Imam Abu Dawud (الامام ابو داود) - 4590 හදීස්
හදීස්
Imam Abu Dawud : 4001
حَدَّثَنَا هِلَالُ بْنُ بِشْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ قَالَ أَخْبَرَنِي حُمَيْدٌ كَانَ الْحَسَنُ يَقُولُلَأَنْ يُسْقَطَ مِنْ السَّمَاءِ إِلَى الْأَرْضِ أَحَبُّ إِلَيْهِ مِنْ أَنْ يَقُولَ الْأَمْرُ بِيَدِي
[හිලාල් බින් බිසීර්] අපට පැවසීමෙන් පසු ඔහු මෙසේ පැවසීය; [හම්මද්] අපට පවසා ඇත ඔහු මෙසේ පැවසීය; [හුමයිඩ්] මට වාර්තා කර ඇත; [අල් හසන්] පැවසුවේ, 'සියලු කටයුතු මගේ අතේ ඇති බව - ඉරණම ප්‍රතික්ෂේප කිරීම - පැවසීමට වඩා - ආදම් ස්වර්ගයෙන් පොළොවට හෙළීම සුදුසුය' යනුවෙනි.
හදීස්
Imam Abu Dawud : 4002
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ قَالَ قَدِمَ عَلَيْنَا الْحَسَنُ مَكَّةَفَكَلَّمَنِي فُقَهَاءُ أَهْلِ مَكَّةَ أَنْ أُكَلِّمَهُ فِي أَنْ يَجْلِسَ لَهُمْ يَوْمًا يَعِظُهُمْ فِيهِ فَقَالَ نَعَمْ فَاجْتَمَعُوا فَخَطَبَهُمْ فَمَا رَأَيْتُ أَخْطَبَ مِنْهُ فَقَالَ رَجُلٌ يَا أَبَا سَعِيدٍ مَنْ خَلَقَ الشَّيْطَانَ فَقَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ هَلْ مِنْ خَالِقٍ غَيْرُ اللَّهِ خَلَقَ اللَّهُ الشَّيْطَانَ وَخَلَقَ الْخَيْرَ وَخَلَقَ الشَّرَّ قَالَ الرَّجُلُ قَاتَلَهُمْ اللَّهُ كَيْفَ يَكْذِبُونَ عَلَى هَذَا الشَّيْخِ
ඔහු [මුසා බින් ඉස්මයිල්] අපට මෙසේ පැවසීය; ඔහු [හම්මාද්] අපට මෙසේ පැවසීය, ඔහු [හුමයිඩ්] අපට මෙසේ පැවසීය, '[අල් හසන්] මක්කාවේ අප වෙත පැමිණියේය, එවිට මක්කාවේ විද්වතුන් මට කතා කළේ අල් හසන් ඔවුන්ට උපදෙස් දීමට කාලය ගත කරන ලෙස ඔවුන්ගේ ඉල්ලීම මම ඔහුට දැනුම් දෙන ලෙසයි. එවිට අල් හසන් 'ඔව්' යනුවෙන් පිළිතුරු දුන්නේය. එවිට මිනිසුන් රැස් වූ අතර අල් හසන් ඔවුන් ඉදිරියේ දේශනා කළේය, ඔහු තරම් හොඳින් දේශනා කළ කිසිවෙකු මම කිසිදා දැක නැත. එවිට මිනිසෙක් මෙසේ ඇසුවේය, 'ඕ අබු සයිද්, සාතන්ව මැව්වේ කවුද?' අල් හසන් පිළිතුරු දුන්නේය, 'අල්ලාහ්ට මහිමය! අල්ලාහ් හැර මැවුම්කරුවෙකු සිටීද? හොඳ සහ නරක සාතන්ව මැව්වේ අල්ලාහ්ය'. මිනිසා නැවතත් මෙසේ පැවසීය, 'අල්ලාහ් ඔවුන් සියල්ලන්ටම ශාප කරත්වා, ඔවුන් මෙම ෂෙයික්ගේ පැහැදිලි කිරීමට බොරු කියන්නේ කෙසේද'.
හදීස්
Imam Abu Dawud : 4003
حَدَّثَنَا ابْنُ كَثِيرٍ قَالَ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ حُمَيْدٍ الطَّوِيلِ عَنْ الْحَسَنِ { كَذَلِكَ نَسْلُكُهُ فِي قُلُوبِ الْمُجْرِمِينَ } قَالَ الشِّرْكُ
ඔහු [ඉබ්නු කසීර්] අපට පවසා ඇති බව ඔහු පැවසීය; [අල් හසන්] වෙතින් [හුමයිඩ් අත් තාවිල්] වෙතින් [සුෆ්යාන්] අපට අල්ලාහ්ගේ වචන ගැන දැනුම් දී ඇත: '-මෙසේ අපි පව්කාර මිනිසුන්ගේ - නොඇදහිලිවන්තයන්ගේ - හදවත් තුළට - ප්‍රතික්ෂේප කිරීමේ සහ සමච්චල් කිරීමේ හැඟීමක් - ඇති කරමු-'. -ප්‍රශ්න. අල් හිජ්ර්: 12- ඔහු පැවසුවේ, 'ඒක ෂිර්ක්' බවයි.
හදීස්
Imam Abu Dawud : 4004
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ قَالَ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ رَجُلٍ قَدْ سَمَّاهُ غَيْرِ ابْنِ كَثِيرٍ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ عُبَيْدٍ الصِّيدِ عَنْ الْحَسَنِفِي قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ{ وَحِيلَ بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ مَا يَشْتَهُونَ }قَالَ بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ الْإِيمَانِ
[මුහම්මද් බින් කතීර්] අපට ඔහු මෙසේ පැවසීය; ඉබ්නු කතීර් හැර බොහෝ දෙනෙකු විසින් නම සඳහන් කර ඇති [මිනිසෙකුගෙන්] [සුෆ්යාන්] වෙතින් [උබයිද් අෂ් ෂෙයිද්] වෙතින් [අල් හසන්] වෙතින් [සුෆ්යාන්] වෙතින් අල්ලාහ් අස්සා ව ජල්ලාගේ වචන ගැන අපට [සුෆ්යාන්] දැනුම් දී ඇත: '-ඔවුන් අතර බාධා ඇති වන්නේ ඔවුන් කැමති දෙයයි….-' -ප්‍රශ්න. සබා: 54- ඔහු පැවසුවේ, 'ඒ ඔවුන් සහ ඇදහිල්ල අතර' යනුවෙනි.
හදීස්
Imam Abu Dawud : 4005
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمٌ عَنْ ابْنِ عَوْنٍ قَالَكُنْتُ أَسِيرُ بِالشَّامِ فَنَادَانِي رَجُلٌ مِنْ خَلْفِي فَالْتَفَتُّ فَإِذَا رَجَاءُ بْنُ حَيْوَةَ فَقَالَ يَا أَبَا عَوْنٍ مَا هَذَا الَّذِي يَذْكُرُونَ عَنْ الْحَسَنِ قَالَ قُلْتُ إِنَّهُمْ يَكْذِبُونَ عَلَى الْحَسَنِ كَثِيرًا
"මම සිරියාව දෙසට ගමන් කරන විට, පිටුපසින් කෙනෙක් මට කතා කළා, මම හැරිලා බලනකොට, ඒ රජා` බින් හයිවා. ඊට පස්සේ ඔහු ඇහුවා, 'ඕ අබු අවුන්, අල්-හසන් ගැන මිනිස්සු මොකද කියන්නේ?' මම පිළිතුරු දුන්නා, 'ඔවුන් බොහෝ විට අල්-හසන් ගැන බොරු කියනවා' කියලා.
හදීස්
Imam Abu Dawud : 4006
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ قَالَ سَمِعْتُ أَيُّوبَ يَقُولُكَذَبَ عَلَى الْحَسَنِ ضَرْبَانِ مِنْ النَّاسِ قَوْمٌ الْقَدَرُ رَأْيُهُمْ وَهُمْ يُرِيدُونَ أَنْ يُنَفِّقُوا بِذَلِكَ رَأْيَهُمْ وَقَوْمٌ لَهُ فِي قُلُوبِهِمْ شَنَآنٌ وَبُغْضٌ يَقُولُونَ أَلَيْسَ مِنْ قَوْلِهِ كَذَا أَلَيْسَ مِنْ قَوْلِهِ كَذَا
[සුලෙයිමාන් බින් හාර්බ්] තමා පැවසූ බව අපට පැවසීය; [හම්මාඩ්] තමා පැවසූ බව අපට පැවසීය; [අයියුබ්] මෙසේ පවසනු මම අසා ඇත්තෙමි, 'අල්-හසන් ප්‍රතික්ෂේප කරන කණ්ඩායම් දෙකක් තිබේ: ඉරණම තමන්ගේම නිර්මාණයක් බව පවසන කණ්ඩායමක්, ඔවුන්ගේ ප්‍රකාශයෙන් කුහකකමේ අපහාස පතුරුවා හැරීමට ඔවුන් කැමතියි; අල්-හසන්ට වෛර කරන හදවත් ඇති කණ්ඩායමක්. ඔවුන් මෙසේ කියයි, 'අල්-හසන් මෙය කීවේ නැද්ද? අල්-හසන් මෙය කීවේ නැද්ද?'
හදීස්
Imam Abu Dawud : 4007
حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى أَنَّ يَحْيَى بْنَ كَثِيرٍ الْعَنْبَرِيَّ حَدَّثَهُمْ قَالَ كَانَ قُرَّةُ بْنُ خَالِدٍ يَقُولُ لَنَا يَا فِتْيَانُ لَا تُغْلَبُوا عَلَى الْحَسَنِ فَإِنَّهُ كَانَ رَأْيُهُ السُّنَّةَ وَالصَّوَابَ
[යාහ්යා බින් කට්සිර් අල් අන්බාරි] ඔවුන්ට පැවසූ බව [ඉබ්නුල් මුට්සන්නා] අපට පැවසීමෙන් පසු ඔහු මෙසේ පැවසීය; [කුර්රා බින් කාලිඩ්] අපට මෙසේ පැවසීය, 'තරුණයිනි, අල් හසන් ගැන - කදරියා විසින් - රැවටෙන්න එපා, ඇත්ත වශයෙන්ම ඔහුගේ මතය - අල් හසන් - සුන්නාහ් සහ සත්‍යය මත පදනම් වේ'.
හදීස්
Imam Abu Dawud : 4008
حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُؤَمَّلُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ ابْنِ عَوْنٍ قَالَ لَوْ عَلِمْنَا أَنَّ كَلِمَةَ الْحَسَنِ تَبْلُغُ مَا بَلَغَتْ لَكَتَبْنَا بِرُجُوعِهِ كِتَابًا وَأَشْهَدْنَا عَلَيْهِ شُهُودًا وَلَكِنَّا قُلْنَا كَلِمَةٌ خَرَجَتْ لَا تُحْمَلُ
[ඉබ්නුල් මුට්සන්නා] සහ [ඉබ්නු බසිසියාර්] යන දෙදෙනාම පැවසූ බව අපට පවසා ඇත; [මුඅම්මාල් බින් ඉස්මයිල්] අපට පැවසූ බව අපට පවසා ඇත, [ඉබ්නු අවුන්] වෙතින් [හම්මාඩ් බින් සයිද්] අපට පැවසූ බව ඔහු පැවසීය, 'අල් හසන්ගේ වචන එලෙස පැතිර ගිය බව අපි දැන සිටියා නම් - පැතිරුණා - එවිට අපි අල් හසන්ගේ නිවැරදි කිරීම පොතක ලියා තබන්නෙමු, එවිට අපි එය - ජනතාවට - සාක්ෂි දරන්නෙමු. නමුත් අල් හසන්ගේ වචන මුලින් අදහස් කළ පරිදි පැතිර ගොස් නැත'.
හදීස්
Imam Abu Dawud : 4009
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ قَالَ قَالَ لِي الْحَسَنُ مَا أَنَا بِعَائِدٍ إِلَى شَيْءٍ مِنْهُ أَبَدًا
ඔහු [සුලෙයිමාන් බින් හාර්බ්] අපට මෙසේ කීවේය; [අයියුබ්] ගෙන් [හම්මාඩ් බින් සයිද්] අපට මෙසේ කීවේය, '[අල් හසන්] මට මෙසේ කීවේය, 'මම කිසි විටෙකත් ඉරණම පිළිබඳ මගේ මතයෙන් ඉවත් නොවෙමි'.'
හදීස්
Imam Abu Dawud : 4010
حَدَّثَنَا هِلَالُ بْنُ بِشْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُثْمَانَ عَنْ عُثْمَانَ الْبَتِّيِّ قَالَ مَا فَسَّرَ الْحَسَنُ آيَةً قَطُّ إِلَّا عَنْ الْإِثْبَاتِ
[හිලාල් බින් බිසීර්] අපට පැවසීමෙන් පසු ඔහු මෙසේ පැවසීය; [උස්මාන් අල් බට්ටි] වෙතින් [උස්මාන් බින් උස්මාන්] අපට පවසා ඇත්තේ, '[අල් හසන්] කිසි විටෙකත් සම්පූර්ණ විශ්වාසයෙන් තොරව පදයක් අර්ථ නිරූපණය කළේ නැත' යනුවෙනි.
හදීස්
Imam Abu Dawud : 4011
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَكُنَّا نَقُولُ فِي زَمَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا نَعْدِلُ بِأَبِي بَكْرٍ أَحَدًا ثُمَّ عُمَرَ ثُمَّ عُثْمَانَ ثُمَّ نَتْرُكُ أَصْحَابَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا نُفَاضِلُ بَيْنَهُمْ
[උස්මාන් බින් අබු සයිබා] අපට පවසා ඇත, [අස්වද් බින් අමීර්] අපට පවසා ඇත, [උබයිදුල්ලාහ්] [නෆි] [ඉබ්නු උමර්] ගෙන් [අබ්දුල් අසීස් බින් අබු සලාමා] අපට පවසා ඇත, ඔහු මෙසේ පැවසීය, 'නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ කාලයේ අපි මෙසේ කීවෙමු, 'අපි අබු බකර් කිසිවෙකු සමඟ හෝ උමර් සහ උස්මාන් සමඟ සංසන්දනය කළේ නැත. තවද අපි කිසි විටෙකත් නබිතුමාගේ සහචරයින් අතර සංසන්දනය නොකරමු'.
හදීස්
Imam Abu Dawud : 4012
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنَا عَنْبَسَةُ حَدَّثَنَا يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ قَالَ سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ إِنَّ ابْنَ عُمَرَ قَالَكُنَّا نَقُولُ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَيٌّ أَفْضَلُ أُمَّةِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَهُ أَبُو بَكْرٍ ثُمَّ عُمَرُ ثُمَّ عُثْمَانُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ أَجْمَعِينَ
[අහ්මද් බින් සාලිහ්] අපට පවසා ඇත, [අන්බාසා] අපට පවසා ඇත, [ඉබ්නු ෂිහාබ්] ගෙන් [යූනුස්] අපට පවසා ඇත ඔහු මෙසේ පැවසීය; [සලීම් බින් අබ්දුල්ලාහ්] පැවසීය; [ඉබ්නු උමර්] පැවසුවේ, 'නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් ජීවතුන් අතර සිටියදී අපි වරක් යමක් පැවසුවෙමු, 'නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ ජනතාව අතර ඔහුගෙන් පසු වැදගත්ම පුද්ගලයා අබු බකර්, පසුව උමර්, පසුව උස්මාන් ය. අල්ලාහ් ඔවුන් සියල්ලන් ගැන සතුටු වේවා'.
හදීස්
Imam Abu Dawud : 4013
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ حَدَّثَنَا جَامِعُ بْنُ أَبِي رَاشِدٍ حَدَّثَنَا أَبُو يَعْلَى عَنْ مُحَمَّدِ ابْنِ الْحَنَفِيَّةِ قَالَ قُلْتُ لِأَبِيأَيُّ النَّاسِ خَيْرٌ بَعْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ قَالَ قُلْتُ ثُمَّ مَنْ قَالَ ثُمَّ عُمَرُ قَالَ ثُمَّ خَشِيتُ أَنْ أَقُولَ ثُمَّ مَنْ فَيَقُولَ عُثْمَانُ فَقُلْتُ ثُمَّ أَنْتَ يَا أَبَةِ قَالَ مَا أَنَا إِلَّا رَجُلٌ مِنْ الْمُسْلِمِينَ
[මුහම්මද් බින් කසීර්] අපට කිව්වා, [සුෆ්යාන්] අපට කිව්වා, [ජාමි බින් අබු රසයිද්] අපට කිව්වා, [මුහම්මද් බින් අල් හනාෆියා] ගෙන් [අබු යාලා] අපට කිව්වා, 'මම [මගේ පියාගෙන්] ඇහුවා, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගෙන් පසු හොඳම මිනිසා කවුද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නා, 'අබු බකර්' කියලා. මම නැවත ඇසුවා, 'එහෙනම් වෙන කවුද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නා, 'උමර්' කියලා. මුහම්මද් බින් අල් හනාෆියා පැවසුවේ, 'එහෙනම් මම 'වෙන කවුද' කියලා ඇසුවොත් කනස්සල්ල ඇති වුණා, ඊට පස්සේ ඔහු 'උස්මාන්' කියලා පිළිතුරු දුන්නා. ඊට පස්සේ මම ඇහුවා, 'අනේ මගේ පියාණෙනි, ඊට පස්සේ ඔබ මොකද කරන්නේ?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නා, 'මම මුස්ලිම්වරුන්ගෙන් කෙනෙක්' කියලා.
හදීස්
Imam Abu Dawud : 4014
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مِسْكِينٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ يَعْنِي الْفِرْيَابِيَّ قَالَ سَمِعْتُ سُفْيَانَ يَقُولُمَنْ زَعَمَ أَنَّ عَلِيًّا عَلَيْهِ السَّلَام كَانَ أَحَقَّ بِالْوِلَايَةِ مِنْهُمَا فَقَدْ خَطَّأَ أَبَا بَكْرٍ وَعُمَرَ وَالْمُهَاجِرِينَ وَالْأَنْصَارَ وَمَا أُرَاهُ يَرْتَفِعُ لَهُ مَعَ هَذَا عَمَلٌ إِلَى السَّمَاءِ
[මුහම්මද් බින් මිස්කින්] අපට මෙසේ පැවසීය, [මුහම්මද්] අපට මෙසේ පැවසීය - එනම් මුහම්මද් අල් ෆිර්යාබි - ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'අලි අලයිහිස් සලාම් දෙදෙනාගේ - අබු බකර් සහ උමර් - පාලකයා වීමට වඩාත් සුදුසු යැයි විශ්වාස කරන ඕනෑම අයෙකු [සුෆ්යාන්] මෙසේ පවසනු මම අසා ඇත්තෙමි, ඔහු අබු බකර්, උමර් සහ මුහාජිරින් සහ අන්සාර් උල්ලංඝනය කර ඇත. ඔහුගේ එවැනි විශ්වාසය සමඟ, ඔහුගේ යහපත් ක්‍රියාවන් ස්වර්ගයට නොයන බව මට පෙනේ'.
හදීස්
Imam Abu Dawud : 4015
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ فَارِسٍ حَدَّثَنَا قَبِيصَةُ حَدَّثَنَا عَبَّادٌ السَّمَّاكُ قَالَ سَمِعْتُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيَّ يَقُولُالْخُلَفَاءُ خَمْسَةٌ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَعُثْمَانُ وَعَلِيٌّ وَعُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ
[මුහම්මද් බින් යාහ්යා බින් ෆාරිස්] අපට මෙසේ කීවේය, [කබිෂා] අපට මෙසේ කීවේය, [අබ්බාද් අස් සම්මාක්] අපට මෙසේ කීවේය, '[සුෆ්යාන් අට්ස් ත්සෞරි] මෙසේ පවසනු මම අසා ඇත්තෙමි, 'නායකයින් පස් දෙනෙකු වන කලීෆ්වරු සිටිති; අබු බකර්, උමර්, උස්මාන්, අලි සහ උමර් බින් අබ්දුල් අසීස් රදියල්ලාහු 'අන්හුම් - අල්ලාහ් ඔවුන් ගැන සතුටු වේවා-'.
හදීස්
Imam Abu Dawud : 4016
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ فَارِسٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ مُحَمَّدٌ كَتَبْتُهُ مِنْ كِتَابِهِ قَالَ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ كَانَ أَبُو هُرَيْرَةَ يُحَدِّثُأَنَّ رَجُلًا أَتَى إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِنِّي أَرَى اللَّيْلَةَ ظُلَّةً يَنْطِفُ مِنْهَا السَّمْنُ وَالْعَسَلُ فَأَرَى النَّاسَ يَتَكَفَّفُونَ بِأَيْدِيهِمْ فَالْمُسْتَكْثِرُ وَالْمُسْتَقِلُّ وَأَرَى سَبَبًا وَاصِلًا مِنْ السَّمَاءِ إِلَى الْأَرْضِ فَأَرَاكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَخَذْتَ بِهِ فَعَلَوْتَ بِهِ ثُمَّ أَخَذَ بِهِ رَجُلٌ آخَرُ فَعَلَا بِهِ ثُمَّ أَخَذَ بِهِ رَجُلٌ آخَرُ فَعَلَا بِهِ ثُمَّ أَخَذَ بِهِ رَجُلٌ آخَرُ فَانْقَطَعَ ثُمَّ وُصِلَ فَعَلَا بِهِ قَالَ أَبُو بَكْرٍ بِأَبِي وَأُمِّي لَتَدَعَنِّي فَلَأُعَبِّرَنَّهَا فَقَالَ اعْبُرْهَا قَالَ أَمَّا الظُّلَّةُ فَظُلَّةُ الْإِسْلَامِ وَأَمَّا مَا يَنْطِفُ مِنْ السَّمْنِ وَالْعَسَلِ فَهُوَ الْقُرْآنُ لِينُهُ وَحَلَاوَتُهُ وَأَمَّا الْمُسْتَكْثِرُ وَالْمُسْتَقِلُّ فَهُوَ الْمُسْتَكْثِرُ مِنْ الْقُرْآنِ وَالْمُسْتَقِلُّ مِنْهُ وَأَمَّا السَّبَبُ الْوَاصِلُ مِنْ السَّمَاءِ إِلَى الْأَرْضِ فَهُوَ الْحَقُّ الَّذِي أَنْتَ عَلَيْهِ تَأْخُذُ بِهِ فَيُعْلِيكَ اللَّهُ ثُمَّ يَأْخُذُ بِهِ بَعْدَكَ رَجُلٌ فَيَعْلُو بِهِ ثُمَّ يَأْخُذُ بِهِ رَجُلٌ آخَرُ فَيَعْلُو بِهِ ثُمَّ يَأْخُذُ بِهِ رَجُلٌ آخَرُ فَيَنْقَطِعُ ثُمَّ يُوصَلُ لَهُ فَيَعْلُو بِهِ أَيْ رَسُولَ اللَّهِ لَتُحَدِّثَنِّي أَصَبْتُ أَمْ أَخْطَأْتُ فَقَالَ أَصَبْتَ بَعْضًا وَأَخْطَأْتَ بَعْضًا فَقَالَ أَقْسَمْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَتُحَدِّثَنِّي مَا الَّذِي أَخْطَأْتُ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تُقْسِمْحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ فَارِسٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ كَثِيرٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذِهِ الْقِصَّةِ قَالَ فَأَبَى أَنْ يُخْبِرَهُ
[මුහම්මද් බින් යායා බින් ෆාරිස්] අපට පැවසූ බව අපට පවසා ඇත, [අබ්දුර්රාසාක්] අපට පවසා ඇත -මුහම්මද් මෙසේ පැවසීය; මම වරක් ඔහුගේ පොතෙන් ලිව්වා - ඔහු මෙසේ පැවසීය; [අස් සුහ්රි] [උබයිදුල්ලාහ් බින් අබ්දුල්ලාහ්] [ඉබ්නු අබ්බාස්] වෙතින් [මමර්] අපට වාර්තා කර ඇත, ඔහු මෙසේ පැවසීය, '[අබු හුරෙයිරා] වරක් මට පැවසුවේ අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් හමුවීමට පැමිණි මිනිසෙක් සිටි බවත්, 'එක් රාත්‍රියක මම තෙල් සහ මී පැණි විමෝචනය කරන සෙවනැල්ලක් දැකීමට සිහින මැව්වෙමි. එවිට මම දුටුවෙමි මිනිසුන් තම දෑතින් එය ගැනීමට එකිනෙකා සමඟ සටන් කරයි, සමහරුන්ට බොහෝ දේ ලැබුණි, සමහරුන්ට ටිකක් ලැබුණි. එවිට මම අහසින් පොළොවට විහිදෙන දෙයක් දුටුවෙමි, එය ඔබ බව පෙනී ගියේය, අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි. ඔබ උතුම් වන තුරු ඔබ එය ගත්තා, පසුව තවත් මිනිසෙක් එය ගත්තා, ඔහු උතුම් විය, පසුව තවත් මිනිසෙක් එය ගත්තා, ඔහු ඒ නිසා ඔහු උතුම් විය. පසුව තවත් මිනිසෙක් එය ගත්තා, මහිමය කපා දමන ලදී. ඉන්පසු ඔහු ඒ නිසා උතුම් වන තුරු එය නැවත සම්බන්ධ විය'. "මගේ පියා සහ මව විසින්, මට සිහිනය අර්ථ නිරූපණය කිරීමට ඉඩ දෙන්න?" ඔහු මෙසේ පැවසීය: "කරුණාකර". අබු බකර් මෙසේ පැවසීය: "සෙවන ඉස්ලාම් වේ, තෙල් සහ මී පැණි යනු කුරානයේ මෘදු බව සහ මිහිරි බව ය. සිහිනයෙන් ස්වල්පයක් හෝ ගොඩක් ලැබෙන පුද්ගලයා කුරානය ස්වල්පයක් හෝ ගොඩක් කියවන පුද්ගලයෙකි. අහස සහ පොළොව අතර අතරමැදියා යනු ඔබ සතුව ඇති සත්‍යයයි, අල්ලාහ් ඔබව උසස් කර මහිමයට පත් කරන තුරු ඔබ එය ගනී. ඉන්පසු ඔබට පසුව එය ගත් මිනිසෙක් සිටියේය, ඔහු උතුම් විය, පසුව තවත් මිනිසෙක් එය ගත්තේය, ඔහු ද උතුම් විය. පසුව තවත් මිනිසෙක් එය ගත්තේය, නමුත් මහිමය කෙටි විය. පසුව අල්ලාහ් එය මිනිසා උතුම් වන තුරු නැවත සම්බන්ධ කළේය. අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, මට කියන්න, මම කියන දේ සත්‍යද අසත්‍යද?" ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: "සමහරක් හරි සහ සමහරක් වැරදියි". අබු බකර් නැවතත් මෙසේ පැවසීය, "අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, මම දිවුරනවා, කරුණාකර මට වැරදි දේ කියන්න?" එවිට නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: "දිවුරන්න එපා". [මුහම්මද් බින් යාහ්යා බින් ෆාරිස්] අපට මෙසේ කීවේය, [මුහම්මද් බින් කට්සිර්] අපට මෙසේ කීවේය, [සුලෙයිමාන් බින් කට්සිර්] [අස් සුහ්රි] [උබයිදුල්ලාහ් බින් අබ්දුල්ලා] [ඉබ්නු අබ්බාස්] [නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්] තුමාගෙන් අපට මෙසේ කීවේය. ඔහු මෙසේ පැවසීය, 'ඔහු එය වාර්තා කිරීම ප්‍රතික්ෂේප කළේය - අබු බකර්ගේ අර්ථ නිරූපණය වැරදියි -'.
හදීස්
Imam Abu Dawud : 4017
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا الْأَشْعَثُ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ أَبِي بَكْرَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ذَاتَ يَوْمٍ مَنْ رَأَى مِنْكُمْ رُؤْيَا فَقَالَ رَجُلٌ أَنَا رَأَيْتُ كَأَنَّ مِيزَانًا نَزَلَ مِنْ السَّمَاءِ فَوُزِنْتَ أَنْتَ وَأَبُو بَكْرٍ فَرَجَحْتَ أَنْتَ بِأَبِي بَكْرٍ وَوُزِنَ عُمَرُ وَأَبُو بَكْرٍ فَرَجَحَ أَبُو بَكْرٍ وَوُزِنَ عُمَرُ وَعُثْمَانُ فَرَجَحَ عُمَرُ ثُمَّ رُفِعَ الْمِيزَانُ فَرَأَيْنَا الْكَرَاهِيَةَ فِي وَجْهِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرَةَ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ذَاتَ يَوْمٍ أَيُّكُمْ رَأَى رُؤْيَا فَذَكَرَ مَعْنَاهُ وَلَمْ يَذْكُرْ الْكَرَاهِيَةَ قَالَ فَاسْتَاءَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَعْنِي فَسَاءَهُ ذَلِكَ فَقَالَ خِلَافَةُ نُبُوَّةٍ ثُمَّ يُؤْتِي اللَّهُ الْمُلْكَ مَنْ يَشَاءُ
"ඔබ අතරින් සිහිනයක් ඇත්තේ කාටද?" යනුවෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් ඇසූ බව [අල් අෂ්'අත්] අපට [මුහම්මද් ඉබ්නුල් මුත්සන්නා] අපට දන්වා ඇත, [මුහම්මද් බින් අබ්දුල්ලාහ් අල් අන්සාරි] අපට [අල් අෂ්'අත්] [අබු බක්රා] තුමාණන් අපට දන්වා ඇත, එක් දිනක් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් මෙසේ පැවසූහ: 'ඔබගෙන් කාටද සිහිනයක් ඇත්තේ?' මිනිසෙක් මෙසේ පැවසීය, 'මම අහසින් තරාදියක් බැස එනවා දුටු බව මම සිහිනෙන් දුටුවෙමි, එවිට ඔබව අබු බකර් සමඟ කිරා බලනු ලැබේ. නමුත් ඔබේ තරාදි අබු බකර්ගේ තරාදියට වඩා බරයි. එවිට උමර් අබු බකර් සමඟ කිරා මැන බැලුවේය, නමුත් අබු බකර්ගේ තරාදිය බර විය. පසුව උමර් උස්මාන් සමඟ කිරා බැලුවේය, නමුත් උමර්ගේ තරාදිය බර විය. තවද තරාදිය එසවූ පසු'. ඒ අවස්ථාවේදී රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ මුහුණේ වෛරයේ සලකුණක් මම දුටුවෙමි. [මූසා බින් ඉස්මායිල්] අපට විස්තර කළ අතර, [හම්මාඩ්] [අලි බින් සයිද්] [අබ්දුර් රහ්මාන් බින් අබු බක්රා] [ඔහුගේ පියා] ගෙන් අපට විස්තර කළේය. දිනක් නබි (සල්) තුමාණන් මෙසේ ඇසූහ: 'ඔබ අතරින් සිහිනය දුටුවේ කවුද?' යනුවෙන් ඔහු හදීසයේ තේරුම සඳහන් කළ නමුත් අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ මුහුණේ වෛරයේ ලකුණ සඳහන් කළේ නැත. නමුත් ඔහු මෙසේ පැවසීය, 'මෙය අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ට අපහසුතාවයක් ඇති කළේය.' ඉන්පසු අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් මෙසේ පැවසීය: 'ඒ අනාගතවක්තෘවරුන්ගේ කලීෆත් රාජ්‍යයයි. ඉන්පසු අල්ලාහ් රාජ්‍යය නිර්මාණය කර තමා කැමති කෙනෙකුට එය ලබා දුන්නේය.'
හදීස්
Imam Abu Dawud : 4018
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَرْبٍ عَنْ الزُّبَيْدِيِّ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبَانَ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّهُ كَانَ يُحَدِّثُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أُرِيَ اللَّيْلَةَ رَجُلٌ صَالِحٌ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ نِيطَ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَنِيطَ عُمَرُ بِأَبِي بَكْرٍ وَنِيطَ عُثْمَانُ بِعُمَرَ قَالَ جَابِرٌ فَلَمَّا قُمْنَا مِنْ عِنْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُلْنَا أَمَّا الرَّجُلُ الصَّالِحُ فَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَمَّا تَنَوُّطُ بَعْضِهِمْ بِبَعْضٍ فَهُمْ وُلَاةُ هَذَا الْأَمْرِ الَّذِي بَعَثَ اللَّهُ بِهِ نَبِيَّهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَقَالَ أَبُو دَاوُد وَرَوَاهُ يُونُسُ وَشُعَيْبٌ لَمْ يَذْكُرَا عَمْرَو بْنَ أَبَانَ
[අම්රු බින් උත්මාන්] අපට මෙසේ පැවසීය, [අස් සුබයිඩි] [ඉබ්නු ෂිහාබ්] [අම්රු බින් අබාන් බින් උත්මාන්] [ජාබීර් බින් අබ්දුල්ලාහ්] වෙතින් [මුහම්මද් බින් හාර්බ්] අපට මෙසේ පැවසීය: රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් වරක් මෙසේ පැවසූ බව ඔහු පැවසීය: 'අබු බකර් රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සමඟ සම්බන්ධ වී සිටින බව ද, උමර් අබු බකර් සමඟ සම්බන්ධ වී සිටින බව ද, උස්මාන් ද උමර් සමඟ සම්බන්ධ වී සිටින බව ද, දැහැමි මිනිසෙක් සිහිනෙන් දුටුවේය'. ජාබීර් මෙසේ පැවසීය, 'අපි රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගේ පැත්තෙන් නැඟිටින විට, 'ඒ දැහැමි මිනිසා රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් ය. ඔවුන්ගේ එකිනෙකා සමඟ ඇති සම්බන්ධතාවය සම්බන්ධයෙන් ගත් කල, ඔවුන් මෙම කාරණයේ - ඉස්ලාමයේ - නායකයින් වන අතර ඔවුන් අල්ලාහ් තම නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් වෙත යවන ලදී. අබු දාවුද් මෙසේ පැවසීය, 'මෙම හදීසය [යූනුස්] සහ [සියුඅයිබ්] විසින් විස්තර කරන ලදී, නමුත් ඔවුන්ගෙන් කිසිවෙකු අම්රු බින් අබාන් ගැන සඳහන් කළේ නැත'.
හදීස්
Imam Abu Dawud : 4019
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَ حَدَّثَنِي عَفَّانُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ أَشْعَثَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدُبٍأَنَّ رَجُلًا قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي رَأَيْتُ كَأَنَّ دَلْوًا دُلِّيَ مِنْ السَّمَاءِ فَجَاءَ أَبُو بَكْرٍ فَأَخَذَ بِعَرَاقِيهَا فَشَرِبَ شُرْبًا ضَعِيفًا ثُمَّ جَاءَ عُمَرُ فَأَخَذَ بِعَرَاقِيهَا فَشَرِبَ حَتَّى تَضَلَّعَ ثُمَّ جَاءَ عُثْمَانُ فَأَخَذَ بِعَرَاقِيهَا فَشَرِبَ حَتَّى تَضَلَّعَ ثُمَّ جَاءَ عَلِيٌّ فَأَخَذَ بِعَرَاقِيهَا فَانْتَشَطَتْ وَانْتَضَحَ عَلَيْهِ مِنْهَا شَيْءٌ
[මුහම්මද් ඉබ්නුල් මුත්සන්නා] අපට ඔහු මෙසේ පැවසීය; [අෆ්ෆාන් බින් මුස්ලිම්] මට මෙසේ පැවසීය, [හම්මාද් බින් සලාමා] [අෂ්'අත් බින් අබ්දුර් රහ්මාන්] [ඔහුගේ පියා] [සමුරා බින් ජුන්ඩබ්] ගෙන් අපට මෙසේ පැවසීය, 'මිනිසෙක් මෙසේ පැවසීය, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, අහසින් බාල්දියක් දිගු කර ඇති බව මම දුටුවෙමි, අබු බකර් පසුව පැමිණ ලී කොක්ක ගෙන ටිකක් බිව්වේය, පසුව උමර් පැමිණ ලී කොක්ක ගෙන තෘප්තියෙන් බිව්වේය, පසුව උස්මාන් පැමිණ ලී කොක්ක ගෙන තෘප්තියෙන් බිව්වේය, පසුව අලි පැමිණ ලී කොක්ක ගෙන වතුරට වැටෙන තුරු අධික ලෙස බිව්වේය.'
හදීස්
Imam Abu Dawud : 4020
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ سَهْلٍ الرَّمْلِيُّ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ عَنْ مَكْحُولٍ قَالَلَتَمْخُرَنَّ الرُّومُ الشَّامَ أَرْبَعِينَ صَبَاحًا لَا يَمْتَنِعُ مِنْهَا إِلَّا دِمَشْقَ وَعَمَّانَ
"ඇත්ත වශයෙන්ම, රම් සැබවින්ම සිරියාවට ඇතුළු වනු ඇත - අපහාස ගෙන ඒම - දින හතළිහක්, දමස්කස් සහ අම්මාන් හැර වෙන කිසිවෙකු එයින් ආරක්ෂිත නොවනු ඇත" යනුවෙන් අපට [අලි බින් සහ්ල් අර් රම්ලි] පැවසූ බව අපට දන්වා ඇත, එය අපට [අල් වලීඩ්] පැවසූ බව අපට දන්වා ඇත, ඔහු අපට [මකුල්] වෙතින් [සයිද් බින් අබ්දුල් අසීස්] පැවසූ බව අපට දන්වා ඇත.
