Imom Abu Dovud : 4101
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى بْنُ حَمَّادٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَأَحْمَدُ بْنُ سَعِيدٍ الرِّبَاطِيُّ قَالُوا حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ قَالَ أَحْمَدُ كَتَبْنَاهُ مِنْ نُسْخَتِهِ وَهَذَا لَفْظُهُ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ سَمِعْتُ مُحَمَّدَ بْنَ إِسْحَقَ يُحَدِّثُ عَنْ يَعْقُوبَ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ جُبَيْرِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ قَالَأَتَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْرَابِيٌّ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ جُهِدَتْ الْأَنْفُسُ وَضَاعَتْ الْعِيَالُ وَنُهِكَتْ الْأَمْوَالُ وَهَلَكَتْ الْأَنْعَامُ فَاسْتَسْقِ اللَّهَ لَنَا فَإِنَّا نَسْتَشْفِعُ بِكَ عَلَى اللَّهِ وَنَسْتَشْفِعُ بِاللَّهِ عَلَيْكَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَيْحَكَ أَتَدْرِي مَا تَقُولُ وَسَبَّحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَمَا زَالَ يُسَبِّحُ حَتَّى عُرِفَ ذَلِكَ فِي وُجُوهِ أَصْحَابِهِ ثُمَّ قَالَ وَيْحَكَ إِنَّهُ لَا يُسْتَشْفَعُ بِاللَّهِ عَلَى أَحَدٍ مِنْ خَلْقِهِ شَأْنُ اللَّهِ أَعْظَمُ مِنْ ذَلِكَ وَيْحَكَ أَتَدْرِي مَا اللَّهُ إِنَّ عَرْشَهُ عَلَى سَمَاوَاتِهِ لَهَكَذَا وَقَالَ بِأَصَابِعِهِ مِثْلَ الْقُبَّةِ عَلَيْهِ وَإِنَّهُ لَيَئِطُّ بِهِ أَطِيطَ الرَّحْلِ بِالرَّاكِبِ قَالَ ابْنُ بَشَّارٍ فِي حَدِيثِهِ إِنَّ اللَّهَ فَوْقَ عَرْشِهِ وَعَرْشُهُ فَوْقَ سَمَاوَاتِهِ وَسَاقَ الْحَدِيثَو قَالَ عَبْدُ الْأَعْلَى وَابْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ عَنْ يَعْقُوبَ بْنِ عُتْبَةَ وَجُبَيْرِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ وَالْحَدِيثُ بِإِسْنَادِ أَحْمَدَ بْنِ سَعِيدٍ هُوَ الصَّحِيحُ وَافَقَهُ عَلَيْهِ جَمَاعَةٌ مِنْهُمْ يَحْيَى بْنُ مَعِينٍ وَعَلِيُّ بْنُ الْمَدِينِيِّ وَرَوَاهُ جَمَاعَةٌ عَنْ ابْنِ إِسْحَقَ كَمَا قَالَ أَحْمَدُ أَيْضًا وَكَانَ سَمَاعُ عَبْدِ الْأَعْلَى وَابْنِ الْمُثَنَّى وَابْنِ بَشَّارٍ مِنْ نُسْخَةٍ وَاحِدَةٍ فِيمَا بَلَغَنِي
Bizga [Abdul A'lo bin Hammad], [Muhammad Ibnul Mutsanna], [Muhammad bin Bassiyar] va [Ahmad bin Sa'id Ar Ribatiy]ga aytilgan; ular bizga [Vahb bin Jarir] aytib bergan - Ahmad aytgan: "Biz uni uning daftaridan yozdik va bu lafadz", - dedi u; bizga [otamga] aytib bergan u dedi: "Men [Muhammad bin Ishoq] dan [Yaqub bin Utba] dan [Jubair bin Muhammad bin Jubair bin Mut'im] dan [otasidan] [bobosidan] rivoyat qilganini eshitdim, u aytdi: "Bir badaviy arab Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning oldilariga kelib: "Ey Rasululloh, ruhlar og'irlashdi, oilalar zaiflashdi, mol-mulk kamaydi va chorva mollari nobud bo'ldi. Shuning uchun Allohdan biz uchun yomg'ir so'rang, biz siz orqali Allohga va Alloh orqali sizga shafoat so'raymiz", dedilar. Keyin Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Voy bo'lsin! "Nima deganingizni bilmaysizmi?" Keyin Rasululloh sollallohu alayhi vasallam Allohga hamd aytdilar va (nafratini) sahobalarining yuzlaridan ko'rinib turguncha hamd aytishda davom etdilar. Keyin yana dedilar: "Voy senga! Aslida, Alloh hech bir bandasi uchun vositachi bo'lmasligi kerak, Alloh shunchaki vositachi bo'lishdan ulug'roq. Voy senga! Alloh qanday ekanligini bilmaysizmi?" Darhaqiqat, Uning Arshi barcha osmonlari ustidadir - keyin u qo'li bilan ishora qilib: "Gumbaz kabi, Arsh esa Allohga xuddi ot o'z og'irligi tufayli chavandoziga baqirganidek xitob qiladi va chaqiradi" dedi. Ibn Bashyar o'z hadisida: "Albatta, Alloh Arsh ustidadir va Uning Arshi barcha osmonlari ustidadir... keyin hadis to'liq zikr qilindi" deb eslatib o'tdi. [Abdul A'lo], [Ibn al Mutsanna] va [Ibn Bashyar] [Yaqub bin Utbadan] zikr qilingan. Va [Jubair bin Muhammad bin Jubair] [otasidan], [bobosidan]. Va bu hadis Ahmad bin Sa'idning sanadi bilan rivoyat qilingan va bu yanada ishonchliroq. Bu [Yahyo bin Ma'in] va [Ali Ibn al Madiniy] kabi bir guruh olimlar tomonidan kelishib olingan. Bir guruh olimlar ham buni Ibn Ishoqdan rivoyat qilishgan, bu Ahmadning bayonotiga ko'ra. Va menga yetib kelgan xabarlarga ko'ra, Abdul A'lo, Ibnul Mutsanna va Ibn Bashyarning rivoyati xuddi shu kitob."
Imom Abu Dovud : 4102
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَفْصِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ طَهْمَانَ عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أُذِنَ لِي أَنْ أُحَدِّثَ عَنْ مَلَكٍ مِنْ مَلَائِكَةِ اللَّهِ مِنْ حَمَلَةِ الْعَرْشِ إِنَّ مَا بَيْنَ شَحْمَةِ أُذُنِهِ إِلَى عَاتِقِهِ مَسِيرَةُ سَبْعِ مِائَةِ عَامٍ
Bizga [Ahmad ibn Hafsh ibn Abdulloh] aytdi; menga [otam] aytdi; menga [Ibrohim ibn Tahman] aytdi, [Muso ibn Uqba] aytdi, [Muhammad ibnul Munkadir] aytdi, [Jobir ibn Abdulloh] aytdi, Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam aytdilar: "Menga Allohning farishtalaridan biri bo'lgan va Arshni ko'tarishga mas'ul bo'lgan farishta haqida gapirishga ruxsat berildi. Darhaqiqat, uning qulog'ining uchi bilan yelkasi orasidagi masofa yetti yuz yillik yo'ldir".
Imom Abu Dovud : 4103
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ نَصْرٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ يُونُسَ النَّسَائِيُّ الْمَعْنَى قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ الْمُقْرِئُ حَدَّثَنَا حَرْمَلَةُ يَعْنِي ابْنَ عِمْرَانَ حَدَّثَنِي أَبُو يُونُسَ سُلَيْمُ بْنُ جُبَيْرٍ مَوْلَى أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَسَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقْرَأُ هَذِهِ الْآيَةَ{ إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تُؤَدُّوا الْأَمَانَاتِ إِلَى أَهْلِهَا إِلَى قَوْلِهِ تَعَالَى سَمِيعًا بَصِيرًا }قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَضَعُ إِبْهَامَهُ عَلَى أُذُنِهِ وَالَّتِي تَلِيهَا عَلَى عَيْنِهِ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْرَؤُهَا وَيَضَعُ إِصْبَعَيْهِ قَالَ ابْنُ يُونُسَ قَالَ الْمُقْرِئُ يَعْنِي إِنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ بَصِيرٌ يَعْنِي أَنَّ لِلَّهِ سَمْعًا وَبَصَرًاقَالَ أَبُو دَاوُد وَهَذَا رَدٌّ عَلَى الْجَهْمِيَّةِ
Bizga [Ali ibn Nasr] va [Muhammad ibn Yunus an-Nasoiy] ma'nosini aytib berdi, ikkalasi ham shunday dedilar; bizga [Abdulloh ibn Yazid al-Muqri] aytdi, bizga [Harmala] aytdi - ya'ni Harmala ibn Imron - aytdi, menga [Abu Yunus Sulaym ibn Jubayr] - sobiq qul (Abu Hurayra tomonidan ozod qilingan) - dedi u; Men [Abu Hurayra]ning ushbu oyatni o'qiganini eshitdim: (Albatta, Alloh sizga xabarni olishga haqli bo'lganlarga yetkazishni buyuradi) - Niso: 48-oyat - Uning kalomiga (Albatta, Alloh eshituvchi va ko'ruvchidir). Abu Hurayra shunday dedi: "Men Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning bosh barmoqlarini quloqlariga qo'yganini, keyin esa barmoqlari ko'zlarida bo'lganini ko'rdim". Abu Hurayra davom etdi: "Men Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning ikki barmog'ini qo'yib oyatni o'qiyotganini ko'rdim". Ibn Yunus shunday degan: “Al-Muqriyning ta’kidlashicha, (Albatta, Alloh eshituvchi va ko‘ruvchidir) oyatining ma’nosi Alloh ko‘ruvchi va eshituvchidir”. Abu Dovud shunday degan: “Bu Jahmiya qavmiga raddiya”.
Imom Abu Dovud : 4104
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ وَوَكِيعٌ وَأَبُو أُسَامَةَ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ أَبِي حَازِمٍ عَنْ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَكُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جُلُوسًا فَنَظَرَ إِلَى الْقَمَرِ لَيْلَةَ الْبَدْرِ لَيْلَةَ أَرْبَعَ عَشْرَةَ فَقَالَ إِنَّكُمْ سَتَرَوْنَ رَبَّكُمْ كَمَا تَرَوْنَ هَذَا لَا تُضَامُّونَ فِي رُؤْيَتِهِ فَإِنْ اسْتَطَعْتُمْ أَنْ لَا تُغْلَبُوا عَلَى صَلَاةٍ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ وَقَبْلَ غُرُوبِهَا فَافْعَلُوا ثُمَّ قَرَأَ هَذِهِ الْآيَةَ فَ{ سَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ وَقَبْلَ غُرُوبِهَا }
Bizga [Usmon ibn Abu Shayba] aytdi, bizga [Jarir] va [Vaki] va [Abu Usoma] aytdi, [Ismoil ibn Abu Xolid] aytdi, [Qays ibn Abu Hazim] aytdi, [Jarir ibn Abdulloh] aytdi, u dedi: "Biz Rasululloh sollallohu alayhi vasallam bilan o'tirdik, keyin u to'lin oyni, aynan o'n to'rtinchi kechani ko'rdi. U dedi: "Sizlar Parvardigoringizni bu oyni ko'rganingizdek ko'rasizlar, ko'zingizni to'sib qo'yadigan hech narsa yo'q. Agar quyosh chiqishi va botishidan oldin namoz o'qiy olsangiz, uni ado qilinglar". Keyin u quyosh chiqishidan oldin va botishidan oldin Parvardigoringizga hamd-u sanolar aytdi - 130-
Imom Abu Dovud : 4105
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ سَمِعَهُ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ نَاسٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنَرَى رَبَّنَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَالَ هَلْ تُضَارُّونَ فِي رُؤْيَةِ الشَّمْسِ فِي الظَّهِيرَةِ لَيْسَتْ فِي سَحَابَةٍ قَالُوا لَا قَالَ هَلْ تُضَارُّونَ فِي رُؤْيَةِ الْقَمَرِ لَيْلَةَ الْبَدْرِ لَيْسَ فِي سَحَابَةٍ قَالُوا لَا قَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَا تُضَارُّونَ فِي رُؤْيَتِهِ إِلَّا كَمَا تُضَارُّونَ فِي رُؤْيَةِ أَحَدِهِمَا
Bizga [Ishoq ibn Ismoil] rivoyat qilgan, bizga [Sufyan] rivoyat qilgan, [Suhayl ibn Abu Solih] rivoyat qilgan, u [Abu Hurayra] dan eshitgan, u shunday degan: "Bir kishi Rasulullohdan: "Ey Allohning Rasuli, qiyomat kunida Robbimizni ko'ra olamizmi?" deb so'radi. U: "Peshin vaqtida bulutsiz quyoshni ko'rish sizga qiyinmi?" dedi. Ular: "Yo'q", dedilar. U yana so'radi: "To'lin oyli kechada bulutsiz oyni ko'rish sizga qiyinmi?" Ular: "Yo'q", dedilar. U: "Jonim qo'lida bo'lgan Zotga qasamki, Uni faqat ikkitasidan birini (quyosh yoki oyni) ko'rganingizdek ko'rish sizga qiyin bo'ladi", dedi.
Imom Abu Dovud : 4106
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ ح و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ الْمَعْنَى عَنْ يَعْلَى بْنِ عَطَاءٍ عَنْ وَكِيعٍ قَالَ مُوسَى ابْنِ عُدُسٍ عَنْ أَبِي رَزِينٍ قَالَ مُوسَى الْعُقَيْلِيِّ قَالَ قُلْتُيَا رَسُولَ اللَّهِ أَكُلُّنَا يَرَى رَبَّهُ قَالَ ابْنُ مُعَاذٍ مُخْلِيًا بِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَمَا آيَةُ ذَلِكَ فِي خَلْقِهِ قَالَ يَا أَبَا رَزِينٍ أَلَيْسَ كُلُّكُمْ يَرَى الْقَمَرَ قَالَ ابْنُ مُعَاذٍ لَيْلَةَ الْبَدْرِ مُخْلِيًا بِهِ ثُمَّ اتَّفَقَا قُلْتُ بَلَى قَالَ فَاللَّهُ أَعْظَمُ قَالَ ابْنُ مُعَاذٍ قَالَ فَإِنَّمَا هُوَ خَلْقٌ مِنْ خَلْقِ اللَّهِ فَاللَّهُ أَجَلُّ وَأَعْظَمُ
Bizga [Muso ibn Ismoil] aytdi, bizga [Hammad] aytdi. (boshqacha aytilgan) Bizga [Ubaydulloh ibn Muaz] aytdi, bizga aytdi [Otam] aytdi, bizga [Syu'ba] ma'nosida, [Ya'la ibn Atho] dan [Vaki'] dan. [Muso] ibn Udus buni [Abu Rozin] dan rivoyat qilgan. Muso al-Uqayliy shunday dedi: "Men: "Ey Allohning Rasuli, har birimiz o'z Rabbimizni ko'ra olamizmi?" deb so'radim - Ibn Muaz (o'z tarixida) zikr qilgan - "Qiyomat kunida hech qanday to'siqsizmi?" Unda Uning yaratilishida qanday alomatlar bor?" U javob berdi: "Ey Abu Rozin, har biringiz oyni ko'ra olmaysizmi?" - Ibn Muaz (o'z rivoyatida) - "to'lin oyli kechada hech qanday to'siqsiz?" - deb ta'kidladi. - Keyin ikkalasi ham lafadz haqida kelishib oldilar. Men: "Albatta", deb javob berdim. U dedi: "Unda Alloh (bundan ham) buyukdir." - Ibn Muaz (o'z rivoyatida): "U aytdi: "(Oy) Uning ko'plab maxluqlari orasida shunchaki bir maxluqdir va Alloh bundan ham buyukdir."
Imom Abu Dovud : 4107
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ أَنَّ أَبَا أُسَامَةَ أَخْبَرَهُمْ عَنْ عُمَرَ بْنِ حَمْزَةَ قَالَ قَالَ سَالِمٌ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَطْوِي اللَّهُ السَّمَاوَاتِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ ثُمَّ يَأْخُذُهُنَّ بِيَدِهِ الْيُمْنَى ثُمَّ يَقُولُ أَنَا الْمَلِكُ أَيْنَ الْجَبَّارُونَ أَيْنَ الْمُتَكَبِّرُونَ ثُمَّ يَطْوِي الْأَرَضِينَ ثُمَّ يَأْخُذُهُنَّ قَالَ ابْنُ الْعَلَاءِ بِيَدِهِ الْأُخْرَى ثُمَّ يَقُولُ أَنَا الْمَلِكُ أَيْنَ الْجَبَّارُونَ أَيْنَ الْمُتَكَبِّرُونَ
Bizga [Usmon ibn Abu Shayba] va [Muhammad Ibnul Alo]ga [Abu Usoma] ularga [Umar ibn Hamza]dan xabar berganini aytdi; u aytdi; [Salim] aytdi; menga [Abdulloh ibn Umar] xabar berganida u shunday dedi: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Qiyomat kuni Alloh barcha osmonlarni o'rab, keyin ularni o'ng qo'li bilan ushlab turadi, shundan so'ng Alloh: "Men podshohman! Zolim odamlar qani, takabbur odamlar qani!" deydi. Keyin Alloh butun yerni o'rab, uni ushlab oldi. Ibnul Alo: "Boshqa qo'li bilan", dedi. Shundan so'ng u aytdi: "Men podshohman! O'zboshimchalik qiladigan odamlar qani, takabbur odamlar qani!"
Imom Abu Dovud : 4108
حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ عَنْ مَالِكٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَعَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الْأَغَرِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَنْزِلُ رَبُّنَا كُلَّ لَيْلَةٍ إِلَى سَمَاءِ الدُّنْيَا حَتَّى يَبْقَى ثُلُثُ اللَّيْلِ الْآخِرُ فَيَقُولُ مَنْ يَدْعُونِي فَأَسْتَجِيبَ لَهُ مَنْ يَسْأَلُنِي فَأُعْطِيَهُ مَنْ يَسْتَغْفِرُنِي فَأَغْفِرَ لَهُ
Bizga [Al-Qa'nabiy]dan [Molik]dan [Ibn Shihob]dan [Abu Salama bin Abdurrahmon]dan [Abu Abdulloh Al Ag'ar]dan [Abu Hurayra]dan Payg'ambarimiz sollallohu alayhi vasallamning shunday deganlari rivoyat qilingan: "Har kecha Robbimiz kechaning oxirgi uchdan bir qismida dunyo osmoniga tushadi. Keyin U zot: "Kim Menga duo qilsa, Men uni ijobat qilaman, kim Mendan so'rasa, Men beraman va kim Mendan mag'firat so'rasa, Men uni kechiraman", dedilar.
Imom Abu Dovud : 4109
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ أَخْبَرَنَا إِسْرَائِيلُ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ سَالِمٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَعْرِضُ نَفْسَهُ عَلَى النَّاسِ فِي الْمَوْقِفِ فَقَالَ أَلَا رَجُلٌ يَحْمِلُنِي إِلَى قَوْمِهِ فَإِنَّ قُرَيْشًا قَدْ مَنَعُونِي أَنْ أُبَلِّغَ كَلَامَ رَبِّي
Bizga [Muhammad ibn Kasir] aytdi, bizga [Isroil] aytdi, bizga [Usmon ibnul Mug'iyra] aytdi, bizga [Salim] aytdi, bizga [Jobir ibn Abdulloh] aytdi: "Bir safar Rasululloh sollallohu alayhi vasallam odamlarga o'zini taklif qilib, to'xtash joyida: "Meni o'z qavmiga olib bormoqchi bo'lgan odam bormi? Quraysh menga Robbimning xabarini yetkazishni taqiqlagan", dedi.
Imom Abu Dovud : 4110
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ الْمَهْرِيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ بْنُ يَزِيدَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ وَسَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ وَعَلْقَمَةُ بْنُ وَقَّاصٍ وَعُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ حَدِيثِ عَائِشَةَ وَكُلٌّ حَدَّثَنِي طَائِفَةً مِنْ الْحَدِيثِ قَالَتْوَلَشَأْنِي فِي نَفْسِي كَانَ أَحْقَرَ مِنْ أَنْ يَتَكَلَّمَ اللَّهُ فِيَّ بِأَمْرٍ يُتْلَى
Bizga [Sulaymon ibn Dovud al-Mahriy] aytdi, bizga [Abdulloh ibn Vahb] aytdi, u aytdi; [Yunus ibn Yazid] menga [Ibn Shihob]dan aytdi, u aytdi; menga [Urva ibn Zubayr], [Said ibnul Musayyab], [Alqama ibn Vaqqos] va [Ubaydulloh ibn Abdulloh] [Oishaning] boshiga tushgan voqea (tuhmat) haqida xabar berishdi, ularning har biri menga Oishaning voqeasining bir qismini aytib berishdi. Oisha: "Mening fikrimcha, men bilan sodir bo'lgan voqea Alloh uchun o'qilgan narsada (Qur'onda) tilga olinishiga loyiq emas", dedi.
Imom Abu Dovud : 4111
حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ عُمَرَ أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى أَخْبَرَنَا ابْنُ أَبِي زَائِدَةَ عَنْ مُجَالِدٍ عَنْ عَامِرٍ يَعْنِي الشَّعْبِيَّ عَنْ عَامِرِ بْنِ شَهْرٍ قَالَكُنْتُ عِنْدَ النَّجَاشِيِّ فَقَرَأَ ابْنٌ لَهُ آيَةً مِنْ الْإِنْجِيلِ فَضَحِكْتُ فَقَالَ أَتَضْحَكُ مِنْ كَلَامِ اللَّهِ
Bizga [Ismoil ibn Umar] aytdi, bizga [Ibrohim ibn Muso] aytdi, bizga [Ibnu Abu Zayda] aytdi, [Mujalid] aytdi, [Amir] aytdi - ya'ni Amir Osi Sya'biy - [Amir ibn Syahr] aytdi: "Men Najosi bilan birga bo'lganimda, uning farzandlaridan biri Injildan bir oyat o'qidi, men kulgunimcha. Lekin Najosi: "Kalomullohga kulayapsizmi?" dedi.
Imom Abu Dovud : 4112
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ الْمِنْهَالِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعَوِّذُ الْحَسَنَ وَالْحُسَيْنَ أُعِيذُكُمَا بِكَلِمَاتِ اللَّهِ التَّامَّةِ مِنْ كُلِّ شَيْطَانٍ وَهَامَّةٍ وَمِنْ كُلِّ عَيْنٍ لَامَّةٍ ثُمَّ يَقُولُ كَانَ أَبُوكُمْ يُعَوِّذُ بِهِمَا إِسْمَاعِيلَ وَإِسْحَقَقَالَ أَبُو دَاوُد هَذَا دَلِيلٌ عَلَى أَنَّ الْقُرْآنَ لَيْسَ بِمَخْلُوقٍ
Bizga [Usmon ibn Abu Shayba] aytdi, bizga [Jarir] aytdi, u [Mansur] aytdi, u [Al Minhal ibn Amr] aytdi, u [Sa'id ibn Jubayr] aytdi, u [Ibn Abbos] aytdi: "Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam Hasan va Husayn uchun himoya so'rab duo qildilar, u shunday dedi: "U'IIDZUKUMAA BIKALIMAATILLAAHIT TAMMA MIN KULLI SAYITANIN VA HAMMATIN VA MIN KULLI 'AINN LAAMATIN" (Allohning mukammal kalimalari bilan sizlarni har qanday yomon shaytondan, o'ldiradigan zaharli hayvondan va har qanday yomon ko'zdan himoya qilishini Allohdan so'rayman). Keyin u dedi: "Ilgari otangiz (Ibrohim) ham o'g'illari Ismoil va Ishoq uchun bu ikkisidan himoya so'ragan edi". Abu Dovud aytdi: "Bu Qur'on maxluq emasligining isbotidir".
Imom Abu Dovud : 4113
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ أَبِي سُرَيْجٍ الرَّازِيُّ وَعَلِيُّ بْنُ الْحُسَيْنِ ابْنِ إِبْرَاهِيمَ وَعَلِيُّ بْنُ مُسْلِمٍ قَالُوا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ مُسْلِمٍ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا تَكَلَّمَ اللَّهُ بِالْوَحْيِ سَمِعَ أَهْلُ السَّمَاءِ لِلسَّمَاءِ صَلْصَلَةً كَجَرِّ السِّلْسِلَةِ عَلَى الصَّفَا فَيُصْعَقُونَ فَلَا يَزَالُونَ كَذَلِكَ حَتَّى يَأْتِيَهُمْ جِبْرِيلُ حَتَّى إِذَا جَاءَهُمْ جِبْرِيلُ فُزِّعَ عَنْ قُلُوبِهِمْ قَالَ فَيَقُولُونَ يَا جِبْرِيلُ مَاذَا قَالَ رَبُّكَ فَيَقُولُ الْحَقَّ فَيَقُولُونَ الْحَقَّ الْحَقَّ
Bizga [Ahmad ibn Abu Surayj Ar Roziy] va [Ali Ibnul Husayn ibn Ibrohim] aytilgan va [Ali ibn Muslim] ular aytishgan; bizga [Abu Mu'oviya] aytgan, bizga [Al A'masiy] aytgan, bizga [Muslim] aytgan, bizga [Masruq] aytgan, [Abdulloh] aytgan, u aytdi: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam shunday dedilar: "Alloh vahiy yuborganida, osmon ahli zanjirlarning to'qnashuviga o'xshash jiringlashni eshitadilar, hushidan ketguncha. Ular Jibril kelguncha shu holatda qolishdi, Jibril kelganida esa angladilar". U aytdi: "Shunda ular: "Ey Jibril, Robbing nima dedi?" deb so'rashdi. Jabroil: "Haqiqat", deb javob berdi. Ular yana: "Haqiqat, haqiqat", dedilar.
Imom Abu Dovud : 4114
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا بَسْطَامُ بْنُ حُرَيْثٍ عَنْ أَشْعَثَ الْحُدَّانِيِّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ شَفَاعَتِي لِأَهْلِ الْكَبَائِرِ مِنْ أُمَّتِي
Bizga [Sulaymon ibn Harb] aytdi, bizga [Bastham ibn Hurays] aytdi, [Ash'at al-Huddoniy] aytdi, [Anas ibn Molik] aytdi, Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam aytdilar: "Mening shafoatim ummatimdan katta gunoh qiluvchilarga tegishli".
Imom Abu Dovud : 4115
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ الْحَسَنِ بْنِ ذَكْوَانَ حَدَّثَنَا أَبُو رَجَاءٍ قَالَ حَدَّثَنِي عِمْرَانُ بْنُ حُصَيْنٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَخْرُجُ قَوْمٌ مِنْ النَّارِ بِشَفَاعَةِ مُحَمَّدٍ فَيَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ وَيُسَمَّوْنَ الْجَهَنَّمِيِّينَ
Bizga [Musaddad] aytdi, bizga [Yahyo] aytdi, bizga [Al-Hasan ibn Zakvon] aytdi, bizga [Abu Raja] aytdi, u aytdi; menga [Imron ibn Husayn] aytdi, u Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamdan aytdi, u aytdi: "Muhammadning shafoati tufayli do'zaxdan chiqadigan bir guruh odamlar bo'ladi, keyin ular jannatga kiradilar va ularga "Al-Jahannamiyyun" deb nom beriladi."
Imom Abu Dovud : 4116
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ قَالَسَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ أَهْلَ الْجَنَّةِ يَأْكُلُونَ فِيهَا وَيَشْرَبُونَ
Bizga [Usmon ibn Abu Shayba] aytdi, bizga [Jarir] aytdi, [Al-A'masiy] aytdi, [Abu Sufyon] aytdi, [Jobir] aytdi: "Men Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamning: "Albatta, jannat ahli unda yeb-ichadi", deganlarini eshitdim".
Imom Abu Dovud : 4117
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي قَالَ حَدَّثَنَا أَسْلَمُ عَنْ بِشْرِ بْنِ شَغَافٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍوعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الصُّورُ قَرْنٌ يُنْفَخُ فِيهِ
Bizga [Musaddad] aytdi, bizga [Mu'tamir] aytdi, dedi u dedi; Men [otamning] aytganini eshitdim; bizga [Aslam] aytdi, [Bisr ibn Syag'afdan] [Abdulloh ibn Amrdan] Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamdan, u aytdi: "Ash Shur - chalinadigan surnaydir".
Imom Abu Dovud : 4118
حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ عَنْ مَالِكٍ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ كُلَّ ابْنِ آدَمَ تَأْكُلُ الْأَرْضُ إِلَّا عَجْبَ الذَّنَبِ مِنْهُ خُلِقَ وَفِيهِ يُرَكَّبُ
Bizga [Al-Qa'nabiy]dan, [Molikdan]dan, [Abu Az-Zinoddan]dan, [Al-A'rojdan]dan, [Abu Hurayradan] Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning: "Odam Atoning har bir farzandi yer bilan yeb qo'yiladi, faqat ular yaratilgan va undan hosil bo'ladigan dumba suyagi bundan mustasno", deganlari rivoyat qilingan.
Imom Abu Dovud : 4119
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَمَّا خَلَقَ اللَّهُ الْجَنَّةَ قَالَ لِجِبْرِيلَ اذْهَبْ فَانْظُرْ إِلَيْهَا فَذَهَبَ فَنَظَرَ إِلَيْهَا ثُمَّ جَاءَ فَقَالَ أَيْ رَبِّ وَعِزَّتِكَ لَا يَسْمَعُ بِهَا أَحَدٌ إِلَّا دَخَلَهَا ثُمَّ حَفَّهَا بِالْمَكَارِهِ ثُمَّ قَالَ يَا جِبْرِيلُ اذْهَبْ فَانْظُرْ إِلَيْهَا فَذَهَبَ فَنَظَرَ إِلَيْهَا ثُمَّ جَاءَ فَقَالَ أَيْ رَبِّ وَعِزَّتِكَ لَقَدْ خَشِيتُ أَنْ لَا يَدْخُلَهَا أَحَدٌ قَالَ فَلَمَّا خَلَقَ اللَّهُ النَّارَ قَالَ يَا جِبْرِيلُ اذْهَبْ فَانْظُرْ إِلَيْهَا فَذَهَبَ فَنَظَرَ إِلَيْهَا ثُمَّ جَاءَ فَقَالَ أَيْ رَبِّ وَعِزَّتِكَ لَا يَسْمَعُ بِهَا أَحَدٌ فَيَدْخُلُهَا فَحَفَّهَا بِالشَّهَوَاتِ ثُمَّ قَالَ يَا جِبْرِيلُ اذْهَبْ فَانْظُرْ إِلَيْهَا فَذَهَبَ فَنَظَرَ إِلَيْهَا ثُمَّ جَاءَ فَقَالَ أَيْ رَبِّ وَعِزَّتِكَ لَقَدْ خَشِيتُ أَنْ لَا يَبْقَى أَحَدٌ إِلَّا دَخَلَهَا
Bizga [Muso ibn Ismoil] aytdi, bizga [Hammad] aytdi, [Muhammad ibn Amr] aytdi, [Abu Salama] aytdi, [Abu Hurayra] aytdi, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam shunday dedilar: "Jannatni yaratib bo'lgach, Alloh Jabroilga: "Bor va u jannatni ko'r", dedi. Keyin Jabroil borib jannatni ko'rdi, keyin qaytib keldi va: "Ey Robbim, Sening ulug'vorliging haqqi, hech kim u yerga kirishni xohlamaguncha eshitmaydi", dedi. Keyin Alloh jannatni (odamlar tomonidan yoqtirilmagan) narsalar bilan yopdi. Keyin Alloh dedi: "Ey Jibril, borib u jannatni ko'r". Keyin Jabroil borib jannatni ko'rdi, keyin yana qaytib keldi va: "Ey Robbim, Sening ulug'liging haqqi, men hech kim unga kirmasligidan qo'rqaman", dedi. U aytdi: "Jabroil do'zaxni yaratib bo'lgach, Alloh aytdi: "Ey Jabroil, borib do'zaxni ko'r, keyin borib do'zaxni ko'rdi, keyin yana qaytib keldi va: "Ey Robbim, Sening ulug'liging haqqi, bu haqda hech kim eshitmadi, keyin kirish istagi paydo bo'ldi". "Shunda Alloh do'zaxni shayvat (lazzat yoki insonlar yoqtiradigan narsa) bilan qopladi, keyin Alloh aytdi: "Ey Jibril, borib do'zaxni ko'r." Keyin Jibril borib do'zaxni ko'rdi, keyin yana qaytib keldi va dedi: "Ey Rabbim, Sening ulug'vorligingga qasamki, qo'rqamanki, hech kim qolmaydi (tirik qoladi)."
Imom Abu Dovud : 4120
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ وَمُسَدَّدٌ قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ أَمَامَكُمْ حَوْضًا مَا بَيْنَ نَاحِيَتَيْهِ كَمَا بَيْنَ جَرْبَاءَ وَأَذْرُحَ
[Sulaymon ibn Harb] va [Musaddod] ikkalasi ham shunday deyishdi: [Hammad ibn Zayd] bizga [Ayyubdan], [Nofi]dan [Ibn Umardan] rivoyat qildi: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Sizlarning oldingizda bir ko'l bor, uning bir cheki bilan ikkinchi cheki orasidagi masofa Jarba bilan Azruh orasidagi masofa kabidir", dedilar.