Imam Abu Dawud (الامام ابو داود) - 4590 හදීස්

හදීස්

Imam Abu Dawud : 4061

حَدَّثَنَا مُؤَمَّلُ بْنُ الْفَضْلِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ شُعَيْبِ بْنِ شَابُورَ عَنْ يَحْيَى بْنِ الْحَارِثِ عَنْ الْقَاسِمِ عَنْ أَبِي أُمَامَةَعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ مَنْ أَحَبَّ لِلَّهِ وَأَبْغَضَ لِلَّهِ وَأَعْطَى لِلَّهِ وَمَنَعَ لِلَّهِ فَقَدْ اسْتَكْمَلَ الْإِيمَانَ

[මුඅම්මාල් ඉබ්නුල් ෆද්ල්] අපට මෙසේ පැවසීය, [මුහම්මද් බින් සයූඅයිබ් බින් සයබුර්] [යාහ්යා ඉබ්නුල් හාරිස්] [අල් කාසිම්] [අබු උමාමා] [රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්] ගෙන් අපට මෙසේ පැවසීය: 'කවුරුන් අල්ලාහ් වෙනුවෙන් ප්‍රේම කරයිද, අල්ලාහ් වෙනුවෙන් වෛර කරයිද, අල්ලාහ් වෙනුවෙන් දෙයිද, අල්ලාහ් වෙනුවෙන් තහනම් කරයිද, එවිට ඔහුගේ විශ්වාසය පරිපූර්ණ වේ'.

තහවුරු කරන හදීස් (2)

හදීස්

Imam Abu Dawud : 4062

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَكْمَلُ الْمُؤْمِنِينَ إِيمَانًا أَحْسَنُهُمْ خُلُقًا

"[අහ්මද් බින් හන්බල්] අපට මෙසේ පවසා ඇත, [යාහ්යා බින් සයිද්] විසින් [මුහම්මද් බින් අම්රු] විසින් [අබු සලාමා] විසින් [අබු හුරෙයිරා] විසින් අපට මෙසේ පවසා ඇත, ඔහු මෙසේ පැවසීය, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'හොඳම විශ්වාසයක් ඇති ඇදහිලිවන්තයන් හොඳම සදාචාරය ඇති අයයි'.

තහවුරු කරන හදීස් (8)

හදීස්

Imam Abu Dawud : 4063

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ ثَوْرٍ عَنْ مَعْمَرٍ قَالَ وَأَخْبَرَنِي الزُّهْرِيُّ عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَأَعْطَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رِجَالًا وَلَمْ يُعْطِ رَجُلًا مِنْهُمْ شَيْئًا فَقَالَ سَعْدٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَعْطَيْتَ فُلَانًا وَفُلَانًا وَلَمْ تُعْطِ فُلَانًا شَيْئًا وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ مُسْلِمٌ حَتَّى أَعَادَهَا سَعْدٌ ثَلَاثًا وَالنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ أَوْ مُسْلِمٌ ثُمَّ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنِّي أُعْطِي رِجَالًا وَأَدَعُ مَنْ هُوَ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْهُمْ لَا أُعْطِيهِ شَيْئًا مَخَافَةَ أَنْ يُكَبُّوا فِي النَّارِ عَلَى وُجُوهِهِمْ

[මුහම්මද් බින් උබයිද්] අපට මෙසේ පැවසීය, [මුහම්මද් බින් ත්සෞර්] [මමර්] ගෙන් අපට මෙසේ පැවසීය; [අමීර් බින් සාද් බින් අබු වකාෂ්] ගෙන් [අස් සුහ්රි] මට වාර්තා කර ඇත, [ඔහුගේ පියා] ගෙන් ඔහු මෙසේ පැවසීය, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ වරක් පිරිමින් කිහිප දෙනෙකුට යමක් දුන් නමුත් එය කිසිවෙකුට එය ලබා දුන්නේ නැත. එවිට සද් මෙසේ පැවසීය, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, ඔබ එවැනි අයට සහ එවැනි අයට ලබා දෙන නමුත්, අනෙක් එවැනි අයට ඔහු විශ්වාස කරන්නෙකු වුවද ඔබ කිසිවක් ලබා නොදෙන්නේද?' එවිට නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'නැත්නම් ඔහු මුස්ලිම්වරයෙක්ද?' සද් මෙම ප්‍රකාශය තුන් වතාවක් පුනරුච්චාරණය කළ අතර, නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ සැමවිටම මෙසේ පැවසූහ: 'නැත්නම් ඔහු හුදෙක් මුස්ලිම්වරයෙක්ද?' ඉන්පසු නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ. 'මම සමහර අයට දුන්නා, නමුත් ඔවුන්ට වඩා මට වඩාත් ආදරණීය වූ අයට මම දුන්නේ නැහැ, ඔවුන්ගේ මුහුණු ගින්නෙහි වළලනු ඇතැයි යන බිය නිසා.'

තහවුරු කරන හදීස් (13)

හදීස්

Imam Abu Dawud : 4064

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ حَدَّثَنَا ابْنُ ثَوْرٍ عَنْ مَعْمَرٍ قَالَ وَقَالَ الزُّهْرِيُّ { قُلْ لَمْ تُؤْمِنُوا وَلَكِنْ قُولُوا أَسْلَمْنَا } قَالَ نَرَى أَنَّ الْإِسْلَامَ الْكَلِمَةُ وَالْإِيمَانَ الْعَمَلُ

[මුහම්මද් බින් උබයිඩ්] අපට මෙසේ පැවසීය, [ඉබ්නු ත්සෞර්] [ම'මර්] ගෙන් අපට මෙසේ පැවසීය; [අස් සුහ්රි] අල්ලාහ්ගේ වචනය ගැන මෙසේ පැවසීය: '-ඔවුන්ට කියන්න-: 'ඔබ තවමත් විශ්වාස කර නැත, නමුත් 'අපි යටත් වුණා' යැයි පවසන්න-' -ප්‍රශ්න. අල් හුජුරාත්: 14- ඔහු මෙසේ පැවසීය, 'ඉස්ලාම් යනු වචනයක් වන අතර ඇදහිල්ල ක්‍රියාවක් බව අපගේ මතයයි'.

හදීස්

Imam Abu Dawud : 4065

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ ح و حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ الْمَعْنَى قَالَا حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ أَبِيهِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَسَمَ بَيْنَ الْمُسْلِمِينَ قَسْمًا فَقُلْتُ أَعْطِ فُلَانًا فَإِنَّهُ مُؤْمِنٌ قَالَ أَوْ مُسْلِمٌ إِنِّي لَأُعْطِي الرَّجُلَ الْعَطَاءَ وَغَيْرُهُ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْهُ مَخَافَةَ أَنْ يُكَبَّ عَلَى وَجْهِهِ

[අහ්මද් බින් හන්බල්] අපට මෙසේ කීවේය, [අබ්දුර්රාසාක්] අපට මෙසේ කීවේය. - තවත් ආකාරයකින් එය මෙසේ සඳහන් වේ- [ඉබ්‍රාහිම් බින් බසිසියාර්] අපට මෙසේ කීවේය, [සුෆ්යාන්] යන අර්ථයෙන් අපට මෙසේ කීවේය; [අමීර් බින් සාද්] [අස් සුහ්රි] [මමර්] [ඔහුගේ පියා] ගෙන් අපට මෙසේ කීවේය, 'නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් මුස්ලිම්වරුන්ට යමක් බෙදා දුන්නේය'. මම - ස'ද්- එවිට මෙසේ කීවෙමි, 'එසේත් නැතිනම් ඔහු මුස්ලිම්වරයෙක් පමණක්ද? ඇත්ත වශයෙන්ම, මම මිනිසෙකුට තෑග්ගක් දුන් අතර, තවත් - ලබා නොදුන් තැනැත්තා - මම ඔහුට වඩා කැමති විය; මෙයට හේතුව ඔහුගේ මුහුණ - නිරයට - ඇදහිය නොහැකි යැයි ඔහු කනස්සල්ලට පත්වීමයි.

තහවුරු කරන හදීස් (13)

හදීස්

Imam Abu Dawud : 4066

حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الطَّيَالِسِيُّ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ وَاقِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ أَخْبَرَنِي عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ سَمِعَ ابْنَ عُمَرَ يُحَدِّثُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ لَا تَرْجِعُوا بَعْدِي كُفَّارًا يَضْرِبُ بَعْضُكُمْ رِقَابَ بَعْضٍ

[අබු අල් වලීද් අත් තයාලිසි] අපට පවසා ඇත, [සියුබා] අපට පවසා ඇත; [වාකිද් බින් අබ්දුල්ලාහ්] [ඔහුගේ පියා] ගෙන් මට දන්වා ඇත්තේ [ඉබ්නු උමර්] නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් වාර්තා කරන බව ඔහු අසා ඇති බවත්, ඔහු මෙසේ පැවසූ බවත්ය: 'මා පිටත්ව ගිය පසු අවිශ්වාසයට ආපසු නොයන්න, පසුව එකිනෙකා මරා ගන්න'.

තහවුරු කරන හදීස් (61)

හදීස්

Imam Abu Dawud : 4067

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ فُضَيْلِ بْنِ غَزْوَانَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّمَا رَجُلٍ مُسْلِمٍ أَكْفَرَ رَجُلًا مُسْلِمًا فَإِنْ كَانَ كَافِرًا وَإِلَّا كَانَ هُوَ الْكَافِرُ

[උස්මාන් බින් අබු සයිබා] අපට මෙසේ පවසා ඇත, [ෆුදයිල් බින් ගස්වාන්] [නෆි] [ඉබ්නු උමර්] ගෙන් [ජරීර්] අපට මෙසේ පවසා ඇත, ඔහු මෙසේ පැවසීය, 'රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'තම සහෝදරයා හෝ මුස්ලිම්වරයා විශ්වාස නොකරන මුස්ලිම්වරයෙකු, එය සත්‍ය නම් ඔහු අවිශ්වාසවන්තයෙකි. නමුත් එය සත්‍ය නොවේ නම්, අවිශ්වාසය ඔහු වෙත - චෝදනා කළ පුද්ගලයා වෙත - නැවත පැමිණේ'.

හදීස්

Imam Abu Dawud : 4068

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُرَّةَ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْبَعٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ فَهُوَ مُنَافِقٌ خَالِصٌ وَمَنْ كَانَتْ فِيهِ خَلَّةٌ مِنْهُنَّ كَانَ فِيهِ خَلَّةٌ مِنْ نِفَاقٍ حَتَّى يَدَعَهَا إِذَا حَدَّثَ كَذَبَ وَإِذَا وَعَدَ أَخْلَفَ وَإِذَا عَاهَدَ غَدَرَ وَإِذَا خَاصَمَ فَجَرَ

අපට [අබු බකර් බින් අබු සයිබා] පැවසූ බව අපට දන්වා ඇත, [අබ්දුල්ලාහ් බින් නුමෙයාර්] පැවසූ බව අපට දන්වා ඇත, [අල් අ'මාසි] [අබ්දුල්ලාහ් බින් මුර්රා] [මස්රුක්] [අබ්දුල්ලාහ් බින් අම්රු] ගෙන් අපට [අල් අ'මාසි] ඔහු මෙසේ පැවසීය, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'යමෙකු තුළ කරුණු හතරක් තිබේ නම්, ඔහු සැබෑ කුහකයෙකි, නමුත් යමක් තිබේ නම්, ඔහු එය අත්හරින තුරු ඔහු තුළ යම් කුහකකමක් තිබේ. ඔබ කතා කළහොත් ඔබ බොරු කියයි, ඔබ පොරොන්දුවක් දුන්නොත් ඔබ එය කඩ කරයි, ඔබට විශ්වාසයක් ලබා දුන්නොත් ඔබ එය පාවා දෙනු ඇත, ඔබ එකඟ නොවන්නේ නම්, ඔබ වංචා කරනු ඇත.'

තහවුරු කරන හදීස් (18)

හදීස්

Imam Abu Dawud : 4069

حَدَّثَنَا أَبُو صَالِحٍ الْأَنْطَاكِيُّ أَخْبَرَنَا أَبُو إِسْحَقَ الْفَزَارِيُّ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَزْنِي الزَّانِي حِينَ يَزْنِي وَهُوَ مُؤْمِنٌ وَلَا يَسْرِقُ حِينَ يَسْرِقُ وَهُوَ مُؤْمِنٌ وَلَا يَشْرَبُ الْخَمْرَ حِينَ يَشْرَبُهَا وَهُوَ مُؤْمِنٌ وَالتَّوْبَةُ مَعْرُوضَةٌ بَعْدُ

[අබු සාලිහ් අල් අන්තකි] අපට පවසා ඇත, [අබු සාලිහ්] [අබු හුරෙයිරා] වෙතින් [අල් අ'මාසි] වෙතින් [අබු ඉෂාක් අල් ෆසාරි] අපට පවසා ඇත, 'රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'කාමමිථ්‍යාචාරය කරන පුද්ගලයෙකු කාමමිථ්‍යාචාරය කරන විට ඔහු විශ්වාස කරන්නෙකු ලෙස හඳුන්වන්නේ නැත, සොරෙකු සොරකම් කරන විට ඔහු විශ්වාස කරන්නෙකු ලෙස හඳුන්වන්නේ නැත, වයින් පානය කරන පුද්ගලයෙකු කාමර් පානය කරන විට ඔහු විශ්වාස කරන්නෙකු ලෙස හඳුන්වන්නේ නැත, සහ පසුතැවිල්ලේ දොර සැමවිටම පසුව විවෘත වේ'.

තහවුරු කරන හදීස් (25)

හදීස්

Imam Abu Dawud : 4070

حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ سُوَيْدٍ الرَّمْلِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي مَرْيَمَ أَخْبَرَنَا نَافِعٌ يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ الْهَادِ أَنَّ سَعِيدَ بْنَ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيَّ حَدَّثَهُ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا زَنَى الرَّجُلُ خَرَجَ مِنْهُ الْإِيمَانُ كَانَ عَلَيْهِ كَالظُّلَّةِ فَإِذَا انْقَطَعَ رَجَعَ إِلَيْهِ الْإِيمَانُ

[ඉෂාක් බින් සුවයිඩ් අර් රම්ලි] අපට පවසා ඇත, [ඉබ්නු අබු මරියම්] අපට පවසා ඇත, [නෆි'] අපට පවසා ඇත - එනම් නෆි' බින් සයිද් - ඔහු පැවසීය; [ඉබ්නුල් හද්] මට පවසා ඇත [සයිද් බින් අබු සයිද් අල් මක්බුරි] ඔහුට පැවසූ බව, ඔහු වරක් [අබු හුරෙයිරා] මෙසේ පවසනු ඇසූ බව, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'මිනිසෙකු කාමමිථ්‍යාචාරය කළහොත් ඔහු තුළ ඇති විශ්වාසය වලාකුළක් මෙන් නිවී යයි, එය අවසන් වූ විට විශ්වාසය ඔහු වෙත නැවත පැමිණේ'.

හදීස්

Imam Abu Dawud : 4071

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي حَازِمٍ قَالَ حَدَّثَنِي بِمِنًى عَنْ أَبِيهِ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْقَدَرِيَّةُ مَجُوسُ هَذِهِ الْأُمَّةِ إِنْ مَرِضُوا فَلَا تَعُودُوهُمْ وَإِنْ مَاتُوا فَلَا تَشْهَدُوهُمْ

[මුසා බින් ඉස්මායිල්] අපට මෙසේ පැවසීය, [අබ්දුල් අසීස් බින් අබු හසීම්] අපට මෙසේ පැවසීය; ඔහු මට මීනාහිදී පැවසුවේ, [ඔහුගේ පියා] [ඉබ්නු උමර්] ගෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන්, ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'කදරියාවරු මෙම උම්මාවේ මාගිවරු ය, ඔවුන් අසනීප වුවහොත් ඔවුන් බැලීමට නොයන්න, ඔවුන් මිය ගියහොත් ඔවුන්ගේ සිරුරු රැගෙන නොයන්න'.

හදීස්

Imam Abu Dawud : 4072

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ عُمَرَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عُمَرَ مَوْلَى غُفْرَةَ عَنْ رَجُلٍ مِنْ الْأَنْصَارِ عَنْ حُذَيْفَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِكُلِّ أُمَّةٍ مَجُوسٌ وَمَجُوسُ هَذِهِ الْأُمَّةِ الَّذِينَ يَقُولُونَ لَا قَدَرَ مَنْ مَاتَ مِنْهُمْ فَلَا تَشْهَدُوا جَنَازَتَهُ وَمَنْ مَرِضَ مِنْهُمْ فَلَا تَعُودُوهُمْ وَهُمْ شِيعَةُ الدَّجَّالِ وَحَقٌّ عَلَى اللَّهِ أَنْ يُلْحِقَهُمْ بِالدَّجَّالِ

[මුහම්මද් බින් අබු කතීර්] අපට මෙසේ පැවසීය, [සුෆ්යාන්] අපට මෙසේ පැවසීය [උමර් බින් මුහම්මද්] වෙතින් [උමර්] වෙතින් - ගුෆ්රා විසින් නිදහස් කරන ලද - [මිනිසෙකු] අන්සාර්ගෙන්, [හුඩ්සයිෆා] වෙතින් ඔහු මෙසේ පැවසීය, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'සෑම ජාතියකටම තමන්ගේම මාගි ඇත, මෙම උම්මාහි මාගි යනු 'ඉරණමක් නැත' යැයි පවසන අයයි. යමෙකු මිය ගියහොත්, ඔවුන්ගේ දේහය බැලීමට නොයන්න, ඔවුන්ගෙන් කිසිවෙකු අසනීප වුවහොත්, ඔවුන් බැලීමට නොයන්න. ඔවුන් දජ්ජල්ගේ කණ්ඩායමයි, එබැවින් ඔවුන් දජ්ජල් සමඟ එක්වීමට අල්ලාහ්ගේ අයිතියයි'.

හදීස්

Imam Abu Dawud : 4073

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ أَنَّ يَزِيدَ بْنَ زُرَيْعٍ وَيَحْيَى بْنَ سَعِيدٍ حَدَّثَاهُمْ قَالَا حَدَّثَنَا عَوْفٌ قَالَ حَدَّثَنَا قَسَامَةُ بْنُ زُهَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو مُوسَى الْأَشْعَرِيُّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ خَلَقَ آدَمَ مِنْ قَبْضَةٍ قَبَضَهَا مِنْ جَمِيعِ الْأَرْضِ فَجَاءَ بَنُو آدَمَ عَلَى قَدْرِ الْأَرْضِ جَاءَ مِنْهُمْ الْأَحْمَرُ وَالْأَبْيَضُ وَالْأَسْوَدُ وَبَيْنَ ذَلِكَ وَالسَّهْلُ وَالْحَزْنُ وَالْخَبِيثُ وَالطَّيِّبُ زَادَ فِي حَدِيثِ يَحْيَى وَبَيْنَ ذَلِكَوَالْإِخْبَارُ فِي حَدِيثِ يَزِيدَ

[යාසිඩ් බින් සුරායි'] සහ [යාහ්යා බින් සයිද්] ඔවුන්ට පැවසූ බව [මුසද්දාද්] අපට පවසා ඇත, ඔවුන් දෙදෙනාම පැවසූහ; [අවුෆ්] අපට පවසා ඇත, ඔහු මෙසේ පැවසීය; [කසාමා බින් සුහයිර්] අපට පවසා ඇත; [අබු මූසා අල් අස්යාරි] අපට පවසා ඇත, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමා මෙසේ පැවසූහ: 'අල්ලාහ් සියලු වර්ගවල පස් වලින් අතලොස්සක් පස් වලින් ආදම්ව නිර්මාණය කළේය. ඉන්පසු දරුවන් පැමිණියේ පසෙහි මූලද්‍රව්‍ය අනුව ය. රතු, සුදු, කළු සහ ඒ අතර ඇති වර්ණ ඇති අය සිටිති. සමහරක් මෘදු වන අතර සමහරක් රළු ය, සමහරක් නරක ය, සමහරක් හොඳයි'. යාහියාගේ හදීසයේ එකතු කිරීමක් ඇත; 'මෙම ගුණාංගවලින් සමහරක් ද ඇත', ලෆාඩ්ස් - කතුවැකිය සම්බන්ධයෙන් - ඉහත හදීසය යසිද්ගේ ඉතිහාසයකි.

හදීස්

Imam Abu Dawud : 4074

حَدَّثَنَا مُسَدَّدُ بْنُ مُسَرْهَدٍ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ قَالَ سَمِعْتُ مَنْصُورَ بْنَ الْمُعْتَمِرِ يُحَدِّثُ عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَبِيبٍ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ السُّلَمِيِّ عَنْ عَلِيٍّ عَلَيْهِ السَّلَام قَالَ كُنَّا فِي جَنَازَةٍ فِيهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِبَقِيعِ الْغَرْقَدِ فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَلَسَ وَمَعَهُ مِخْصَرَةٌ فَجَعَلَ يَنْكُتُ بِالْمِخْصَرَةِ فِي الْأَرْضِ ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ فَقَالَ مَا مِنْكُمْ مِنْ أَحَدٍ مَا مِنْ نَفْسٍ مَنْفُوسَةٍ إِلَّا كَتَبَ اللَّهُ مَكَانَهَا مِنْ النَّارِ أَوْ مِنْ الْجَنَّةِ إِلَّا قَدْ كُتِبَتْ شَقِيَّةً أَوْ سَعِيدَةً قَالَ فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ الْقَوْمِ يَا نَبِيَّ اللَّهِ أَفَلَا نَمْكُثُ عَلَى كِتَابِنَا وَنَدَعُ الْعَمَلَ فَمَنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ السَّعَادَةِ لَيَكُونَنَّ إِلَى السَّعَادَةِ وَمَنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ الشِّقْوَةِ لَيَكُونَنَّ إِلَى الشِّقْوَةِ قَالَ اعْمَلُوا فَكُلٌّ مُيَسَّرٌ أَمَّا أَهْلُ السَّعَادَةِ فَيُيَسَّرُونَ لِلسَّعَادَةِ وَأَمَّا أَهْلُ الشِّقْوَةِ فَيُيَسَّرُونَ لِلشِّقْوَةِ ثُمَّ قَالَ نَبِيُّ اللَّهِ { فَأَمَّا مَنْ أَعْطَى وَاتَّقَى وَصَدَّقَ بِالْحُسْنَى فَسَنُيَسِّرُهُ لِلْيُسْرَى وَأَمَّا مَنْ بَخِلَ وَاسْتَغْنَى وَكَذَّبَ بِالْحُسْنَى فَسَنُيَسِّرُهُ لِلْعُسْرَى }

[මුසද්දාද් බින් මුසර්හාද්] අපට මෙසේ පැවසීය, [අල් මුතමීර්] අපට මෙසේ පැවසීය; [මන්සූර් ඉබ්නුල් මුතමීර්] [සাদ් බින් උබයිදා] ගෙන් [අබ්දුල්ලාහ් බින් හබීබ්, අබු 'අබ්දුර් රහ්මාන් අස් සුලමි] [අලි අලයිහිස් සලාම්] ගෙන් [සাদ් බින් උබයිදා] ගෙන් මෙසේ පවසනු මම අසා ඇත්තෙමි, 'අපි වරක් බාකි ගර්කාද් සුසාන භූමියේ සිටියෙමු, ඒ අවස්ථාවේ රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් එහි සිටියේය. රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් පසුව ළඟට ගොස් සැරයටියක් රැගෙන වාඩි විය. ඉන්පසු ඔහු තම සැරයටිය සමඟ රේඛාවක් ඇද හිස ඔසවා මෙසේ පැවසීය: 'ඔබෙන් අල්ලාහ් හැර වෙන කිසිවෙකු ඔහුගේ ස්ථානය තීරණය කර නැත; නිරයේ හෝ ස්වර්ගයේ. අල්ලාහ් හැර ඔබෙන් කිසිවෙකු ඔහු සතුටින් හෝ දුක්ඛිතව සිටිනවාද යන්න තීරණය කර නැත'. එවිට මිනිසෙක් ඇසුවේ, 'අපි නිහඬව සිට අපගේ ඉරණම නියම කර ඇති දේ අනුගමනය කර දානය අත්හැරියහොත් වඩා හොඳ නොවේද?' මක්නිසාද යත් ඔහු සතුට ලැබීමට නියමිත අයගෙන් කෙනෙකු නම් ඔහු සතුටු වනු ඇත, ඔහු දුක ලැබීමට නියමිත අය අතර සිටී නම් ඔහු දුක්ඛිත වනු ඇත. ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ඔබ දිගටම යහපත් ක්‍රියා කළ යුතුය, මන්ද සෑම කෙනෙකුටම ඔවුන්ගේ ඉරණම අනුගමනය කිරීමට පහසුවක් ලබා දෙනු ඇත. සතුටින් සිටීමට නියමිත අයට එම සතුට ලබා ගැනීම පහසු වනු ඇත, සහ දුක ලැබීමට නියමිත අයට එය දුක ලබා ගැනීම පහසු කරනු ඇත.' ඉන්පසු ඔහු මෙසේ කියෙව්වේය: '-අල්ලාහ්ගේ මාර්ගයට තම ධනය ලබා දෙන සහ භක්තිමත් වන සහ හොඳම විපාකය - ස්වර්ගය - ඇති බව තහවුරු කරන පුද්ගලයා සම්බන්ධයෙන්, අපි ඔහුට පහසු මාර්ගයක් සූදානම් කරන්නෙමු. මසුරු සහ තමන් ප්‍රමාණවත් යැයි සිතන සහ හොඳම විපාකය ප්‍රතික්ෂේප කරන අය සම්බන්ධයෙන්. එවිට අපි ඔහුට - දුෂ්කර මාර්ගයක් - සූදානම් කරන්නෙමු - ප්‍රශ්න. අල් ලයිල්: 5-10-.

හදීස්

Imam Abu Dawud : 4075

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا كَهْمَسٌ عَنْ ابْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ قَالَ كَانَ أَوَّلَ مَنْ تَكَلَّمَ فِي الْقَدَرِ بِالْبَصْرَةِ مَعْبَدٌ الْجُهَنِيُّ فَانْطَلَقْتُ أَنَا وَحُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحِمْيَرِيُّ حَاجَّيْنِ أَوْ مُعْتَمِرَيْنِ فَقُلْنَا لَوْ لَقِينَا أَحَدًا مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلْنَاهُ عَمَّا يَقُولُ هَؤُلَاءِ فِي الْقَدَرِ فَوَفَّقَ اللَّهُ لَنَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ دَاخِلًا فِي الْمَسْجِدِ فَاكْتَنَفْتُهُ أَنَا وَصَاحِبِي فَظَنَنْتُ أَنَّ صَاحِبِي سَيَكِلُ الْكَلَامَ إِلَيَّ فَقُلْتُ أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ إِنَّهُ قَدْ ظَهَرَ قِبَلَنَا نَاسٌ يَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ وَيَتَفَقَّرُونَ الْعِلْمَ يَزْعُمُونَ أَنْ لَا قَدَرَ وَالْأَمْرَ أُنُفٌ فَقَالَ إِذَا لَقِيتَ أُولَئِكَ فَأَخْبِرْهُمْ أَنِّي بَرِيءٌ مِنْهُمْ وَهُمْ بُرَآءُ مِنِّي وَالَّذِي يَحْلِفُ بِهِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ لَوْ أَنَّ لِأَحَدِهِمْ مِثْلَ أُحُدٍ ذَهَبًا فَأَنْفَقَهُ مَا قَبِلَهُ اللَّهُ مِنْهُ حَتَّى يُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ ثُمَّ قَالَ حَدَّثَنِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَبَيْنَمَا نَحْنُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذْ طَلَعَ عَلَيْنَا رَجُلٌ شَدِيدُ بَيَاضِ الثِّيَابِ شَدِيدُ سَوَادِ الشَّعْرِ لَا يُرَى عَلَيْهِ أَثَرُ السَّفَرِ وَلَا نَعْرِفُهُ حَتَّى جَلَسَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَسْنَدَ رُكْبَتَيْهِ إِلَى رُكْبَتَيْهِ وَوَضَعَ كَفَّيْهِ عَلَى فَخِذَيْهِ وَقَالَ يَا مُحَمَّدُ أَخْبِرْنِي عَنْ الْإِسْلَامِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْإِسْلَامُ أَنْ تَشْهَدَ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَتُقِيمَ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِيَ الزَّكَاةَ وَتَصُومَ رَمَضَانَ وَتَحُجَّ الْبَيْتَ إِنْ اسْتَطَعْتَ إِلَيْهِ سَبِيلًا قَالَ صَدَقْتَ قَالَ فَعَجِبْنَا لَهُ يَسْأَلُهُ وَيُصَدِّقُهُ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ الْإِيمَانِ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَتُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ خَيْرِهِ وَشَرِّهِ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ الْإِحْسَانِ قَالَ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنْ لَمْ تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ السَّاعَةِ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ أَمَارَاتِهَا قَالَ أَنْ تَلِدَ الْأَمَةُ رَبَّتَهَا وَأَنْ تَرَى الْحُفَاةَ الْعُرَاةَ الْعَالَةَ رِعَاءَ الشَّاءِ يَتَطَاوَلُونَ فِي الْبُنْيَانِ قَالَ ثُمَّ انْطَلَقَ فَلَبِثْتُ ثَلَاثًا ثُمَّ قَالَ يَا عُمَرُ هَلْ تَدْرِي مَنْ السَّائِلُ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّهُ جِبْرِيلُ أَتَاكُمْ يُعَلِّمُكُمْ دِينَكُمْحَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ عُثْمَانَ بْنِ غِيَاثٍ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ وَحُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَا لَقِيَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ فَذَكَرْنَا لَهُ الْقَدَرَ وَمَا يَقُولُونَ فِيهِ فَذَكَرَ نَحْوَهُ زَادَ قَالَ وَسَأَلَهُ رَجُلٌ مِنْ مُزَيْنَةَ أَوْ جُهَيْنَةَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فِيمَا نَعْمَلُ أَفِي شَيْءٍ قَدْ خَلَا أَوْ مَضَى أَوْ فِي شَيْءٍ يُسْتَأْنَفُ الْآنَ قَالَ فِي شَيْءٍ قَدْ خَلَا وَمَضَى فَقَالَ الرَّجُلُ أَوْ بَعْضُ الْقَوْمِ فَفِيمَ الْعَمَلُ قَالَ إِنَّ أَهْلَ الْجَنَّةِ يُيَسَّرُونَ لِعَمَلِ أَهْلِ الْجَنَّةِ وَإِنَّ أَهْلَ النَّارِ يُيَسَّرُونَ لِعَمَلِ أَهْلِ النَّارِ حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا الْفِرْيَابِيُّ عَنْ سُفْيَانَ قَالَ حَدَّثَنَا عَلْقَمَةُ بْنُ مَرْثَدٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ ابْنِ يَعْمَرَ بِهَذَا الْحَدِيثِ يَزِيدُ وَيَنْقُصُ قَالَ فَمَا الْإِسْلَامُ قَالَ إِقَامُ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءُ الزَّكَاةِ وَحَجُّ الْبَيْتِ وَصَوْمُ شَهْرِ رَمَضَانَ وَالِاغْتِسَالُ مِنْ الْجَنَابَةِ قَالَ أَبُو دَاوُد عَلْقَمَةُ مُرْجِئٌ

"බස්රා නගරයේ ඉරණම පිළිබඳ ප්‍රශ්නය ගැන මුලින්ම කතා කළ පුද්ගලයා මබාද් අල් ජුහානි ය. හුමයිඩ් බින් අබ්දුර් රහ්මාන් අල් හිමියාරි සහ මම හජ් හෝ උම්රා සඳහා ගියෙමු. එවිට අපි මුමුණමින්, "රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගේ සහචරයෙකු මුණගැසුණහොත්, ඉරණම ගැන මිනිසුන් පවසන්නේ කුමක්දැයි අපි ඔහුගෙන් විමසමු." එවිට අල්ලාහ් [අබ්දුල්ලාහ් බින් උමර්] පල්ලියට ඇතුළු වීමට සූදානම් වන විට ඔහුව හමුවීමට අපට නියම කළේය, එබැවින් මගේ මිතුරා සහ මම ඔහු වෙත ගියෙමු." මගේ මිතුරා මට සංවාදය නිරූපණය කරයි කියලා මම හිතුවා, ඒ නිසා මම කිව්වා, 'ඕ අබු අබ්දුර් රහ්මාන්, අපි අතරේ කුරානය කියවන සහ දැනුම හඹා යාමට කඩිසර අය ඉන්නවා, නමුත් ඔවුන් විශ්වාස කරන්නේ ඉරණමක් නැහැ කියලා, දේවල් සිදුවන්නේ ඉරණමෙන් කිසිම බාධාවක් නැතුව!' එවිට ඉබ්නු උමර් මෙසේ පැවසීය, 'ඔබ ඔවුන්ව මුණගැසුණොත් මම ඔවුන්ගෙන් වෙන් වුණා කියලා කියන්න, ඔවුන් මගෙන්ත් වෙන් වුණා. අබ්දුල්ලා බින් උමර් ඔහුගේ නාමයෙන් දිවුරන තැනැත්තා මත, ඔවුන් උහුද් කන්ද තරම් විශාල රත්තරන් තබා, පසුව ඔවුන් එය වියදම් කළහොත්, ඔවුන් ඉරණම විශ්වාස කරන තුරු අල්ලාහ් එය පිළිගන්නේ නැහැ'. එවිට ඔහු මෙසේ පැවසීය, '[උමර් ඉබ්නුල් ඛත්තාබ්] මට කිව්වා, ඔහු මෙසේ කිව්වා, 'අපි රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සමඟ සිටියදී, හදිසියේම ඉතා සුදු ඇඳුම් ඇඳගත් සහ ඔහුගේ හිසකෙස් ඉතා කළු වූ මිනිසෙක් ආවා. ඔහු දිගු ගමනක යෙදී සිටින බවට කිසිදු සලකුණක් නොතිබුණි, නමුත් අපි කිසිවෙකු ඔහුව දැන සිටියේ නැත. ඉන්පසු ඔහු නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් වෙත ළඟා වී, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ දණහිස් මත දණහිස් තබා ඔහුගේ අත්ල ඔහුගේ කලවා දෙක මත තැබීය. ඉන්පසු ඔහු මෙසේ ඇසීය, 'ඕ මුහම්මද්, ඉස්ලාමය ගැන මට කියන්න?' රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් එවිට පිළිතුරු දුන්නේය: 'ඉස්ලාමය යනු අල්ලාහ් හැර වෙනත් දෙවියෙකු නොමැති බවත් මුහම්මද් ඔහුගේ දූතයා බවත් ඔබ සාක්ෂි දීමයි. ඔබ යාඥා කරන්න, සකාත් ගෙවන්න, රාමසාන් සමයේදී උපවාස කරන්න සහ ඔබට හැකි නම් බයිතුල්ලා වෙත වන්දනා ගමන කරන්න'. මිනිසා, 'ඔබ හරි' යැයි පැවසීය. උමර්, 'අපි ඔහු ගැන පුදුම වුණා, ඔහු ඇසුවා, ඔහුම එය තහවුරු කළා' යැයි පැවසීය. මිනිසා නැවතත් ඇසුවේ, 'විශ්වාසය ගැන මට කියන්න?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'විශ්වාසය යනු ඔබ අල්ලාහ්, ඔහුගේ දූතයන්, ඔහුගේ පොත්, ඔහුගේ දූතයන්, අවසාන දිනය විශ්වාස කර ඉරණම; නරක හෝ හොඳ විශ්වාස කිරීමයි'. මිනිසා, 'ඔබ හරි' යැයි කීවේය. මිනිසා තවදුරටත්, 'ඉහ්සාන් යනු කුමක්දැයි මට කියන්න?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'ඔබ අල්ලාහ්ව දකිනවාක් මෙන් නමස්කාර කරන්න, ඔබට ඔහුව නොපෙනේ නම්, ඔහුට ඔබව දැකිය හැකිය'. මිනිසා නැවතත් ඇසුවේය, 'විනිශ්චය දිනය ගැන මට කියන්න?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'විනිශ්චය දිනය ගැන මට කියන්න?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'විනිශ්චය දිනය ගැන අසන පුද්ගලයා ඉල්ලන පුද්ගලයාට වඩා හොඳින් දන්නා බව නොවේ'. මිනිසා ඇසුවේය, 'එසේ නම් මට සංඥා කියන්න?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'දාසයෙකු තම ස්වාමියා බිහි කර ඇත්නම්, හිස් පාද ඇති - දුප්පත් - සහ බැටළුවන් රැකබලා ගන්නන් උස ගොඩනැගිලි තැනීමට තරඟ කරන අය ඔබට පෙනේ'. උමර් පැවසීය, 'එවිට මිනිසා පිටව ගියේය, මම දින තුනක් නිහඬව සිටියෙමි. එවිට ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ඕ උමර්, ඒ ප්‍රශ්නය ඇසූ මිනිසා කවුදැයි ඔබ දන්නවාද?' මම පිළිතුරු දුන්නා, 'අල්ලාහ් සහ ඔහුගේ දූතයා හොඳින් දනී. ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ඒ ගේබ්‍රියෙල්, ඔහු ඔබේ ආගමික කටයුතු ගැන ඔබට ඉගැන්වීමට ඔබ වෙත පැමිණියේය'. [මුසද්දාඩ්] අපට පවසා ඇත, [උස්මාන් බින් ගියාත්ස්] වෙතින් [යාහ්යා] අපට පවසා ඇත; [යාහ්යා බින් යමාර්] සහ [හුමයිඩ් බින් අබ්දුර්රහ්මාන්] යන දෙදෙනාම [අබ්දුල්ලාහ් බින් බුරයිදා] මට මෙසේ පැවසූහ, 'අපි [අබ්දුල්ලාහ් බින් උමර්] හමුවුණා, පසුව අපි ඔහුට ඉරණම සහ ඒ ගැන මිනිසුන් පවසන දේ ගැන කිව්වා .... ඉන්පසු ඔහු හදීසය සඳහන් කළේය. නමුත් ඔහු තවදුරටත් මෙසේ පැවසීය, 'එවිට මුසෙයිනා හෝ ජුහයිනාහි මිනිසෙක් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගෙන් ඇසුවා, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, අපි දානය කළ යුත්තේ කෙසේද? පිළිවෙත ගෙවී ගිය ඉරණම මත පදනම් වූවක්ද නැතහොත් එය අලුත් දෙයක් මත පදනම් වූවක්ද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'නිශ්චිත දෙයක් මත පදනම් වූවක්'. මිනිසා හෝ සමහර අය නැවතත් ඇසුවා, 'එසේ නම් අපි දානය කරන්නේ ඇයි?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'ඇත්ත වශයෙන්ම, ස්වර්ගයේ මිනිසුන්ට ස්වර්ගයේ ජනතාවගේ ක්‍රියා මගින් යහපත් ක්‍රියා කිරීමට පහසු වනු ඇති අතර නිරයේ මිනිසුන්ට නිරයේ ජනතාවගේ ක්‍රියා මගින් යහපත් ක්‍රියා කිරීමට පහසු වනු ඇත'. [මහමුද් බින් කාලිඩ්] අපට පවසා ඇත, [සුෆ්යාන්] වෙතින් [අල් ෆිර්යාබි] අපට පවසා ඇත, ඔහු මෙසේ පැවසීය; [ඉබ්නු යමාර්] වෙතින් [සුලෙයිමාන් බින් බුරයිඩා] වෙතින් [අල්කාමා බින් මර්ට්සාද්] අපට පවසා ඇත, එම හදීසය සමඟම, 'වැඩි කිරීම සහ අඩු කිරීම'. ඔහු ඇසුවේය, 'එසේ නම් ඉස්ලාමය කුමක්ද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'යාච්ඤා කරන්න, සකාත් ගෙවන්න, හජ් ඉටු කරන්න, රාමදාන් මාසයේ උපවාස කරන්න, සහ ජුනුබ් ස්නානය කරන්න'. අබු දාවුද් පැවසුවේ, 'අල්කාමා යනු මුර්ජියා' කෙනෙක්' කියාය.

තහවුරු කරන හදීස් (40)

හදීස්

Imam Abu Dawud : 4076

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ أَبِي فَرْوَةَ الْهَمْدَانِيِّ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ بْنِ عَمْرِو بْنِ جَرِيرٍ عَنْ أَبِي ذَرٍّ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَاكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَجْلِسُ بَيْنَ ظَهْرَيْ أَصْحَابِهِ فَيَجِيءُ الْغَرِيبُ فَلَا يَدْرِي أَيُّهُمْ هُوَ حَتَّى يَسْأَلَ فَطَلَبْنَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ نَجْعَلَ لَهُ مَجْلِسًا يَعْرِفُهُ الْغَرِيبُ إِذَا أَتَاهُ قَالَ فَبَنَيْنَا لَهُ دُكَّانًا مِنْ طِينٍ فَجَلَسَ عَلَيْهِ وَكُنَّا نَجْلِسُ بِجَنْبَتَيْهِ وَذَكَرَ نَحْوَ هَذَا الْخَبَرِ فَأَقْبَلَ رَجُلٌ فَذَكَرَ هَيْئَتَهُ حَتَّى سَلَّمَ مِنْ طَرَفِ السِّمَاطِ فَقَالَ السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا مُحَمَّدُ قَالَ فَرَدَّ عَلَيْهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

[උස්මාන් බින් අබු සයිබා] අපට පවසා ඇති පරිදි, [අබු ෆර්වා අල් හම්දානි] [අබු සූරා බින් අම්රු බින් ජරීර්] [අබු දසාර්] සහ [අබු හුරෙයිරා] යන දෙදෙනාම [අබු ෆර්වා අල් හම්දානි] ගෙන් අපට [ජරීර්] ගෙන් මෙසේ කියන ලදී, 'රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් තම සගයන් සමඟ වාඩි වී සිටින විට, හදිසියේම ආගන්තුකයෙකු පැමිණි අතර, ඔහු ඔහුව දැකීමට ඉල්ලා සිටින තුරු අප කිසිවෙකු ඔහුව දැන සිටියේ නැත. ඉන්පසු විදේශිකයන්ට ඔහුව හමුවීමට හැකි වන පරිදි වාඩි වීමට ස්ථානයක් සෑදීමට අපි ඔහුගෙන් අවසර ඉල්ලා සිටියෙමු. පසුව අපි ඔහුට තරමක් උස මැටි පුටුවක් සෑදුවෙමු, පසුව අපි ඔහු අසල වාඩි වී සිටියදී ඔහු ඒ මත වාඩි විය... පසුව ඔහු හදීස් කීවේය. එවිට මිනිසෙක් පැමිණියේය... ඉන්පසු ඔහු සභාවේ අවසානයේ සිට ආයුබෝවන් කියන තුරු මිනිසාගේ තත්වය සඳහන් කළේය, ඔහු, 'ඔබට සාමය ලැබේවා, මුහම්මද්' යැයි පැවසීය. ඔහු - කථකයා - 'නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් එවිට ඔහුගේ ආචාරයට පිළිතුරු දුන්නේය' යනුවෙන් පැවසීය.

හදීස්

Imam Abu Dawud : 4077

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي سِنَانٍ عَنْ وَهْبِ بْنِ خَالِدٍ الْحِمْصِيِّ عَنْ ابْنِ الدَّيْلَمِيِّ قَالَ أَتَيْتُ أُبَيَّ بْنَ كَعْبٍ فَقُلْتُ لَهُوَقَعَ فِي نَفْسِي شَيْءٌ مِنْ الْقَدَرِ فَحَدِّثْنِي بِشَيْءٍ لَعَلَّ اللَّهَ أَنْ يُذْهِبَهُ مِنْ قَلْبِي قَالَ لَوْ أَنَّ اللَّهَ عَذَّبَ أَهْلَ سَمَاوَاتِهِ وَأَهْلَ أَرْضِهِ عَذَّبَهُمْ وَهُوَ غَيْرُ ظَالِمٍ لَهُمْ وَلَوْ رَحِمَهُمْ كَانَتْ رَحْمَتُهُ خَيْرًا لَهُمْ مِنْ أَعْمَالِهِمْ وَلَوْ أَنْفَقْتَ مِثْلَ أُحُدٍ ذَهَبًا فِي سَبِيلِ اللَّهِ مَا قَبِلَهُ اللَّهُ مِنْكَ حَتَّى تُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ وَتَعْلَمَ أَنَّ مَا أَصَابَكَ لَمْ يَكُنْ لِيُخْطِئَكَ وَأَنَّ مَا أَخْطَأَكَ لَمْ يَكُنْ لِيُصِيبَكَ وَلَوْ مُتَّ عَلَى غَيْرِ هَذَا لَدَخَلْتَ النَّارَقَالَ ثُمَّ أَتَيْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مَسْعُودٍ فَقَالَ مِثْلَ ذَلِكَ قَالَ ثُمَّ أَتَيْتُ حُذَيْفَةَ بْنَ الْيَمَانِ فَقَالَ مِثْلَ ذَلِكَ قَالَ ثُمَّ أَتَيْتُ زَيْدَ بْنَ ثَابِتٍ فَحَدَّثَنِي عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَ ذَلِكَ

[මුහම්මද් බින් කතීර්] අපට මෙසේ පැවසීය, [අබු සිනාන්] [වහ්බ් බින් කාලිඩ් අල් හිම්ෂි] [ඉබ්නු අද් දයිලමි] වෙතින් [සුෆ්යාන්] අපට මෙසේ පැවසීය, 'මම [උබෙයි බින් ක'බ්] වෙත ගියෙමි, එවිට මම ඔහුට මෙසේ කීවෙමි, 'දෛවය පිළිබඳ කාරණය ගැන මට කරදර කරන දෙයක් තිබේ, එබැවින් යමක් ගැන මට කියන්න, අල්ලාහ් මගේ හදවතින් එම කනස්සල්ල ඉවත් කරත්වා'. ඔහු පිළිතුරු දුන්නේ, 'අල්ලාහ් ස්වර්ගයේ සහ පොළොවේ සිටින සියලුම ජීවීන්ට වධ හිංසා කරන්නේ නම්, එය ඔහු ඔවුන්ට කරන අසාධාරණයක් නොවේ, ඔහු ඔවුන්ට දයාව ලබා දෙන්නේ නම්, ඇත්ත වශයෙන්ම ඔහුගේ දයාව ඔවුන් කළ ක්‍රියාවන්ට වඩා හොඳය. ඔබ අල්ලාහ්ගේ මාර්ගයෙන් උහුද් කන්ද තරම් විශාල රත්තරන් වලින් දානය කළහොත්, ඔබ ඉරණම විශ්වාස කරන තුරු අල්ලාහ් එය පිළිගන්නේ නැත. ඔබේ කොටස වීමට නියමිත දේ ඔබ පසුකර නොයන බවත්, ඔබේ කොටස වීමට නියමිත දේ ඔබට නොලැබෙන බවත් ඔබ දන්නවා. මෙම විශ්වාසය මත පදනම්ව ඔබ මිය නොගියහොත්, ඔබ නිරයට යනු ඇත'. අබු අද් දයිලමි මෙසේ පැවසීය, 'පසුව මම [අබ්දුල්ලාහ් බින් මස්'උද්] වෙත ගියෙමි, ඔහුද එයම කීවේය. පසුව මම [හුඩ්සයිෆා ඉබ්නුල් යමාන්] වෙත ගියෙමි, පසුව ඔහුද එයම කීවේය. පසුව මම [සයිද් බින් තාබිත්] වෙත ගියෙමි, පසුව ඔහු මට නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ එවැනි හදීසයක් කීවේය'.

හදීස්

Imam Abu Dawud : 4078

حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ مُسَافِرٍ الْهُذَلِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَسَّانَ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ رَبَاحٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ أَبِي عَبْلَةَ عَنْ أَبِي حَفْصَةَ قَالَ قَالَ عُبَادَةُ بْنُ الصَّامِتِ لِابْنِهِ يَا بُنَيَّ إِنَّكَ لَنْ تَجِدَ طَعْمَ حَقِيقَةِ الْإِيمَانِ حَتَّى تَعْلَمَ أَنَّ مَا أَصَابَكَ لَمْ يَكُنْ لِيُخْطِئَكَ وَمَا أَخْطَأَكَ لَمْ يَكُنْ لِيُصِيبَكَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ أَوَّلَ مَا خَلَقَ اللَّهُ الْقَلَمَ فَقَالَ لَهُ اكْتُبْ قَالَ رَبِّ وَمَاذَا أَكْتُبُ قَالَ اكْتُبْ مَقَادِيرَ كُلِّ شَيْءٍ حَتَّى تَقُومَ السَّاعَةُ يَا بُنَيَّ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ مَاتَ عَلَى غَيْرِ هَذَا فَلَيْسَ مِنِّي

[ජාෆර් බින් මුසාෆිර් අල් හුඩ්සාලි] අපට පැවසුවා, [යාහ්යා බින් හසන්] අපට කිව්වා, [අල් වලීද් බින් රබා] [ඉබ්‍රාහිම් බින් අබු අබ්ලා] [අබු හෆ්ෂා] ගෙන් අපට කිව්වා ඔහු කිව්වා; [උබාදා බින් අෂ් ෂාමිත්] ඔහුගේ පුතාට මෙසේ කීවේය, 'අනේ මගේ පුතේ, ඔබේ කොටස වීමට නියම කර ඇති දේ ඔබෙන් පසුකර නොයන බවත්, ඔබේ කොටස වීමට නියම කර නොමැති දේ ඔබට නොලැබෙන බවත් ඔබට තේරුම් ගත හැකි වන තුරු ඔබට ඇදහිල්ලේ රසය රස විඳිය නොහැක. වරක් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා මෙසේ පවසනු මම අසා ඇත්තෙමි: 'අල්ලාහ් මුලින්ම මැව්වේ පෑනක්, පසුව අල්ලාහ් ඔහුට මෙසේ කීවේය: 'ලියන්න!' පෑන පිළිතුරු දුන්නේය, 'ඕ රබ්, මම කුමක් ලිවිය යුතුද?' අල්ලාහ් පිළිතුරු දුන්නේය: 'විනිශ්චය දිනය දක්වා සිදුවන සියලු ඉරණම ලියන්න'. අහෝ මාගේ පුත්‍රය, 'මෙවැනි විශ්වාසයක් නොමැතිව මිය යන ඕනෑම අයෙකු මගේ කණ්ඩායමට අයත් නොවේ' යනුවෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් පවසනු මම වරක් අසා ඇත්තෙමි.

තහවුරු කරන හදීස් (4)

හදීස්

Imam Abu Dawud : 4079

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ ح و حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ الْمَعْنَى قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ سَمِعَ طَاوُسًا يَقُولُ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يُخْبِرُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ احْتَجَّ آدَمُ وَمُوسَى فَقَالَ مُوسَى يَا آدَمُ أَنْتَ أَبُونَا خَيَّبْتَنَا وَأَخْرَجْتَنَا مِنْ الْجَنَّةِ فَقَالَ آدَمُ أَنْتَ مُوسَى اصْطَفَاكَ اللَّهُ بِكَلَامِهِ وَخَطَّ لَكَ التَّوْرَاةَ بِيَدِهِ تَلُومُنِي عَلَى أَمْرٍ قَدَّرَهُ عَلَيَّ قَبْلَ أَنْ يَخْلُقَنِي بِأَرْبَعِينَ سَنَةً فَحَجَّ آدَمُ مُوسَىقَالَ أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ عَنْ عَمْرٍو عَنْ طَاوُسٍ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ

[මුසද්දාද්] අපට පවසා ඇත, [සුෆ්යාන්] අපට පවසා ඇත. - තවත් ආකාරයකින් එය සඳහන් කර ඇත- අර්ථයෙන් [අහ්මද් බින් සාලිහ්] අපට පවසා ඇති ඔහු මෙසේ පැවසීය; [අම්රු බින් දිනාර්] වෙතින් [සුෆ්යාන් බින් උයෙයිනා] අපට පවසා ඇති පරිදි [තවුස්] පවසන බව ඔහු අපට ඇසුණි; අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගෙන් [අබු හුරෙයිරා] වාර්තා කරන බව මම අසා ඇත්තෙමි, ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ආදම් සහ මූසා එකිනෙකා සමඟ වාද කළහ. මූසා මෙසේ පැවසීය, 'ඕ ආදම්, ඔබ අපගේ පියාය, ඔබ අපට හානි කර ඔබ අපව ස්වර්ගයෙන් පිටතට ගෙනාවා! ආදම් මෙසේ පිළිතුරු දුන්නේය, 'ඕ මෝසෙස්, අල්ලාහ් ඔබට තව්රාත් පොත තෝරාගෙන ඔබට ලබා දී ඇත, මා මැවීමට වසර හතළිහකට පෙර අල්ලාහ් මට විරුද්ධව නියම කළ කාරණයක් සම්බන්ධයෙන් ඔබ මට දොස් පවරන්නේ ඇයි?' එබැවින් ආදම්ට මෝසෙස් පරාජය කිරීමට හැකි විය'. අහමඩ් බින් සාලිහ් පැවසුවේ අම්රු, තවුස් වෙතින්, ඔහු අබු හුරෙයිරාගෙන් අසා ඇති බවයි.

තහවුරු කරන හදීස් (22)

හදීස්

Imam Abu Dawud : 4080

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي هِشَامُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ مُوسَى قَالَ يَا رَبِّ أَرِنَا آدَمَ الَّذِي أَخْرَجَنَا وَنَفْسَهُ مِنْ الْجَنَّةِ فَأَرَاهُ اللَّهُ آدَمَ فَقَالَ أَنْتَ أَبُونَا آدَمُ فَقَالَ لَهُ آدَمُ نَعَمْ قَالَ أَنْتَ الَّذِي نَفَخَ اللَّهُ فِيكَ مِنْ رُوحِهِ وَعَلَّمَكَ الْأَسْمَاءَ كُلَّهَا وَأَمَرَ الْمَلَائِكَةَ فَسَجَدُوا لَكَ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَمَا حَمَلَكَ عَلَى أَنْ أَخْرَجْتَنَا وَنَفْسَكَ مِنْ الْجَنَّةِ فَقَالَ لَهُ آدَمُ وَمَنْ أَنْتَ قَالَ أَنَا مُوسَى قَالَ أَنْتَ نَبِيُّ بَنِي إِسْرَائِيلَ الَّذِي كَلَّمَكَ اللَّهُ مِنْ وَرَاءِ الْحِجَابِ لَمْ يَجْعَلْ بَيْنَكَ وَبَيْنَهُ رَسُولًا مِنْ خَلْقِهِ قَالَ نَعَمْ قَالَ أَفَمَا وَجَدْتَ أَنَّ ذَلِكَ كَانَ فِي كِتَابِ اللَّهِ قَبْلَ أَنْ أُخْلَقَ قَالَ نَعَمْ قَالَ فِيمَ تَلُومُنِي فِي شَيْءٍ سَبَقَ مِنْ اللَّهِ تَعَالَى فِيهِ الْقَضَاءُ قَبْلِي قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدَ ذَلِكَ فَحَجَّ آدَمُ مُوسَى فَحَجَّ آدَمُ مُوسَى

ඔහු [අහ්මද් බින් සාලිහ්] අපට කීවේය; ඔහු [ඉබ්නු වහබ්] අපට කීවේය; [සයිද් බින් අස්ලම්] ගෙන් [හිස්යාම් බින් සාද්] [ඔහුගේ පියා] ගෙන් [උමර් ඉබ්නුල් ඛත්තාබ්] පැවසූ බව මට වාර්තා කර ඇත, 'රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්] මෙසේ පැවසීය: 'මෝසෙස් මෙසේ පැවසීය, 'ඕ රබ්, අපව සහ තමාව ස්වර්ගයෙන් පිටතට ගත් තැනැත්තා වන ආදම්ව මට පෙන්වන්න'. එවිට අල්ලාහ් ඔහුට ආදම්ව පෙන්වූ අතර, මෝසෙස් මෙසේ පැවසීය, 'ඔබ අපගේ පියා ආදම්!' ආදම් මෙසේ පිළිතුරු දුන්නේය, 'ඒක හරි'. මෝසෙස් නැවතත් මෙසේ පැවසීය, 'අල්ලාහ් ආත්මයක් පිඹිනු ලැබූ පුද්ගලයා ඔබද, සියලු දේවල නම් පිළිබඳ දැනුම ලබා දී ඇති අතර, අල්ලාහ් දේවදූතයන්ට නැමීමට අණ කළ අතර, පසුව ඔවුන් ඔබට නැමුණි?' ආදම් මෙසේ පිළිතුරු දුන්නේය, 'ඒක හරි'. මූසා ඇසුවේ, 'එසේ නම් අපව සහ ඔබව ස්වර්ගයෙන් නෙරපා හැරීමට ඔබව පෙලඹවූයේ කුමක්ද?' ආදම් නැවත ඇසුවේය, 'එසේ නම් ඔබ කවුද?' මෝසෙස් පිළිතුරු දුන්නේ, 'මම මෝසෙස්' යනුවෙනි. "ඔබ ඊශ්‍රායෙල් දරුවන් අතරින් එන අනාගතවක්තෘවරයාද, අල්ලාහ් ඔබට ආරාධනා කළේ කිසිම මැදිහත්කරුවෙකු නොමැතිව තිරයක් පිටුපස සිට කතා කිරීමටද?" ආදම් ඇසුවේය. මූසා පිළිතුරු දුන්නේ, "ඔව්" කියාය. ආදම් ඇසුවේය. "මේ සියල්ල අල්ලාහ් විසින් ඔහුගේ පොතේ - අල් ලෞහුල් මහෆුද් - මා මැවීමට පෙර තීරණය කළ බව ඔබට තේරෙන්නේ නැද්ද?" මූසා පිළිතුරු දුන්නේ, "ඔව්" කියාය. ආදම් ඇසුවේය. "එසේ නම් මා මැවීමට පෙර අල්ලාහ් තීරණය කළ දෙයකට ඔබ මට දොස් පවරන්නේ ඇයි?" ඒ අවස්ථාවේදී නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: "ආදම් මූසා පරාජය කළේය, ආදම් මූසා පරාජය කළේය".

තහවුරු කරන හදීස් (22)