Imom Abu Dovud : 4081
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ الْقَعْنَبِيُّ عَنْ مَالِكٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أُنَيْسَةَ أَنَّ عَبْدَ الْحَمِيدِ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ زَيْدِ بْنِ الْخَطَّابِ أَخْبَرَهُ عَنْ مُسْلِمِ بْنِ يَسَارٍ الْجُهَنِيِّ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ سُئِلَ عَنْ هَذِهِ الْآيَةِ { وَإِذْ أَخَذَ رَبُّكَ مِنْ بَنِي آدَمَ مِنْ ظُهُورِهِمْ } قَالَ قَرَأَ الْقَعْنَبِيُّ الْآيَةَ فَقَالَ عُمَرُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سُئِلَ عَنْهَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ خَلَقَ آدَمَ ثُمَّ مَسَحَ ظَهْرَهُ بِيَمِينِهِ فَاسْتَخْرَجَ مِنْهُ ذُرِّيَّةً فَقَالَ خَلَقْتُ هَؤُلَاءِ لِلْجَنَّةِ وَبِعَمَلِ أَهْلِ الْجَنَّةِ يَعْمَلُونَ ثُمَّ مَسَحَ ظَهْرَهُ فَاسْتَخْرَجَ مِنْهُ ذُرِّيَّةً فَقَالَ خَلَقْتُ هَؤُلَاءِ لِلنَّارِ وَبِعَمَلِ أَهْلِ النَّارِ يَعْمَلُونَ فَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَفِيمَ الْعَمَلُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ إِذَا خَلَقَ الْعَبْدَ لِلْجَنَّةِ اسْتَعْمَلَهُ بِعَمَلِ أَهْلِ الْجَنَّةِ حَتَّى يَمُوتَ عَلَى عَمَلٍ مِنْ أَعْمَالِ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَيُدْخِلَهُ بِهِ الْجَنَّةَ وَإِذَا خَلَقَ الْعَبْدَ لِلنَّارِ اسْتَعْمَلَهُ بِعَمَلِ أَهْلِ النَّارِ حَتَّى يَمُوتَ عَلَى عَمَلٍ مِنْ أَعْمَالِ أَهْلِ النَّارِ فَيُدْخِلَهُ بِهِ النَّارَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُصَفَّى حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ قَالَ حَدَّثَنِي عُمَرُ بْنُ جُعْثُمٍ الْقُرَشِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي زَيْدُ بْنُ أَبِي أُنَيْسَةَ عَنْ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ مُسْلِمِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ نُعَيْمِ بْنِ رَبِيعَةَ قَالَ كُنْتُ عِنْدَ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ بِهَذَا الْحَدِيثِ وَحَدِيثُ مَالِكٍ أَتَمُّ
Bizga [Abdulloh al-Qa'nabiy]dan [Molik]dan [Zayd ibn Unaysa]dan [Abdul Hamid ibn Abdurrahmon ibn Zayd ibnul Xatsob]ga u [Muslim ibn Yasor al-Juhaniy]dan [Umar ibnul Xatsobdan] bir marta ushbu oyat haqida so'ralganini aytdi: (Va Parvardigoringiz Odam farzandlarining nasllarini bachadon bo'ynilaridan chiqarganini eslang) -Savol: Al-A'rof: 172- Qa'nabiy oyatni o'qidi, keyin Umar dedi: "Men ham Rasululloh sollallohu alayhi vasallamdan bu oyat haqida so'ralganini eshitdim, keyin u javob berdi: "Albatta, Alloh Odamni yaratdi, keyin Alloh uning orqasini o'ng qo'li bilan silab qo'ydi, toki Odamning nasli uning orqasidan chiqsin. Keyin Alloh aytdi: "Men ularni jannatga kirishlari uchun yaratdim va ular jannat ahli bilan yaxshi amallar qiladilar". Keyin Alloh yana Odamning orqasini silab qo'ydi, toki Odamning nasli uning orqasidan chiqsin. Shundan so'ng Alloh aytdi: "Men ularni do'zaxga kirish uchun yaratdim va ular do'zax ahlining amallari bilan birga yaxshi amallar qiladilar". Bir kishi so'radi: "Ey Allohning Rasuli, unda yaxshi amallar qilishning nima keragi bor?" Rasululloh sollallohu alayhi vasallam aytdilar: "Albatta, agar Alloh bir bandani jannatga kiritsa, uni jannat ahlining amallari bilan birga yaxshi amallar qiladi, toki u jannat ahlining amallari bilan o'lib, keyin uni jannatga kiritadi. Agar Alloh bir bandani do'zaxga kiritish uchun yaratsa, uni do'zax ahlining amallari bilan birga yaxshi amallar qiladi, toki u do'zax ahlining amallari bilan o'lib, keyin uni do'zaxga kiritadi". Bizga [Muhammad Ibnul Mushaffa] aytdi, bizga [Baqiya] aytdi, menga [Umar ibn Ju'tsum Al Quraysiy] aytdi, u aytdi; [Zaid ibn Abu Unaysa] menga [Abdul Hamid ibn Abdurrahmon]dan [Muslim ibn Yasor]dan [Nu'yom ibn Rabi'a]dan rivoyat qildi, u: "Men [Umar ibnul Xassab] bilan bu hadisga qo'shilaman, lekin Molikning hadisi to'liqroq", dedi.
Imom Abu Dovud : 4082
حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ رَقَبَةَ بْنِ مَصْقَلَةَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْغُلَامُ الَّذِي قَتَلَهُ الْخَضِرُ طُبِعَ كَافِرًا وَلَوْ عَاشَ لَأَرْهَقَ أَبَوَيْهِ طُغْيَانًا وَكُفْرًا
Bizga [Al-Qa'nabiy] aytdi, bizga [Al-Mu'tamir]dan [otasidan] [Raqaba bin Mashqaladan] [Abu Ishoqdan] [Sa'id bin Jubayrdan] [Ibn Abbosdan] [Ubay bin Ka'bdan] rivoyat qildi, u dedi: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Xizr tomonidan o'ldirilgan kichkina bola kofir bo'lishga mahkum edi, agar u tirik qolsa, ota-onasiga zulm qilib, kofir bo'ladi", dedilar.
Imom Abu Dovud : 4083
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا الْفِرْيَابِيُّ عَنْ إِسْرَائِيلَ حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَقَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ حَدَّثَنَا أُبَيُّ بْنُ كَعْبٍ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ فِي قَوْلِهِ{ وَأَمَّا الْغُلَامُ فَكَانَ أَبَوَاهُ مُؤْمِنَيْنِ }وَكَانَ طُبِعَ يَوْمَ طُبِعَ كَافِرًا
Bizga [Mahmud bin Xolid] aytdi, bizga [Al-firyobiy] aytdi, bizga [Isroil] aytdi, bizga [Abu Ishoq] aytdi, bizga [Sa'id bin Jubayr] aytdi, bizga [Ibn Abbos] aytdi u; Bizga [Ubay bin Ka'b] aytdi u: "Men Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning Allohning kalomi haqida aytganlarini eshitdim: (va bolaga kelsak, ota-onaning ikkalasi ham mo'mindir)" - Kahf: 80--. U aytdi: "Bola kofir bo'lishga taqdir qilingan".
Imom Abu Dovud : 4084
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مِهْرَانَ الرَّازِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَمْرٍو عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ قَالَ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ حَدَّثَنِي أُبَيُّ بْنُ كَعْبٍعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبْصَرَ الْخَضِرُ غُلَامًا يَلْعَبُ مَعَ الصِّبْيَانِ فَتَنَاوَلَ رَأْسَهُ فَقَلَعَهُ فَقَالَ مُوسَى{ أَقَتَلْتَ نَفْسًا زَكِيَّةً }الْآيَةَ
Bizga [Muhammad bin Mihron Ar Roziy] aytdi, bizga [Sufyan bin Uyayna]dan [Amrudan] [Sa'id bin Jubayrdan] aytdi, u aytdi; [Ibn Abbos] aytdi; menga [Ubay bin Ka'b]dan Rasululloh sollallohu alayhi vasallam aytdi: "Xizzir boshqa bolalar bilan o'ynayotgan kichkina bolani ko'rdi, keyin bolaning boshini ushlab o'ldirdi. Muso so'radi: "Nega pokiza jonni o'ldirasizlar?" - Kahf: 74-.
Imom Abu Dovud : 4085
حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ النَّمَرِيُّ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ الْمَعْنَى وَاحِدٌ وَالْإِخْبَارُ فِي حَدِيثِ سُفْيَانَ عَنْ الْأَعْمَشِ قَالَ حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ وَهْبٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْعُودٍ قَالَ حَدَّثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ الصَّادِقُ الْمَصْدُوقُ إِنَّ خَلْقَ أَحَدِكُمْ يُجْمَعُ فِي بَطْنِ أُمِّهِ أَرْبَعِينَ يَوْمًا ثُمَّ يَكُونُ عَلَقَةً مِثْلَ ذَلِكَ ثُمَّ يَكُونُ مُضْغَةً مِثْلَ ذَلِكَ ثُمَّ يُبْعَثُ إِلَيْهِ مَلَكٌ فَيُؤْمَرُ بِأَرْبَعِ كَلِمَاتٍ فَيُكْتَبُ رِزْقُهُ وَأَجَلُهُ وَعَمَلُهُ ثُمَّ يُكْتَبُ شَقِيٌّ أَوْ سَعِيدٌ ثُمَّ يُنْفَخُ فِيهِ الرُّوحُ فَإِنَّ أَحَدَكُمْ لَيَعْمَلُ بِعَمَلِ أَهْلِ الْجَنَّةِ حَتَّى مَا يَكُونُ بَيْنَهُ وَبَيْنَهَا إِلَّا ذِرَاعٌ أَوْ قِيدُ ذِرَاعٍ فَيَسْبِقُ عَلَيْهِ الْكِتَابُ فَيَعْمَلُ بِعَمَلِ أَهْلِ النَّارِ فَيَدْخُلُهَا وَإِنَّ أَحَدَكُمْ لَيَعْمَلُ بِعَمَلِ أَهْلِ النَّارِ حَتَّى مَا يَكُونُ بَيْنَهُ وَبَيْنَهَا إِلَّا ذِرَاعٌ أَوْ قِيدُ ذِرَاعٍ فَيَسْبِقُ عَلَيْهِ الْكِتَابُ فَيَعْمَلُ بِعَمَلِ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَيَدْخُلُهَا
Bizga [Hafsh ibn Umar An Namari] aytdi, bizga [Syu'ba] aytdi. (boshqacha aytilgan) [Muhammad ibn Katsir] aytdi, u bizga [Sufyon]ga — xuddi shu ma'noda, lekin Sufyonning hadisini ixbor yo'li bilan — [Al-A'masi]dan xabar bergan edi, dedi u; bizga [Zayd ibn Vahb] aytdi, bizga [Abdulloh ibn Mas'ud] aytdi, dedi u: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam bizga — rostgo'y va ishonchli odam — aytdilar, u dedi: "Albatta, sizlardan biringizning yaratilishi onasining qornida qirq kun davomida to'planadi. Keyin shu vaqt ichida (qirq kun davomida) laxta qonga aylanadi, keyin shu vaqt ichida laxta go'shtga aylanadi, keyin bir farishta yuborilib, to'rt narsani yozib qo'yish buyurildi; keyin uning boyligi, o'limi, amallari, baxtsizligi yoki baxtini yozib qo'ying. Shundan so'ng, unga ruh puflandi. Darhaqiqat, sizlardan biringiz jannat ahli bilan yaxshilik qiladi, toki u bilan jannat orasidagi chegara bir dyuym qolguncha, lekin taqdir undan oldin kelgan, u ham do'zax ahlining amallarini qiladi, toki u do'zaxga kiradi. Va sizlardan biringiz do'zax ahlining amallarini qiladi, toki u bilan do'zax orasidagi chegara bir dyuym qolguncha, lekin taqdir undan oldin kelgan, u ham jannat ahlining amallarini qiladi, toki u jannatga kiradi.
Imom Abu Dovud : 4086
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ يَزِيدَ الرِّشْكِ قَالَ حَدَّثَنَا مُطَرِّفٌ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ قَالَ قِيلَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَعُلِمَ أَهْلُ الْجَنَّةِ مِنْ أَهْلِ النَّارِ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَفِيمَ يَعْمَلُ الْعَامِلُونَ قَالَ كُلٌّ مُيَسَّرٌ لِمَا خُلِقَ لَهُ
Bizga [Musaddad] aytdi, bizga [Hammad bin Zayd] [Yazid Ar Risik]dan rivoyat qildi u dedi; bizga [Mutarrif] [Imron bin Husayn]dan rivoyat qildi u dedi: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallamdan bir marta: "Ey Allohning Rasuli, jannat ahli va do'zax ahli bo'lishi mumkinmi?" deb so'rashganida, u: "Ha", deb javob berdi. U yana: "Unda odamlar nega yaxshi amallar qiladilar?" deb so'radi. U: "Har bir kishi oldindan belgilangan chiziqqa yo'naltiriladi", deb javob berdi.
Imom Abu Dovud : 4087
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ الْمُقْرِيُّ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ أَبِي أَيُّوبَ حَدَّثَنِي عَطَاءُ بْنُ دِينَارٍ عَنْ حَكِيمِ بْنِ شَرِيكٍ الْهُذَلِيِّ عَنْ يَحْيَى بْنِ مَيْمُونٍ الْحَضْرَمِيِّ عَنْ رَبِيعَةَ الْجُرَشِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تُجَالِسُوا أَهْلَ الْقَدَرِ وَلَا تُفَاتِحُوهُمْ
Bizga [Ahmad ibn Hanbal] aytdi, bizga [Abdulloh ibn Yazid al-Muqriy Abu Abdurrahmon] aytdi, menga [Sa'id ibn Abu Ayyub] aytdi, menga [Atha ibn Dinar] aytdi, menga [Hakim ibn Syarik al-Hudzoliy] aytdi, [Yahyo ibn Maymun al-Hazramiy] aytdi, [Rabi'a al-Jurasiy] aytdi, [Abu Hurayra] aytdi, [Umar ibnul Xatsob] aytdi, Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam dedilar: "Taqdirni rad etuvchi odamlar bilan o'tirmang va masalani ularning qoziga qoldirmang".
Imom Abu Dovud : 4088
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ أَبِي بِشْرٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سُئِلَ عَنْ أَوْلَادِ الْمُشْرِكِينَ فَقَالَ اللَّهُ أَعْلَمُ بِمَا كَانُوا عَامِلِينَ
Bizga [Musaddad] aytdi, bizga [Abu Avona] aytdi, [Abu Bisir] aytdi, [Sa'id ibn Jubayr] aytdi, [ibnu Abbos] aytdi: "Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamdan bir marta mushriklarning bolalari haqida so'raldi. Keyin u: "Alloh ularning nima qilayotganini yaxshiroq biladi", dedi.
Imom Abu Dovud : 4089
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ بْنُ نَجْدَةَ حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ ح و حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ مَرْوَانَ الرَّقِّيُّ وَكَثِيرُ بْنُ عُبَيْدٍ الْمَذْحِجِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَرْبٍ الْمَعْنَى عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ زِيَادٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَيْسٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ ذَرَارِيُّ الْمُؤْمِنِينَ فَقَالَ هُمْ مِنْ آبَائِهِمْ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ بِلَا عَمَلٍ قَالَ اللَّهُ أَعْلَمُ بِمَا كَانُوا عَامِلِينَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَذَرَارِيُّ الْمُشْرِكِينَ قَالَ مِنْ آبَائِهِمْ قُلْتُ بِلَا عَمَلٍ قَالَ اللَّهُ أَعْلَمُ بِمَا كَانُوا عَامِلِينَ
Bizga [Abdul Vahhob bin Najda] aytdi, bizga [Baqiyya] aytdi. (boshqacha aytilgan) Bizga [Muso bin Marvon Ar Raqqiy] va [Katsir bin Ubayd Al-Majijiy] ikkalasi ham aytdilar; bizga [Muhammad bin Harb] ma'nosida aytdi, [Muhammad bin Ziyod]dan [Abdullo bin Abu Qays]dan ['Oisiya]dan u dedi: "Men: "Yo Rasululloh, ota-onasi mo'min bo'lgan kichik bolalarning taqdiri nima bo'ladi?" deb so'radim. U javob berdi: "Ular otalarining bir qismidir." Men yana: "Yo Rasululloh, sadaqalari bo'lmasa ham?" deb so'radim. U javob berdi: "Alloh ularning nima qilishlarini biladi." Men yana: "Yo Rasululloh, mushriklarning farzandlarining taqdiri haqida nima deyish mumkin?" deb so'radim. U javob berdi: "Ular otalarining bir qismidir." Men yana: "Yo Rasululloh, sadaqalari bo'lmasa ham?" deb so'radim.
Imom Abu Dovud : 4090
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ يَحْيَى عَنْ عَائِشَةَ بِنْتِ طَلْحَةَ عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ قَالَتْأُتِيَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِصَبِيٍّ مِنْ الْأَنْصَارِ يُصَلِّي عَلَيْهِ قَالَتْ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ طُوبَى لِهَذَا لَمْ يَعْمَلْ شَرًّا وَلَمْ يَدْرِ بِهِ فَقَالَ أَوْ غَيْرُ ذَلِكَ يَا عَائِشَةُ إِنَّ اللَّهَ خَلَقَ الْجَنَّةَ وَخَلَقَ لَهَا أَهْلًا وَخَلَقَهَا لَهُمْ وَهُمْ فِي أَصْلَابِ آبَائِهِمْ وَخَلَقَ النَّارَ وَخَلَقَ لَهَا أَهْلًا وَخَلَقَهَا لَهُمْ وَهُمْ فِي أَصْلَابِ آبَائِهِمْ
[Muhammad ibn Kasir] bizga [Sufyon] bizga [Talha ibn Yahyo]dan [Oisha bint Talha]dan [Oisha]dan rivoyat qildi. Mo'minlarning onasi [Oisha] shunday dedi: "Ansorlarning (vafot etgan) kichik bolalari Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamning oldilariga olib kelindi va u ular uchun duo qildi. Oisha aytdi: "Men: "Yo Rasululloh, bu kichkina bola baxtli, u hech qachon yomonlik qilmagan va buni bilmaydi", deb so'radim. U javoban: "Yoki, hatto unday ham emas, ey Oisha. Darhaqiqat, Alloh jannatni yaratdi va unda yashaydiganlarni ham yaratdi. Alloh ular uchun jannatni ular ota-onalarining belida bo'lganlarida yaratdi. Alloh do'zaxni ham, unda yashaydiganlarni ham yaratdi. Alloh ular uchun do'zaxni ular ota-onalarining belida bo'lganlarida yaratdi", dedi.
Imom Abu Dovud : 4091
حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ عَنْ مَالِكٍ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُلُّ مَوْلُودٍ يُولَدُ عَلَى الْفِطْرَةِ فَأَبَوَاهُ يُهَوِّدَانِهِ وَيُنَصِّرَانِهِ كَمَا تَنَاتَجُ الْإِبِلُ مِنْ بَهِيمَةٍ جَمْعَاءَ هَلْ تُحِسُّ مِنْ جَدْعَاءَ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَفَرَأَيْتَ مَنْ يَمُوتُ وَهُوَ صَغِيرٌ قَالَ اللَّهُ أَعْلَمُ بِمَا كَانُوا عَامِلِينَ
Bizga [Al-Qa'nabiy] [Molik]dan [Abu Az-Zinod]dan [Al-A'roj]dan [Abu Hurayra]dan rivoyat qilindiki, u shunday dedi: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Har bir chaqaloq fitra holatida tug'iladi, keyin uni yahudiy yoki nasroniy qiladigan narsa uning ikki ota-onasidir. Xuddi tuya sog'lom buzoq tug'ganidek, siz ham biron sharmandalik ko'rasizmi?", dedilar. Sahobalar: "Ey Allohning Rasuli, hali kichikligida o'lgan odamlar haqida nima deyish mumkin?", deb so'rashdi. U: "Alloh ularning nima qilishlarini yaxshiroq biladi", deb javob berdi.
Imom Abu Dovud : 4092
قَالَ أَبُو دَاوُد قُرِئَ عَلَى الْحَارِثِ بْنِ مِسْكِينٍ وَأَنَا أَسْمَعُ أَخْبَرَكَ يُوسُفُ بْنُ عَمْرٍو أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ سَمِعْتُ مَالِكًاقِيلَ لَهُ إِنَّ أَهْلَ الْأَهْوَاءِ يَحْتَجُّونَ عَلَيْنَا بِهَذَا الْحَدِيثِ قَالَ مَالِكٌ احْتَجَّ عَلَيْهِمْ بِآخِرِهِ قَالُوا أَرَأَيْتَ مَنْ يَمُوتُ وَهُوَ صَغِيرٌ قَالَ اللَّهُ أَعْلَمُ بِمَا كَانُوا عَامِلِينَ
Abu Dovud aytadi: "[Al Horis ibn Miskin]dan oldin o'qilgan edi - va men eshitdim - aytganini; [Yusuf ibn Amru] sizga xabar berganini aytdi; u bizga xabar berganini aytdi [Ibn Vahb] u aytdi; men [Molikdan: "Darhaqiqat, o'z nafslariga ergashganlar bu hadisni bizga kufr keltiradilarmi?" deb so'ralganini eshitdim. Molik: "Ularning kufrini hadisdagi oxirgi jumla bilan rad eting", dedi. Ular yana: "Hali kichikligida o'lgan odamlar haqida nima deb o'ylaysiz?" deb so'rashdi. Molik: "Alloh nima qilganini yaxshiroq biladi", deb javob berdi.
Imom Abu Dovud : 4093
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ الْمِنْهَالِ قَالَ سَمِعْتُ حَمَّادَ بْنَ سَلَمَةَ يُفَسِّرُ حَدِيثَكُلُّ مَوْلُودٍ يُولَدُ عَلَى الْفِطْرَةِ قَالَ هَذَا عِنْدَنَا حَيْثُ أَخَذَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ الْعَهْدَ فِي أَصْلَابِ آبَائِهِمْ حَيْثُ قَالَ{ أَلَسْتُ بِرَبِّكُمْ قَالُوا بَلَى }
Bizga [Hasan ibn Ali] aytdi, bizga [Hajjoj ibnul Minhal] aytdi, u aytdi: Men [Hammad ibn Salama]ning "Har bir chaqaloq fitra holatida tug'iladi" hadisini tafsir qilganini eshitdim, u shunday dedi: "Bizning fikrimizcha, bu Alloh ular hali otalarining tojida bo'lganlarida olgan ahdidir. Ya'ni, Alloh: "Men sizning Rabbingiz emasmanmi?" deganida, ular: "Ha, (Sen bizning Rabbimizsan)", deb javob berishdi. (A'rof: 172-).
Imom Abu Dovud : 4094
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى الرَّازِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي زَائِدَةَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ عَامِرٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْوَائِدَةُ وَالْمَوْءُودَةُ فِي النَّارِقَالَ يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّا قَالَ أَبِي فَحَدَّثَنِي أَبُو إِسْحَقَ أَنَّ عَامِرًا حَدَّثَهُ بِذَلِكَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Bizga [Ibrohim bin Muso Ar Roziy] aytdi, bizga [Ibn Abu Zayda] aytdi, u aytdi; menga [otam] [Amirdan] aytdi, u aytdi: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Bolalarini tiriklayin ko'mgan ayollar va ko'milganlar do'zaxga tushadi", dedilar. [Yahyo bin Zakariyo] aytdi; [Otam] aytdi: [Abu Ishoq] menga [Amir] unga buni aytganini aytdi, [Alqamadan], [Ibn Mas'uddan], Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamdan".
Imom Abu Dovud : 4095
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍأَنَّ رَجُلًا قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيْنَ أَبِي قَالَ أَبُوكَ فِي النَّارِ فَلَمَّا قَفَّى قَالَ إِنَّ أَبِي وَأَبَاكَ فِي النَّارِ
Bizga [Muso ibn Ismoil] aytgan, bizga [Hammad] aytgan, [Sobit] aytgan, [Anas] aytgan, "Bir kishi: "Yo Rasululloh, otam qayerda?" deb so'radi. U: "Otangiz do'zaxda", deb javob berdi. U ketgach, u: "Albatta, otam va sizning otangiz do'zaxda", dedi.
Imom Abu Dovud : 4096
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ إِنَّ الشَّيْطَانَ يَجْرِي مِنْ ابْنِ آدَمَ مَجْرَى الدَّمِ
Bizga [Muso ibn Ismoil] aytdi, bizga [Hammad] aytdi, [Sobit] aytdi, [Anas ibn Molik] aytdi: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Albatta, shayton Odam farzandlarining tomirlarida qon kabi oqadi", dedilar".
Imom Abu Dovud : 4097
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ سَعِيدٍ الْهَمْدَانِيُّ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ لَهِيعَةَ وَعَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ وَسَعِيدُ بْنُ أَبِي أَيُّوبَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ حَكِيمِ بْنِ شَرِيكٍ الْهُذَلِيِّ عَنْ يَحْيَى بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ رَبِيعَةَ الْجُرَشِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تُجَالِسُوا أَهْلَ الْقَدَرِ وَلَا تُفَاتِحُوهُمْ الْحَدِيثَ
Bizga [Ahmad ibn Said al-Hamdoniy] aytganini, bizga [Ibn Vahb] aytganini aytdi; menga [Ibn Lahi'a], [Amru ibn Al-Horis] va [Sa'id ibn Abu Ayyub]ga [Atha ibn Dinar]dan [Hakim ibn Syarik al-Hudzoliy]dan [Yahyo ibn Maymun]dan [Rabi'a al-Jurasiy]dan [Abu Hurayra]dan [Umar ibnul Xatsob]dan Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning: "Taqdirni rad etuvchilar bilan o'tirmanglar va ishni ularning qoziga topshirmanglar", deganlarini rivoyat qildi.
Imom Abu Dovud : 4098
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ مَعْرُوفٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَزَالُ النَّاسُ يَتَسَاءَلُونَ حَتَّى يُقَالَ هَذَا خَلَقَ اللَّهُ الْخَلْقَ فَمَنْ خَلَقَ اللَّهَ فَمَنْ وَجَدَ مِنْ ذَلِكَ شَيْئًا فَلْيَقُلْ آمَنْتُ بِاللَّهِ
Bizga [Horun ibn Ma'ruf] aytdi, bizga [Sufyan] aytdi, u [Hisyam] aytdi, u [otasi] aytdi, u [Abu Hurayra] aytdi: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam dedilar: "Inson doimo hayron bo'ladi, toki: "Bu Alloh yaratgan maxluq, unda Allohni kim yaratgan?" deyilmaguncha. Shunday ekan, kim shunga o'xshash narsani boshdan kechirsa, "Men Allohga ishonaman", desin".
Imom Abu Dovud : 4099
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا سَلَمَةُ يَعْنِي ابْنَ الْفَضْلِ قَالَ حَدَّثَنِي مُحَمَّدٌ يَعْنِي ابْنَ إِسْحَقَ قَالَ حَدَّثَنِي عُتْبَةُ بْنُ مُسْلِمٍ مَوْلَى بَنِي تَيْمٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ فَذَكَرَ نَحْوَهُ قَالَ فَإِذَا قَالُوا ذَلِكَ فَقُولُوا اللَّهُ أَحَدٌ اللَّهُ الصَّمَدُ لَمْ يَلِدْ وَلَمْ يُولَدْ وَلَمْ يَكُنْ لَهُ كُفُوًا أَحَدٌ ثُمَّ لِيَتْفُلْ عَنْ يَسَارِهِ ثَلَاثًا وَلْيَسْتَعِذْ مِنْ الشَّيْطَانِ
Bizga [Muhammad ibn Amr] aytdi, bizga [Salama] aytdi - ya'ni Salama Fazl - dedi u; menga [Muhammad] aytdi - ya'ni Muhammad ibn Ishoq - dedi u; menga [Utba ibn Muslim] - Bani Taim tomonidan ozod qilingan sobiq qul - [Abu Salama ibn Abdurrahmon] dan [Abu Hurayra] aytdi u: "Men Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning shunday deganlarini eshitdim, keyin u hadisni tilga oldi. U aytdi: "Agar ular shunday deyishsa, unda: "(U Alloh, Qodir Alloh, Alloh Unga bog'liqdir, barcha narsalar Unga bog'liqdir. U tug'maydi va tug'ilmaydi va Unga teng keladigan hech kim yo'q.)" deb ayting. Shundan so'ng chap tomonga uch marta tupursin va Allohdan shaytondan himoya so'rasin."
Imom Abu Dovud : 4100
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ الْبَزَّازُ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ أَبِي ثَوْرٍ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمِيرَةَ عَنْ الْأَحْنَفِ بْنِ قَيْسٍ عَنْ الْعَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ قَالَكُنْتُ فِي الْبَطْحَاءِ فِي عِصَابَةٍ فِيهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَمَرَّتْ بِهِمْ سَحَابَةٌ فَنَظَرَ إِلَيْهَا فَقَالَ مَا تُسَمُّونَ هَذِهِ قَالُوا السَّحَابَ قَالَ وَالْمُزْنَ قَالُوا وَالْمُزْنَ قَالَ وَالْعَنَانَ قَالُوا وَالْعَنَانَ قَالَ أَبُو دَاوُد لَمْ أُتْقِنْ الْعَنَانَ جَيِّدًا قَالَ هَلْ تَدْرُونَ مَا بُعْدُ مَا بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ قَالُوا لَا نَدْرِي قَالَ إِنَّ بُعْدَ مَا بَيْنَهُمَا إِمَّا وَاحِدَةٌ أَوْ اثْنَتَانِ أَوْ ثَلَاثٌ وَسَبْعُونَ سَنَةً ثُمَّ السَّمَاءُ فَوْقَهَا كَذَلِكَ حَتَّى عَدَّ سَبْعَ سَمَاوَاتٍ ثُمَّ فَوْقَ السَّابِعَةِ بَحْرٌ بَيْنَ أَسْفَلِهِ وَأَعْلَاهُ مِثْلُ مَا بَيْنَ سَمَاءٍ إِلَى سَمَاءٍ ثُمَّ فَوْقَ ذَلِكَ ثَمَانِيَةُ أَوْعَالٍ بَيْنَ أَظْلَافِهِمْ وَرُكَبِهِمْ مِثْلُ مَا بَيْنَ سَمَاءٍ إِلَى سَمَاءٍ ثُمَّ عَلَى ظُهُورِهِمْ الْعَرْشُ مَا بَيْنَ أَسْفَلِهِ وَأَعْلَاهُ مِثْلُ مَا بَيْنَ سَمَاءٍ إِلَى سَمَاءٍ ثُمَّ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى فَوْقَ ذَلِكَحَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ أَبِي سُرَيْجٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَعْدٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ سَعِيدٍ قَالَا أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ أَبِي قَيْسٍ عَنْ سِمَاكٍ بِإِسْنَادِهِ وَمَعْنَاهُ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَفْصٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ طَهْمَانَ عَنْ سِمَاكٍ بِإِسْنَادِهِ وَمَعْنَى هَذَا الْحَدِيثِ الطَّوِيلِ
Bizga [Muhammad bin Ash Shabbah Al Bazzar] aytdi, bizga [Al Valid bin Abu Tsaur] dan [Simak] dan [Abdulloh bin Amira] dan [Al Ahnaf bin Qays] dan [Al Abbos bin Abdul Muthallib] dan aytdi: "Men bir kuni Batha hududida Rasululloh sollallohu alayhi vasallam hozir bo'lgan bir guruh bilan edim. Keyin ularning yonidan bir bulut o'tib ketdi, u bulutni ko'rdi va so'radi: "Buni nima deb ataysizlar?" Sahobalar: "Bulutlar", deb javob berishdi. U: "Muznmi?", deb so'radi. Ular: "Bilmaymiz", deb javob berishdi. U: "Darhaqiqat, ular orasidagi masofa yetmish bir yoki yetmish ikki yoki yetmish uch yillik sayohatdir - roviylar hali ham noma'lum - dedilar. Unda uning ustidagi osmon ham shundaydir." U yetti osmonni eslatib o'tgunga qadar. Keyin yettinchi osmondan keyin okean bor, pastki va yuqori orasidagi masofa osmon bilan (boshqa) osmon orasidagi masofa kabidir. Keyin uning ustida sakkizta farishta bor, ularning oyoqlari va tizzalari osmon boshqa osmondan qanchalik uzoq bo'lsa, shuncha uzoqdir. Va ularning ustida Arsh bor, uning pastki va yuqori orasidagi masofa osmon bir osmondan ikkinchisiga qadar uzoqdir. Va Alloh uning ustidadir. Bizga [Ahmad bin Abu Surayj] aytdi, bizga [Abdurrahmon bin Abdulloh bin Sa'd] aytdi va [Muhammad bin Sa'id] aytdi; bizga [Amru bin Abu Qays] ni [Simak] dan bir xil rivoyat va ma'no zanjiri bilan aytib berdi. Bizga [Ahmad bin Hafs] aytdi; menga [Otam] aytdi, bizga [Ibrohim bin Tahman] ni [Simak] dan bu uzun hadisning bir xil rivoyat va ma'no zanjiri bilan aytib berdi.