُرَوِّعَ مُسْلِمًا
[Muhammad bin Sulaymon Al-Anbariy] bizga, [Ibn Numayr] bizga [Al-A'mashdan] [Abdulloh bin Yasordan] [Abdurrahmon bin Abu Laylodan] u shunday dedi: "[Muhammadning] sahobalari menga Payg'ambar sollollohu alayhi vasallam bilan birga ketayotganlarida, ulardan biri uxlab qolganini aytishdi. Keyin sahobalardan ba'zilari u bilan birga bo'lgan arqonni tortib, uxlab yotgan odam qo'rqib ketdi. Shunda Rasululloh sollollohu alayhi vasallam: "Musulmonning musulmon birodarini qo'rqitishi joiz emas", dedilar.
Imom Abu Dovud : 4352
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سِنَانٍ الْبَاهِلِيُّ وَكَانَ يَنْزِلُ الْعَوَقَةَ حَدَّثَنَا نَافِعُ بْنُ عُمَرَ عَنْ بِشْرِ بْنِ عَاصِمٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ أَبُو دَاوُد هُوَ ابْنُ عَمْرٍو قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ يُبْغِضُ الْبَلِيغَ مِنْ الرِّجَالِ الَّذِي يَتَخَلَّلُ بِلِسَانِهِ تَخَلُّلَ الْبَاقِرَةِ بِلِسَانِهَا
Bizga [Muhammad bin Sinon Al-Bahiliy] dan rivoyat qildi - u Avaqa degan joyda to'xtadi - dedi, bizga [Nafi' bin Umar] dan [Bisyr bin Oshim] dan [otasi] dan [Abdulloh] dan - Abu Dovud aytdi; u Abdulloh bin Umarni nazarda tutgan edi - u dedi: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Albatta, Alloh tillari bilan o'ynaydigan sigirlar kabi ko'p gapiradigan odamlarni yomon ko'radi", dedilar.
Imom Abu Dovud : 4353
حَدَّثَنَا ابْنُ السَّرْحِ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ الضَّحَّاكِ بْنِ شُرَحْبِيلَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ تَعَلَّمَ صَرْفَ الْكَلَامِ لِيَسْبِيَ بِهِ قُلُوبَ الرِّجَالِ أَوْ النَّاسِ لَمْ يَقْبَلْ اللَّهُ مِنْهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ صَرْفًا وَلَا عَدْلًا
Bizga [Ibn As Sarh] aytgan, bizga [Ibn Vahb] [Abdulloh Ibnul Musayyab]dan [Az Zahhok bin Shurahbil]dan [Abu Hurayra]dan rivoyat qilinganki, u shunday degan: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Kimki odamlarning kayfiyatini ko'tarish uchun tilning go'zalligini o'rgansa, qiyomat kunida Alloh uning farz ibodatini yoki naflisini qabul qilmaydi", dedilar.
Imom Abu Dovud : 4354
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ عَنْ مَالِكٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ أَنَّهُ قَالَقَدِمَ رَجُلَانِ مِنْ الْمَشْرِقِ فَخَطَبَا فَعَجِبَ النَّاسُ يَعْنِي لِبَيَانِهِمَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ مِنْ الْبَيَانِ لَسِحْرًا أَوْ إِنَّ بَعْضَ الْبَيَانِ لَسِحْرٌ
Bizga [Abdulloh ibn Maslama]dan [Molik]dan [Zayd ibn Aslam]dan [Abdulloh ibn Umar]dan rivoyat qilindi: "Sharqiy mintaqadan ikki kishi keldi, ular odamlar hayratda qolguncha va'z qilishdi - ularning tushuntirishlarining fasohatidan -". Keyin Rasululloh sollallohu alayhi vasallam dedilar: "Albatta, bu fasohatli va qiziqarli tushuntirishda sehr bor yoki u: "Albatta, tushuntirishning bir qismi fasohatli va jozibali narsa sehrdir", dedi.
Imom Abu Dovud : 4355
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ عَبْدِ الْحَمِيدِ الْبَهْرَانِيُّ أَنَّهُ قَرَأَ فِي أَصْلِ إِسْمَعِيلَ بْنِ عَيَّاشٍ وَحَدَّثَهُ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ ابْنُهُ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ حَدَّثَنِي ضَمْضَمٌ عَنْ شُرَيْحِ بْنِ عُبَيْدٍ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو ظَبْيَةَأَنَّ عَمْرَو ابْنَ الْعَاصِ قَالَ يَوْمًا وَقَامَ رَجُلٌ فَأَكْثَرَ الْقَوْلَ فَقَالَ عَمْرٌو لَوْ قَصَدَ فِي قَوْلِهِ لَكَانَ خَيْرًا لَهُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَقَدْ رَأَيْتُ أَوْ أُمِرْتُ أَنْ أَتَجَوَّزَ فِي الْقَوْلِ فَإِنَّ الْجَوَازَ هُوَ خَيْرٌ
Bizga [Sulaymon ibn Abdul Hamid Al Bahroniy]ga — u Ismoil ibn Ayyosiyning kitobida o'qigan — va unga [Muhammad ibn Ismoil]ga o'g'li haqida aytib berganidan so'ng, u menga [otamni] aytib berdi, dedi; menga [Dhamdhamni] [Surayh ibn Ubayddan] aytib berdi, dedi; bizga [Abu Zabiya] aytdi: "[Amr ibn Al Ash] bir marta — o'sha paytda bir kishi turib, ko'p gapirayotgan edi — dedi Amru: "Agar u oddiy gapirsa, bu uning uchun yaxshiroq bo'lar edi", dedi. Men bir marta Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamning: "Men ham shunday fikrdaman", yoki u: "Menga gapirishda kamtar bo'lish buyurildi, chunki gapirishda soddalik fazilatdir", deganini eshitganman", dedi.
Imom Abu Dovud : 4356
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الطَّيَالِسِيُّ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَأَنْ يَمْتَلِئَ جَوْفُ أَحَدِكُمْ قَيْحًا خَيْرٌ لَهُ مِنْ أَنْ يَمْتَلِئَ شِعْرًاقَالَ أَبُو عَلِيٍّ بَلَغَنِي عَنْ أَبِي عُبَيْدٍ أَنَّهُ قَالَ وَجْهُهُ أَنْ يَمْتَلِئَ قَلْبُهُ حَتَّى يَشْغَلَهُ عَنْ الْقُرْآنِ وَذِكْرِ اللَّهِ فَإِذَا كَانَ الْقُرْآنُ وَالْعِلْمُ الْغَالِبَ فَلَيْسَ جَوْفُ هَذَا عِنْدَنَا مُمْتَلِئًا مِنْ الشِّعْرِ وَإِنَّ مِنْ الْبَيَانِ لَسِحْرًا قَالَ كَأَنَّ الْمَعْنَى أَنْ يَبْلُغَ مِنْ بَيَانِهِ أَنْ يَمْدَحَ الْإِنْسَانَ فَيَصْدُقَ فِيهِ حَتَّى يَصْرِفَ الْقُلُوبَ إِلَى قَوْلِهِ ثُمَّ يَذُمَّهُ فَيَصْدُقَ فِيهِ حَتَّى يَصْرِفَ الْقُلُوبَ إِلَى قَوْلِهِ الْآخَرِ فَكَأَنَّهُ سَحَرَ السَّامِعِينَ بِذَلِكَ
Bizga [Abul Valid As-Tayalisi] aytgan rivoyatda, bizga [Syu'ba] aytgan rivoyatda [Al-A'masi] aytgan rivoyatda, [Abu Solih] aytgan rivoyatda, [Abu Hurayra] aytgan rivoyatda: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Agar og'zingiz qusuq bilan to'lgan bo'lsa, demak u she'r bilan to'lganidan yaxshiroqdir", dedilar. Abu Ali aytgan rivoyatda: "Menga Abu Ubayddan keldiki, u: "Buning ma'nosi shundaki, uning qalbi to'la va Qur'on o'qish va Allohni zikr qilish bilan band bo'lishi kerak. Chunki bizning fikrimizcha, agar qalb Qur'on va ilm bilan to'lgan bo'lsa, uning tomog'i she'r bilan to'lmaydi. Va haqiqatan ham notiqlikda sehr bor", dedi. U aytgan rivoyatda: "Go'yo "ortiqcha tushuntirish"ning ma'nosi odamlarni maqtash va ularni boshqa odamlarning qalblari ularning so'zlariga qaytguncha ishontirishdir. Keyin u boshqa odamlarni tanqid qiladi va ularni ishontiradi, shunda boshqa odamlarning qalblari uning so'zlariga moyil bo'ladi. Go'yo u o'zining notiqligi bilan tinglovchilarini sehrlagandek edi", dedi.
Imom Abu Dovud : 4357
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ يُونُسَ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ هِشَامٍ عَنْ مَرْوَانَ بْنِ الْحَكَمِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْأَسْوَدِ بْنِ عَبْدِ يَغُوثَ عَنْ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ مِنْ الشِّعْرِ حِكْمَةً
Bizga [Abu Bakr ibn Abu Shayba] aytdi, bizga [Ibnul Muborak] aytdi, u [Yunus] aytdi, u [Az-Zuhriy] aytdi, u aytdi, bizga [Abu Bakr ibn Abdurrahmon ibn Al Horis ibn Hishom] aytdi, u [Marvon ibn Al Hakam] aytdi, u [Abdurrahmon ibn Al Asvad ibn Abu Yag'uts] aytdi, u [Ubay ibn Ka'b] aytdi, Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam: "Albatta, she'riyat orasida (ba'zan) donolik bor", dedilar.
Imom Abu Dovud : 4358
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَجَاءَ أَعْرَابِيٌّ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَعَلَ يَتَكَلَّمُ بِكَلَامٍ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ مِنْ الْبَيَانِ سِحْرًا وَإِنَّ مِنْ الشِّعْرِ حُكْمًا
Bizga [Musaddad] aytdi, bizga [Abu Avona] aytdi, [Simak] aytdi, [Ikrimadan] aytdi, [Ibn Abbos] aytdi: "Bir qishloq arabi Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamning oldilariga kelib, bir gap aytdi. Shunda Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Albatta, notiqlikda sehr bor, sehrda esa qonun bor", dedilar.
Imom Abu Dovud : 4359
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ فَارِسٍ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا أَبُو تُمَيْلَةَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو جَعْفَرٍ النَّحْوِيُّ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ ثَابِتٍ قَالَ حَدَّثَنِي صَخْرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ مِنْ الْبَيَانِ سِحْرًا وَإِنَّ مِنْ الْعِلْمِ جَهْلًا وَإِنَّ مِنْ الشِّعْرِ حُكْمًا وَإِنَّ مِنْ الْقَوْلِ عِيَالًافَقَالَ صَعْصَعَةُ بْنُ صُوحَانَ صَدَقَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَّا قَوْلُهُ إِنَّ مِنْ الْبَيَانِ سِحْرًا فَالرَّجُلُ يَكُونُ عَلَيْهِ الْحَقُّ وَهُوَ أَلْحَنُ بِالْحُجَجِ مِنْ صَاحِبِ الْحَقِّ فَيَسْحَرُ الْقَوْمَ بِبَيَانِهِ فَيَذْهَبُ بِالْحَقِّ وَأَمَّا قَوْلُهُ إِنَّ مِنْ الْعِلْمِ جَهْلًا فَيَتَكَلَّفُ الْعَالِمُ إِلَى عِلْمِهِ مَا لَا يَعْلَمُ فَيُجَهِّلُهُ ذَلِكَ وَأَمَّا قَوْلُهُ إِنَّ مِنْ الشِّعْرِ حُكْمًا فَهِيَ هَذِهِ الْمَوَاعِظُ وَالْأَمْثَالُ الَّتِي يَتَّعِظُ بِهَا النَّاسُ وَأَمَّا قَوْلُهُ إِنَّ مِنْ الْقَوْلِ عِيَالًا فَعَرْضُكَ كَلَامَكَ وَحَدِيثَكَ عَلَى مَنْ لَيْسَ مِنْ شَأْنِهِ وَلَا يُرِيدُهُ
Bizga [Muhammad bin Yahyo bin Foris] aytdi, bizga [Sa'id bin Muhammad] aytdi, bizga [Abu Tumayla] aytdi, u aytdi; menga [Abu Ja'far An Nahviy Abdulloh bin Sobit] aytdi, u aytdi; menga [Shahr bin Abdulloh bin Burayda] aytdi, u [otasidan] aytdi, u [bobosidan] aytdi, u aytdi: "Men Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning: "Albatta, notiqlikda sehr bor, ilmda ahmoqlik bor, she'riyatda donolik bor va so'zda zaiflik (chalkashlik) bor", deganlarini eshitdim. Sha'shaa bin Shuhan: "Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam aytganlari rost", dedilar. vasallam." Uning "haqiqatan ham notiqlikda sehr bor" degan so'zining ma'nosi shundaki, ba'zan adashgan odam haqiqatdan ustun bo'lgan odamga qaraganda bahslashishda aqlliroq bo'ladi, uning tushuntirishi boshqa odamlarni sehrlab qo'yguncha, keyin u haqiqatni egallab olib ketadi. Shu bilan birga, uning "bilimda ahmoqlik bor" degan so'zining ma'nosi shundaki, agar taqvodor odam o'zini qodir bo'lmagan narsani bilishga majbur qilsa, bu uni aslida ahmoq qiladi (bilimsiz gapirish). Uning "bu oyatda donolik bor" degan so'ziga kelsak, she'rlarda ko'p odamlar uchun maslahat bo'lib xizmat qilishi mumkin bo'lgan nasihat va misollar mavjud. Uning "so'zlarda zaiflik (chalkashlik) bor" degan so'zining ma'nosi, agar siz hech qanday ishi bo'lmagan va ularni xohlamagan odamlarga so'zlar yoki hikoyalarni tushuntirsangiz.
Imom Abu Dovud : 4360
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي خَلَفٍ وَأَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الْمَعْنَى قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدٍ قَالَمَرَّ عُمَرُ بِحَسَّانَ وَهُوَ يُنْشِدُ فِي الْمَسْجِدِ فَلَحَظَ إِلَيْهِ فَقَالَ قَدْ كُنْتُ أُنْشِدُ وَفِيهِ مَنْ هُوَ خَيْرٌ مِنْكَحَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ بِمَعْنَاهُ زَادَ فَخَشِيَ أَنْ يَرْمِيَهُ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَجَازَهُ
Bizga [Ibn Abu Xalaf] va [Ahmad ibn Abdah] ma'nosini aytib berdi, ikkalasi ham shunday dedilar: bizga [Sufyon ibn Uyayna] dan [Az-Zuhriy] dan [Sa'id] dan u shunday dedi: "Umar [Hassan] ning yonidan o'tib ketdi, u o'sha paytda masjidda she'r o'qiyotgan edi, keyin Umar unga o'tkir ko'zlari bilan qaradi. Keyin Hasan: "Men she'r o'qidim, u yerda sizdan yaxshiroq odamlar bor", dedi. Bizga [Ahmad ibn Solih] dan, bizga [Abdurrazoq] dan, bizga [Ma'mar] dan [Az-Zuhriy] dan [Sa'id ibnul Musayyab] dan [Abu Hurayra] dan xuddi shu ma'noni aytib berdi. Biroq, u qo'shimcha qildi: "Umar Hassanning Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning tavsiyasi bilan uni rad etishidan qo'rqdi, shuning uchun ruxsat berdi".