Imom Abu Dovud : 4041
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ النُّفَيْلِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ قَالَ حَدَّثَنِي الزُّهْرِيُّ حَدَّثَنِي عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَمْعَةَ قَالَلَمَّا اسْتُعِزَّ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا عِنْدَهُ فِي نَفَرٍ مِنْ الْمُسْلِمِينَ دَعَاهُ بِلَالٌ إِلَى الصَّلَاةِ فَقَالَ مُرُوا مَنْ يُصَلِّي لِلنَّاسِ فَخَرَجَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ زَمْعَةَ فَإِذَا عُمَرُ فِي النَّاسِ وَكَانَ أَبُو بَكْرٍ غَائِبًا فَقُلْتُ يَا عُمَرُ قُمْ فَصَلِّ بِالنَّاسِ فَتَقَدَّمَ فَكَبَّرَ فَلَمَّا سَمِعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَوْتَهُ وَكَانَ عُمَرُ رَجُلًا مُجْهِرًا قَالَ فَأَيْنَ أَبُو بَكْرٍ يَأْبَى اللَّهُ ذَلِكَ وَالْمُسْلِمُونَ يَأْبَى اللَّهُ ذَلِكَ وَالْمُسْلِمُونَ فَبَعَثَ إِلَى أَبِي بَكْرٍ فَجَاءَ بَعْدَ أَنْ صَلَّى عُمَرُ تِلْكَ الصَّلَاةَ فَصَلَّى بِالنَّاسِ
Bizga [Abdulloh ibn Muhammad An Nufayli] aytdi, bizga [Muhammad ibn Salama] aytdi, u [Muhammad ibn Ishoq] dedi, u aytdi, menga [Az-Zuhriy] aytdi, menga [Abdul Malik ibn Abu Bakr ibn Abdurrahmon ibnul Horis ibn Hisaym] aytdi, u [otasi] Abdulloh ibn Zam'adan aytdi, u aytdi: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam og'ir kasal bo'lganlarida, men va bir nechta musulmonlar uning yonida edik, Bilol kelib, uni namozga chaqirdi. U: "Birovni imom qilib namoz o'qishga buyuringlar", dedi. Keyin Abdulloh ibn Zam'a chiqdi va ma'lum bo'lishicha, Umar odamlar orasida edi, Abu Bakr esa yo'q edi. Keyin men: "Ey Umar, o'rningdan tur va odamlarga namoz o'qishga imomlik qil", dedim. Keyin Umar o'rnidan turib takbir aytdi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam uning ovozini eshitgach - Umar baland ovozli odam edi - u: "Abu Bakr qayerda?" dedi. "Albatta, Alloh va musulmonlar bunday narsalarni yoqtirmaydilar, albatta, Alloh va musulmonlar bunday narsalarni yoqtirmaydilar." Keyin u uni qidirish uchun odam yubordi, keyin Umar namozni tugatgandan so'ng Abu Bakr, keyin Abu Bakr odamlar bilan birga namoz o'qidi.
Imom Abu Dovud : 4042
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي فُدَيْكٍ قَالَ حَدَّثَنِي مُوسَى بْنُ يَعْقُوبَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ زَمْعَةَ أَخْبَرَهُ بِهَذَا الْخَبَرِ قَالَلَمَّا سَمِعَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَوْتَ عُمَرَ قَالَ ابْنُ زَمْعَةَ خَرَجَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَطْلَعَ رَأْسَهُ مِنْ حُجْرَتِهِ ثُمَّ قَالَ لَا لَا لَا لِيُصَلِّ لِلنَّاسِ ابْنُ أَبِي قُحَافَةَ يَقُولُ ذَلِكَ مُغْضَبًا
Bizga [Ahmad bin Solih] aytdi, bizga [Ibn Abu Fudayk] aytdi, u aytdi, menga [Muso bin Ya'qub] aytdi, u [Abdurrahmon bin Ishoq] aytdi, u [Ibn Shihob] aytdi, u [Ubaydulloh bin Abdulloh bin Utba] aytdi, u [Abdulloh bin Zam'a] unga bu xabarni yetkazgan. U aytdi: "Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam Umarning ovozini eshitganlarida, Ibn Zam'a: "Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam xonalari orqasidan boshlari ko'ringuncha chiqib keldilar. Keyin u: "Yo'q, yo'q, yo'q. Ibn Abu Quhofa namoz o'qiydi", dedi. U buni jahl bilan aytdi."
Imom Abu Dovud : 4043
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ وَمُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ أَبِي بَكْرَةَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِيِّ قَالَ حَدَّثَنِي الْأَشْعَثُ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ أَبِي بَكْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ إِنَّ ابْنِي هَذَا سَيِّدٌ وَإِنِّي أَرْجُو أَنْ يُصْلِحَ اللَّهُ بِهِ بَيْنَ فِئَتَيْنِ مِنْ أُمَّتِي وَقَالَ فِي حَدِيثِ حَمَّادٍ وَلَعَلَّ اللَّهَ أَنْ يُصْلِحَ بِهِ بَيْنَ فِئَتَيْنِ مِنْ الْمُسْلِمِينَ عَظِيمَتَيْنِ
Bizga [Musaddad] va [Muslim ibn Ibrohim] rivoyat qilingan; bizga [Hammad] ga [Ali ibn Zayd] dan [Hasan] dan [Abu Bakra] rivoyat qilingan. (boshqacha aytganda) Bizga [Muhammad ibnul Mutsanna] dan [Muhammad ibn Abdulloh Al Ansoriy] rivoyat qilingan; menga [Ash'ots] ga [Hasan] dan [Abu Bakra] rivoyat qilingan: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam Hasan ibn Ali haqida shunday deganlar: "Albatta, bu o'g'lim yetakchi, umid qilamanki, u mening qavmimning urushayotgan ikki guruhi o'rtasida yarashtiradi". Hammadning hadisida u: "Alloh bu bolaning vositachiligida qavmimning urushayotgan ikki katta guruhi o'rtasida yarashtirsin", degan.
Imom Abu Dovud : 4044
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا هِشَامٌ عَنْ مُحَمَّدٍ قَالَ قَالَ حُذَيْفَةُمَا أَحَدٌ مِنْ النَّاسِ تُدْرِكُهُ الْفِتْنَةُ إِلَّا أَنَا أَخَافُهَا عَلَيْهِ إِلَّا مُحَمَّدُ بْنُ مَسْلَمَةَ فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا تَضُرُّكَ الْفِتْنَةُ
Bizga [Hasan bin Ali] rivoyat qildi, bizga [Yazid] rivoyat qildi, bizga [Hishom] ga [Muhammad] dan rivoyat qildi u aytdi; [Huzayfa] dedi: "Muhammad bin Maslamadan boshqa hech bir inson g'iybatga duch kelmaydi, agar men undan xavotirlanmasam. Darhaqiqat, men Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning: "G'iybat sizga zarar yetkazmaydi", deganlarini eshitganman.
Imom Abu Dovud : 4045
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مَرْزُوقٍ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْأَشْعَثِ بْنِ سُلَيْمٍ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ ثَعْلَبَةَ بْنِ ضُبَيْعَةَ قَالَدَخَلْنَا عَلَى حُذَيْفَةَ فَقَالَ إِنِّي لَأَعْرِفُ رَجُلًا لَا تَضُرُّهُ الْفِتَنُ شَيْئًا قَالَ فَخَرَجْنَا فَإِذَا فُسْطَاطٌ مَضْرُوبٌ فَدَخَلْنَا فَإِذَا فِيهِ مُحَمَّدُ بْنُ مَسْلَمَةَ فَسَأَلْنَاهُ عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ مَا أُرِيدُ أَنْ يَشْتَمِلَ عَلَيَّ شَيْءٌ مِنْ أَمْصَارِكُمْ حَتَّى تَنْجَلِيَ عَمَّا انْجَلَتْحَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ أَشْعَثَ بْنِ سُلَيْمٍ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ ضُبَيْعَةَ بْنِ حُصَيْنٍ الثَّعْلَبِيِّ بِمَعْنَاهُ
Bizga [Amru ibn Marzuq] aytdi, bizga [Syu'ba] aytdi, bizga [Al-Asyast ibn Sulaym] aytdi, bizga [Abu Burda] aytdi, bizga [Sa'laba ibn Zluba'a] aytdi, u dedi: "Biz [Huzayfa] bilan uchrashish uchun kirdik, keyin u: "Darhaqiqat, men tuhmatdan zarracha ham azob chekmaydigan odamni bilaman", dedi. Sa'laba dedi: "Keyin biz chodir tikkanini ko'rgunimizcha bordik. Ichkariga kirganimizda, Muhammad ibn Maslama ichkarida ekanligi ma'lum bo'ldi. Shuning uchun biz undan bu haqda (Huzayfaning so'zlari) so'radik, u: "Tuhmat nima bo'lganligi aniq bo'lmaguncha, men sizning shahringizda birga yashashni xohlamayman", dedi. Bizga [Musaddad] aytdi, bizga [Abu Avona] aytdi, bizga [Ash'at ibn Sulaym] aytdi, bizga [Abu Burda] aytdi, bizga [Dubay'a ibn Hushayn Ats Sa'labiy] aytdi, xuddi shu ma'noda".
Imom Abu Dovud : 4046
حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْهُذَلِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ يُونُسَ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ قَيْسِ بْنِ عَبَّادٍ قَالَقُلْتُ لِعَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَخْبِرْنَا عَنْ مَسِيرِكَ هَذَا أَعَهْدٌ عَهِدَهُ إِلَيْكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمْ رَأْيٌ رَأَيْتَهُ فَقَالَ مَا عَهِدَ إِلَيَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِشَيْءٍ وَلَكِنَّهُ رَأْيٌ رَأَيْتُهُ
Bizga [Ismoil bin Ibrohim al-Hudzoliy] aytdi, bizga [Ibn Ulayya] aytdi, u [Yunus] aytdi, u [Hasan] aytdi, u [Qays bin Abbad] aytdi, u shunday dedi: "Men [Ali roziyallohu anhu] ga: "(Muoviyaga qarshi jang qilish uchun Iroqqa qilgan) bu safaringiz haqida gapirib bering, bu sizga Rasululloh sollallohu alayhi vasallam bergan nasihatmi yoki shunchaki sizning fikringizmi?" dedim. Ali javob berdi: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam menga hech qachon bu haqda nasihat qilmaganlar, lekin bu shunchaki mening fikrim".
Imom Abu Dovud : 4047
حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا الْقَاسِمُ بْنُ الْفَضْلِ عَنْ أَبِي نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَمْرُقُ مَارِقَةٌ عِنْدَ فُرْقَةٍ مِنْ الْمُسْلِمِينَ يَقْتُلُهَا أَوْلَى الطَّائِفَتَيْنِ بِالْحَقِّ
Bizga [Muslim ibn Ibrohim] aytganlari aytilgan, bizga [Al Qosim Ibnul Fazl] aytganlari aytilgan, [Abu Nazra] aytganlari aytilgan, [Abu Said] aytganlari aytilgan, u: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Musulmonlardan bir guruh odamlar bo'ladi, ular bo'linish yuz berganda tezda chiqib kelishadi va ular ikki mavjud guruh o'rtasida haqiqatga ko'proq haqli bo'lgan guruh tomonidan o'ldiriladi", dedilar.
Imom Abu Dovud : 4048
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا عَمْرٌو يَعْنِي ابْنَ يَحْيَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تُخَيِّرُوا بَيْنَ الْأَنْبِيَاءِ
Bizga [Muso ibn Ismoil] aytdi, bizga [Vuhayb] aytdi, bizga [Amru] - ya'ni Amru ibn Yahyo - [otasidan] [Abu Sa'id al-Xudriy] dan u aytdi: "Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam: "Payg'ambarlar o'rtasida farq qilmanglar", dedilar".
Imom Abu Dovud : 4049
حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَبِي الْعَالِيَةِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا يَنْبَغِي لِعَبْدٍ أَنْ يَقُولَ إِنِّي خَيْرٌ مِنْ يُونُسَ بْنِ مَتَّى
Bizga [Hafsh ibn Umar] aytdi, bizga [Shyu'ba] aytdi, [Qatada] aytdi, [Abu Aliya] aytdi, [Ibn Abbos] aytdi, Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam aytdilar: "Bandaning: "Albatta, men Yunus ibn Mattodan yaxshiroqman", deyishi to'g'ri emas".
Imom Abu Dovud : 4050
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ يَحْيَى الْحَرَّانِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ أَبِي حَكِيمٍ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَعْفَرٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَا يَنْبَغِي لِنَبِيٍّ أَنْ يَقُولَ إِنِّي خَيْرٌ مِنْ يُونُسَ بْنِ مَتَّى
Bizga [Abdul Aziz bin Yahyo Al Harroniy] rivoyat qildi u dedi; menga [Muhammad bin Salama] dan [Muhammad bin Ishoq] dan [Ismoil bin Abu Hakim] dan [Al Qosim bin Muhammad] dan [Abdullo bin Ja'far] dan u dedi: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Payg'ambarning: "Men Yunus bin Mattodan yaxshiroqman", deyishi loyiq emas", dedilar.
Imom Abu Dovud : 4051
حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ أَبِي يَعْقُوبَ وَمُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ فَارِسٍ قَالَا حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَجُلٌ مِنْ الْيَهُودِ وَالَّذِي اصْطَفَى مُوسَى فَرَفَعَ الْمُسْلِمُ يَدَهُ فَلَطَمَ وَجْهَ الْيَهُودِيِّ فَذَهَبَ الْيَهُودِيُّ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخْبَرَهُ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تُخَيِّرُونِي عَلَى مُوسَى فَإِنَّ النَّاسَ يُصْعَقُونَ فَأَكُونُ أَوَّلَ مَنْ يُفِيقُ فَإِذَا مُوسَى بَاطِشٌ فِي جَانِبِ الْعَرْشِ فَلَا أَدْرِي أَكَانَ مِمَّنْ صَعِقَ فَأَفَاقَ قَبْلِي أَوْ كَانَ مِمَّنْ اسْتَثْنَى اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّقَالَ أَبُو دَاوُد وَحَدِيثُ ابْنِ يَحْيَى أَتَمُّ
Bizga [Hajjoj ibn Abu Ya'qub] va [Muhammad ibn Yahyo ibn Foris] ikkalasi ham aytganlari aytilgan; bizga [Yaqub] aytgan; bizga [Otam] aytgan; bizga [Ibn Shihobdan] aytgan; [Abu Salama ibn Abdurrahmondan] va [Abdurrahmon al-A'roj] aytgan; u aytgan: "Bir yahudiy kishi: "Muso payg'ambarni yuborgan Zotga qasamki", dedi, keyin bir musulmon kishi qo'lini ko'tarib yahudiyga shapaloq urdi. Yahudiy Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning oldilariga borib, bu haqda unga aytdi. Shunda Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam: "Meni Musodan ustun qo'ymanglar. (Qiyomat kuni) odamlar hushidan ketadilar va men birinchi bo'lib uyg'onaman", dedilar. Lekin ma'lum bo'lishicha, Muso Arsiyning yonidan ushlab turgan ekan, bilmayman, u mendan oldin hushidan ketgan va keyin hushiga kelganlardanmi yoki Alloh istisno qilganlardanmi?” Abu Dovud: “Ibn Yahyoning hadisi mukammalroq”, degan.
Imom Abu Dovud : 4052
حَدَّثَنَا زِيَادُ بْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ عَنْ مُخْتَارِ بْنِ فُلْفُلٍ يَذْكُرُ عَنْ أَنَسٍ قَالَقَالَ رَجُلٌ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا خَيْرَ الْبَرِيَّةِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاكَ إِبْرَاهِيمُ
Bizga [Ziyod ibn Ayyub] aytdi, bizga [Abdulloh ibn Idris] [Muxtor ibn Fulful]dan (Anas) zikr qildi, u aytdi: “Bir kishi Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga: “Ey insonlarning eng yaxshisi!” dedi, keyin Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Ibrohim” dedilar.
Imom Abu Dovud : 4053
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ أَبِي عَمَّارٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ فَرُّوخَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَا سَيِّدُ وَلَدِ آدَمَ وَأَوَّلُ مَنْ تَنْشَقُّ عَنْهُ الْأَرْضُ وَأَوَّلُ شَافِعٍ وَأَوَّلُ مُشَفَّعٍ
Bizga [Amru ibn Usmon] aytdi, bizga [Al Valid] aytdi, u [Al Auzaiy] aytdi, u [Abu Ammar] aytdi, u [Abdulloh ibn Farrux] aytdi, u aytdi: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam dedilar: "Men Odam farzandlarining rahbariman, yer qa'ridan birinchi bo'lib chiqqan (tiriltirilgan) va birinchi bo'lib shafoat qilib, ruxsat olganman".
Imom Abu Dovud : 4054
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُتَوَكِّلِ الْعَسْقَلَانِيُّ وَمَخْلَدُ بْنُ خَالِدٍ الشَّعِيرِيُّ الْمَعْنَى قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ ابْنِ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا أَدْرِي أَتُبَّعٌ لَعِينٌ هُوَ أَمْ لَا وَمَا أَدْرِي أَعُزَيْرٌ نَبِيٌّ هُوَ أَمْ لَا
Bizga [Muhammad Ibnul Mutavakkil Al-Asqaloniy] va [Muhammad ibn Xolid Asy Sya'iriy]ga ma'nosini aytib bergandan so'ng, u shunday dedi: "Bizga [Abdurrazoq] aytdi, bizga [Ma'mar] aytdi, [Ibn Abu Zi'bdan] [Sa'id ibn Abu Sa'iddan] [Abu Hurayradan] u dedi: "Rosululloh sollallohu alayhi vasallam: "Men Tubba la'natlangan odammi yoki yo'qmi, bilmayman va Uzayr payg'ambarmi yoki yo'qmi, bilmayman", dedilar".
Imom Abu Dovud : 4055
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَنَّ أَبَا سَلَمَةَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَخْبَرَهُ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ أَنَا أَوْلَى النَّاسِ بِابْنِ مَرْيَمَ الْأَنْبِيَاءُ أَوْلَادُ عَلَّاتٍ وَلَيْسَ بَيْنِي وَبَيْنَهُ نَبِيٌّ
Bizga [Ahmad bin Solih] aytdi, bizga [Ibn Vahb] aytdi, u aytdi: Menga [Yunus] [Ibn Shihob]dan [Abu Salama bin Abdurrahmon] unga [Abu Hurayra] shunday deganini aytdi: "Men Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning: "Men Iso bin Maryamga eng haqli odamman, payg'ambarlar birodardirlar va men bilan Iso o'rtasida bitta ham payg'ambar yo'q", deganini eshitdim.
Imom Abu Dovud : 4056
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ أَخْبَرَنَا سُهَيْلُ بْنُ أَبِي صَالِحٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْإِيمَانُ بِضْعٌ وَسَبْعُونَ أَفْضَلُهَا قَوْلُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَدْنَاهَا إِمَاطَةُ الْعَظْمِ عَنْ الطَّرِيقِ وَالْحَيَاءُ شُعْبَةٌ مِنْ الْإِيمَانِ
Bizga [Muso ibn Ismoil] aytdi, bizga [Hammad] aytdi, bizga [Suhayl ibn Abu Solih] aytdi, bizga [Abdulloh ibn Dinar] aytdi, bizga [Abu Solih] aytdi, bizga [Abu Hurayra] aytdi, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam aytdilar: "Iymonning yetmishta shoxi bor, eng yuqorisi "LAA ILAAHA ILLALOH" aytish, eng pasti esa yo'ldan suyaklarni olib tashlash va uyat iymonning bir qismidir".
Imom Abu Dovud : 4057
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ شُعْبَةَ حَدَّثَنِي أَبُو جَمْرَةَ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ قَالَإِنَّ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ لَمَّا قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَهُمْ بِالْإِيمَانِ بِاللَّهِ قَالَ أَتَدْرُونَ مَا الْإِيمَانُ بِاللَّهِ قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ شَهَادَةُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامُ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءُ الزَّكَاةِ وَصَوْمُ رَمَضَانَ وَأَنْ تُعْطُوا الْخُمْسَ مِنْ الْمَغْنَمِ
Bizga [Ahmad ibn Hanbal] aytdi, menga [Yahyo ibn Said] aytdi, menga [Abu Hamza] aytdi, u aytdi, dedi u dedi: Men [Ibn Abbos] ning: "Abdu Qaysning elchisi Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning oldilariga kelganlarida, ularga Allohga iymon keltirishni buyurdilar", deganini eshitdim. U: "Allohga iymon keltirish nimani anglatishini bilasizmi?" deb so'radi. Sahobalar: "Alloh va Uning rasuli yaxshiroq biladi", deb javob berishdi. U: "Allohdan boshqa ibodatga loyiq iloh yo'qligiga va Muhammad Allohning elchisi ekanligiga guvohlik bering, namoz o'qing, zakot bering, Ramazon ro'zasini tuting va gunohning beshdan birini sarflang", dedi.
Imom Abu Dovud : 4058
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ الْعَبْدِ وَبَيْنَ الْكُفْرِ تَرْكُ الصَّلَاةِ
Bizga [Ahmad ibn Hanbal] aytdi, bizga [Vaki] aytdi, bizga [Sufyan] aytdi, bizga [Abu Az-Zubayr] aytdi, bizga [Jobir] aytdi, u aytdi: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Banda bilan kufr o'rtasidagi ajralish namozni tark qilishdir", dedilar.
Imom Abu Dovud : 4059
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ السَّرْحِ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ بَكْرِ بْنِ مُضَرَ عَنْ ابْنِ الْهَادِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ قَالَ مَا رَأَيْتُ مِنْ نَاقِصَاتِ عَقْلٍ وَلَا دِينٍ أَغْلَبَ لِذِي لُبٍّ مِنْكُنَّ قَالَتْ وَمَا نُقْصَانُ الْعَقْلِ وَالدِّينِ قَالَ أَمَّا نُقْصَانُ الْعَقْلِ فَشَهَادَةُ امْرَأَتَيْنِ شَهَادَةُ رَجُلٍ وَأَمَّا نُقْصَانُ الدِّينِ فَإِنَّ إِحْدَاكُنَّ تُفْطِرُ رَمَضَانَ وَتُقِيمُ أَيَّامًا لَا تُصَلِّي
Bizga [Ahmad ibn Amr ibn As Sarh] aytgan, bizga [Ibn Vahb] aytgan, [Bakr ibn Muzhor] aytgan, [Ibnul Had] aytgan, [Abdulloh ibn Dinar] aytgan, [Abdulloh ibn Umar] aytgan, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Men hech qachon qalbida dini va aqli sizlardan (ayollardan) past bo'lgan odamni ko'rmaganman", deganlar. Bir ayol: "Ayollarda din va aql bormi?" deb so'radi. U aytdi: "Aqlning yo'qligi shundaki, ikki ayolning guvohligi bir erkakning guvohligiga o'xshaydi. Shu bilan birga, sizning diningizning yo'qligi shundaki, sizlardan biringiz Ramazonning bir qismida (hayz ko'rish yoki emizish tufayli) ro'zasini buzadi va bir necha kun namoz o'qimaydi".
Imom Abu Dovud : 4060
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سُلَيْمَانَ الْأَنْبَارِيُّ وَعُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ الْمَعْنَى قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَلَمَّا تَوَجَّهَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْكَعْبَةِ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ فَكَيْفَ الَّذِينَ مَاتُوا وَهُمْ يُصَلُّونَ إِلَى بَيْتِ الْمَقْدِسِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ وَمَا كَانَ اللَّهُ لِيُضِيعَ إِيمَانَكُمْ }
Bizga [Muhammad ibn Sulaymon al-Anbariy] va [Usmon ibn Abu Shayba] ga ma'nosini aytib berdi, ikkalasi ham shunday dedilar: bizga [Vaki] ni aytib berdi, u [Sufyon] dan, u [Simak] dan, u [Ikrimadan] u [Ibn Abbosdan] dedi: "Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam Ka'ba tomonga qarab namoz o'qiganlarida, odamlar: "Ey Allohning Rasuli, Baytul Maqdis tomonga qarab namoz o'qigan holda vafot etganlar-chi?" deb so'rashdi. Shunda Alloh Azza va Jalla: "(Alloh iymoningizni zoe qilmaydi)" oyatini nozil qildi. (Baqara: 143-oyat).