Imam Abu Dawud : 4161
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا أَبُو قَطَنٍ أَخْبَرَنَا مُبَارَكٌ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَمَا رَأَيْتُ رَجُلًا الْتَقَمَ أُذُنَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيُنَحِّي رَأْسَهُ حَتَّى يَكُونَ الرَّجُلُ هُوَ الَّذِي يُنَحِّي رَأَسَهُ وَمَا رَأَيْتُ رَجُلًا أَخَذَ بِيَدِهِ فَتَرَكَ يَدَهُ حَتَّى يَكُونَ الرَّجُلُ هُوَ الَّذِي يَدَعُ يَدَهُ
"අහ්මද් බින් මානි" අපට පැවසුවා, "අබු කට්න්" අපට කිව්වා, "අනස්" අපට කිව්වා, "මුබාරක්" අපට කිව්වා, "අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් සමඟ රහසින් කතා කරන කිසිවෙකු මම කවදාවත් දැකලා නැහැ, පසුව ඔහු තම හිස ඉවතට ගත්තා, ඒ නිසා ඒ පුද්ගලයා ඔහුගේ හිස ඉවතට ගත්තා. අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ අත සොලවා පසුව ඔහුගේ අත අතහැරියා, ඒ පුද්ගලයා ඔහුගේම අත අතහැරියා" මම කවදාවත් දැකලා නැහැ.
Imam Abu Dawud : 4162
حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ عَنْ مَالِكٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَرَّ عَلَى رَجُلٍ مِنْ الْأَنْصَارِ وَهُوَ يَعِظُ أَخَاهُ فِي الْحَيَاءِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَعْهُ فَإِنَّ الْحَيَاءَ مِنْ الْإِيمَانِ
[අල් ක’නබි] [මලික්] [ඉබ්නු ෂිහාබ්] [සලීම් බින් අබ්දුල්ලාහ්] [ඉබ්නු උමර්] ගෙන් අපට [අල් ක’නබි] තුමාණන් වරක් අන්සාර් මිනිසෙකු අසලින් ගිය බව අපට දන්වා ඇත. ඔහු තම සහෝදරයාට ලැජ්ජාශීලී වීම ගැන අවවාද කළේය. එවිට නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'ඔහුට ඉඩ දෙන්න, ඇත්තෙන්ම ලැජ්ජාව ඇදහිල්ලේ කොටසකි'.
Imam Abu Dawud : 4163
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ إِسْحَقَ بْنِ سُوَيْدٍ عَنْ أَبِي قَتَادَةَ قَالَكُنَّا مَعَ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ وَثَمَّ بُشَيْرُ بْنُ كَعْبٍ فَحَدَّثَ عِمْرَانُ بْنُ حُصَيْنٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْحَيَاءُ خَيْرٌ كُلُّهُ أَوْ قَالَ الْحَيَاءُ كُلُّهُ خَيْرٌ فَقَالَ بُشَيْرُ بْنُ كَعْبٍ إِنَّا نَجِدُ فِي بَعْضِ الْكُتُبِ أَنَّ مِنْهُ سَكِينَةً وَوَقَارًا وَمِنْهُ ضَعْفًا فَأَعَادَ عِمْرَانُ الْحَدِيثَ وَأَعَادَ بُشَيْرٌ الْكَلَامَ قَالَ فَغَضِبَ عِمْرَانُ حَتَّى احْمَرَّتْ عَيْنَاهُ وَقَالَ أَلَا أُرَانِي أُحَدِّثُكَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتُحَدِّثُنِي عَنْ كُتُبِكَ قَالَ قُلْنَا يَا أَبَا نُجَيْدٍ إِيهٍ إِيهِ
ඔහු [සුලෙයිමාන් බින් හාර්බ්] අපට මෙසේ පැවසීය, [අබු කටාදා] වෙතින් [ඉෂාක් බින් සුවයිඩ්] වෙතින් [හම්මාද්] අපට මෙසේ පැවසීය, 'මම [ඉම්රාන් බින් හුෂයින්] සහ බුසයීර් බින් ක'බ් සමඟ සිටියෙමි, එවිට ඉම්රාන් බින් හුෂයින් කතාවක් කීවේය. ඔහු මෙසේ පැවසීය, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'ලැජ්ජාව සියල්ල හොඳයි'. නැතහොත් ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ලැජ්ජාව සියල්ල හොඳයි'. එවිට බුසයීර් බින් ක'බ් මෙසේ පැවසීය, 'ලැජ්ජාව සන්සුන්කම, අධිකාරිය සහ දුර්වලකම ගෙන ඒමට හැකි බව අපට පොත් කිහිපයකින් සොයාගත හැකිය!' ඉම්රාන් ඔහු ප්රකාශ කළ හදීසය නැවත නැවතත් පැවසූ අතර බුසයීර් ද ඔහුගේ වචන නැවත නැවතත් කළේය. කථකයා මෙසේ පැවසීය, 'ඊට පසු ඉම්රාන් ඔහුගේ ඇස් රතු වන තුරු කෝපයට පත් විය. එවිට ඔහු මෙසේ පැවසීය, 'මම නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ හදීසය ප්රකාශ කරන බව ඔබ දන්නේ නැද්ද, නමුත් ඔබ ඔබේ පොතේ ඇති දේ ප්රකාශ කරන්නේ ඇයි!' "එවිට අපි 'ඕ අබු නුජයිද්! එහෙම කරන්න එපා, එහෙම කරන්න එපා' යැයි කීවෙමු" යැයි අබු කටාදා පැවසීය.
Imam Abu Dawud : 4164
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ رِبْعِيِّ بْنِ حِرَاشٍ عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ مِمَّا أَدْرَكَ النَّاسُ مِنْ كَلَامِ النُّبُوَّةِ الْأُولَى إِذَا لَمْ تَسْتَحِ فَافْعَلْ مَا شِئْتَ
අපට [අබ්දුල්ලාහ් බින් මස්ලාමා] පැවසූ බව අපට දන්වා ඇත, [මන්සූර්] ගෙන් [රිබ්'ඊ බින් හිරාසි] ගෙන් [අබු මස්'උද්] ගෙන් [සියුබා] අපට දන්වා ඇත, ඔහු මෙසේ පැවසීය, 'රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'මිනිසුන්ට අනාගතවක්තෘවරුන්ගේ කථාවෙන් ලැබෙන පළමු වචන වන්නේ, 'ඔබ ලැජ්ජා නොවන්නේ නම් ඔබ කැමති පරිදි කරන්න' යන්නයි.'
Imam Abu Dawud : 4165
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ يَعْنِي الْإِسْكَنْدَرَانِيَّ عَنْ عَمْرٍو عَنْ الْمُطَّلِبِ عَنْ عَائِشَةَ رَحِمَهَا اللَّهُ قَالَتْسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ الْمُؤْمِنَ لَيُدْرِكُ بِحُسْنِ خُلُقِهِ دَرَجَةَ الصَّائِمِ الْقَائِمِ
[කුටයිබා බින් සඊද්] අපට මෙසේ පැවසීය, [යාකුබ්] අපට මෙසේ පැවසීය - එනම් යාකුබ් අල් ඉස්කන්දාරානි - [අම්රු] වෙතින් [අල් මුතලිබ්] වෙතින් [අයිසියා] වෙතින් ඔහු මෙසේ පැවසීය, 'රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පවසනු මම අසා ඇත්තෙමි: 'ඇත්ත වශයෙන්ම, ඇදහිලිවන්තයෙකු තම යහපත් සදාචාරය සමඟ උපවාසයේ සහ යාච්ඤාවේ විශේෂඥ තනතුරට පත්වනු ඇත'.
Imam Abu Dawud : 4166
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الطَّيَالِسِيُّ وَحَفْصُ بْنُ عُمَرَ قَالَا حَدَّثَنَا ح و حَدَّثَنَا ابْنُ كَثِيرٍ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ أَبِي بَزَّةَ عَنْ عَطَاءٍ الْكَيْخَارَانِيِّ عَنْ أُمِّ الدَّرْدَاءِ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا مِنْ شَيْءٍ أَثْقَلُ فِي الْمِيزَانِ مِنْ حُسْنِ الْخُلُقِقَالَ أَبُو الْوَلِيدِ قَالَ سَمِعْتُ عَطَاءً الْكَيْخَارَانِيَّ قَالَ أَبُو دَاوُد وَهُوَ عَطَاءُ بْنُ يَعْقُوبَ وَهُوَ خَالُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ نَافِعٍ يُقَالُ كَيْخَارَانِيٌّ وَكَوْخَارَانِيٌّ
[අබු අල් වලීද් අත් තයලිසි] සහ [හෆ්ෂ් බින් උමර්] යන දෙදෙනාම පැවසූ බව අපට පවසා ඇත; අපට පවසා ඇත. -තවත් ආකාරයකින් එය සඳහන් කර ඇත- [ඉබ්නු කතීර්] අපට පවසා ඇත, [අල් කාසිම් බින් අබු බසා] [අතා අල් කයිහරානි] [අබු දර්දා] නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් [අබු දර්දා] [අල් කසීම් බින් අබු බසා] [සයුබා] අපට පවසා ඇත, ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'යහපත් සදාචාරයට වඩා දානයෙහි තරාදියේ බරක් නැත'. [අබු දර්දාවුද්] පැවසීය; මම [අතා අල් කයිහරානි] අසා ඇත්තෙමි, අබු දාවුද් පැවසීය; 'ඔහු ඉබ්රාහිම් බින් නෆිගේ මාමා' ය. ඔහු කයිහරානි සහ කෞහරානි යන නම්වලින් ද හැඳින්වේ'.
Imam Abu Dawud : 4167
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُثْمَانَ الدِّمَشْقِيُّ أَبُو الْجَمَاهِرِ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو كَعْبٍ أَيُّوبُ بْنُ مُحَمَّدٍ السَّعْدِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي سُلَيْمَانُ بْنُ حَبِيبٍ الْمُحَارِبِيُّ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَا زَعِيمٌ بِبَيْتٍ فِي رَبَضِ الْجَنَّةِ لِمَنْ تَرَكَ الْمِرَاءَ وَإِنْ كَانَ مُحِقًّا وَبِبَيْتٍ فِي وَسَطِ الْجَنَّةِ لِمَنْ تَرَكَ الْكَذِبَ وَإِنْ كَانَ مَازِحًا وَبِبَيْتٍ فِي أَعْلَى الْجَنَّةِ لِمَنْ حَسَّنَ خُلُقَهُ
[මුහම්මද් බින් උත්මාන් අද් දිමාසිකි අබු අල් ජමාහිර්] අපට මෙසේ පැවසීය; [අබු ක'බ් අයුබ් බින් මුහම්මද් අස් සාදි] අපට මෙසේ පැවසීය; [අබු උමාමා] ගෙන් [සුලෙයිමාන් බින් හබීබ් අල් මුහාරිබි] මට මෙසේ පැවසීය, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'හරි වුවත් විවාදය අත්හරින කෙනෙකුට ස්වර්ගයේ කෙළවරේ නිවසක් මම සහතික කරමි. විහිළු කළත් බොරු අත්හරින කෙනෙකුට ස්වර්ගයේ මැද නිවසක් ද මම සහතික කරමි, යහපත් සදාචාරයක් ඇති කෙනෙකුට ඉහළම ස්වර්ගයේ නිවසක් ද මම සහතික කරමි'.
Imam Abu Dawud : 4168
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ وَعُثْمَانُ ابْنُ أَبِي شَيْبَةَ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ مَعْبَدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ حَارِثَةَ ابْنِ وَهْبٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ الْجَوَّاظُ وَلَا الْجَعْظَرِيُّقَالَ وَالْجَوَّاظُ الْغَلِيظُ الْفَظُّ
[අබු බකර්] සහ [උස්මාන් බින් අබු සයිබා] යන දෙදෙනාම [සුෆ්යාන්] [මබාද් බින් කාලිඩ්] [හරිත්සා බින් වහබ්] ගෙන් [වාකි] අපට පැවසූ බව අපට දන්වා ඇත. ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'දැඩි හදවතක් ඇති සහ අහංකාර අය ස්වර්ගයට ඇතුළු නොවනු ඇත'. කථකයා පැවසුවේ, 'අල් ජව්වාස් දැඩි හදවතක් ඇති පුද්ගලයෙකි'.'
Imam Abu Dawud : 4169
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَكَانَتْ الْعَضْبَاءُ لَا تُسْبَقُ فَجَاءَ أَعْرَابِيٌّ عَلَى قَعُودٍ لَهُ فَسَابَقَهَا فَسَبَقَهَا الْأَعْرَابِيُّ فَكَأَنَّ ذَلِكَ شَقَّ عَلَى أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ حَقٌّ عَلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ أَنْ لَا يَرْفَعَ شَيْئًا مِنْ الدُّنْيَا إِلَّا وَضَعَهُحَدَّثَنَا النُّفَيْلِيُّ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ عَنْ أَنَسٍ بِهَذِهِ الْقِصَّةِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ حَقًّا عَلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ أَنْ لَا يَرْتَفِعَ شَيْءٌ مِنْ الدُّنْيَا إِلَّا وَضَعَهُ
[මුසා බින් ඉස්මායිල්] අපට පවසා ඇත, [තාබිත්] [අනස්] වෙතින් [හම්මාඩ්] අපට පවසා ඇත, ඔහු මෙසේ පැවසීය, 'අල් අද්බා - අල්ලාහ්ගේ දූතයාගේ ඔටුවාගේ නම - දුවන විට කිසි විටෙකත් පරාජයට පත් නොවීය. එවිට බෙඩොයින් අරාබි ජාතිකයෙක් ඔහුගේ අශ්වාරෝහක සතෙකු සමඟ පැමිණියේය. අනාගතවක්තෘවරයාගේ ඔටුවාට අරාබි බෙඩොයින් ඔටුවා පරාජය කිරීමට හැකි විය, නමුත් පසුව අරාබි බෙඩොයින් ඔටුවා ඔහුව පරාජය කළේය. එබැවින් මෙය නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ සහචරයින්ගේ හදවත් අපහසුතාවයට පත් කළේය, ඉන්පසු ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'අල්ලාහ්ගේ අයිතියයි, ඔහු එය නැවත පහත් කරන තුරු මේ ලෝකයේ කිසිවක් උසස් නොකරයි'. [අන් නුෆයිලි] අපට පවසා ඇත, [සුහයිර්] අපට පවසා ඇත, [අනස්] ගෙන් [හුමයිඩ්] අපට පවසා ඇත, මෙම කතාව නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන්, ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ඇත්ත වශයෙන්ම, අල්ලාහ්ගේ අයිතියයි, ඔහු මේ ලෝකයේ කිසිවක් නැවත පහත් කරන තුරු උසස් නොකරයි'.
Imam Abu Dawud : 4170
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ هَمَّامٍ قَالَجَاءَ رَجُلٌ فَأَثْنَى عَلَى عُثْمَانَ فِي وَجْهِهِ فَأَخَذَ الْمِقْدَادُ بْنُ الْأَسْوَدِ تُرَابًا فَحَثَا فِي وَجْهِهِ وَقَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا لَقِيتُمْ الْمَدَّاحِينَ فَاحْثُوا فِي وُجُوهِهِمْ التُّرَابَ
[අබු බකර් බින් අබු සයිබා] අපට මෙසේ පැවසීය, [වාකි] අපට මෙසේ පැවසීය, [මන්සූර්] [ඉබ්රාහිම්] [හම්මාම්] වෙතින් [සුෆියාන්] අපට මෙසේ පැවසීය, 'මිනිසෙක් උත්මාන් වෙත පැමිණ ඔහුට ප්රශංසා කළේය, පසුව [මික්දාද් ඉබ්නුල් අස්වද්] වැලි ගෙන එම මිනිසාගේ මුහුණට විසි කළේය. ඉන්පසු ඔහු මෙසේ පැවසීය, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'ඔබ ප්රශංසා කිරීමට කැමති අය හමුවන්නේ නම්, ඔවුන්ට වැලි ඉසිය යුතු ය'.'
Imam Abu Dawud : 4171
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا أَبُو شِهَابٍ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرَةَ عَنْ أَبِيهِأَنَّ رَجُلًا أَثْنَى عَلَى رَجُلٍ عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَهُ قَطَعْتَ عُنُقَ صَاحِبِكَ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ قَالَ إِذَا مَدَحَ أَحَدُكُمْ صَاحِبَهُ لَا مَحَالَةَ فَلْيَقُلْ إِنِّي أَحْسِبُهُ كَمَا يُرِيدُ أَنْ يَقُولَ وَلَا أُزَكِّيهِ عَلَى اللَّهِ
[අහමද් බින් යූනුස්] අපට මෙසේ පැවසීය, [අබු ෂිහාබ්] [කාලිද් අල් හඩ්ස්ඩ්සා] [අබ්දුර් රහ්මාන් බින් අබු බක්රා] [ඔහුගේ පියා] ගෙන් අපට මෙසේ පැවසීය, 'නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ පැත්තේ තවත් මිනිසෙකු ප්රශංසා කරමින් සිටි කෙනෙක් සිටියේය, පසුව ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ඔබ ඔබේ සහෝදරයාගේ බෙල්ල කපා ඇත'. ඔහු එය තුන් වරක් පැවසීය. ඉන්පසු ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ඔබගෙන් කෙනෙකු තම සහෝදරයාට ප්රශංසා කිරීමට කැමති නම්, කිසිදු ගැටළුවක් නොමැත. නමුත් ඔහු මෙසේ පැවසිය යුතුය, 'මම අල්ලාහ් ඉදිරියේ කිසිවෙකුට ප්රශංසා නොකරමි' යැයි ඔහු පැවසීමට ඉඩ දෙන්න.'
Imam Abu Dawud : 4172
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا بِشْرٌ يَعْنِي ابْنَ الْمُفَضَّلِ حَدَّثَنَا أَبُو مَسْلَمَةَ سَعِيدُ بْنُ يَزِيدَ عَنْ أَبِي نَضْرَةَ عَنْ مُطَرِّفٍ قَالَ قَالَ أَبِيانْطَلَقْتُ فِي وَفْدِ بَنِي عَامِرٍ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْنَا أَنْتَ سَيِّدُنَا فَقَالَ السَّيِّدُ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى قُلْنَا وَأَفْضَلُنَا فَضْلًا وَأَعْظَمُنَا طَوْلًا فَقَالَ قُولُوا بِقَوْلِكُمْ أَوْ بَعْضِ قَوْلِكُمْ وَلَا يَسْتَجْرِيَنَّكُمْ الشَّيْطَانُ
[මුසද්දාද්] අපට කිව්වා, [බිසීර්] අපට කිව්වා - එනම් බිසීර් බින් අල් මුෆද්දාල් අපට කිව්වා, [මුතාරිෆ්] සිට [අබු නද්රා] සිට [අබු මස්ලාමා සයිද් බින් යාසිද්] අපට කිව්වා ඔහු කිව්වා; [මගේ පියා] කිව්වා, 'මම බනී අමීර්ගෙන් දූත පිරිසක් සමඟ අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් හමුවීමට ගියා. එවිට අපි, 'ඔබ අපගේ ස්වාමියා' යැයි කීවෙමු. ඔහු වහාම පිළිතුරු දුන්නේය: 'ස්වාමීන් වහන්සේ අල්ලාහ් තආලා පමණක්'. අපි නැවතත් කිව්වා, 'ඔබ අප අතරින් ප්රමුඛයා වන අතර මහත් මහිමය ඇත'. ඔහු කිව්වා: 'ඔබේ වචනවලින් හෝ ඔබේ වචනවලින් කොටසක් සමඟ කතා කරන්න - වැඩි ප්රශංසාවක් අවශ්ය නොවේ-, සහ කිසි විටෙකත් සාතන්ගේ බලපෑමට ලක් නොවන්න'.
Imam Abu Dawud : 4173
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ يُونُسَ وَحُمَيْدٍ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ اللَّهَ رَفِيقٌ يُحِبُّ الرِّفْقَ وَيُعْطِي عَلَيْهِ مَا لَا يُعْطِي عَلَى الْعُنْفِ
අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ පැවසූ බව [මුසා බින් ඉස්මායිල්] අපට දන්වා ඇත, [හම්මාද්] [යූනුස්] [හුමයිඩ්] [අල් හසන්] [අබ්දුල්ලාහ් බින් මුගෆ්ෆාල්] තුමාණන් අපට දන්වා ඇත: 'නියත වශයෙන්ම අල්ලාහ් මෘදු වන අතර මෘදුකමට ප්රිය කරයි. ඔහු මෘදුකමට ලබා නොදෙන දේ ලබා දෙයි'.
Imam Abu Dawud : 4174
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ وَأَبُو بَكْرٍ ابْنَا أَبِي شَيْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ الْبَزَّازُ قَالُوا حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ الْمِقْدَامِ بْنِ شُرَيْحٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَسَأَلْتُ عَائِشَةَ عَنْ الْبَدَاوَةِ فَقَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَبْدُو إِلَى هَذِهِ التِّلَاعِ وَإِنَّهُ أَرَادَ الْبَدَاوَةَ مَرَّةً فَأَرْسَلَ إِلَيَّ نَاقَةً مُحَرَّمَةً مِنْ إِبِلِ الصَّدَقَةِ فَقَالَ لِي يَا عَائِشَةُ ارْفُقِي فَإِنَّ الرِّفْقَ لَمْ يَكُنْ فِي شَيْءٍ قَطُّ إِلَّا زَانَهُ وَلَا نُزِعَ مِنْ شَيْءٍ قَطُّ إِلَّا شَانَهُ قَالَ ابْنُ الصَّبَّاحِ فِي حَدِيثِهِ مُحَرَّمَةٌ يَعْنِي لَمْ تُرْكَبْ
අබු සයිබා සහ [මුහම්මද් බින් අෂ් ෂබ්බා අල් බසාස්] යන අයගේ පුතුන් දෙදෙනා වන [උස්මාන්] සහ [අබු බකර්] යන දෙදෙනාටම ඔවුන් මෙසේ පවසා ඇත; [අල් මික්දම් බින් සුරයිහ්] වෙතින් [ෂාරික්] [ඔහුගේ පියා] වෙතින් ඔහු අපට මෙසේ පැවසීය, 'මම අයිසියාගෙන් බෙඩොයින් ජීවිතය ගැන ඇසුවෙමි. ['අයිසියා] එවිට මෙසේ පැවසීය, 'රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් වරක් බොහෝ ජලය ඇති ප්රදේශයකට - බෙඩොයින් ජනතාව ජීවත් වූ ප්රදේශයකට - ගොස් ඔහුට බෙඩොයින් ජීවිතය අත්විඳීමට අවශ්ය විය. කිසිදා නොපැදවූ සකාත් ඔටුවෙකුගෙන් ඔටුවෙකු මට එවූ පසු, ඔහු මට මෙසේ පැවසීය: 'ඕ' අයිෂා, මෘදු වන්න. මක්නිසාද යත්, මෘදු ආකල්පයක් යම් දෙයකට සම්බන්ධ නොවන අතර එය අලංකාරයක් බවට පත්වන තුරු සහ නපුරක් දිස්වන තුරු එය යම් දෙයකින් වෙන් නොවේ.' ඉබ්නු අෂ් ෂබ්බා ඔහුගේ හදීසයේ සඳහන් කළේ, 'මුහර්රමා යනු කිසිදා පැද නොගිය' යන්නයි.
Imam Abu Dawud : 4175
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ وَوَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ تَمِيمِ بْنِ سَلَمَةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ هِلَالٍ عَنْ جَرِيرٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ يُحْرَمُ الرِّفْقَ يُحْرَمُ الْخَيْرَ كُلَّهُ
අපට [අබු බකර් බින් අබු සයිබා] පැවසූ බව අපට දන්වා ඇත, [අල් අ'මාසි] ගෙන් [අබු මු'ආවියා] සහ [වාකි] ගෙන් [තමීම් බින් සලාමා] ගෙන් [අබ්දුර් රහ්මාන් බින් හිලාල්] ගෙන් [ජරීර්] ගෙන් අපට දන්වා ඇත, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'යමෙකු මෘදු වීමෙන් වළක්වනු ලැබුවහොත් ඔහු බොහෝ යහපත් ක්රියාවන්ගෙන් වළක්වනු ලැබීය'.
Imam Abu Dawud : 4176
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ الصَّبَّاحِ حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ الْأَعْمَشُ عَنْ مَالِكِ بْنِ الْحَارِثِ قَالَ الْأَعْمَشُ وَقَدْ سَمِعْتُهُمْ يَذْكُرُونَ عَنْ مُصْعَبِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ أَبِيهِقَالَ الْأَعْمَشُ وَلَا أَعْلَمُهُ إِلَّا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ التُّؤَدَةُ فِي كُلِّ شَيْءٍ إِلَّا فِي عَمَلِ الْآخِرَةِ
[අල් හසන් බින් මුහම්මද් බින් අෂ් ෂබ්බා] අපට මෙසේ පැවසීය, [අෆ්ෆාන්] අපට මෙසේ පැවසීය, [අබ්දුල් වහීද්] අපට මෙසේ පැවසීය, [මලික් ඉබ්නුල් හාරිස්] වෙතින් [සුලෙයිමාන් අල් අමාසි] අපට මෙසේ පැවසීය - අල් අමාසි මෙසේ පැවසීය; [මුෂාබ් බින් සාද්] ගෙන් [ඔහුගේ පියා] ගෙන් ඔවුන් මෙසේ සඳහන් කරන බව මම අසා ඇත්තෙමි - අල් අමාසි මෙසේ පැවසීය, 'එය නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් බව මම නොදනිමි, ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'පරලොව යහපත් ක්රියා කිරීම හැර අන් සියල්ලෙහිම ඉවසීම යහපත්ය'.
Imam Abu Dawud : 4177
حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا الرَّبِيعُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ زِيَادٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَشْكُرُ اللَّهَ مَنْ لَا يَشْكُرُ النَّاسَ
අපට [මුස්ලිම් බින් ඉබ්රාහිම්] මෙසේ පැවසීය, [අර් රබී' බින් මුස්ලිම්] [මුහම්මද් බින් සියාද්] [අබු හුරෙයිරා] තුමාණන්ගෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් අපට [අර් රබී' බින් මුස්ලිම්] මෙසේ පැවසීය: 'මිනිසුන්ට කෘතඥ නොවන තැනැත්තා අල්ලාහ්ට කෘතඥ වන්නේ නැත'.
Imam Abu Dawud : 4178
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍأَنَّ الْمُهَاجِرِينَ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ ذَهَبَتْ الْأَنْصَارُ بِالْأَجْرِ كُلِّهِ قَالَ لَا مَا دَعَوْتُمْ اللَّهَ لَهُمْ وَأَثْنَيْتُمْ عَلَيْهِمْ
"මුහාජිරින් ජනයා මෙසේ පැවසූහ: 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, අන්සාර් ජනයා බොහෝ යහපත් දේ සමඟ පිටත්ව ගියහ!' ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'නැත. ඔබ ඔවුන් වෙනුවෙන් අල්ලාහ්ට යාච්ඤා කර ඔවුන්ට ප්රශංසා කරන තාක් කල්' යැයි [මුසා බින් ඉස්මායිල්] අපට පවසා ඇත, [තාබිත්] [අනාස්] අපට පවසා ඇත, [හම්මාඩ්] අපට පවසා ඇත.
Imam Abu Dawud : 4179
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا بِشْرٌ حَدَّثَنِي عُمَارَةُ بْنُ غَزِيَّةَ قَالَ حَدَّثَنِي رَجُلٌ مِنْ قَوْمِي عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ أُعْطِيَ عَطَاءً فَوَجَدَ فَلْيَجْزِ بِهِ فَإِنْ لَمْ يَجِدْ فَلْيُثْنِ بِهِ فَمَنْ أَثْنَى بِهِ فَقَدْ شَكَرَهُ وَمَنْ كَتَمَهُ فَقَدْ كَفَرَهُقَالَ أَبُو دَاوُد رَوَاهُ يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ غَزِيَّةَ عَنْ شُرَحْبِيلَ عَنْ جَابِرٍ قَالَ أَبُو دَاوُد وَهُوَ شُرَحْبِيلُ يَعْنِي رَجُلًا مِنْ قَوْمِي كَأَنَّهُمْ كَرِهُوهُ فَلَمْ يُسَمُّوهُ
"[මුසද්දාද්] අපට කිව්වා, අපට කිව්වා [බිසීර්] අපට කිව්වා, මට කිව්වා [උමාරා බින් ගාසියා] කිව්වා; මගේ ජනතාවගෙන්, [ජාබීර් බින් අබ්දුල්ලාහ්] ගෙන් පැමිණි [මිනිසෙක්] මට කිව්වා, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'යමෙකුට තෑග්ගක් දී පසුව යමක් තිබේ නම්, ඔහු එය ආපසු ලබා දිය යුතුය, ඔහු සතුව යමක් නොමැති නම්, ඔහු එයට ප්රශංසා කළ යුතුය. එය දෙන තැනැත්තාට ප්රශංසා කරන තැනැත්තා යන්නෙන් අදහස් කරන්නේ ඔහු කෘතඥ වූ බවයි, එය ආවරණය කරන තැනැත්තා යන්නෙන් අදහස් කරන්නේ ඔහු එයට ප්රශංසා කළ බවයි - අනුග්රහය දක්වයි -'. අබු දාවුද් පැවසුවේ, '[යාහ්යා බින් අයුබ්] එය [උමාරා බින් ගාසියා] ගෙන්, [සුරාබිල්] ගෙන්, [ජබීර්] ගෙන් විස්තර කළේය'. අබු දාවුද් පැවසුවේ, 'සුරාබිල් මගේ ජනතාවගෙන් මිනිසෙක්, නමුත් ඔවුන් ඔහුට කොතරම් වෛර කළාද යත් ඔහුගේ නම සඳහන් කිරීමට ඔවුන් කැමති වූයේ නැත'.
Imam Abu Dawud : 4180
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْجَرَّاحِ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أُبْلِيَ بَلَاءً فَذَكَرَهُ فَقَدْ شَكَرَهُ وَإِنْ كَتَمَهُ فَقَدْ كَفَرَهُ
අපට [අබ්දුල්ලා ඉබ්නුල් ජරා] මෙසේ පැවසීය, [අල් අ'මාසි] [අබු සුෆියාන්] [ජබීර්] [අල් සුෆ්යාන්] [ජරීර්] නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් අපට [ජරාර්] මෙසේ පැවසීය: 'යමෙකු පරීක්ෂණයකින් පරීක්ෂාවට ලක් වී පසුව එය සිහිපත් කරන්නේ නම්, ඔහු කෘතඥ වූ බව එයින් අදහස් වේ. නමුත් ඔහු එය සඟවන්නේ නම්, එයින් අදහස් වන්නේ ඔහු එය පාපොච්චාරණය කරන බවයි.'