Imom Abu Dovud : 4141
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ سُفْيَانَ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ حَسَنٍ قَالَ حَدَّثَنِي عَمِّي إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ طَلْحَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍوعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أُرِيدَ مَالُهُ بِغَيْرِ حَقٍّ فَقَاتَلَ فَقُتِلَ فَهُوَ شَهِيدٌ
Bizga [Musaddad] aytdi, bizga [Yahyo] aytdi, [Sufyon]dan rivoyat qildi u dedi; menga [Abdulloh ibn Hasan] aytdi u dedi; menga amakim [Ibrohim ibn Muhammad ibn Talha] haqida rivoyat qildi u [Abdulloh ibn Amr]dan Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamdan u dedi: "Kimning mol-mulki nohaq tortib olinsa, u jang qilsa va o'ldirilsa, u shahiddir".
Imom Abu Dovud : 4142
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ الطَّيَالِسِيُّ وَسُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ يَعْنِي أَبَا أَيُّوبَ الْهَاشِمِيَّ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَوْفٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ زَيْدٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ قُتِلَ دُونَ مَالِهِ فَهُوَ شَهِيدٌ وَمَنْ قُتِلَ دُونَ أَهْلِهِ أَوْ دُونَ دَمِهِ أَوْ دُونَ دِينِهِ فَهُوَ شَهِيدٌ
Bizga [Horun ibn Abdulloh] aytdi, bizga [Abu Dovud As-Sayalisiy] va [Sulaymon ibn Dovud] - ya'ni Sulaymon Abu Ayyub Al-Hosiymiy - [Ibrohim ibn Sa'd] dan [otasidan] [Abu Ubayda ibn Muhammad ibn Ammar ibn Yasir] dan [Talha ibn Abdulloh] dan [Sa'id ibn Zayd] dan Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamdan aytdilar: "Kim mol-mulkini himoya qilgani uchun o'ldirilsa, shahiddir, kim oilasini himoya qilgani uchun o'ldirilsa, yoki qonini himoya qilgani uchun yoki dinini himoya qilgani uchun o'ldirilsa, shahiddir".
Imom Abu Dovud : 4143
حَدَّثَنَا مَخْلَدُ بْنُ خَالِدٍ الشُّعَيْرِيُّ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ يَعْنِي ابْنَ عَمَّارٍ قَالَ حَدَّثَنِي إِسْحَقُ يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ قَالَ قَالَ أَنَسٌكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ أَحْسَنِ النَّاسِ خُلُقًا فَأَرْسَلَنِي يَوْمًا لِحَاجَةٍ فَقُلْتُ وَاللَّهِ لَا أَذْهَبُ وَفِي نَفْسِي أَنْ أَذْهَبَ لِمَا أَمَرَنِي بِهِ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَخَرَجْتُ حَتَّى أَمُرَّ عَلَى صِبْيَانٍ وَهُمْ يَلْعَبُونَ فِي السُّوقِ فَإِذَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَابِضٌ بِقَفَايَ مِنْ وَرَائِي فَنَظَرْتُ إِلَيْهِ وَهُوَ يَضْحَكُ فَقَالَ يَا أُنَيْسُ اذْهَبْ حَيْثُ أَمَرْتُكَ قُلْتُ نَعَمْ أَنَا أَذْهَبُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ أَنَسٌ وَاللَّهِ لَقَدْ خَدَمْتُهُ سَبْعَ سِنِينَ أَوْ تِسْعَ سِنِينَ مَا عَلِمْتُ قَالَ لِشَيْءٍ صَنَعْتُ لِمَ فَعَلْتَ كَذَا وَكَذَا وَلَا لِشَيْءٍ تَرَكْتُ هَلَّا فَعَلْتَ كَذَا وَكَذَا
Bizga [Maxlad bin Xolid Osiy Shu'ayriy] aytdi, bizga [Umar bin Yunus] aytdi, bizga [Ikrima] aytdi - ya'ni Ikrima bin Ammar - dedi u; menga [Ishoq] aytdi - ya'ni Ishoq bin Abdulloh bin Abu Talha - dedi u; [Anas] aytdi: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam eng go'zal axloqli inson edilar. Bir kuni u meni bir ishga yubordi. Keyin men: "Allohga qasamki, bormayman", dedim. Garchi qalbimda Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamning buyruqlarini bajarish uchun borishni xohlasam ham. Keyin bozorda o'ynayotgan bolalar yonidan o'tgunimcha bordim, lekin to'satdan Rasululloh sollallohu alayhi vasallam kulib, orqamdan kiyimlarimning yoqasidan ushlab oldilar. U: "Ey kichkina Anas, avval buyurganimdek ket", dedi. Men ketaman", dedi. Anas aytdi: "Allohga qasamki, men unga yetti yoki to'qqiz yil davomida yordam berdim. Lekin men uni hech qachon mening harakatlarim haqida: "Nega bunday va bunday ishlarni qilyapsan?" yoki "Nega bunday va bunday ishlarni qilmaysan!" deb aytganini ko'rmadim.
Imom Abu Dovud : 4144
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ يَعْنِي ابْنَ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَخَدَمْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَشْرَ سِنِينَ بِالْمَدِينَةِ وَأَنَا غُلَامٌ لَيْسَ كُلُّ أَمْرِي كَمَا يَشْتَهِي صَاحِبِي أَنْ أَكُونَ عَلَيْهِ مَا قَالَ لِي فِيهَا أُفٍّ قَطُّ وَمَا قَالَ لِي لِمَ فَعَلْتَ هَذَا أَوْ أَلَّا فَعَلْتَ هَذَا
Bizga [Abdulloh ibn Maslama] aytdi, bizga [Sulaymon] - ya'ni Sulaymon ibn Mug'iyra - aytdi, [Sobit]dan [Anas] aytdi: "Men Madinada Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamga o'n yil yordam berdim. Men hali bola edim, ko'rsatgan barcha xizmatlarim do'stimning (Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam) qalbiga mos kelmasdi. Lekin u menga hech qachon "Hey..!" demagan. U shuningdek, hech qachon: "Nega bunday qilyapsan!" yoki "Nega bunday qilmaysan!" demagan.
Imom Abu Dovud : 4145
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ هِلَالٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَاهُ يُحَدِّثُ قَالَ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ وَهُوَ يُحَدِّثُنَاكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَجْلِسُ مَعَنَا فِي الْمَجْلِسِ يُحَدِّثُنَا فَإِذَا قَامَ قُمْنَا قِيَامًا حَتَّى نَرَاهُ قَدْ دَخَلَ بَعْضَ بُيُوتِ أَزْوَاجِهِ فَحَدَّثَنَا يَوْمًا فَقُمْنَا حِينَ قَامَ فَنَظَرْنَا إِلَى أَعْرَابِيٍّ قَدْ أَدْرَكَهُ فَجَبَذَهُ بِرِدَائِهِ فَحَمَّرَ رَقَبَتَهُ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ وَكَانَ رِدَاءً خَشِنًا فَالْتَفَتَ فَقَالَ لَهُ الْأَعْرَابِيُّ احْمِلْ لِي عَلَى بَعِيرَيَّ هَذَيْنِ فَإِنَّكَ لَا تَحْمِلُ لِي مِنْ مَالِكَ وَلَا مِنْ مَالِ أَبِيكَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا وَأَسْتَغْفِرُ اللَّهَ لَا وَأَسْتَغْفِرُ اللَّهَ لَا وَأَسْتَغْفِرُ اللَّهَ لَا أَحْمِلُ لَكَ حَتَّى تُقِيدَنِي مِنْ جَبْذَتِكَ الَّتِي جَبَذْتَنِي فَكُلُّ ذَلِكَ يَقُولُ لَهُ الْأَعْرَابِيُّ وَاللَّهِ لَا أُقِيدُكَهَا فَذَكَرَ الْحَدِيثَ قَالَ ثُمَّ دَعَا رَجُلًا فَقَالَ لَهُ احْمِلْ لَهُ عَلَى بَعِيرَيْهِ هَذَيْنِ عَلَى بَعِيرٍ شَعِيرًا وَعَلَى الْآخَرِ تَمْرًا ثُمَّ الْتَفَتَ إِلَيْنَا فَقَالَ انْصَرِفُوا عَلَى بَرَكَةِ اللَّهِ تَعَالَى
Bizga [Horun ibn Abdulloh] aytdi, bizga [Abu Amir] aytdi, bizga [Muhammad ibn Hilol] aytdi, u [otasi] aytganini eshitganini aytdi, dedi u; [Abu Hurayra] rivoyat qildi, u dedi: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam biz bilan hadis o'qiyotganlarida o'tirdilar, u o'rnidan turganda biz ham o'rnidan turdik. Uni xotinlaridan birining uyiga kirganini ko'rmagunimizcha. Keyin u bizga boshqa kuni hadisni o'qib berdi. Keyin u o'rnidan turganda biz o'rnidan turdik, keyin uning yonidan o'tib ketgan badaviy arabga qaradik. Badaviy ro'molini bo'yni qizarguncha tortdi." [Abu Hurayra] aytdi: "Payg'ambarning ro'moli qo'pol matodan qilingan edi, keyin orqasiga qaradi. Badaviy dedi: "Ikki tuyam uchun oziq-ovqat bering. Aslida siz menga o'z molingizdan ham, otangizning molidan ham oziq-ovqat bera olmaysiz." Keyin Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam dedilar: "Yo'q. Va men Allohdan kechirim so'rayman, yo'q. Va men Allohdan kechirim so'rayman, yo'q. Va men Allohdan kechirim so'rayman. Menga bo'lgan jozibangiz tufayli menga qisha huquqini bermaguningizcha, men sizga bermayman." Shundan so'ng, badaviy arab: "Allohga qasamki, men sizga buning uchun qisha huquqini bermayman", dedi. Keyin roviy hadisni to'liq eslatib o'tdi. Abu Hurayra shunday dedi: "Shunda Rasululloh bir kishini chaqirib, unga: "Unga bu ikki tuyaga oziq-ovqat bering, bir tuyaga bug'doy va ikkinchi tuyaga xurmo bering", dedilar. Shundan so'ng u bizga qarab: "Alloh Taoloning ne'matlari bilan boringlar", dedi.
Imom Abu Dovud : 4146
حَدَّثَنَا النُّفَيْلِيُّ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا قَابُوسُ بْنُ أَبِي ظَبْيَانَ أَنَّ أَبَاهُ حَدَّثَهُ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍأَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الْهَدْيَ الصَّالِحَ وَالسَّمْتَ الصَّالِحَ وَالِاقْتِصَادَ جُزْءٌ مِنْ خَمْسَةٍ وَعِشْرِينَ جُزْءًا مِنْ النُّبُوَّةِ
Bizga [An Nufailiy] aytdi, bizga [Zuhayr] aytdi, bizga [Qabus ibn Abu Jabyan]ga [otasi] unga aytganini aytdi, dedi u; bizga [Abdulloh ibn Abbos]ga Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamning: "Dinda yaxshi hidoyat, yaxshi farmonlar va soddalik payg'ambarlikning yigirma beshta belgisidan biridir", deganlarini aytdi.
Imom Abu Dovud : 4147
حَدَّثَنَا ابْنُ السَّرْحِ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ سَعِيدٍ يَعْنِي ابْنَ أَبِي أَيُّوبَ عَنْ أَبِي مَرْحُومٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ مُعَاذٍ عَنْ أَبِيهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ كَظَمَ غَيْظًا وَهُوَ قَادِرٌ عَلَى أَنْ يُنْفِذَهُ دَعَاهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ عَلَى رُءُوسِ الْخَلَائِقِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ حَتَّى يُخَيِّرَهُ اللَّهُ مِنْ الْحُورِ الْعِينِ مَا شَاءَقَالَ أَبُو دَاوُد اسْمُ أَبِي مَرْحُومٍ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَيْمُونٍ حَدَّثَنَا عُقْبَةُ بْنُ مُكْرَمٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ يَعْنِي ابْنَ مَهْدِيٍّ عَنْ بِشْرٍ يَعْنِي ابْنَ مَنْصُورٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَجْلَانَ عَنْ سُوَيْدِ بْنِ وَهْبٍ عَنْ رَجُلٍ مِنْ أَبْنَاءِ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ قَالَ مَلَأَهُ اللَّهُ أَمْنًا وَإِيمَانًا لَمْ يَذْكُرْ قِصَّةَ دَعَاهُ اللَّهُ زَادَ وَمَنْ تَرَكَ لُبْسَ ثَوْبِ جَمَالٍ وَهُوَ يَقْدِرُ عَلَيْهِ قَالَ بِشْرٌ أَحْسِبُهُ قَالَ تَوَاضُعًا كَسَاهُ اللَّهُ حُلَّةَ الْكَرَامَةِ وَمَنْ زَوَّجَ لِلَّهِ تَعَالَى تَوَّجَهُ اللَّهُ تَاجَ الْمُلْكِ
Bizga [Ibn As Sarh] aytganlari aytilgan, bizga [Ibn Vahb] aytganlari aytilgan, [Said]dan - ya'ni Said ibn Abu Ayyubdan - [Abu Marhum]dan [Sahl ibn Muaz]dan [otasidan] Rasululloh sollallohu alayhi vasallam aytganlari aytilgan: "Kimki g'azabini ifoda eta olsa ham, uni tiysa, qiyomat kuni Alloh uni odamlar orasida chaqiradi, toki Alloh unga xohlagan farishtasini tanlashni aytmaguncha". Abu Dovud aytganlaridek: "Abu Marhumning ismi Abdurrahmon ibn Maymun". Bizga [Uqba ibn Mukram] aytdi, bizga ['Abdurrahmon] - ya'ni Abdurrahmon ibn Mahdi - [Bisyr] - ya'ni Bisyr ibn Mansur - [Muhammad ibn Ajlon] dan [Suvayd ibn Vahb] dan Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamning sahobalarining o'g'illaridan biridan, [otasidan] u aytdi: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Alloh xavfsizlik va iymonni ro'yobga chiqaradi - lekin u oldingi hadisda bu voqeani tilga olmagan - keyin Alloh uni chaqiradi", deb qo'shimcha qildi rivoyatchi, "qodir bo'lsa ham, chiroyli kiyim kiyishni tashlagan odam" - [Bisyr] aytdi;
Imom Abu Dovud : 4148
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ عَنْ الْحَارِثِ بْنِ سُوَيْدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا تَعُدُّونَ الصُّرَعَةَ فِيكُمْ قَالُوا الَّذِي لَا يَصْرَعُهُ الرِّجَالُ قَالَ لَا وَلَكِنَّهُ الَّذِي يَمْلِكُ نَفْسَهُ عِنْدَ الْغَضَبِ
Bizga [Abu Bakr ibn Abu Shayba] aytdi, bizga [Abu Mu'oviya] aytdi, u [Al-A'masiy] aytdi, u [Ibrohim at-Taymiy] aytdi, u [Al-Horis ibn Suvayd] aytdi, u aytdi: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Sizningcha, eng kuchli kim?" dedilar. Sahobalar: "Bu kurashda yengilmas odam", deb javob berishdi. U aytdi: "Yo'q, kuchli odam - bu g'azablanganida o'zini tuta oladigan odam".
Imom Abu Dovud : 4149
حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ عَبْدِ الْحَمِيدِ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَاسْتَبَّ رَجُلَانِ عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَغَضِبَ أَحَدُهُمَا غَضَبًا شَدِيدًا حَتَّى خُيِّلَ إِلَيَّ أَنَّ أَنْفَهُ يَتَمَزَّعُ مِنْ شِدَّةِ غَضَبِهِ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنِّي لَأَعْلَمُ كَلِمَةً لَوْ قَالَهَا لَذَهَبَ عَنْهُ مَا يَجِدُهُ مِنْ الْغَضَبِ فَقَالَ مَا هِيَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ يَقُولُ اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ قَالَ فَجَعَلَ مُعَاذٌ يَأْمُرُهُ فَأَبَى وَمَحِكَ وَجَعَلَ يَزْدَادُ غَضَبًا
Bizga [Yusuf ibn Muso] aytdi, bizga [Jarir ibn Abdul Hamid] aytdi, u [Abdul Malik ibn Umayr] aytdi, u ['Abdurrahmon ibn Abu Laylo] aytdi, u [Muaz ibn Jabal] aytdi: "Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamning yonida ikki kishi bir-birlarini tanqid qilishardi, ulardan biri shunchalik g'azablangan ediki, men uning burni g'azabning kuchayishidan singan deb o'yladim. Keyin Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam dedilar: "Albatta, men bir jumlani bilamanki, agar kimdir uni o'qisa, uning g'azabi yo'qoladi". Keyin kimdir: "Ey Rasululloh, bu nima?" deb so'radi, uning g'azabi".
Imom Abu Dovud : 4150
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ صُرَدٍ قَالَاسْتَبَّ رَجُلَانِ عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَعَلَ أَحَدُهُمَا تَحْمَرُّ عَيْنَاهُ وَتَنْتَفِخُ أَوْدَاجُهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنِّي لَأَعْرِفُ كَلِمَةً لَوْ قَالَهَا هَذَا لَذَهَبَ عَنْهُ الَّذِي يَجِدُ أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ فَقَالَ الرَّجُلُ هَلْ تَرَى بِي مِنْ جُنُونٍ
Bizga [Abu Bakr ibn Abu Shayba] aytganlari haqida xabar berilgan. Bizga [Abu Mu'oviya] aytganlari haqida xabar berilgan. [Al-A'masi] aytganlari haqida [Adi ibn Sobit] aytganlari haqida [Sulaymon ibn Shurd] aytganlari haqida u shunday degan: "Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamning yonida ikki kishi bir-birlarini tanqid qilishardi, ulardan birining ko'zlari qizargan va bo'ynidagi tomirlar qisilib qolgandek edi. Keyin Rasululloh sollallohu alayhi vasallam dedilar: "Rostdan ham, men bir jumlani bilamanki, agar kimdir uni o'qisa, ularning his qilganlari (g'azabi) yo'qoladi. Ya'ni, A'UDZU BILLAHI MINAS SYAYTANIR ROJIMIYI (Men la'natlangan shaytondan Allohdan panoh so'rayman)". Keyin g'azablangan kishi: "Meni aqldan ozgan odamdek ko'ryapsanmi?" dedi.
Imom Abu Dovud : 4151
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ أَبِي هِنْدٍ عَنْ أَبِي حَرْبِ بْنِ أَبِي الْأَسْوَدِ عَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَنَا إِذَا غَضِبَ أَحَدُكُمْ وَهُوَ قَائِمٌ فَلْيَجْلِسْ فَإِنْ ذَهَبَ عَنْهُ الْغَضَبُ وَإِلَّا فَلْيَضْطَجِعْحَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ بَقِيَّةَ عَنْ خَالِدٍ عَنْ دَاوُدَ عَنْ بَكْرٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَ أَبَا ذَرٍّ بِهَذَا الْحَدِيثِ قَالَ أَبُو دَاوُد وَهَذَا أَصَحُّ الْحَدِيثَيْنِ
Bizga [Ahmad ibn Hanbal] aytganlari aytilgan, bizga [Abu Mu'aviya] aytganlari aytilgan, bizga [Dovud ibn Abu Hind] aytganlari aytilgan, [Abu Harb ibn Abul Asvad] aytganlari aytilgan, [Abu Zarr] aytganlari aytilgan, u aytganlari aytilgan, u: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam bizga: "Agar sizlardan biringiz g'azablansa va tik tursa, o'tirsin. Agar uning g'azabi yo'qolsa (u holda bu istalgan narsa), aks holda yotib olsin", dedilar. Bizga [Vahb ibn Baqiyya] aytganlari aytilgan, [Xolid] aytganlari aytilgan, [Dovud] aytganlari aytilgan, [Bakr] aytganlaridek, Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam Abu Zarrni ushbu hadisning xabari bilan yuborganlar. Abu Dovud aytganlaridek: "Bu hadis mavjud ikkita hadisning eng ishonchlisidir".
Imom Abu Dovud : 4152
حَدَّثَنَا بَكْرُ بْنُ خَلَفٍ وَالْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْمَعْنَى قَالَا حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا أَبُو وَائِلٍ الْقَاصُّ قَالَ دَخَلْنَا عَلَى عُرْوَةَ بْنِ مُحَمَّدٍ السَّعْدِيِّ فَكَلَّمَهُ رَجُلٌ فَأَغْضَبَهُ فَقَامَ فَتَوَضَّأَ ثُمَّ رَجَعَ وَقَدْ تَوَضَّأَ فَقَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ جَدِّي عَطِيَّةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الْغَضَبَ مِنْ الشَّيْطَانِ وَإِنَّ الشَّيْطَانَ خُلِقَ مِنْ النَّارِ وَإِنَّمَا تُطْفَأُ النَّارُ بِالْمَاءِ فَإِذَا غَضِبَ أَحَدُكُمْ فَلْيَتَوَضَّأْ
Bizga [Bakr ibn Xalaf] va [Hasan ibn Ali] ga ma'nosini aytib berdi, ikkalasi ham shunday dedilar; bizga [Ibrohim ibn Xolid] aytdi, bizga [Abu Voil al-Qosh] aytdi, u aytdi: "Biz [Urva ibn Muhammad As-Sa'diy] ni ko'rgani kirdik, keyin bir kishi u bilan gaplashib, uni g'azablantirdi. Keyin u tahorat olib o'rnidan turdi va tahoratli holda qaytib keldi". Shundan so'ng u dedi: "[Otam] menga bobom [Atiya] dan aytib berdi. U aytdiki, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam bir marta: "Albatta, g'azab shaytondan va shayton olovdan yaratilgan, olov esa suv bilan o'ladi, shuning uchun agar sizlardan biringiz g'azablansa, tahorat oling", dedi.
Imom Abu Dovud : 4153
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ عَنْ مَالِكٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَنَّهَا قَالَتْمَا خُيِّرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي أَمْرَيْنِ إِلَّا اخْتَارَ أَيْسَرَهُمَا مَا لَمْ يَكُنْ إِثْمًا فَإِنْ كَانَ إِثْمًا كَانَ أَبْعَدَ النَّاسِ مِنْهُ وَمَا انْتَقَمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِنَفْسِهِ إِلَّا أَنْ تُنْتَهَكَ حُرْمَةُ اللَّهِ تَعَالَى فَيَنْتَقِمُ لِلَّهِ بِهَا
Bizga [Abdulloh ibn Maslama]dan [Molik]dan [Ibn Shihob]dan [Urva ibn Az Zubayr]dan [Oisha roziyallohu anho] rivoyat qilishlaricha, u shunday degan: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga gunoh bo'lmasa, eng osonini tanlamaguncha ikkita tanlov berilmagan. Agar bu gunohning bir qismi bo'lsa, demak, u odamlar orasida gunohdan eng ko'p qochgan inson bo'lgan. Va Rasululloh sollallohu alayhi vasallam hech qachon o'ziga nisbatan g'azablanmasdi, agar bu Allohning sha'niga tajovuz qilish bilan bog'liq bo'lmasa, u Alloh uchun g'azablangan".
Imom Abu Dovud : 4154
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْمَا ضَرَبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَادِمًا وَلَا امْرَأَةً قَطُّ
Bizga [Musaddad] aytganini, bizga [Yazid ibn Zuray] aytganini, bizga [Ma'mar] aytganini, [Az-Zuhriy] aytganini, [Urva] aytganini, [Oisha] aytganini u: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam hech qachon qul yoki ayolni urmaganlar", dedi.
Imom Abu Dovud : 4155
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الطُّفَاوِيُّ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ الزُّبَيْرِفِي قَوْلِهِ{ خُذْ الْعَفْوَ }قَالَ أُمِرَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يَأْخُذَ الْعَفْوَ مِنْ أَخْلَاقِ النَّاسِ
Bizga [Yaqub ibn Ibrohim] aytdi, bizga [Muhammad ibn Abdurrahmon As-Tufaviy]dan [Hisyam ibn Urvah]dan [otasidan] [Abdulloh]dan — yaʼni Abdulloh ibn Az-Zubayrdan — Allohning “(va kechiring)” kalomi haqida — Aʼrof: 177-oyatida shunday dedi: “Paygʻambar sollallohu alayhi vasallamga har doim turli axloqli odamlarni kechirishga buyurilgan edi”.
Imom Abu Dovud : 4156
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْحَمِيدِ يَعْنِي الْحِمَّانِيَّ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ مُسْلِمٍ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا بَلَغَهُ عَنْ الرَّجُلِ الشَّيْءُ لَمْ يَقُلْ مَا بَالُ فُلَانٍ يَقُولُ وَلَكِنْ يَقُولُ مَا بَالُ أَقْوَامٍ يَقُولُونَ كَذَا وَكَذَا
Bizga [Usmon ibn Abu Shayba] aytdi, bizga [Abdul Hamid] aytdi - ya'ni Abdul Hamid Al Himoniy - aytdi, bizga [Al A'masi] aytdi, [Muslim] aytdi, [Masruq] aytdi, ['Aisiya roziyallohu anho] aytdi, u dedi: "Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamga kimdir biror narsa aytgani haqidagi xabar yetib kelganida, u hech qachon: "Nima uchun Fulan bunday dedi?" deb aytmagan, balki: "Nima uchun odamlar bunday va bunday deyishni yoqtirishadi?" dedi.
Imom Abu Dovud : 4157
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ مَيْسَرَةَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا سَلْمٌ الْعَلَوِيُّ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَجُلًا دَخَلَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَلَيْهِ أَثَرُ صُفْرَةٍ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَلَّمَا يُوَاجِهُ رَجُلًا فِي وَجْهِهِ بِشَيْءٍ يَكْرَهُهُ فَلَمَّا خَرَجَ قَالَ لَوْ أَمَرْتُمْ هَذَا أَنْ يَغْسِلَ ذَا عَنْهُقَالَ أَبُو دَاوُد سَلْمٌ لَيْسَ هُوَ عَلَوِيًّا كَانَ يُبْصِرُ فِي النُّجُومِ وَشَهِدَ عِنْدَ عَدِيِّ بْنِ أَرْطَاةَ عَلَى رُؤْيَةِ الْهِلَالِ فَلَمْ يُجِزْ شَهَادَتَهُ
Bizga [Ubaydulloh ibn Umar ibn Maysara] aytganlari aytilgan, bizga [Hammad ibn Zayd] aytganlari aytilgan, bizga [Salm al-Alaviy] aytganlari aytilgan, [Anas] aytganlaridek: "Bir kishi Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning oldiga keldi, uning ustida sariq dog'lar (za'faron) bor edi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam uchun u yoqtirmagan narsa tufayli noxush ifoda bilan odamni kutib olish kamdan-kam uchraydigan holat edi. U kishi ketgach: "Agar siz unga bu odamdan rangni tozalashni buyursangiz", dedi. Abu Dovud aytganlaridek: "Salm alaviy emas (Ali roziyallohu anhuning avlodi), lekin u yulduzlarni ko'rishni yaxshi ko'radigan odam. U bir marta Adiy ibn Artahning tarafida Hilolni ko'rganiga guvohlik bergan, ammo Adiy ibn Artah uning guvohligiga e'tibor bermagan".
Imom Abu Dovud : 4158
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو أَحْمَدَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الْحَجَّاجِ بْنِ فُرَافِصَةَ عَنْ رَجُلٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُتَوَكِّلِ الْعَسْقَلَانِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا بِشْرُ بْنُ رَافِعٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَرَفَعَاهُ جَمِيعًا قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمُؤْمِنُ غِرٌّ كَرِيمٌ وَالْفَاجِرُ خِبٌّ لَئِيمٌ
Bizga [Nashr ibn Ali] dan rivoyat qildi, dedi u; menga [Abu Ahmad] dan rivoyat qildi, bizga [Sufyan] dan [Al-Hajjoj ibn Furafishah] dan [bir kishi] dan [Abu Salama] dan [Abu Hurayra]. (boshqacha tarzda zikr qilingan) Bizga [Muhammad Ibnul Mutavakkil Al-Asqaloniy] dan rivoyat qildi, bizga [Abdurrazoq] dan rivoyat qildi, bizga [Bisyr ibn Rofi] dan [Yahyo ibn Abu Katsir] dan [Abu Salama] dan [Abu Hurayra] dan ikkalasi ham bu hadisni tafsir qilishgan, u shunday dedi: "Rosululloh sollallohu alayhi vasallam: "Mo'min yaxshi va saxovatli (baxil emas), fajir esa yomon va baxildir", dedilar."
Imom Abu Dovud : 4159
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ ابْنِ الْمُنْكَدِرِ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْاسْتَأْذَنَ رَجُلٌ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ بِئْسَ ابْنُ الْعَشِيرَةِ أَوْ بِئْسَ رَجُلُ الْعَشِيرَةِ ثُمَّ قَالَ ائْذَنُوا لَهُ فَلَمَّا دَخَلَ أَلَانَ لَهُ الْقَوْلَ فَقَالَتْ عَائِشَةُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلَنْتَ لَهُ الْقَوْلَ وَقَدْ قُلْتَ لَهُ مَا قُلْتَ قَالَ إِنَّ شَرَّ النَّاسِ عِنْدَ اللَّهِ مَنْزِلَةً يَوْمَ الْقِيَامَةِ مَنْ وَدَعَهُ أَوْ تَرَكَهُ النَّاسُ لِاتِّقَاءِ فُحْشِهِ
Bizga [Musaddad] aytdi, bizga [Sufyan] aytdi, bizga [Ibnul Munkadir] aytdi, [urva] aytdi, bizga [Oisha] aytdi, u aytdi: "Bir kishi Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamdan ruxsat so'radi, keyin u: "U o'z qavmida xunuk odam", dedi yoki: "U o'z qavmida xunuk odam", dedi. Shundan so'ng u: "Kirishiga ruxsat bering", dedi. U kishi ichkariga kirgach, u odamga yumshoq so'zlarni aytdi. Oisha so'radi: "Ey Allohning Rasuli, nega unga yumshoq so'zlarni aytding, garchi u odam haqida aytgan bo'lsang ham?" U javob berdi: "Qiyomat kuni Allohning nazdida eng yomon inson odamlar tomonidan yomon ishlaridan qochishni istagani uchun tashlab ketilgan odamdir".
Imom Abu Dovud : 4160
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْروٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَاأَنَّ رَجُلًا اسْتَأْذَنَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِئْسَ أَخُو الْعَشِيرَةِ فَلَمَّا دَخَلَ انْبَسَطَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَلَّمَهُ فَلَمَّا خَرَجَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَمَّا اسْتَأْذَنَ قُلْتَ بِئْسَ أَخُو الْعَشِيرَةِ فَلَمَّا دَخَلَ انْبَسَطْتَ إِلَيْهِ فَقَالَ يَا عَائِشَةُ إِنَّ اللَّهَ لَا يُحِبُّ الْفَاحِشَ الْمُتَفَحِّشَحَدَّثَنَا عَبَّاسٌ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا أَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ عَائِشَةَ فِي هَذِهِ الْقِصَّةِ قَالَتْ فَقَالَ تَعْنِي النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا عَائِشَةُ إِنَّ مِنْ شِرَارِ النَّاسِ الَّذِينَ يُكْرَمُونَ اتِّقَاءَ أَلْسِنَتِهِمْ
[Muso ibn Ismoil] bizga rivoyat qildi, [Hammad] bizga [Muhammad ibn Amrdan] [Abu Salamadan] [Oisha roziyallohu anho] rivoyat qildi: "Bir kishi Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamdan ruxsat so'radi, shunda Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam: "U qavmi ichidagi eng yomon birodarlari", dedilar. Shunday qilib, u kishi ichkariga kirganda, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam u bilan gaplashdi va xushchaqchaq chehra ko'rsatdi. U kishi chiqib ketgach, men: "Ey Allohning Rasuli, nega unga kirishga ruxsat berdingiz, bundan oldin siz: "U qavmi ichidagi eng yomon birodarlari", deb aytgan edingiz?" deb so'radim. U kirganida yuzingiz xursand edimi?” Keyin u javob berdi: “Ey Oisha, Alloh yomon gapiradigan va qo'pol odamlarni yoqtirmaydi”. Bu voqea haqida bizga [Abbos al-Anbariy] aytdi, bizga [Asvad ibn Amir] aytdi, bizga [Sharik] aytdi, bizga [Al-A'masiy] aytdi, bizga [Mujohid] aytdi, bizga [Oisha] aytdi, u aytdi: “Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam dedilar: “Ey Oisha, haqiqatan ham odamlarning eng yomoni ularga yomon so'zlaridan saqlanishlari uchun ulug'vorlik berilganlardir”.