Imam Abu Dawud (الامام ابو داود) - 4590 හදීස්

හදීස්

Imam Abu Dawud : 3981

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا صَفْوَانُ ح و حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ قَالَ حَدَّثَنِي صَفْوَانُ نَحْوَهُ قَالَ حَدَّثَنِي أَزْهَرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْحَرَازِيُّ عَنْ أَبِي عَامِرٍ الْهَوْزَنِيِّ عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَأَنَّهُ قَامَ فِينَا فَقَالَ أَلَا إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَامَ فِينَا فَقَالَ أَلَا إِنَّ مَنْ قَبْلَكُمْ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ افْتَرَقُوا عَلَى ثِنْتَيْنِ وَسَبْعِينَ مِلَّةً وَإِنَّ هَذِهِ الْمِلَّةَ سَتَفْتَرِقُ عَلَى ثَلَاثٍ وَسَبْعِينَ ثِنْتَانِ وَسَبْعُونَ فِي النَّارِ وَوَاحِدَةٌ فِي الْجَنَّةِ وَهِيَ الْجَمَاعَةُ زَادَ ابْنُ يَحْيَى وَعَمْرٌو فِي حَدِيثَيْهِمَا وَإِنَّهُ سَيَخْرُجُ مِنْ أُمَّتِي أَقْوَامٌ تَجَارَى بِهِمْ تِلْكَ الْأَهْوَاءُ كَمَا يَتَجَارَى الْكَلْبُ لِصَاحِبِهِ وَقَالَ عَمْرٌو الْكَلْبُ بِصَاحِبِهِ لَا يَبْقَى مِنْهُ عِرْقٌ وَلَا مَفْصِلٌ إِلَّا دَخَلَهُ

[අහ්මද් බින් හන්බල්] සහ [මුහම්මද් බින් යායා] යන දෙදෙනාම පැවසූ බව අපට පවසා ඇත; [අබු අල් මුගිරා] අපට පැවසූ බව අපට පවසා ඇත, [ෂෆ්වාන්] අපට පැවසූ බව අපට පවසා ඇත. - තවත් පේළියක එය සඳහන් වේ- [අම්රු බින් උත්මාන්] අපට [බකියා] ඔහු අපට පැවසූ බව ඔහු පැවසීය; [ෂෆ්වාන්] මට එසේ කීවේය. ඔහු පැවසුවේ, '[මුආවියා බින් අබු සුෆියාන්] වෙතින් [අබු අමීර් අල් හවුසානි] වෙතින් [අසාර් බින් අබ්දුල්ලා අල් හරාසි] ඔහු අප සමඟ සිටියදී ඔහු පැවසූ බව ඔහු මට පැවසීය, 'දැනගන්න, ඔහු අප සමඟ සිටියදී අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'දැනගන්න! ඇත්ත වශයෙන්ම, ග්‍රන්ථයේ ජනයාගෙන් ඔබට පෙර සිටි අය කණ්ඩායම් හැත්තෑ දෙකකට බෙදී ගිය අතර, මගේ උම්මා කණ්ඩායම් හැත්තෑ තුනකට බෙදී යනු ඇත; කණ්ඩායම් හැත්තෑ දෙකක් නිරයට යන අතර එක් කණ්ඩායමක් ස්වර්ගයට යයි, එනම් අල් ජමා'ආ'. ඉබ්නු යාහ්යා සහ අම්රු ඔවුන්ගේ දෙවන හදීසයේ මෙසේ එකතු කළහ, "ඇත්ත වශයෙන්ම, බල්ලන් තම ස්වාමියා අනුගමනය කරනවාක් මෙන් තම ආශාවන් අනුගමනය කරන සමහර අය මගේ උම්මාවෙන් එළියට එනු ඇත." අම්රු පැවසුවේ, "පුද්ගලයෙකු තම ස්වාමියාට කොතරම් බැඳී සිටිනවාද යත්, ඔහු සමඟ අස්ථියක් තිබේ නම් ඔහු නිසැකවම ඔහු අනුගමනය කරනු ඇත".

හදීස්

Imam Abu Dawud : 3982

حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ التَّسْتُرِيُّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْقَرَأَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذِهِ الْآيَةَ{ هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ عَلَيْكَ الْكِتَابَ مِنْهُ آيَاتٌ مُحْكَمَاتٌ إِلَى أُولُو الْأَلْبَابِ }قَالَتْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا رَأَيْتُمْ الَّذِينَ يَتَّبِعُونَ مَا تَشَابَهَ مِنْهُ فَأُولَئِكَ الَّذِينَ سَمَّى اللَّهُ فَاحْذَرُوهُمْ

[අල් ක'නබි] අපට පවසා ඇත, [යාසිඩ් බින් ඉබ්‍රාහිම් අට් තස්තුත්‍රි] [අබ්දුල්ලාහ් බින් අබු බුලයිකා] [අල් කාසිම් බින් මුහම්මද් බින් මුහම්මද්] [අයිස්යා රද්ලියල්ලාහු 'අන්හා] වෙතින් අපට පවසා ඇත, 'රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් මෙම පදය කියවන්න: '-ඔහු ඔබට පොත - කුර්ආනය - පහළ කළ තැනැත්තා ය. එහි අන්තර්ගතයන් අතර '-තේරුම් ගන්නා අය -' යන පදයට තීරනාත්මක පද තිබේ. 'අයිෂා මෙසේ පැවසුවාය, 'රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසුවාය: 'කුර්ආනයේ මුතෂාබිහාත් වාක්‍ය අනුගමනය කරන අය ඔබ දුටුවහොත්, ඔවුන් අල්ලාහ් අදහස් කළ අයයි, එබැවින් ඔවුන්ගෙන් ප්‍රවේශම් වන්න'.

තහවුරු කරන හදීස් (6)

හදීස්

Imam Abu Dawud : 3983

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ أَبِي زِيَادٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ رَجُلٍ عَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْضَلُ الْأَعْمَالِ الْحُبُّ فِي اللَّهِ وَالْبُغْضُ فِي اللَّهِ

[මුසද්දාද්] අපට මෙසේ කීවේය, [කාලිඩ් බින් අබ්දුල්ලාහ්] අපට මෙසේ කීවේය, [අබු දර්] ගෙන් [මිනිසෙකුගෙන්] [මුජාහිඩ්] ගෙන් [යාසිඩ් බින් අබු සියාද්] අපට මෙසේ කීවේය, 'රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'හොඳම ක්‍රියාව අල්ලාහ් වෙනුවෙන් ආදරය කිරීම සහ අල්ලාහ් වෙනුවෙන් වෛර කිරීමයි'.

තහවුරු කරන හදීස් (75)

හදීස්

Imam Abu Dawud : 3984

حَدَّثَنَا ابْنُ السَّرْحِ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ وَكَانَ قَائِدَ كَعْبٍ مِنْ بَنِيهِ حِينَ عَمِيَ قَالَ سَمِعْتُ كَعْبَ بْنَ مَالِكٍ وَذَكَرَ ابْنُ السَّرْحِ قِصَّةَ تَخَلُّفِهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ قَالَوَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمُسْلِمِينَ عَنْ كَلَامِنَا أَيُّهَا الثَّلَاثَةَ حَتَّى إِذَا طَالَ عَلَيَّ تَسَوَّرْتُ جِدَارَ حَائِطِ أَبِي قَتَادَةَ وَهُوَ ابْنُ عَمِّي فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَوَاللَّهِ مَا رَدَّ عَلَيَّ السَّلَامَ ثُمَّ سَاقَ خَبَرَ تَنْزِيلِ تَوْبَتِهِ

[ඉබ්නු අස් සර්හ්] අපට පැවසූ බව අපට පවසා ඇත, [ඉබ්නු වහබ්] අපට පවසා ඇත; [ඉබ්නු ෂිහාබ්] ගෙන් [යූනුස්] මට වාර්තා කර ඇති බව ඔහු පැවසීය; [අබ්දුල්ලාහ් බින් අබ්දුල්ලා බින් ක'බ් බින් මලික්] මට වාර්තා කර ඇති බව ඔහු පැවසීය - ක'බ්ගේ පුත්‍රයන්ගෙන් අබ්දුල්ලාහ් බින් ක'බ් බින් මලික්] - ඔහු අන්ධව සිටියදී ක'බ්ගේ මඟ පෙන්වන්නා වූයේ අබ්දුල්ලාහ් බින් ක'බ් බින් මලික් - ඔහු මෙසේ පැවසීය, 'මම [ක'බ් බින් මලික්] අසා ඇත්තෙමි - ඉබ්නු අස් සර්හ් තබුක් සටනේදී නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සමඟ සහභාගී නොවීම පිළිබඳ කතාව සඳහන් කරයි - ඔහු - ක'බ් - 'රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මුස්ලිම්වරුන්ට අප තිදෙනා සමඟ කතා කිරීම තහනම් කළේය. දේවල් දිගු කලක් සිදුවෙමින් පවතින බව පෙනෙන්නට තිබූ විට, මම මගේ මාමාගේ පුත් අබු කටාදාට අයත් උයනට ඇතුළු වුණෙමි. අල්ලාහ්ගේ නාමයෙන්, මම ඔහුට ආයුබෝවන් කීවෙමි, නමුත් ඔහු පිළිතුරු දුන්නේ නැත.' ඉන්පසු කඅබ් තම පසුතැවිල්ල පිළිගැනීම නිවේදනය කරන ආයතයේ හෙළිදරව්ව විස්තර කළේය.

හදීස්

Imam Abu Dawud : 3985

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ أَخْبَرَنَا عَطَاءٌ الْخُرَاسَانِيُّ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ عَنْ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ قَالَقَدِمْتُ عَلَى أَهْلِي وَقَدْ تَشَقَّقَتْ يَدَايَ فَخَلَّقُونِي بِزَعْفَرَانٍ فَغَدَوْتُ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيَّ وَقَالَ اذْهَبْ فَاغْسِلْ هَذَا عَنْكَ

[මුසා බින් ඉස්මායිල්] අපට පවසා ඇත, [හම්මාඩ්] අපට පවසා ඇත, [යාහ්යා බින් යමාර්] ගෙන් [අම්මර් බින් යසීර්] අපට පවසා ඇත, ඔහු මෙසේ පැවසීය, 'මගේ දෑත් සීරීමට ලක් වූ විට මම මගේ බිරිඳ වෙත පැමිණියෙමි, පසුව ඇය මගේ අත්වල සෆාරාන් ආලේප කළාය. උදේ මම නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් හමුවීමට පැමිණියෙමි, මම ආයුබෝවන් කී විට ඔහු පිළිතුරු දීමට කැමති නොවීය. ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ගොස් මේ -සෆාරාන්- ඔබෙන් පිරිසිදු කරන්න'.

හදීස්

Imam Abu Dawud : 3986

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ عَنْ سُمَيَّةَ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَاأَنَّهُ اعْتَلَّ بَعِيرٌ لِصَفِيَّةَ بِنْتِ حُيَيٍّ وَعِنْدَ زَيْنَبَ فَضْلُ ظَهْرٍ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِزَيْنَبَ أَعْطِيهَا بَعِيرًا فَقَالَتْ أَنَا أُعْطِي تِلْكَ الْيَهُودِيَّةَ فَغَضِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَهَجَرَهَا ذَا الْحِجَّةِ وَالْمُحَرَّمَ وَبَعْضَ صَفَرٍ

[මුසා බින් ඉස්මායිල්] අපට මෙසේ පැවසීය, [සුමයියා] වෙතින් [තාබිත් අල් බුනානි] වෙතින් [හම්මද්] අපට මෙසේ පැවසීය, [අයිස්යා රද්ලියල්ලාහු අන්හා] වෙතින් [අයිස්යා] ඔහු මෙසේ පැවසීය, 'ෂාෆියා බින්ත් හුයායිගේ ඔටුවා අසනීප වූ විට, සයිනබ්ට තවමත් භාවිතා කළ හැකි වාහනයක් තිබුණි. එවිට රසූල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සයිනබ්ට මෙසේ පැවසීය: 'ෂාෆියා ඔටුවෙකු දෙන්න'. සයිනබ් පිළිතුරු දුන්නේය, 'මම යුදෙව්වාට දිය යුතුයි!' රසූල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් කෝපයට පත් වූ අතර, පසුව ඔහු දුල් හිජ්ජා මාසයේ, මුහර්රම් සහ සෆාර් මාසයේ කොටසක් ඔහුව නිහඬ කළේය.'

හදීස්

Imam Abu Dawud : 3987

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ يَعْنِي ابْنَ هَارُونَ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْمِرَاءُ فِي الْقُرْآنِ كُفْرٌ

[අහ්මද් බින් හන්බල්] අපට මෙසේ කීවේය, [යාසිද්] අපට මෙසේ කීවේය - එහි තේරුම යසිද් බින් හරුන් - මෙසේ කීවේය, [මුහම්මද් බින් අම්රු] [අබු සලාමා] [අබු හුරෙයිරා] ගෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් මෙසේ කීවේය: 'කුර්ආනයේ තර්ක කිරීම කුෆ්ර්' ය.

හදීස්

Imam Abu Dawud : 3988

حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ بْنُ نَجْدَةَ حَدَّثَنَا أَبُو عَمْرِو بْنُ كَثِيرِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ حَرِيزِ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي عَوْفٍ عَنْ الْمِقْدَامِ بْنِ مَعْدِي كَرِبَعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ أَلَا إِنِّي أُوتِيتُ الْكِتَابَ وَمِثْلَهُ مَعَهُ أَلَا يُوشِكُ رَجُلٌ شَبْعَانُ عَلَى أَرِيكَتِهِ يَقُولُ عَلَيْكُمْ بِهَذَا الْقُرْآنِ فَمَا وَجَدْتُمْ فِيهِ مِنْ حَلَالٍ فَأَحِلُّوهُ وَمَا وَجَدْتُمْ فِيهِ مِنْ حَرَامٍ فَحَرِّمُوهُ أَلَا لَا يَحِلُّ لَكُمْ لَحْمُ الْحِمَارِ الْأَهْلِيِّ وَلَا كُلُّ ذِي نَابٍ مِنْ السَّبُعِ وَلَا لُقَطَةُ مُعَاهِدٍ إِلَّا أَنْ يَسْتَغْنِيَ عَنْهَا صَاحِبُهَا وَمَنْ نَزَلَ بِقَوْمٍ فَعَلَيْهِمْ أَنْ يَقْرُوهُ فَإِنْ لَمْ يَقْرُوهُ فَلَهُ أَنْ يُعْقِبَهُمْ بِمِثْلِ قِرَاهُ

[අබු අම්ර් බින් කතීර් බින් දිනාර්] අපට [අබු අම්ර් බින් කතීර් බින් දිනාර්] [හරිස් බින් උත්මාන්] [අබ්දුර් රහ්මාන් බින් අබු අවුෆ්] [අල් මික්දම් බින් මා'දි කරිබ්] අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ අපට මෙසේ පැවසූ බව [අබ්දුල් වහබ් බින් නජ්දා] අපට වාර්තා කළේය: 'මට කුර්ආනය සහ ඒ හා සමාන දේ - සුන්නාහ්ව - ලබා දී ඇති බව දැන ගන්න. එවිට තෘප්තිමත් මිනිසෙක් තම පුටුවේ වාඩි වී මෙසේ පැවසීය: 'කුර්ආනය තදින් අල්ලා ගන්න! කුර්ආනයේ නීත්‍යානුකූල දේවල් වලින් ඔබ සොයා ගන්නා ඕනෑම දෙයක්, එය නීත්‍යානුකූල කරන්න. කුර්ආනයේ නීති විරෝධී දේවල් වලින් ඔබ සොයා ගන්නා ඕනෑම දෙයක්, එය නීති විරෝධී කරන්න. හීලෑ සතෙකුගේ මස්, දත් සහිත වන සතෙකුගේ මස් සහ මුහයිඩ් අවිශ්වාසවන්තයෙකුගේ - ඉස්ලාමීය පාලකයාගේ ආරක්ෂාව පිළිබඳ පොරොන්දුව යටතේ අවිශ්වාස කරන්නෙකුගේ සොයාගත් දේපළ සහ මුස්ලිම්වරයෙකුගේ සොයාගත් දේපළ වඩා හොඳ බව දැන ගන්න - එහි හිමිකරුට එය අවශ්‍ය නොවේ නම්. කවුරුහරි ජනතාවක් ළඟ නතර වුණොත්, ඔවුන් ස්ථානයක් ලබා දිය යුතුයි. ඔවුන් ස්ථානයක් ලබා නොදෙන්නේ නම්, ඔවුන්ගේ භෝජන සංග්‍රහ ආකල්පය අනුව ඔවුන්ට සලකන්න.

හදීස්

Imam Abu Dawud : 3989

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ حَنْبَلٍ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ النُّفَيْلِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي النَّضْرِ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي رَافِعٍ عَنْ أَبِيهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا أُلْفِيَنَّ أَحَدَكُمْ مُتَّكِئًا عَلَى أَرِيكَتِهِ يَأْتِيهِ الْأَمْرُ مِنْ أَمْرِي مِمَّا أَمَرْتُ بِهِ أَوْ نَهَيْتُ عَنْهُ فَيَقُولُ لَا نَدْرِي مَا وَجَدْنَا فِي كِتَابِ اللَّهِ اتَّبَعْنَاهُ

[අහ්මද් බින් මුහම්මද් බින් හන්බල්] සහ [අබ්දුල්ලාහ් බින් මුහම්මද් අන් නුෆයිලි] යන දෙදෙනාම [සුෆියාන්] [අබු අන් නද්ර්] [උබයිදුල්ලාහ් බින් අබු රාෆි] [ඔහුගේ පියා] නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් අපට පැවසූ බව අපට දන්වා ඇත, ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ඇත්ත වශයෙන්ම, ඔබගෙන් කෙනෙකු ඔහුගේ හාන්සි පුටුවේ වාඩි වී සිටිනු ඇත, එවිට මා අණ කළ හෝ තහනම් කළ දෙයක් ඔහුට ලැබෙනු ඇත, එවිට ඔහු මෙසේ කියනු ඇත, 'මම නොදනිමි! අපි සැමවිටම අල්ලාහ්ගේ පොතේ අපට හමු වන දේ අනුගමනය කරමු.'

හදීස්

Imam Abu Dawud : 3990

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ الْبَزَّازُ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ الْمَخْرَمِيُّ وَإِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ أَحْدَثَ فِي أَمْرِنَا هَذَا مَا لَيْسَ فِيهِ فَهُوَ رَدٌّقَالَ ابْنُ عِيسَى قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ صَنَعَ أَمْرًا عَلَى غَيْرِ أَمْرِنَا فَهُوَ رَدٌّ

[මුහම්මද් බින් අෂ් ෂබ්බා අල් බසාස්] අපට මෙසේ පැවසීය, [ඉබ්‍රාහිම් බින් සඅද්] අපට මෙසේ පැවසීය. - තවත් ආකාරයකින් එය සඳහන් කර ඇත- [මුහම්මද් බින් ඊසා] අපට මෙසේ පැවසීය, [අබ්දුල්ලාහ් බින් ජ'ෆර් අල් මක්රාමි] අපට මෙසේ පැවසීය සහ [අල් කාසිම් බින් මුහම්මද්] [සාද් බින් ඉබ්‍රාහිම්] [අයිස්යා රද්ලියල්ලාහු අන්හා] [ඉබ්‍රාහිම් බින් සඅද්] අපට මෙසේ පැවසීය, 'රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'අපගේ ආගමේ නොමැති දෙයක් නිර්මාණය කරන ඕනෑම අයෙකු එය ප්‍රතික්ෂේප කරනු ලැබේ'. ඉබ්නු ඊසා මෙසේ පැවසීය, 'නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'අප අණ කළ දේ හැර වෙනත් දෙයක් නිර්මාණය කරන ඕනෑම අයෙකු ප්‍රතික්ෂේප කරනු ලැබේ'.

තහවුරු කරන හදීස් (9)

හදීස්

Imam Abu Dawud : 3991

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا ثَوْرُ بْنُ يَزِيدَ قَالَ حَدَّثَنِي خَالِدُ بْنُ مَعْدَانَ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَمْرٍو السُّلَمِيُّ وَحُجْرُ بْنُ حُجْرٍ قَالَاأَتَيْنَا الْعِرْبَاضَ بْنَ سَارِيَةَ وَهُوَ مِمَّنْ نَزَلَ فِيهِ{ وَلَا عَلَى الَّذِينَ إِذَا مَا أَتَوْكَ لِتَحْمِلَهُمْ قُلْتَ لَا أَجِدُ مَا أَحْمِلُكُمْ عَلَيْهِ }فَسَلَّمْنَا وَقُلْنَا أَتَيْنَاكَ زَائِرِينَ وَعَائِدِينَ وَمُقْتَبِسِينَ فَقَالَ الْعِرْبَاضُ صَلَّى بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَيْنَا فَوَعَظَنَا مَوْعِظَةً بَلِيغَةً ذَرَفَتْ مِنْهَا الْعُيُونُ وَوَجِلَتْ مِنْهَا الْقُلُوبُ فَقَالَ قَائِلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَأَنَّ هَذِهِ مَوْعِظَةُ مُوَدِّعٍ فَمَاذَا تَعْهَدُ إِلَيْنَا فَقَالَ أُوصِيكُمْ بِتَقْوَى اللَّهِ وَالسَّمْعِ وَالطَّاعَةِ وَإِنْ عَبْدًا حَبَشِيًّا فَإِنَّهُ مَنْ يَعِشْ مِنْكُمْ بَعْدِي فَسَيَرَى اخْتِلَافًا كَثِيرًا فَعَلَيْكُمْ بِسُنَّتِي وَسُنَّةِ الْخُلَفَاءِ الْمَهْدِيِّينَ الرَّاشِدِينَ تَمَسَّكُوا بِهَا وَعَضُّوا عَلَيْهَا بِالنَّوَاجِذِ وَإِيَّاكُمْ وَمُحْدَثَاتِ الْأُمُورِ فَإِنَّ كُلَّ مُحْدَثَةٍ بِدْعَةٌ وَكُلَّ بِدْعَةٍ ضَلَالَةٌ

[අහ්මද් බින් හන්බල්] අපට මෙසේ කීවේය, [අල් වලීද් බින් මුස්ලිම්] අපට මෙසේ කීවේය, [ත්සෞර් බින් යසිද්] අපට මෙසේ කීවේය; [කාලිද් බින් මদාන්] මට මෙසේ කීවේය; [අබ්දුර් රහ්මාන් බින් අම්රු අස් සුලාමි] සහ [හුජ්ර් බින් හුජ්ර්] දෙදෙනාම මෙසේ පැවසූහ, 'අපි [ඉර්බාද් බින් සාරියා] වෙත පැමිණියෙමු, ඔහු ඔහුට මෙම වාක්‍යය හෙළි කළ අයගෙන් කෙනෙකි: '-සහ කිසිදු පාපයක් නැත- ඔවුන් ඔබ වෙත පැමිණෙන විට, අපි ඔවුන්ට වාහනයක් ලබා දෙන ලෙස, එවිට ඔබ, 'ඔබව ගෙන ආ පුද්ගලයාගේ වාහනය මට නොලැබුණි' යැයි පවසන අය මත - ප්‍රශ්න. තව්බා: 92- අපි ඔහුට ආචාර කර, 'අපි ඔබ වෙත වන්දනා ගමනක් සඳහා පැමිණියෙමු, වාඩි වී ඔබෙන් වටිනා දෙයක් අසන්නට' යැයි කීවෙමු. ඉර්බාද් මෙසේ පැවසීය, “වරක් රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් අප සමඟ යාච්ඤා කරන විට, ඔහු අප දෙසට හැරී අපගේ ඇස් අඬන අතර අපගේ හදවත් වෙව්ලන ඉතා සංවේදී උපදෙසක් දුන්නේය. එවිට යමෙක් මෙසේ පැවසීය, “අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, මෙය වෙන්වීම සඳහා උපදෙසක් මෙන්! එහෙනම් ඔබ අපට පැවසුවේ කුමක්ද?” ඔහු මෙසේ පැවසීය: “මම ඔබට අල්ලාහ්ට බිය වන ලෙසත්, පාලනය කරන පුද්ගලයා කළු හබ්සි වහලෙකු වුවද සැමවිටම කීකරු වී සවන් දෙන ලෙසත් අණ කරමි. ඇත්ත වශයෙන්ම, මට පසුව ජීවත් වන අය බොහෝ ආරවුල් දකිනු ඇත. එබැවින්, ඔබ මගේ සුන්නාවට ඇලී සිටිය යුතුය, සෘජු හා මඟ පෙන්වන කලීෆාවරුන්ගේ සුන්නාවට ඇලී සිටිය යුතුය, එයට ඇලී සිටිය යුතුය, ඔබේ දත්වලින් එය සපා කන්න. ආගමික කටයුතුවලදී - අලුත් දේවලින් ඈත් වන්න, මන්ද සෑම අලුත් දෙයක්ම මිථ්‍යාදෘෂ්ටියකි, සෑම මිථ්‍යාදෘෂ්ටියක්ම මිථ්‍යාදෘෂ්ටියකි”.

තහවුරු කරන හදීස් (5)

හදීස්

Imam Abu Dawud : 3992

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ قَالَ حَدَّثَنِي سُلَيْمَانُ يَعْنِي ابْنَ عَتِيقٍ عَنْ طَلْقِ بْنِ حَبِيبٍ عَنْ الْأَحْنَفِ بْنِ قَيْسٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَلَا هَلَكَ الْمُتَنَطِّعُونَ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ

[මුසද්දාද්] අපට [යාහ්යා] [ඉබ්නු ජුරයිජ්] ගෙන් අපට [සුලෙයිමාන්] - එනම් සුලෙයිමාන් බින් ආතික්] - [තාල්ක් බින් හබීබ්] [අල් අහ්නාෆ් බින් කයිස්] ගෙන් [අබ්දුල්ලා බින් මස්'උද්] නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන්, ඔහු මට මෙසේ පැවසීය: 'අතිශයෝක්තියට නංවන සහ සීමාවන් ඉක්මවා යන අයට නියත වශයෙන්ම දුක් වේ'. ඔහු මෙය තුන් වරක් කීවේය.

හදීස්

Imam Abu Dawud : 3993

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ يَعْنِي ابْنَ جَعْفَرٍ قَالَ أَخْبَرَنِي الْعَلَاءُ يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ دَعَا إِلَى هُدًى كَانَ لَهُ مِنْ الْأَجْرِ مِثْلُ أُجُورِ مَنْ تَبِعَهُ لَا يَنْقُصُ ذَلِكَ مِنْ أُجُورِهِمْ شَيْئًا وَمَنْ دَعَا إِلَى ضَلَالَةٍ كَانَ عَلَيْهِ مِنْ الْإِثْمِ مِثْلُ آثَامِ مَنْ تَبِعَهُ لَا يَنْقُصُ ذَلِكَ مِنْ آثَامِهِمْ شَيْئًا

[යාහ්යා බින් අයුබ්] අපට පවසා ඇත, [ඉස්මායිල්] අපට පවසා ඇත - එනම් ඉස්මායිල් බින් ජ'ෆාර් - ඔහු පැවසීය; [අල් 'අලා' - එනම් අල් 'අලා' බින් 'අබ්දුර් රහ්මාන්] [ඔහුගේ පියා] [අබු හුරෙයිරා] ගෙන් මට දැනුම් දී ඇත: 'යමෙකු මඟ පෙන්වීමට ආරාධනා කරන්නේ නම්, ඔහුට අනුගමනය කරන්නන්ගේ විපාකයට සමාන විපාකයක් ලැබෙනු ඇත, ඔවුන්ගේ විපාකය සුළු වශයෙන්වත් අඩු නොකර. තවද නොමඟ යාමට ඔවුන්ට ආරාධනා කරන ඕනෑම අයෙකු ඔවුන් අනුගමනය කරන්නන්ගේ පාපයන්ට සමාන පාපයන් අත්විඳිනු ඇත, ඔවුන්ගේ පාපයන් සුළු වශයෙන්වත් අඩු නොකර'.

තහවුරු කරන හදීස් (8)

හදීස්

Imam Abu Dawud : 3994

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ أَعْظَمَ الْمُسْلِمِينَ فِي الْمُسْلِمِينَ جُرْمًا مَنْ سَأَلَ عَنْ أَمْرٍ لَمْ يُحَرَّمْ فَحُرِّمَ عَلَى النَّاسِ مِنْ أَجْلِ مَسْأَلَتِهِ

[උස්මාන් බින් අබු සයිබා] අපට මෙසේ පවසා ඇත, [සුෆියාන්] [අස් සුහ්රි] [අමීර් බින් සාද්] [ඔහුගේ පියා] ගෙන් අපට මෙසේ පවසා ඇත, ඔහු මෙසේ පැවසීය, 'රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'ඇත්ත වශයෙන්ම, මුස්ලිම්වරුන්ට එරෙහිව විශාලතම නපුර කරන මුස්ලිම්වරයෙකු තහනම් කර නොමැති දෙයක් ගැන විමසන අයෙකි, එවිට ඔහුගේ ප්‍රශ්නයට හේතුව නිසා එය සියලු මිනිසුන්ට තහනම් වේ.'

තහවුරු කරන හදීස් (5)

හදීස්

Imam Abu Dawud : 3995

حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ خَالِدِ بْنِ يَزِيدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَوْهَبٍ الْهَمْدَانِيُّ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَنَّ أَبَا إِدْرِيسَ الْخَوْلَانِيَّ عَائِذَ اللَّهِ أَخْبَرَهُ أَنَّ يَزِيدَ بْنَ عُمَيْرَةَ وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ أَخْبَرَهُ قَالَكَانَ لَا يَجْلِسُ مَجْلِسًا لِلذِّكْرِ حِينَ يَجْلِسُ إِلَّا قَالَ اللَّهُ حَكَمٌ قِسْطٌ هَلَكَ الْمُرْتَابُونَ فَقَالَ مُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ يَوْمًا إِنَّ مِنْ وَرَائِكُمْ فِتَنًا يَكْثُرُ فِيهَا الْمَالُ وَيُفْتَحُ فِيهَا الْقُرْآنُ حَتَّى يَأْخُذَهُ الْمُؤْمِنُ وَالْمُنَافِقُ وَالرَّجُلُ وَالْمَرْأَةُ وَالصَّغِيرُ وَالْكَبِيرُ وَالْعَبْدُ وَالْحُرُّ فَيُوشِكُ قَائِلٌ أَنْ يَقُولَ مَا لِلنَّاسِ لَا يَتَّبِعُونِي وَقَدْ قَرَأْتُ الْقُرْآنَ مَا هُمْ بِمُتَّبِعِيَّ حَتَّى أَبْتَدِعَ لَهُمْ غَيْرَهُ فَإِيَّاكُمْ وَمَا ابْتُدِعَ فَإِنَّ مَا ابْتُدِعَ ضَلَالَةٌ وَأُحَذِّرُكُمْ زَيْغَةَ الْحَكِيمِ فَإِنَّ الشَّيْطَانَ قَدْ يَقُولُ كَلِمَةَ الضَّلَالَةِ عَلَى لِسَانِ الْحَكِيمِ وَقَدْ يَقُولُ الْمُنَافِقُ كَلِمَةَ الْحَقِّ قَالَ قُلْتُ لِمُعَاذٍ مَا يُدْرِينِي رَحِمَكَ اللَّهُ أَنَّ الْحَكِيمَ قَدْ يَقُولُ كَلِمَةَ الضَّلَالَةِ وَأَنَّ الْمُنَافِقَ قَدْ يَقُولُ كَلِمَةَ الْحَقِّ قَالَ بَلَى اجْتَنِبْ مِنْ كَلَامِ الْحَكِيمِ الْمُشْتَهِرَاتِ الَّتِي يُقَالُ لَهَا مَا هَذِهِ وَلَا يُثْنِيَنَّكَ ذَلِكَ عَنْهُ فَإِنَّهُ لَعَلَّهُ أَنْ يُرَاجِعَ وَتَلَقَّ الْحَقَّ إِذَا سَمِعْتَهُ فَإِنَّ عَلَى الْحَقِّ نُورًاقَالَ أَبُو دَاوُد قَالَ مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ فِي هَذَا الْحَدِيثِ وَلَا يُنْئِيَنَّكَ ذَلِكَ عَنْهُ مَكَانَ يُثْنِيَنَّكَ و قَالَ صَالِحُ بْنُ كَيْسَانَ عَنْ الزُّهْرِيِّ فِي هَذَا الْمُشَبِّهَاتِ مَكَانَ الْمُشْتَهِرَاتِ وَقَالَ لَا يُثْنِيَنَّكَ كَمَا قَالَ عُقَيْلٌ و قَالَ ابْنُ إِسْحَقَ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ بَلَى مَا تَشَابَهَ عَلَيْكَ مِنْ قَوْلِ الْحَكِيمِ حَتَّى تَقُولَ مَا أَرَادَ بِهَذِهِ الْكَلِمَةِ

[යාසිඩ් බින් කාලිඩ් බින් යාසිඩ් බින් අබ්දුල්ලා බින් මවුහාබ් අල් හම්දානි] අපට මෙසේ පැවසීය, [ඉබ්නු ෂිහාබ්] වෙතින් [අල් ලයිට්ස්] අපට මෙසේ පැවසීය [අබු ඉද්රිස් අල් කෞලානි 'අයිද්සාල්ලාහ්] [යාසිඩ් බින් උමයිරා] - මුආද්ස් බින් ජබල්ගේ සහචරයින්ගෙන් කෙනෙක් - ඔහුට වාර්තා කළ බව ඔහු පැවසීය, ඔහු මෙසේ පැවසීය, '[මුආද්ස් බින් ජබල්] කිසි විටෙකත් කවුන්සිලයක අසුන් ගත්තේ නැත, ඔහු සැමවිටම මෙසේ පැවසීය, 'අල්ලාහ් ප්‍රඥාවන්තයාය, අල්ලාහ් වඩාත්ම සාධාරණයි, එබැවින් සැක කරන අයට දුක් වේ'. දිනක් මුආද්ස් මෙසේ පැවසීය, 'ඔබ පිටුපස අපහාස ඇති වේ, ධනය වඩාත් බහුල වනු ඇත, අල්-කුර්ආනය ඕනෑම කෙනෙකුට කියවීමට පහසු වනු ඇත; ඇදහිලිවන්තයෙකු, කුනාටුවෙකු, පුරුෂයෙකු, කාන්තාවක්, දරුවෙකු, වැඩිහිටියෙකු, වහලෙකු හෝ නිදහස් පුද්ගලයෙකු. ඉතින් කෙනෙක් කිව්වා, 'මම කුරානය කියවා තිබුණත්, මිනිසුන් මාව අනුගමනය නොකරන්නේ ඇයි! ඇත්ත වශයෙන්ම, මම මිථ්‍යාදෘෂ්ටියක් කරන තුරු ඔවුන් අනුගමනය නොකරයි.' ' එබැවින් මිථ්‍යාදෘෂ්ටිකත්වයෙන් ප්‍රවේශම් වන්න, ඇත්ත වශයෙන්ම මිථ්‍යාදෘෂ්ටිකත්වය වැරැද්දට මඟ පාදයි. සහ අපගමනය වන විනිසුරුවන්ගෙන් ප්‍රවේශම් වන්න, මන්ද සාතන් විනිසුරුවරයාගේ වචන හරහා මිථ්‍යාදෘෂ්ටික - අසත්‍ය - ප්‍රකාශ කරනු ඇත. ඇත්ත වශයෙන්ම, කුහකයෙකු සමහර විට නිවැරදි වචන කතා කරනු ඇත'. යසිඩ් මෙසේ පැවසීය, 'මම මුආද්ස්ගෙන් ඇසුවෙමි, 'අල්ලාහ් ඔබට අනුකම්පා කරත්වා, සමහර විට මිථ්‍යාදෘෂ්ටික හා කුහක දෙයක් පවසන සහ සත්‍ය දෙයක් පවසන විනිසුරුවරයෙකු මම කවදා හෝ දැන සිටියාද' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය, 'ඔව්. විනිසුරුවරයාගේ විකෘති වචන වලින් පරිස්සම් වන්න - අසත්‍යය නිසා නොපැහැදිලි - මිනිසුන් ප්‍රතික්ෂේප කර පවසන; මේ මොකක්ද?. කෙසේ වෙතත්, ඔහුව හුදකලා නොකරන්න. මන්ද ඔබට ඔහුගෙන් සත්‍යය ඇසෙන තුරු ඔහු සත්‍යයට නැවත පැමිණීමට ඉඩ ඇත. මක්නිසාද සත්‍යයට ඉහළින් ආලෝකය තිබිය යුතුය'. අබු දාවුද් මෙසේ පැවසීය, '[මාමර්] මෙම හදීසයේ [අස් සුහ්රි] ගෙන් සඳහන් කර ඇත, එනම් වෙනස් ලෆ්ද් සමඟ; 'වලා යුට්ස්`ඉයන්නාක ඩ්සාලිකන් 'අහු' - ඉඳහිට ඔබව අපගමනයට පත් නොකරන්න - 'යුට්ස්නියන්නක' නොවේ. [සාලිහ් බින් කිසාන්] [අස් සුහ්රි] ගෙන් සඳහන් කර ඇති අතර, 'මුසයිතහිරාත්' වෙනුවට 'මුස්යාබිහාත්' යන උච්චාරණය සමඟ. ඔහු - කථකයා - 'ඔබව සෘජු මාර්ගයෙන් ඉවතට හරවන්න එපා' යැයි පැවසීය, එය [උකයිල්] සඳහන් කර ඇති පරිදි'. [ඉබ්නු ඉෂාක්] [අස් සුහ්රි] ගෙන් මෙසේ පැවසීය, 'ඔහු පිළිතුරු දුන්නේ, 'එය සත්‍යයකි, විනිසුරුවරයාගේ වචන ඔහුගෙන් අපැහැදිලි බව ඔබට හැඟුණි, ඔබ ඒවා ප්‍රතික්ෂේප කර 'ඔහුට මෙම වචන වලින් අවශ්‍ය කුමක්ද?'

හදීස්

Imam Abu Dawud : 3996

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ كَتَبَ رَجُلٌ إِلَى عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ يَسْأَلُهُ عَنْ الْقَدَرِ ح و حَدَّثَنَا الرَّبِيعُ بْنُ سُلَيْمَانَ الْمُؤَذِّنُ قَالَ حَدَّثَنَا أَسَدُ بْنُ مُوسَى قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ دُلَيْلٍ قَالَ سَمِعْتُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيَّ يُحَدِّثُنَا عَنِ النَّضْرِ ح و حَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ عَنْ قَبِيصَةَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو رَجَاءٍ عَنْ أَبِي الصَّلْتِ وَهَذَا لَفْظُ حَدِيثِ ابْنِ كَثِيرٍ وَمَعْنَاهُمْ قَالَ كَتَبَ رَجُلٌ إِلَى عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ يَسْأَلُهُ عَنْ الْقَدَرِ فَكَتَبَ أَمَّا بَعْدُ أُوصِيكَ بِتَقْوَى اللَّهِ وَالِاقْتِصَادِ فِي أَمْرِهِ وَاتِّبَاعِ سُنَّةِ نَبِيِّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتَرْكِ مَا أَحْدَثَ الْمُحْدِثُونَ بَعْدَ مَا جَرَتْ بِهِ سُنَّتُهُ وَكُفُوا مُؤْنَتَهُ فَعَلَيْكَ بِلُزُومِ السُّنَّةِ فَإِنَّهَا لَكَ بِإِذْنِ اللَّهِ عِصْمَةٌ ثُمَّ اعْلَمْ أَنَّهُ لَمْ يَبْتَدِعْ النَّاسُ بِدْعَةً إِلَّا قَدْ مَضَى قَبْلَهَا مَا هُوَ دَلِيلٌ عَلَيْهَا أَوْ عِبْرَةٌ فِيهَا فَإِنَّ السُّنَّةَ إِنَّمَا سَنَّهَا مَنْ قَدْ عَلِمَ مَا فِي خِلَافِهَا وَلَمْ يَقُلْ ابْنُ كَثِيرٍ مَنْ قَدْ عَلِمَ مِنْ الْخَطَإِ وَالزَّلَلِ وَالْحُمْقِ وَالتَّعَمُّقِ فَارْضَ لِنَفْسِكَ مَا رَضِيَ بِهِ الْقَوْمُ لِأَنْفُسِهِمْ فَإِنَّهُمْ عَلَى عِلْمٍ وَقَفُوا وَبِبَصَرٍ نَافِذٍ كَفُّوا وَهُمْ عَلَى كَشْفِ الْأُمُورِ كَانُوا أَقْوَى وَبِفَضْلِ مَا كَانُوا فِيهِ أَوْلَى فَإِنْ كَانَ الْهُدَى مَا أَنْتُمْ عَلَيْهِ لَقَدْ سَبَقْتُمُوهُمْ إِلَيْهِ وَلَئِنْ قُلْتُمْ إِنَّمَا حَدَثَ بَعْدَهُمْ مَا أَحْدَثَهُ إِلَّا مَنْ اتَّبَعَ غَيْرَ سَبِيلِهِمْ وَرَغِبَ بِنَفْسِهِ عَنْهُمْ فَإِنَّهُمْ هُمْ السَّابِقُونَ فَقَدْ تَكَلَّمُوا فِيهِ بِمَا يَكْفِي وَوَصَفُوا مِنْهُ مَا يَشْفِي فَمَا دُونَهُمْ مِنْ مَقْصَرٍ وَمَا فَوْقَهُمْ مِنْ مَحْسَرٍ وَقَدْ قَصَّرَ قَوْمٌ دُونَهُمْ فَجَفَوْا وَطَمَحَ عَنْهُمْ أَقْوَامٌ فَغَلَوْا وَإِنَّهُمْ بَيْنَ ذَلِكَ لَعَلَى هُدًى مُسْتَقِيمٍ كَتَبْتَ تَسْأَلُ عَنْ الْإِقْرَارِ بِالْقَدَرِ فَعَلَى الْخَبِيرِ بِإِذْنِ اللَّهِ وَقَعْتَ مَا أَعْلَمُ مَا أَحْدَثَ النَّاسُ مِنْ مُحْدَثَةٍ وَلَا ابْتَدَعُوا مِنْ بِدْعَةٍ هِيَ أَبْيَنُ أَثَرًا وَلَا أَثْبَتُ أَمْرًا مِنْ الْإِقْرَارِ بِالْقَدَرِ لَقَدْ كَانَ ذَكَرَهُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ الْجُهَلَاءُ يَتَكَلَّمُونَ بِهِ فِي كَلَامِهِمْ وَفِي شِعْرِهِمْ يُعَزُّونَ بِهِ أَنْفُسَهُمْ عَلَى مَا فَاتَهُمْ ثُمَّ لَمْ يَزِدْهُ الْإِسْلَامُ بَعْدُ إِلَّا شِدَّةً وَلَقَدْ ذَكَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَيْرِ حَدِيثٍ وَلَا حَدِيثَيْنِ وَقَدْ سَمِعَهُ مِنْهُ الْمُسْلِمُونَ فَتَكَلَّمُوا بِهِ فِي حَيَاتِهِ وَبَعْدَ وَفَاتِهِ يَقِينًا وَتَسْلِيمًا لِرَبِّهِمْ وَتَضْعِيفًا لِأَنْفُسِهِمْ أَنْ يَكُونَ شَيْءٌ لَمْ يُحِطْ بِهِ عِلْمُهُ وَلَمْ يُحْصِهِ كِتَابُهُ وَلَمْ يَمْضِ فِيهِ قَدَرُهُ وَإِنَّهُ مَعَ ذَلِكَ لَفِي مُحْكَمِ كِتَابِهِ مِنْهُ اقْتَبَسُوهُ وَمِنْهُ تَعَلَّمُوهُ وَلَئِنْ قُلْتُمْ لِمَ أَنْزَلَ اللَّهُ آيَةَ كَذَا لِمَ قَالَ كَذَا لَقَدْ قَرَءُوا مِنْهُ مَا قَرَأْتُمْ وَعَلِمُوا مِنْ تَأْوِيلِهِ مَا جَهِلْتُمْ وَقَالُوا بَعْدَ ذَلِكَ كُلِّهِ بِكِتَابٍ وَقَدَرٍ وَكُتِبَتِ الشَّقَاوَةُ وَمَا يُقْدَرْ يَكُنْ وَمَا شَاءَ اللَّهُ كَانَ وَمَا لَمْ يَشَأْ لَمْ يَكُنْ وَلَا نَمْلِكُ لِأَنْفُسِنَا ضَرًّا وَلَا نَفْعًا ثُمَّ رَغِبُوا بَعْدَ ذَلِكَ وَرَهِبُوا

ඔහු [මුහම්මද් බින් කතීර්] අපට පැවසීය; ඔහු [සුෆ්යාන්] අපට පැවසීය; මිනිසෙක් [උමර් බින් අබ්දුල් අසීස්] වෙත ඉරණම ගැන විමසමින් ලිපියක් ලිවීය. - තවත් ආකාරයකින් එය සඳහන් කර ඇත- අපට [අර් රබී' බින් සුලෙයිමාන් අල් මුආඩ්ස්ඩ්සින්] අපට පැවසීය; ඔහු [අසාද් බින් මූසා] අපට පැවසීය; ඔහු [හම්මාඩ් බින් දුලයිල්] අපට පැවසීය; [අන් නදර්] ගෙන් [සුෆ්යාන් අට්ස් ත්සෞරි] අපට පවසනු මම අසා ඇත්තෙමි. - තවත් ආකාරයකින් එය සඳහන් කර ඇත- [කබිෂා] ගෙන් [හන්නාද් බින් අස් සාරි] අපට පැවසීය; [අබු අෂ් ෂල්ට්] ගෙන් [අබු රාජා' අපට පැවසීය - මෙය ඉබ්නු කතීර්ගේ හදීසයයි- ඔහු පැවසුවේ, 'මිනිසෙක් උමර් බින් අබ්දුල් අසීස් වෙත ඉරණම ගැන විමසමින් ලිපියක් ලිවීය. උමර් බින් අබ්දුල් අසීස් පසුව පිළිතුරක් ලිවීය; අම්මා බා'දු. අල්ලාහ්ට බිය වී ඔහුගේ අණපනත් ක්‍රියාත්මක කිරීමේදී, ඔහුගේ නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ සුන්නාහ්ව අනුගමනය කිරීමේදී සහ ඔහුගේ සුන්නාහ්ව ක්‍රියාත්මක කිරීමෙන් පසු නව දේවල් නිර්මාණය කරන පුද්ගලයින් විසින් නිර්මාණය කරන ලද දේ අතහැර දැමීමේදී - එකතු කිරීම හෝ අඩු කිරීම නොකිරීමට - මම ඔබට පොරොන්දු වෙමි. අල්ලාහ්ගේ අවසරය ඇතිව ඔහු ඔබව නොමඟ යාමෙන් ආරක්ෂා කරනු ඇත. ඔබ සුන්නාහ්වට ඇලී සිටිය යුතුය, මන්ද අල්ලාහ්ගේ අවසරය ඇතිව ඔහු ඔබව නොමඟ යාමෙන් ආරක්ෂා කරනු ඇත. ඔබ දන්නවා, එය පැහැදිලි කරන සාක්ෂියක් හෝ එයින් ඉගෙන ගත හැකි පාඩමක් නොමැති නම් මිනිසුන් මිථ්‍යාදෘෂ්ටියක් සිදු නොකරයි. ඇත්ත වශයෙන්ම, ඔහු - අල්ලාහ් සහ ඔහුගේ දූතයා - දැනටමත් ප්‍රතිවිරුද්ධ දේ දන්නා - ඉබ්නු කතීර් සඳහන් කළේ නැත, 'විවිධ වැරදි, මෝඩකම සහ ස්වයං-සංකීර්ණතාවය දන්නා'. එබැවින් ඔබට පෙර සිටි අය - ඔබේ මිතුරන් - විසින් දරන ලද දේ ගැන සතුටු වන්න. මන්ද ඔවුන් - මිතුරන් - ඔවුන් සතුව ඇති දැනුමේ උච්චතම අවස්ථාව සහ ඔවුන්ගේ දීප්තිමත් බුද්ධිය ද සංයමයෙන් සිටිති. එහෙත්, දැනුම අනුව, ඔවුන් වඩාත් දැනුමැති වන අතර, ගුණධර්ම අනුව, ඔවුන් ඒ ගැන සාකච්ඡා කිරීමට වඩාත් සුදුසු ය. සත්‍යය ඔබ ළඟ නම්, ඔබ දැනටමත් ඒවාට පෙර සිට ඇත. ඔවුන්ගෙන් පසුව සිදුවී ඇත්තේ ඔවුන්ගේ මඟ පෙන්වීම අනුගමනය නොකළ - සහචරයින් - සහ ඔවුන්ගේ සිතුවිලි වලට වඩා තමන්ගේම සිතුවිලි ගැන සතුටු වූ අය විසින් මිස නව සොයාගැනීම් නොවන බව ඔබ පවසන්නේ නම්, සහචරයින් මුලින්ම මෙම ගැටලුවට මුහුණ දුන් අය බව දැන ගන්න. ඔවුන් කතා කළේ - ඉරණම ගැන - මධ්‍යස්ථව පමණි, ඔවුන් එය සුළු කොට සැලකුවේ නැත, නමුත් එය අතිශයෝක්තියට නැංවූයේ නැත. ඇත්ත වශයෙන්ම, ඔවුන් හැරුණු විට එය එතරම් සුළු කොට සැලකූ අය සිටියහ, ඔවුන් බොහෝ දුරට හැරී ගිය අතර, ඔවුන් සීමාව ඉක්මවා ගිය තරම් උද්යෝගිමත් අය ද සිටියහ. ඇත්ත වශයෙන්ම, ඔවුන් අතර සහචරයින්ගේ ආකල්පය සෘජු මාර්ගයේ විය. ඔබ දෛවය පිළිබඳ විශ්වාසය ගැන විමසමින් ලිපියක් ලියා ඇත, එබැවින් - අල්ලාහ්ගේ අවසරය ඇතිව - ඔබ නිවැරදි පුද්ගලයා තෝරාගෙන ඇත - මගෙන් අසන්න. මිනිසුන් විසින් ඇති කරන ලද නව හෝ මිථ්‍යාදෘෂ්ටික කිසිවක් ගැන මම නොදනිමි, එහි බලපෑම ඉතා පැහැදිලි සහ නිශ්චිත ය ඉරණම හඳුනා ගැනීමේ කාරණයේදී හැර. ජහිලියා යුගයේ නූගත් මිනිසුන් පවා ඔවුන්ගේ කියමන් සහ කවිවල ඉරණම හඳුනා ගැනීම ගැන සාකච්ඡා කළේ ඔවුන් අහිමි වූ සතුට ගැනයි, පසුව ඉස්ලාමය පැමිණ එය තවත් අවධාරණය කළේය, අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ අපට හදීසයක් හෝ හදීස් දෙකකින් පමණක් නොව, මුස්ලිම්වරු ද ඔහුගෙන් එය අසා තිබුණි, ඔහු ජීවතුන් අතර සිටියදී හෝ ඔහු මිය ගිය පසු ඔවුන්ගේ රබ් (රබ්) කෙරෙහි විශ්වාසය හා පිළිගැනීමේ ආකල්පයකින් ඉරණම ගැන කතා කළ අතර අතීතයේ දන්නා දේ හැර අන් කිසිවක් නොමැති බව නිහතමානී වූහ. -අල්ලාහ් ඔහු පිළිබඳ දැනුම සහ එය ඔහුගේ පොතේ ලියා ඇත - අල් ලෞහුල් මහෆුද් - සහ ඔහුගේ ඉරණම ඔහු විසින් තීරණය කර ඇත. ඊට අමතරව, ඉරණම පිළිබඳ ගැටළුව ඔහුගේ පොතේ මුහ්කාම් හි පැහැදිලි කර ඇත - කුරානයේ පද එහි අර්ථය පැහැදිලිය - ඔවුන් එය උපුටා දක්වමින් එයින් ඉගෙන ගනී. ඔබ ඇසුවොත්, 'අල්ලාහ් මෙවැනි පදයක් හෙළි කළේ ඇයි, ඔහු මෙය පැවසුවේ ඇයි?' ඇත්ත වශයෙන්ම සහචරයින් ද ඔබ එය කියවා ඇති ආකාරයටම එය කියවා ඇත. ඔබ නොදන්නා ත'වීල් කරන්නේ කෙසේදැයි ඔවුන් දන්නා අතර ඉන් පසුව ඔවුන් මෙසේ පවසති: "අපි සංරක්ෂිත පොත (ලාහුල් මහෆුද්) සහ ඉරණම විශ්වාස කරමු, එම විපත්තිය ලියා ඇත. එබැවින්, නියම කර ඇති ඕනෑම දෙයක් නිසැකවම සිදුවනු ඇත. අල්ලාහ් කැමති දේ නිසැකවම සිදුවනු ඇත, ඔහු අකමැති දේ නිසැකවම සිදු නොවේ. ඇත්ත වශයෙන්ම, අපෙන් කිසිවෙකුට හානියක් වළක්වා ගැනීමට හෝ ප්‍රතිලාභ ලබා ගැනීමට බලයක් හෝ මාධ්‍යයක් නොමැත. එවිට ඔවුන් සෑහීමකට පත් වූ අතර ඉරණම පිළිබඳ ගැටළුව සාකච්ඡා කිරීමට බිය විය."

හදීස්

Imam Abu Dawud : 3997

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ يَعْنِي ابْنَ أَبِي أَيُّوبَ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو صَخْرٍ عَنْ نَافِعٍ قَالَكَانَ لِابْنِ عُمَرَ صَدِيقٌ مِنْ أَهْلِ الشَّامِ يُكَاتِبُهُ فَكَتَبَ إِلَيْهِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ إِنَّهُ بَلَغَنِي أَنَّكَ تَكَلَّمْتَ فِي شَيْءٍ مِنْ الْقَدَرِ فَإِيَّاكَ أَنْ تَكْتُبَ إِلَيَّ فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّهُ سَيَكُونُ فِي أُمَّتِي أَقْوَامٌ يُكَذِّبُونَ بِالْقَدَرِ

[අහමද් බින් හන්බල්] අපට ඔහු මෙසේ පැවසීය; [අබ්දුල්ලාහ් බින් යාසිද්] අපට මෙසේ පැවසීය; [සයිද්] අපට මෙසේ පැවසීය - එහි තේරුම සයිඩ් බින් අබු අයුබ් - ඔහු මෙසේ පැවසීය; ඔහු [නෆි] හි [අබු ෂක්ර්] මට මෙසේ පැවසීය, 'ඉබ්නු උමර්ට සිරියාවේ මිතුරෙකු සිටින අතර ඔහු ඔහුට ලිපියක් ලිවීය, [ඉබ්නු උමර්] පසුව පිළිතුරක් ලිවීය, 'ඔබට දෛවය සමඟ ගැටලුවක් ඇති බවට ආරංචියක් මට ලැබී ඇත, එබැවින් ඒ ගැන මගෙන් අසන්න එපා. ඇත්ත වශයෙන්ම, මම වරක් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පවසනු අසා ඇත්තෙමි: 'මගේ උම්මා ජනතාව අතර දෛවය ප්‍රතික්ෂේප කරනු ඇත'.

හදීස්

Imam Abu Dawud : 3998

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْجَرَّاحِ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ قَالَ قُلْتُ لِلْحَسَنِيَا أَبَا سَعِيدٍ أَخْبِرْنِي عَنْ آدَمَ أَلِلسَّمَاءِ خُلِقَ أَمْ لِلْأَرْضِ قَالَ لَا بَلْ لِلْأَرْضِ قُلْتُ أَرَأَيْتَ لَوْ اعْتَصَمَ فَلَمْ يَأْكُلْ مِنْ الشَّجَرَةِ قَالَ لَمْ يَكُنْ لَهُ مِنْهُ بُدٌّ قُلْتُ أَخْبِرْنِي عَنْ قَوْلِهِ تَعَالَى{ مَا أَنْتُمْ عَلَيْهِ بِفَاتِنِينَ إِلَّا مَنْ هُوَ صَالِ الْجَحِيمِ }قَالَ إِنَّ الشَّيَاطِينَ لَا يَفْتِنُونَ بِضَلَالَتِهِمْ إِلَّا مَنْ أَوْجَبَ اللَّهُ عَلَيْهِ الْجَحِيمَ

[අබ්දුල්ලා ඉබ්නුල් ජරා] අපට පවසා ඇත; [කාලිද් අල් හඩ්ස්ඩ්සා] වෙතින් [හම්මාඩ් බින් සයිද්] අපට පවසා ඇත ඔහු මෙසේ පැවසීය; මම [අල් හසන්] ට මෙසේ ඇසුවෙමි, 'ඕ අබු සයිද්, අනාගතවක්තෘ ආදම් ගැන මට කියන්න, ඔහු ස්වර්ගයට හෝ පොළොවට නිර්මාණය කර තිබේද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේ, 'පොළොව සඳහා'. මම නැවත ඇසුවෙමි, 'ආදම් කුල්ඩි ගෙඩිය අනුභව නොකළහොත් ඔබ සිතන්නේ කුමක්ද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේ, 'එය ඔහුට අවශ්‍යතාවයක් නොවේ'. මම ඇසුවෙමි, 'අල්ලාහ්ගේ වචනය ගැන මට කියන්න: - කිසිවෙකුට මිස අල්ලාහ්ට එරෙහිව, දැවෙන නිරයට ඇතුළු වන අයට හැර - කිසි විටෙකත් නොමඟ යැවිය නොහැක. -ප්‍රශ්න. අෂ් ෂෆාත්: 162-163- අබු සයිද් පිළිතුරු දුන්නේය; 'ඇත්ත වශයෙන්ම, සාතන් ඔවුන්ව නොමඟ යැවීමෙන් පොළඹවනු ඇත, අල්ලාහ් ඔහුට නියම කර ඇති - අල් ජාහිම් නිරය නියම කර ඇති අයට හැර'.

හදීස්

Imam Abu Dawud : 3999

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا خَالِدٌ الْحَذَّاءُ عَنْ الْحَسَنِفِي قَوْلِهِ تَعَالَى{ وَلِذَلِكَ خَلَقَهُمْ }قَالَ خَلَقَ هَؤُلَاءِ لِهَذِهِ وَهَؤُلَاءِ لِهَذِهِ

අල්ලාහ් තආලාගේ වචන ගැන [මුසා බින් ඉස්මායිල්] අපට පවසා ඇත, [හම්මාඩ්] අපට පවසා ඇත, [අල් හසන්] වෙතින් [කාලිඩ් අල් හඩ්ස්ඩ්සා] අපට පවසා ඇත: '-අල්ලාහ් ඔවුන්ව මැව්වේ ඒ සඳහායි-' -ප්‍රශ්න. හුවුද්: 119-. ඔහු පිළිතුරු දුන්නේ, 'අල්ලාහ් මේ ස්වර්ගය සඳහා එක් කණ්ඩායමක් සහ මේ නිරය සඳහා තවත් කණ්ඩායමක් නිර්මාණය කර ඇත' යනුවෙනි.

හදීස්

Imam Abu Dawud : 4000

حَدَّثَنَا هِلَالُ بْنُ بِشْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ قَالَ أَخْبَرَنِي حُمَيْدٌ كَانَ الْحَسَنُ يَقُولُ لَأَنْ يُسْقَطَ مِنْ السَّمَاءِ إِلَى الْأَرْضِ أَحَبُّ إِلَيْهِ مِنْ أَنْ يَقُولَ الْأَمْرُ بِيَدِي

"මම [අල් හසන්] ගෙන් '-ගිනිගන්නා නිරයට ඇතුළු වන අය හැර, කිසිවෙකුට අල්ලාහ්ට එරෙහිව කිසිවෙකු නොමඟ යැවිය නොහැක' යන වාක්‍යය ගැන ඇසුවෙමි" යනුවෙන් ඔහු අපට [අබු කාමිල්] පැවසීය, "අල් ජාහිම්" යැයි අල් හසන් පිළිතුරු දුන්නේය. - ප්‍රශ්න. අෂ් ෂෆාත්: 163-. අල් හසන් පිළිතුරු දුන්නේ, "එනම් අල්ලාහ් නියම කළ අය හැර, ඔවුන් නිරයට යනු ඇත, අල් ජාහිම්" යනුවෙනි.