Imom Abu Dovud : 4001
حَدَّثَنَا هِلَالُ بْنُ بِشْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ قَالَ أَخْبَرَنِي حُمَيْدٌ كَانَ الْحَسَنُ يَقُولُلَأَنْ يُسْقَطَ مِنْ السَّمَاءِ إِلَى الْأَرْضِ أَحَبُّ إِلَيْهِ مِنْ أَنْ يَقُولَ الْأَمْرُ بِيَدِي
Bizga [Hilol ibn Bisir] aytib berganidan keyin u shunday dedi; bizga [Hammad] aytib berdi; menga xabar berdi [Humayd] aytdi; [Hasan] aytdi: "(Odam Atoning) osmondan yerga qulashi barcha ishlar mening qo'limda ekanligini aytishdan (taqdirni inkor etishdan) afzalroqdir".
Imom Abu Dovud : 4002
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ قَالَ قَدِمَ عَلَيْنَا الْحَسَنُ مَكَّةَفَكَلَّمَنِي فُقَهَاءُ أَهْلِ مَكَّةَ أَنْ أُكَلِّمَهُ فِي أَنْ يَجْلِسَ لَهُمْ يَوْمًا يَعِظُهُمْ فِيهِ فَقَالَ نَعَمْ فَاجْتَمَعُوا فَخَطَبَهُمْ فَمَا رَأَيْتُ أَخْطَبَ مِنْهُ فَقَالَ رَجُلٌ يَا أَبَا سَعِيدٍ مَنْ خَلَقَ الشَّيْطَانَ فَقَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ هَلْ مِنْ خَالِقٍ غَيْرُ اللَّهِ خَلَقَ اللَّهُ الشَّيْطَانَ وَخَلَقَ الْخَيْرَ وَخَلَقَ الشَّرَّ قَالَ الرَّجُلُ قَاتَلَهُمْ اللَّهُ كَيْفَ يَكْذِبُونَ عَلَى هَذَا الشَّيْخِ
Bizga [Muso ibn Ismoil] aytdi, bizga [Hammad] aytdi, bizga [Humayd] aytdi, bizga aytdi, dedi u, dedi u, "[Hasan] Makkada bizga keldi, keyin Makka ulamolari men bilan gaplashishdi, men unga Hasan ularga nasihat qilish uchun vaqt ajratishga tayyor bo'lishi haqidagi iltimoslarini yetkazishim uchun. Keyin Hasan: "Ha", deb javob berdi. Keyin odamlar to'planishdi va Hasan ularning oldida va'z qildi va men hech qachon u kabi yaxshi va'z qilgan odamni ko'rmaganman. Shunda bir kishi: "Ey Abu Said, shaytonni kim yaratgan?" deb so'radi. Hasan: "Allohga shon-sharaflar bo'lsin! Allohdan boshqa yaratuvchi bormi? Shaytonni, yaxshilikni ham, yomonlikni ham Alloh yaratgan", dedi. U kishi yana: "Alloh ularning barchasini la'natlasin, ular bu shayxning tushuntirishiga qanday qilib yolg'on gapirishlari mumkin", dedi.
Imom Abu Dovud : 4003
حَدَّثَنَا ابْنُ كَثِيرٍ قَالَ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ حُمَيْدٍ الطَّوِيلِ عَنْ الْحَسَنِ { كَذَلِكَ نَسْلُكُهُ فِي قُلُوبِ الْمُجْرِمِينَ } قَالَ الشِّرْكُ
Bizga [Ibn Kasir] aytdi; bizga [Sufyan]dan [Humayd as-Savil]dan [Al-Hasan]ga Allohning quyidagi so'zlari haqida xabar berdi: "(Shunday qilib, biz gunohkorlarning (kofirlarning) qalblariga (inkor va masxara qilish tuyg'usini) solamiz". -Hijr surasi, 12-oyat - u dedi: "Bu shirkdir".
Imom Abu Dovud : 4004
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ قَالَ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ رَجُلٍ قَدْ سَمَّاهُ غَيْرِ ابْنِ كَثِيرٍ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ عُبَيْدٍ الصِّيدِ عَنْ الْحَسَنِفِي قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ{ وَحِيلَ بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ مَا يَشْتَهُونَ }قَالَ بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ الْإِيمَانِ
Bizga [Muhammad ibn Kasirga] xabar berdi, dedi u; bizga [Sufyanga] Ibn Kasirdan boshqa ko'pchilik tomonidan zikr qilingan [odamdan] xabar berdi, [Sufyanga] [Ubayd ash-Shaydga] [Hasanga] Alloh Azza va Jallaning: "(Va ular bilan ular istagan narsa o'rtasida to'siq qo'yiladi...)" so'zlari haqida xabar berdi. - Saba' surasi, 54-oyatda u: "Bu ular bilan iymon o'rtasida", dedi.
Imom Abu Dovud : 4005
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمٌ عَنْ ابْنِ عَوْنٍ قَالَكُنْتُ أَسِيرُ بِالشَّامِ فَنَادَانِي رَجُلٌ مِنْ خَلْفِي فَالْتَفَتُّ فَإِذَا رَجَاءُ بْنُ حَيْوَةَ فَقَالَ يَا أَبَا عَوْنٍ مَا هَذَا الَّذِي يَذْكُرُونَ عَنْ الْحَسَنِ قَالَ قُلْتُ إِنَّهُمْ يَكْذِبُونَ عَلَى الْحَسَنِ كَثِيرًا
[Muhammad ibn Ubayd] aytdi, [Sulaym] aytdi, [Ibn Aun] aytdi: "Men Shomga qarab ketayotganimda, orqamdan kimdir meni chaqirdi, orqamga o'girilib qarasam, u Raja ibn Hayva edi. Keyin u: "Ey Abu Aun, odamlar Hasan haqida nima deyishadi?" deb so'radi. Men: "Ular ko'pincha Hasan haqida yolg'on gapirishadi", deb javob berdim.
Imom Abu Dovud : 4006
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ قَالَ سَمِعْتُ أَيُّوبَ يَقُولُكَذَبَ عَلَى الْحَسَنِ ضَرْبَانِ مِنْ النَّاسِ قَوْمٌ الْقَدَرُ رَأْيُهُمْ وَهُمْ يُرِيدُونَ أَنْ يُنَفِّقُوا بِذَلِكَ رَأْيَهُمْ وَقَوْمٌ لَهُ فِي قُلُوبِهِمْ شَنَآنٌ وَبُغْضٌ يَقُولُونَ أَلَيْسَ مِنْ قَوْلِهِ كَذَا أَلَيْسَ مِنْ قَوْلِهِ كَذَا
[Sulaymon ibn Harb] bizga o'zi aytganini aytdi; [Hammad] bizga o'zi aytganini aytdi; Men [Ayyub]ning: "Hasanni inkor etuvchi ikki guruh bor: biri taqdir ularning yaratilishi, deydigan, o'z bayonotlari bilan munofiqlik tuhmatini tarqatmoqchi bo'lgan guruh; biri qalbida Hasanni yomon ko'radigan guruh. Ular: "Hasan buni aytmaganmidi? Hasan buni aytmaganmidi?", deyishadi.
Imom Abu Dovud : 4007
حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى أَنَّ يَحْيَى بْنَ كَثِيرٍ الْعَنْبَرِيَّ حَدَّثَهُمْ قَالَ كَانَ قُرَّةُ بْنُ خَالِدٍ يَقُولُ لَنَا يَا فِتْيَانُ لَا تُغْلَبُوا عَلَى الْحَسَنِ فَإِنَّهُ كَانَ رَأْيُهُ السُّنَّةَ وَالصَّوَابَ
Bizga [Ibnul Mutsanna]ga [Yahyo ibn Katsir Al-Anbariy] ularga aytganini aytib bergach, u shunday dedi: [Qurra ibn Xolid] bizga: "Ey yigitlar, Hasan haqida (qadaryoliklar tomonidan) aldanmanglar, chunki uning (Hasanning) fikri sunnat va haqiqatga asoslangan", dedi.
Imom Abu Dovud : 4008
حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُؤَمَّلُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ ابْنِ عَوْنٍ قَالَ لَوْ عَلِمْنَا أَنَّ كَلِمَةَ الْحَسَنِ تَبْلُغُ مَا بَلَغَتْ لَكَتَبْنَا بِرُجُوعِهِ كِتَابًا وَأَشْهَدْنَا عَلَيْهِ شُهُودًا وَلَكِنَّا قُلْنَا كَلِمَةٌ خَرَجَتْ لَا تُحْمَلُ
Bizga [Ibnul Mutsanna] va [Ibn Bassiyar] ikkalasi ham aytganlari aytilgan; bizga [Muammal bin Ismoil] aytgan, bizga [Hammad bin Zayd] aytgan, u [Ibn Aun] aytgan: "Agar biz Hasanning so'zlari shunday tarqalganini bilganimizda edi, biz Hasanning tuzatishlarini kitobga yozib, keyin (odamlarga) guvohlik bergan bo'lar edik. Lekin Hasanning so'zlari avvalgidek emas edi".
Imom Abu Dovud : 4009
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ قَالَ قَالَ لِي الْحَسَنُ مَا أَنَا بِعَائِدٍ إِلَى شَيْءٍ مِنْهُ أَبَدًا
Bizga [Sulaymon ibn Harb] ga u aytdi; bizga [Hammad ibn Zayd] ga [Ayyub] dan u aytdi: "[Hasan] menga: "Men hech qachon (taqdir haqidagi) fikrimdan qaytmayman", dedi.
Imom Abu Dovud : 4010
حَدَّثَنَا هِلَالُ بْنُ بِشْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُثْمَانَ عَنْ عُثْمَانَ الْبَتِّيِّ قَالَ مَا فَسَّرَ الْحَسَنُ آيَةً قَطُّ إِلَّا عَنْ الْإِثْبَاتِ
Bizga [Hilol ibn Bisir] aytib berganidan so'ng, u [Usmon ibn Usmon]ga [Usmon al-Batti]dan rivoyat qilganini aytib, u: "[Hasan] hech qachon biror oyatni to'liq ishonch bilan talqin qilmagan", dedi.
Imom Abu Dovud : 4011
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَكُنَّا نَقُولُ فِي زَمَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا نَعْدِلُ بِأَبِي بَكْرٍ أَحَدًا ثُمَّ عُمَرَ ثُمَّ عُثْمَانَ ثُمَّ نَتْرُكُ أَصْحَابَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا نُفَاضِلُ بَيْنَهُمْ
Bizga [Usmon ibn Abu Shayba] aytganlari aytilgan, bizga [Asvad ibn Amir] aytganlari aytilgan, bizga [Abdul Aziz ibn Abu Salama] aytganlari aytilgan, [Ubaydulloh] aytganlari aytilgan, [Nofi] aytganlari aytilgan, [Ibn Umar] aytganlari aytilgan: "Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam davrida biz: "Biz Abu Bakrni hech kim bilan, Umar va Usmon bilan ham solishtirmadik. Biz hech qachon Payg'ambarning sahobalarini solishtirmadik", degan edik.
Imom Abu Dovud : 4012
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنَا عَنْبَسَةُ حَدَّثَنَا يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ قَالَ سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ إِنَّ ابْنَ عُمَرَ قَالَكُنَّا نَقُولُ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَيٌّ أَفْضَلُ أُمَّةِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَهُ أَبُو بَكْرٍ ثُمَّ عُمَرُ ثُمَّ عُثْمَانُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ أَجْمَعِينَ
Bizga [Ahmad bin Solih] aytdi, bizga [Anbasa] aytdi, bizga [Yunus] aytdi, bizga [Ibn Shihob] aytdi, u aytdi; [Salim bin Abdulloh] aytdi; [Ibn Umar] aytdi: "Biz bir marta Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam tirikliklarida shunday degan edik: "Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamdan keyin uning qavmi orasida eng ulug'i Abu Bakr, keyin Umar, keyin Usmon edi. Alloh ularning barchasidan rozi bo'lsin".
Imom Abu Dovud : 4013
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ حَدَّثَنَا جَامِعُ بْنُ أَبِي رَاشِدٍ حَدَّثَنَا أَبُو يَعْلَى عَنْ مُحَمَّدِ ابْنِ الْحَنَفِيَّةِ قَالَ قُلْتُ لِأَبِيأَيُّ النَّاسِ خَيْرٌ بَعْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ قَالَ قُلْتُ ثُمَّ مَنْ قَالَ ثُمَّ عُمَرُ قَالَ ثُمَّ خَشِيتُ أَنْ أَقُولَ ثُمَّ مَنْ فَيَقُولَ عُثْمَانُ فَقُلْتُ ثُمَّ أَنْتَ يَا أَبَةِ قَالَ مَا أَنَا إِلَّا رَجُلٌ مِنْ الْمُسْلِمِينَ
Bizga [Muhammad ibn Kasir] aytdi, bizga [Sufyan] aytdi, bizga [Jomi' ibn Abu Rasid] aytdi, bizga [Abu Ya'lo] aytdi, bizga [Muhammad ibn Hanafiya] aytdi, u aytdi: "Men [otamdan]: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallamdan keyin eng yaxshi odam kim?" deb so'radim. U: "Abu Bakr", deb javob berdi. Men yana: "Keyin yana kim?" deb so'radim. U: "Umar", deb javob berdi. Muhammad ibn Hanafiya: "Keyin men: "Keyin yana kim?" deb so'rasam, u "Usmon", deb javob bersa, xavotir paydo bo'ldi", dedi. Keyin men: "Shundan keyin sizmisiz, otam?" deb so'radim. U: "Men shunchaki musulmonlardan bir odamman", deb javob berdi.
Imom Abu Dovud : 4014
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مِسْكِينٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ يَعْنِي الْفِرْيَابِيَّ قَالَ سَمِعْتُ سُفْيَانَ يَقُولُمَنْ زَعَمَ أَنَّ عَلِيًّا عَلَيْهِ السَّلَام كَانَ أَحَقَّ بِالْوِلَايَةِ مِنْهُمَا فَقَدْ خَطَّأَ أَبَا بَكْرٍ وَعُمَرَ وَالْمُهَاجِرِينَ وَالْأَنْصَارَ وَمَا أُرَاهُ يَرْتَفِعُ لَهُ مَعَ هَذَا عَمَلٌ إِلَى السَّمَاءِ
Bizga [Muhammad ibn Miskin] aytdi, bizga [Muhammad] aytdi - ya'ni Muhammad al-Firyabiy - dedi u; Men [Sufyon] ning: "Kim Ali Alayhissalom ikkisining (Abu Bakr va Umarning) hukmdori bo'lishga haqliroq deb hisoblasa, u Abu Bakr, Umar, muhojirlar va ansorlarga tajovuz qilgan bo'ladi. Uning bunday e'tiqodi bilan men uning yaxshi amallari osmonga ko'tarilmasligini ko'raman", deganini eshitdim.
Imom Abu Dovud : 4015
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ فَارِسٍ حَدَّثَنَا قَبِيصَةُ حَدَّثَنَا عَبَّادٌ السَّمَّاكُ قَالَ سَمِعْتُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيَّ يَقُولُالْخُلَفَاءُ خَمْسَةٌ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَعُثْمَانُ وَعَلِيٌّ وَعُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ
Bizga [Muhammad bin Yahyo bin Foris] aytdi, bizga [Qabishah] aytdi, bizga [Abbad As Sammak] aytdi, u shunday dedi: "Men [Sufyon Ats Tsauriy] ning: "Beshta xalifa bor; Abu Bakr, Umar, Usmon, Ali va Umar bin Abdulaziz, Alloh ulardan rozi bo'lsin", deganini eshitdim."
Imom Abu Dovud : 4016
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ فَارِسٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ مُحَمَّدٌ كَتَبْتُهُ مِنْ كِتَابِهِ قَالَ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ كَانَ أَبُو هُرَيْرَةَ يُحَدِّثُأَنَّ رَجُلًا أَتَى إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِنِّي أَرَى اللَّيْلَةَ ظُلَّةً يَنْطِفُ مِنْهَا السَّمْنُ وَالْعَسَلُ فَأَرَى النَّاسَ يَتَكَفَّفُونَ بِأَيْدِيهِمْ فَالْمُسْتَكْثِرُ وَالْمُسْتَقِلُّ وَأَرَى سَبَبًا وَاصِلًا مِنْ السَّمَاءِ إِلَى الْأَرْضِ فَأَرَاكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَخَذْتَ بِهِ فَعَلَوْتَ بِهِ ثُمَّ أَخَذَ بِهِ رَجُلٌ آخَرُ فَعَلَا بِهِ ثُمَّ أَخَذَ بِهِ رَجُلٌ آخَرُ فَعَلَا بِهِ ثُمَّ أَخَذَ بِهِ رَجُلٌ آخَرُ فَانْقَطَعَ ثُمَّ وُصِلَ فَعَلَا بِهِ قَالَ أَبُو بَكْرٍ بِأَبِي وَأُمِّي لَتَدَعَنِّي فَلَأُعَبِّرَنَّهَا فَقَالَ اعْبُرْهَا قَالَ أَمَّا الظُّلَّةُ فَظُلَّةُ الْإِسْلَامِ وَأَمَّا مَا يَنْطِفُ مِنْ السَّمْنِ وَالْعَسَلِ فَهُوَ الْقُرْآنُ لِينُهُ وَحَلَاوَتُهُ وَأَمَّا الْمُسْتَكْثِرُ وَالْمُسْتَقِلُّ فَهُوَ الْمُسْتَكْثِرُ مِنْ الْقُرْآنِ وَالْمُسْتَقِلُّ مِنْهُ وَأَمَّا السَّبَبُ الْوَاصِلُ مِنْ السَّمَاءِ إِلَى الْأَرْضِ فَهُوَ الْحَقُّ الَّذِي أَنْتَ عَلَيْهِ تَأْخُذُ بِهِ فَيُعْلِيكَ اللَّهُ ثُمَّ يَأْخُذُ بِهِ بَعْدَكَ رَجُلٌ فَيَعْلُو بِهِ ثُمَّ يَأْخُذُ بِهِ رَجُلٌ آخَرُ فَيَعْلُو بِهِ ثُمَّ يَأْخُذُ بِهِ رَجُلٌ آخَرُ فَيَنْقَطِعُ ثُمَّ يُوصَلُ لَهُ فَيَعْلُو بِهِ أَيْ رَسُولَ اللَّهِ لَتُحَدِّثَنِّي أَصَبْتُ أَمْ أَخْطَأْتُ فَقَالَ أَصَبْتَ بَعْضًا وَأَخْطَأْتَ بَعْضًا فَقَالَ أَقْسَمْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَتُحَدِّثَنِّي مَا الَّذِي أَخْطَأْتُ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تُقْسِمْحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ فَارِسٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ كَثِيرٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذِهِ الْقِصَّةِ قَالَ فَأَبَى أَنْ يُخْبِرَهُ
Bizga [Muhammad bin Yahyo bin Foris] aytdi, bizga [Abdurrazoq] aytdi - Muhammad aytdi; Men bir marta uning kitobidan yozgan edim - dedi u; bizga [Ma'mar] aytdi, [Az-Zuhriy] aytdi, [Ubaydulloh bin Abdulloh] aytdi, [Ibn Abbos] aytdi, u shunday dedi: "[Abu Hurayra] bir kuni Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning oldiga bir kishi kelganini aytib berdi va dedi: "Bir kecha men yog' va asal chiqaradigan soyani ko'rdim. Keyin odamlar qo'llari bilan uni olish uchun bir-biri bilan urishayotganini ko'rdim, ba'zilari ko'p, ba'zilari esa oz olishdi. Keyin men osmondan yergacha cho'zilgan narsani ko'rdim va ma'lum bo'lishicha, bu siz ekansiz, ey Allohning Rasuli. Siz uni oliyjanob bo'lguningizcha oldingiz, keyin boshqa bir kishi uni oldi va u oliyjanob bo'ldi, keyin boshqa bir kishi uni oldi va u tufayli oliyjanob bo'ldi. Keyin boshqa bir kishi uni oldi va shon-sharaf uzildi. Shundan so'ng, u yana bog'landi, toki u shu tufayli olijanob bo'lguncha." Abu Bakr: "Otam va onamga qasamki, tushni ta'birlab qo'yaymi?" dedi. U: "Iltimos", dedi. Abu Bakr: "Soya Islom, yog' va asal Qur'onning yumshoqligi va shirinligidir. Tushida ozgina yoki ko'p narsaga ega bo'lgan kishi Qur'onni oz yoki ko'p o'qiydigan odamdir. Osmon bilan yer o'rtasidagi vasila (vositachi) nima? Sizda bor haqiqat va siz uni Alloh sizni ulug'laguncha olasiz. Keyin sizdan keyin bir kishi uni oldi va u olijanob bo'ldi, keyin undan keyin boshqa bir kishi uni oldi va u ham olijanob bo'ldi. Keyin boshqa bir kishi uni oldi, lekin shon-sharaf uzildi. Keyin Alloh uni qayta bog'ladi, toki u kishi olijanob bo'lguncha. Ey Allohning Rasuli, ayting-chi, aytayotgan gaplarim rostmi yoki yolg'onmi?" U javob berdi: "Ba'zilari rost, ba'zilari esa yolg'on". Abu Bakr yana: "Ey Allohning Rasuli, qasam ichamanki, iltimos, menga nima noto'g'ri ekanligini ayting", dedi. Keyin Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam: "Qasam ichmanglar", dedilar. Bizga [Muhammad bin Yahyo bin Foris] aytdi, bizga [Muhammad bin Kasir] aytdi, bizga [Sulaymon bin Katsir] aytdi, bizga [Az-Zuhriy] aytdi, bizga [Ubaydulloh bin Abdulloh] aytdi, bizga [Ibn Abbos] aytdi, Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamdan shunga o'xshash hikoya bilan. U: "U buni (Abu Bakrning noto'g'ri talqini) aytib berishdan bosh tortdi", dedi.
Imom Abu Dovud : 4017
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا الْأَشْعَثُ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ أَبِي بَكْرَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ذَاتَ يَوْمٍ مَنْ رَأَى مِنْكُمْ رُؤْيَا فَقَالَ رَجُلٌ أَنَا رَأَيْتُ كَأَنَّ مِيزَانًا نَزَلَ مِنْ السَّمَاءِ فَوُزِنْتَ أَنْتَ وَأَبُو بَكْرٍ فَرَجَحْتَ أَنْتَ بِأَبِي بَكْرٍ وَوُزِنَ عُمَرُ وَأَبُو بَكْرٍ فَرَجَحَ أَبُو بَكْرٍ وَوُزِنَ عُمَرُ وَعُثْمَانُ فَرَجَحَ عُمَرُ ثُمَّ رُفِعَ الْمِيزَانُ فَرَأَيْنَا الْكَرَاهِيَةَ فِي وَجْهِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرَةَ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ذَاتَ يَوْمٍ أَيُّكُمْ رَأَى رُؤْيَا فَذَكَرَ مَعْنَاهُ وَلَمْ يَذْكُرْ الْكَرَاهِيَةَ قَالَ فَاسْتَاءَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَعْنِي فَسَاءَهُ ذَلِكَ فَقَالَ خِلَافَةُ نُبُوَّةٍ ثُمَّ يُؤْتِي اللَّهُ الْمُلْكَ مَنْ يَشَاءُ
Bizga [Muhammad ibn Mutsanna] aytganlari, bizga [Muhammad ibn Abdulloh al-Ansoriy] aytganlari, bizga [Ash'at] aytganlari, [Al-Hasan] aytganlari, [Abu Bakra] aytganlari, bir kuni Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam: "Qaysi biringiz tush ko'ryapsiz?", dedilar. Bir kishi: "Men tushimda osmondan tarozi tushgandek ko'rdim, keyin sizlarni Abu Bakr bilan tortishdi. Lekin sizning tarozingiz Abu Bakrning tarozisidan og'irroq edi. Keyin Umar Abu Bakr bilan tortishdi, lekin Abu Bakrning tarozisi og'irroq edi. Keyin Umar Usmon bilan tortishdi, lekin Umarning tarozisi og'irroq edi. Va tarozi ko'tarilgandan keyin", dedi. Va o'sha paytda men Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning yuzida nafrat alomatini ko'rdim. [Muso ibn Ismoil] aytdiki, [Hammad] bizga [Ali ibn Zayddan] [Abdurrahmon ibn Abu Bakradan] [otasidan] rivoyat qildiki, bir kuni Rasululloh (sollallohu alayhi va sallam): "Sizlardan kim tush ko'rdi?", dedilar. Keyin u hadisning ma'nosini tilga oldi, lekin Rasululloh (sollallohu alayhi va sallam)ning yuzidagi nafrat alomatini tilga olmadi. Lekin u: "Bu Rasulullohni (sollallohu alayhi va sallam) noqulay his qildi", dedi. Shundan so'ng Rasululloh (sollallohu alayhi va sallam): "Bu payg'ambarlarning xalifaligidir. Shundan keyin Alloh podshohlikni yaratadi va uni xohlagan kishisiga beradi", dedilar.
Imom Abu Dovud : 4018
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَرْبٍ عَنْ الزُّبَيْدِيِّ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبَانَ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّهُ كَانَ يُحَدِّثُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أُرِيَ اللَّيْلَةَ رَجُلٌ صَالِحٌ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ نِيطَ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَنِيطَ عُمَرُ بِأَبِي بَكْرٍ وَنِيطَ عُثْمَانُ بِعُمَرَ قَالَ جَابِرٌ فَلَمَّا قُمْنَا مِنْ عِنْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُلْنَا أَمَّا الرَّجُلُ الصَّالِحُ فَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَمَّا تَنَوُّطُ بَعْضِهِمْ بِبَعْضٍ فَهُمْ وُلَاةُ هَذَا الْأَمْرِ الَّذِي بَعَثَ اللَّهُ بِهِ نَبِيَّهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَقَالَ أَبُو دَاوُد وَرَوَاهُ يُونُسُ وَشُعَيْبٌ لَمْ يَذْكُرَا عَمْرَو بْنَ أَبَانَ
Bizga [Amru ibn Usmon] aytdi, bizga [Muhammad ibn Harb] aytdi, u [Az-Zubaydiy] aytdi, u [Ibn Shihob] aytdi, u [Amru ibn Abon ibn Usmon] aytdi, u [Jobir ibn Abdulloh] aytdi, u Rasululloh sollallohu alayhi vasallam bir marta shunday degan edilar: "Bir solih odam tushida Abu Bakr Rasululloh sollallohu alayhi vasallam bilan bog'liq ekanligini, Umar Abu Bakr bilan bog'liq ekanligini va Usmon ham Umar bilan bog'liq ekanligini ko'rdi." Jobir aytdi: "Biz Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning yonidan ko'tarilganimizda, biz: "Bu solih odam Rasululloh sollallohu alayhi vasallamdir. Ularning bir-biriga bo'lgan munosabatiga kelsak, ular bu ishning (Islomning) yetakchilari bo'lib, ularni Alloh O'z Payg'ambariga sollallohu alayhi vasallam yuborgan", dedik. Abu Dovud aytdi: "Bu hadisni [Yunus] va [Syuaib] rivoyat qilishgan, lekin ularning hech biri Amru ibn Abonni tilga olmagan".
Imom Abu Dovud : 4019
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَ حَدَّثَنِي عَفَّانُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ أَشْعَثَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدُبٍأَنَّ رَجُلًا قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي رَأَيْتُ كَأَنَّ دَلْوًا دُلِّيَ مِنْ السَّمَاءِ فَجَاءَ أَبُو بَكْرٍ فَأَخَذَ بِعَرَاقِيهَا فَشَرِبَ شُرْبًا ضَعِيفًا ثُمَّ جَاءَ عُمَرُ فَأَخَذَ بِعَرَاقِيهَا فَشَرِبَ حَتَّى تَضَلَّعَ ثُمَّ جَاءَ عُثْمَانُ فَأَخَذَ بِعَرَاقِيهَا فَشَرِبَ حَتَّى تَضَلَّعَ ثُمَّ جَاءَ عَلِيٌّ فَأَخَذَ بِعَرَاقِيهَا فَانْتَشَطَتْ وَانْتَضَحَ عَلَيْهِ مِنْهَا شَيْءٌ
Bizga [Muhammad Ibnul Mutsanna] aytdi; menga [Affon ibn Muslim] aytdi, bizga [Hammad ibn Salama] aytdi, [Ash'at ibn Abdurrahmon] aytdi, [otasi] aytdi, [Samura ibn Jundub] aytdi: "Bir kishi: "Yo Rasululloh, men osmondan chelak ko'rinib turganini ko'rdim, Abu Bakr kelib, yog'och ilmoqni olib, ozgina ichdi, keyin Umar kelib, yog'och ilmoqni olib, mamnuniyat bilan ichdi, keyin Usmon kelib, yog'och ilmoqni olib, mamnuniyat bilan ichdi, keyin Ali kelib, yog'och ilmoqni olib, suvga urilguncha ko'p ichdi", dedi.
Imom Abu Dovud : 4020
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ سَهْلٍ الرَّمْلِيُّ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ عَنْ مَكْحُولٍ قَالَلَتَمْخُرَنَّ الرُّومُ الشَّامَ أَرْبَعِينَ صَبَاحًا لَا يَمْتَنِعُ مِنْهَا إِلَّا دِمَشْقَ وَعَمَّانَ
Bizga [Ali ibn Sahl Ar Ramli] aytgan, bizga [Al Valid] aytgan, bizga [Sa'id ibn Abdul Aziz] aytgan, bizga [Maxul] aytgan, u aytgan: "Albatta, Rum qirq kun davomida Shomga (tuhmat bilan) kiradi, undan Damashq va Ammondan boshqa hech kim omon qolmaydi".