Imam Abu Dawud : 3981
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا صَفْوَانُ ح و حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ قَالَ حَدَّثَنِي صَفْوَانُ نَحْوَهُ قَالَ حَدَّثَنِي أَزْهَرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْحَرَازِيُّ عَنْ أَبِي عَامِرٍ الْهَوْزَنِيِّ عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَأَنَّهُ قَامَ فِينَا فَقَالَ أَلَا إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَامَ فِينَا فَقَالَ أَلَا إِنَّ مَنْ قَبْلَكُمْ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ افْتَرَقُوا عَلَى ثِنْتَيْنِ وَسَبْعِينَ مِلَّةً وَإِنَّ هَذِهِ الْمِلَّةَ سَتَفْتَرِقُ عَلَى ثَلَاثٍ وَسَبْعِينَ ثِنْتَانِ وَسَبْعُونَ فِي النَّارِ وَوَاحِدَةٌ فِي الْجَنَّةِ وَهِيَ الْجَمَاعَةُ زَادَ ابْنُ يَحْيَى وَعَمْرٌو فِي حَدِيثَيْهِمَا وَإِنَّهُ سَيَخْرُجُ مِنْ أُمَّتِي أَقْوَامٌ تَجَارَى بِهِمْ تِلْكَ الْأَهْوَاءُ كَمَا يَتَجَارَى الْكَلْبُ لِصَاحِبِهِ وَقَالَ عَمْرٌو الْكَلْبُ بِصَاحِبِهِ لَا يَبْقَى مِنْهُ عِرْقٌ وَلَا مَفْصِلٌ إِلَّا دَخَلَهُ
Ina wiyee en wonde [Ahmadu ɓii Hanbal] e [Muhammadu ɓii Yahya] kamɓe ɗiɗo fof ɓe mbiyi; haali en [Abuu Al Mugira] wiyi, haali en [Shafwaan]. -e doggol goɗngol ina haalee- [Amru Bun Usmaan] wiyi, o haalani en [Baqiyyah] o wiyi; haalani kam [Shafwan] noon. O wiyi, o haalanii kam [Azhar bin Abdullaah Al Harazi] ummoraade e [Abuu Amir Al Hauzaani] ummoraade e [Muawiyya bin Abuu Sufyaan] nde o wonnoo e amen o wiyi, “Anndu, nde o wonnoo e amen ndee, Nelaaɗo Alla sallallaahu aleyhi wasallam wiyi: “Anndu! Ko goonga, 6e adii ma e nder yim6e deftere ndee, 6e peccii ko capancfe jeedidi e cficfi, ummaat am oo kadi feccaa capancfe jeedidi e tati; capanɗe jeeɗiɗi e ɗiɗi ina njaha jeynge e fedde wootere ina njaha aljanna, woni Al Jama'ah'. Ibnu Yahya e Amru ɓeydi heen e hadiis maɓɓe ɗiɗaɓo oo, ‘Goonga, won e yimɓe maa njaltu e ummaatoore am ndewɓe yiɗdeeji mum en no pucci njokkirta joom mum en nii’. Amru wiyi 'Neɗɗo ina jokkondiri e joom mum no feewi, so ƴiyal ina wondi e mum, ko goonga o rewata ko'.
Imam Abu Dawud : 3982
حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ التَّسْتُرِيُّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْقَرَأَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذِهِ الْآيَةَ{ هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ عَلَيْكَ الْكِتَابَ مِنْهُ آيَاتٌ مُحْكَمَاتٌ إِلَى أُولُو الْأَلْبَابِ }قَالَتْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا رَأَيْتُمْ الَّذِينَ يَتَّبِعُونَ مَا تَشَابَهَ مِنْهُ فَأُولَئِكَ الَّذِينَ سَمَّى اللَّهُ فَاحْذَرُوهُمْ
Haali en [Al Qa'nabi] wi'i, haali en [Yazid bin Ibraahiima At Tastutri] diga [Abdullaah bin Abu Bulaikah] diga [Al Qasim bin Muhammadu bin Muhammadu] diga ['Aisyah radliallahu 'anha] o wi'i: Deftere -Qur'aana- faade e mon. Ina jeyaa e loowdi mayre aayeeji gaadoraaɗi..- to aaye '-yimɓe paamɓe-'. Ayshaa wiyi: “So a yiyii yimɓe ina njokki e mutashabihat aayeeji Qur’aana, ko kamɓe ngoni yimɓe ɓe Alla yiɗi, ndeentoɗee ɓe”.
Imam Abu Dawud : 3983
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ أَبِي زِيَادٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ رَجُلٍ عَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْضَلُ الْأَعْمَالِ الْحُبُّ فِي اللَّهِ وَالْبُغْضُ فِي اللَّهِ
Haali en [Musaddad] wiyi, haali en [Khalid bin Abdullaah] wiyi, haali en [Yazid bin Abuu Ziyad] ummoraade e [Mujahid] ummoraade e [gorko] ummoraade e [Abu Dharr] o wiyi: 'Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam wiyi: 'Kuulal ɓurngal moƴƴude ko yiɗde Alla e hattan ngam sake'.
Imam Abu Dawud : 3984
حَدَّثَنَا ابْنُ السَّرْحِ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ وَكَانَ قَائِدَ كَعْبٍ مِنْ بَنِيهِ حِينَ عَمِيَ قَالَ سَمِعْتُ كَعْبَ بْنَ مَالِكٍ وَذَكَرَ ابْنُ السَّرْحِ قِصَّةَ تَخَلُّفِهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ قَالَوَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمُسْلِمِينَ عَنْ كَلَامِنَا أَيُّهَا الثَّلَاثَةَ حَتَّى إِذَا طَالَ عَلَيَّ تَسَوَّرْتُ جِدَارَ حَائِطِ أَبِي قَتَادَةَ وَهُوَ ابْنُ عَمِّي فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَوَاللَّهِ مَا رَدَّ عَلَيَّ السَّلَامَ ثُمَّ سَاقَ خَبَرَ تَنْزِيلِ تَوْبَتِهِ
Haalii en [Ibnu As Sarh] wiyi, haalii en [Ibnu Wahb] o wiyi; habriino mi [Yunus] ummoraade e [Ibnu Shihab] o wiyi; habri kam ['Abdurrahmaan bin Abdullaah bin Ka'b bin Malik] wonde [Abdullaah bin Ka'b bin Malik] - e nder ɓiɓɓe Ka'b Abdullaah ko kanko wonnoo ardotooɗo Ka'b nde o woni wumre - o wiyi 'mi nanii [Ka'b bin Ka'b] story of the Sa- sallallaahu alayhi wasallam e nder wolde Tabuk - o - Ka'b - o wiyi: ''JKM haɗi juulɓe haalde e amen tato'en fof. Nde geɗe ɗee nanndi e juutde balɗe, mi naatii e jarne jeyaaɗo e ɓiy kaaw am, Abuu Qatadah. Wallaahi mi salminii mo kono o jaabaaki.' Ndeen Ka’ab haalii wahyu aaye anndinoowo jaɓeede tuubuubu makko.
Imam Abu Dawud : 3985
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ أَخْبَرَنَا عَطَاءٌ الْخُرَاسَانِيُّ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ عَنْ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ قَالَقَدِمْتُ عَلَى أَهْلِي وَقَدْ تَشَقَّقَتْ يَدَايَ فَخَلَّقُونِي بِزَعْفَرَانٍ فَغَدَوْتُ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيَّ وَقَالَ اذْهَبْ فَاغْسِلْ هَذَا عَنْكَ
Haalaama en [Muusaa bin Ismaa'il] wi'i, haalaama en [Hammadu] wi'i, haalaama en [Atha Al Akhurasani] diga [Yahya bin Ya'mar] diga [Ammar bin Yasir] o wi'i, 'Mi wari haa debbo am nde juuɗe am ɗon ƴakka, nden o ɗon ƴama juuɗe am. Subaka ngar-mi yiyde Nelaaɗo sallallaahu ‘alaihi wasallam, nde mbiy-mi salminaango o yiɗaa jaabaade. O wi’i: “Yah laɓɓin oo -za’faran- e maa”.
Imam Abu Dawud : 3986
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ عَنْ سُمَيَّةَ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَاأَنَّهُ اعْتَلَّ بَعِيرٌ لِصَفِيَّةَ بِنْتِ حُيَيٍّ وَعِنْدَ زَيْنَبَ فَضْلُ ظَهْرٍ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِزَيْنَبَ أَعْطِيهَا بَعِيرًا فَقَالَتْ أَنَا أُعْطِي تِلْكَ الْيَهُودِيَّةَ فَغَضِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَهَجَرَهَا ذَا الْحِجَّةِ وَالْمُحَرَّمَ وَبَعْضَ صَفَرٍ
Haali en [Muusa bin Ismaa'il] wi'i, haali en [Hammadu] diga [Thabit Al Bunani] diga [Sumayyah] diga ['Aisyah radliallahu anha] o wi'i, ''Nde gelooɗi Shafiya binndi Huyay nyawi, Zainab ɗon mari moota haa jooni ko waawata huuwugo. Ndeen Rasulullah wiyi Zainab: “Hokku Shafiyah gelooɗi”. Zainab jaabi, 'Miɗo foti hokkude Yahuuda!' Rasulullah tikkani, nden o suuɗini mo nder lewru Dzul Hijja, Muharram e feccere lewru Safar'.
Imam Abu Dawud : 3987
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ يَعْنِي ابْنَ هَارُونَ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْمِرَاءُ فِي الْقُرْآنِ كُفْرٌ
Haali en [Ahmadu bin Hanbal] wiyi, haali en [Yazid] - maanaa Yazid bin Harun - wiyi, haali en [Muhammadu bin Amru] ummoraade e [Abuu Salaama] ummoraade e [Abuu Hurayrata] ummoraade e Nelaaɗo sallallaahu alaihi wasallam, o wiyi: 'Hujjaade ko ku'raafu.
Imam Abu Dawud : 3988
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ بْنُ نَجْدَةَ حَدَّثَنَا أَبُو عَمْرِو بْنُ كَثِيرِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ حَرِيزِ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي عَوْفٍ عَنْ الْمِقْدَامِ بْنِ مَعْدِي كَرِبَعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ أَلَا إِنِّي أُوتِيتُ الْكِتَابَ وَمِثْلَهُ مَعَهُ أَلَا يُوشِكُ رَجُلٌ شَبْعَانُ عَلَى أَرِيكَتِهِ يَقُولُ عَلَيْكُمْ بِهَذَا الْقُرْآنِ فَمَا وَجَدْتُمْ فِيهِ مِنْ حَلَالٍ فَأَحِلُّوهُ وَمَا وَجَدْتُمْ فِيهِ مِنْ حَرَامٍ فَحَرِّمُوهُ أَلَا لَا يَحِلُّ لَكُمْ لَحْمُ الْحِمَارِ الْأَهْلِيِّ وَلَا كُلُّ ذِي نَابٍ مِنْ السَّبُعِ وَلَا لُقَطَةُ مُعَاهِدٍ إِلَّا أَنْ يَسْتَغْنِيَ عَنْهَا صَاحِبُهَا وَمَنْ نَزَلَ بِقَوْمٍ فَعَلَيْهِمْ أَنْ يَقْرُوهُ فَإِنْ لَمْ يَقْرُوهُ فَلَهُ أَنْ يُعْقِبَهُمْ بِمِثْلِ قِرَاهُ
Haalaama e men [Abdul Wahhab bin Najdah] wiyi, ɗum haalaama e men ko [Abuu Amru bin Katsir bin Dinar] ummoraade e [Hariz bin Usmaan] ummoraade e [Abdurrahmaan bin Abuu Auf] ummoraade e [Al Miqdam bin Ma'di Karib] ummoraade e Rasulullah sallalamlahal, o wi'i: Qur'aana e ko nanndi heen -Hono Sunna-. Ndeen gorko gooto ina heewi, ina jooɗii e jappeere mum ina wiya, aɗa foti jogaade Quraan! Ko keɓataa e Quraan e geɗe halal ko halal. Kadi ko keɓataa e Qur'aana e geɗe haram, ndeen waɗ ɗum haram. Aandi! Kosam himar domesticated, kosam daabaaji laddeeji jogiiɗi ƴiye e geɗe tawaaɗe jeyaaɗe e mu’ahid en keeferɓe - keefeere les fodoore ndeenka laamɓe lislaam, e geɗe tawaaɗe jeyaaɗe e juulɓe ɓuri teeŋtude - so wonaa tawa joom mum alaa ko haani. Kadi kala mo dartii e leñol, yo ɓe ndokku nokku, so ɓe ndokkaani nokku, yo ɓe mbaɗtu ɗum en e jikkuuji maɓɓe ñalɗi'.
Imam Abu Dawud : 3989
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ حَنْبَلٍ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ النُّفَيْلِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي النَّضْرِ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي رَافِعٍ عَنْ أَبِيهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا أُلْفِيَنَّ أَحَدَكُمْ مُتَّكِئًا عَلَى أَرِيكَتِهِ يَأْتِيهِ الْأَمْرُ مِنْ أَمْرِي مِمَّا أَمَرْتُ بِهِ أَوْ نَهَيْتُ عَنْهُ فَيَقُولُ لَا نَدْرِي مَا وَجَدْنَا فِي كِتَابِ اللَّهِ اتَّبَعْنَاهُ
Ina wiyee en wonde [Ahmadu ɓiɗɗo Muhammadu ɓiɗɗo Hanbal] e [Abdullaah ɓiɗɗo Muhammadu An Nufaali] kamɓe ɗiɗo fof ɓe mbiyi; haalani en [Sufyan] ummoraade e [Abu An Nadhr] ummoraade e [Ubaidullaah bin Abu Rafi'] ummoraade e [baaba mum] ummoraade e Nelaaɗo sallallaahu 'alaihi wasallam, o wiyi: 'Goonga, maa won gooto e mon jooɗiiɗo e jappeere mum weeɓnde, ndeen huunde maa artu e makko nde mi anndi, mi haɗi, o wi'i! Min ɗon tokka wakkati fuu ko min tawi nder Deftere Allah.”
Imam Abu Dawud : 3990
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ الْبَزَّازُ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ الْمَخْرَمِيُّ وَإِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ أَحْدَثَ فِي أَمْرِنَا هَذَا مَا لَيْسَ فِيهِ فَهُوَ رَدٌّقَالَ ابْنُ عِيسَى قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ صَنَعَ أَمْرًا عَلَى غَيْرِ أَمْرِنَا فَهُوَ رَدٌّ
Haali en [Muhammadu bin Ash Shabbah Al Bazzaz] wiyi, haali en [Ibraahiima bin Saad]. -e laawol goɗngol ina haalee- Haali en [Muhammadu bin Iisaa] wiyi, haali en [Abdullaah bin Ja'far Al Makhrami] e [Ibraahiima bin Sa'd] ummoraade e [Sa'd bin Ibraahiima] ummoraade e [Al Qasim bin Muhammadu] ummoraade e ['Aisyah radlialahullah 'sha'allah ''Aisyah radlialahullah 'was'allah ''Aisyah radlialah'ullah'allah'' a wiyi: 'kala peewnoowo huunde nde alaa e diine men, nde jaɓetee'. Ibnu Iisaa wiyi : annabi (JKM) wiyi : kala tagɗo ko hesɗi ko wonaa ko min njamirnoo koo, maa o jaɓe ”.
Imam Abu Dawud : 3991
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا ثَوْرُ بْنُ يَزِيدَ قَالَ حَدَّثَنِي خَالِدُ بْنُ مَعْدَانَ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَمْرٍو السُّلَمِيُّ وَحُجْرُ بْنُ حُجْرٍ قَالَاأَتَيْنَا الْعِرْبَاضَ بْنَ سَارِيَةَ وَهُوَ مِمَّنْ نَزَلَ فِيهِ{ وَلَا عَلَى الَّذِينَ إِذَا مَا أَتَوْكَ لِتَحْمِلَهُمْ قُلْتَ لَا أَجِدُ مَا أَحْمِلُكُمْ عَلَيْهِ }فَسَلَّمْنَا وَقُلْنَا أَتَيْنَاكَ زَائِرِينَ وَعَائِدِينَ وَمُقْتَبِسِينَ فَقَالَ الْعِرْبَاضُ صَلَّى بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَيْنَا فَوَعَظَنَا مَوْعِظَةً بَلِيغَةً ذَرَفَتْ مِنْهَا الْعُيُونُ وَوَجِلَتْ مِنْهَا الْقُلُوبُ فَقَالَ قَائِلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَأَنَّ هَذِهِ مَوْعِظَةُ مُوَدِّعٍ فَمَاذَا تَعْهَدُ إِلَيْنَا فَقَالَ أُوصِيكُمْ بِتَقْوَى اللَّهِ وَالسَّمْعِ وَالطَّاعَةِ وَإِنْ عَبْدًا حَبَشِيًّا فَإِنَّهُ مَنْ يَعِشْ مِنْكُمْ بَعْدِي فَسَيَرَى اخْتِلَافًا كَثِيرًا فَعَلَيْكُمْ بِسُنَّتِي وَسُنَّةِ الْخُلَفَاءِ الْمَهْدِيِّينَ الرَّاشِدِينَ تَمَسَّكُوا بِهَا وَعَضُّوا عَلَيْهَا بِالنَّوَاجِذِ وَإِيَّاكُمْ وَمُحْدَثَاتِ الْأُمُورِ فَإِنَّ كُلَّ مُحْدَثَةٍ بِدْعَةٌ وَكُلَّ بِدْعَةٍ ضَلَالَةٌ
Haali en [Ahmadu bin Hanbal] wiyi, haali en [Al Walid bin Muslim] wiyi, haali en [Tsaur bin Yazid] o wiyi; haalani mi [Khalid bin Maadaan] o wiyi; haali kam ['Abdurrahman bin Amru As Sulaami] e [Hujr bin Hujr] kamɓe ɗiɗo fof ɓe mbiyi, 'Min ngarii e [Irbadh bin Sariyah], kadi omo jeyaa e ɓeen peeñnini mo aaye: '-e alaa bakkaat- e dow ɓeen ɓe, so ɓe ngarii e maa, mbele aɗa rokka ɓe vecle, mi rokka ɓe vecle e neɗɗo gadduɗo ma-' -Qs. To Taubah: 92- min calminii mo min mbiyi min ngarii e maa hijjoore, ngam joocfde min nana huunde nafoore e maa. Irbadh wiyi, “wakkati gooto nde Rasulullah sallallaahu alayihi wasallam ina juula e amen, o ruttitii e amen, o rokki min wasiyaaji mettuɗi no feewi, ɗi gite amen njirlotoo, ɓerɗe amen ina njirloo.” Ndeen won wiyɗo eey Nelaaɗo Alla, hono no ɗum woniri wasiyaaji ngam seerndude ! Ndeen noon hol ko kaalcfaa min? O wiyi : “miɗo yamiri on yoo on kulee Alla, ɗooftoɗee e kala sahaa hay so laamɗo oo ko maccuɗo Habsyi ɓaleejo”. Goonga, wuurɓe caggal am maa njiy luural keewngal. So ɗuum ɓennii, aɗa foti tiiɗnaade e sunna am, sunna kaliifaaji peewtuɗi e ardinooɓe, tiiɗnaade e maggal, ɓuuɓna ɗum e mooƴu maa. Woɗɗito geɗe kese - e geɗe diine -, sabu kala ko hesɗi ko bidsee kadi kala ko bidsee ko bidsee'.
Imam Abu Dawud : 3992
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ قَالَ حَدَّثَنِي سُلَيْمَانُ يَعْنِي ابْنَ عَتِيقٍ عَنْ طَلْقِ بْنِ حَبِيبٍ عَنْ الْأَحْنَفِ بْنِ قَيْسٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَلَا هَلَكَ الْمُتَنَطِّعُونَ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ
Hawtii e men [Musaddad] wiyi, hawrii e men [Yahya] gila e [Ibnu Juraij] o wiyi; haali kam [Suleymaan] - maanaa Suleymaan bin Atiq - ummoraade e [Thalq bin Habib] ummoraade e [Al Ahnaf bin Qais] ummoraade e [Abdullaah bin Mas'ud] ummoraade e Nelaaɗo sallallaahu aleyhi wasallam, o wiyi: 'Anndu, goonga, bonnu wonande ɓe ɓurata keerol e yahde'. O haali ɗum laabi tati.
Imam Abu Dawud : 3993
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ يَعْنِي ابْنَ جَعْفَرٍ قَالَ أَخْبَرَنِي الْعَلَاءُ يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ دَعَا إِلَى هُدًى كَانَ لَهُ مِنْ الْأَجْرِ مِثْلُ أُجُورِ مَنْ تَبِعَهُ لَا يَنْقُصُ ذَلِكَ مِنْ أُجُورِهِمْ شَيْئًا وَمَنْ دَعَا إِلَى ضَلَالَةٍ كَانَ عَلَيْهِ مِنْ الْإِثْمِ مِثْلُ آثَامِ مَنْ تَبِعَهُ لَا يَنْقُصُ ذَلِكَ مِنْ آثَامِهِمْ شَيْئًا
Haali en [Yahya bin Ayyuuba] wiyi, haali en [Ismaa’il] -maanaa Ismaa’il bin Ja’far- o wiyi; humpitii kam [Al’Ala] - maanaa Al’Ala’ bin Abdurrahmaan ummoraade e [baaba mum] ummoraade e [Abuu Hurayrah] wonde Nelaaɗo Alla sallallaahu ‘alaihi wasallam wiyi: “Kala nodduɗo ardaade, maa o heɓ njoɓdi no njoɓdi rewooɓe mo nii tawa ɓe ustaani njoɓdi maɓɓe seeɗa. Kadi kala nodduɗo ɓe majjude, maa ɓe keɓ bakkatuuji no bakkatuuji rewooɓe ɓe nii tawa ustaani bakkatuuji maɓɓe hay seeɗa’.
Imam Abu Dawud : 3994
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ أَعْظَمَ الْمُسْلِمِينَ فِي الْمُسْلِمِينَ جُرْمًا مَنْ سَأَلَ عَنْ أَمْرٍ لَمْ يُحَرَّمْ فَحُرِّمَ عَلَى النَّاسِ مِنْ أَجْلِ مَسْأَلَتِهِ
Haalaama en [Usmaan bin Abu Syaibah] wi'i, haalaama en [Sufyan] diga [Az zuhri] diga [Amir bin Sa'd] diga [baaba maako] o wi'i: 'Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam wi'i: 'Goonga, juulɗo waɗoowo huunde ɓurnde mawnugo dow juulɗo, o woodi huunde ɓurnde mawnugo dow juulɗo ina harmi e aadee fof sabu sabaabu naamnal makko ngal. je'.
Imam Abu Dawud : 3995
حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ خَالِدِ بْنِ يَزِيدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَوْهَبٍ الْهَمْدَانِيُّ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَنَّ أَبَا إِدْرِيسَ الْخَوْلَانِيَّ عَائِذَ اللَّهِ أَخْبَرَهُ أَنَّ يَزِيدَ بْنَ عُمَيْرَةَ وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ أَخْبَرَهُ قَالَكَانَ لَا يَجْلِسُ مَجْلِسًا لِلذِّكْرِ حِينَ يَجْلِسُ إِلَّا قَالَ اللَّهُ حَكَمٌ قِسْطٌ هَلَكَ الْمُرْتَابُونَ فَقَالَ مُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ يَوْمًا إِنَّ مِنْ وَرَائِكُمْ فِتَنًا يَكْثُرُ فِيهَا الْمَالُ وَيُفْتَحُ فِيهَا الْقُرْآنُ حَتَّى يَأْخُذَهُ الْمُؤْمِنُ وَالْمُنَافِقُ وَالرَّجُلُ وَالْمَرْأَةُ وَالصَّغِيرُ وَالْكَبِيرُ وَالْعَبْدُ وَالْحُرُّ فَيُوشِكُ قَائِلٌ أَنْ يَقُولَ مَا لِلنَّاسِ لَا يَتَّبِعُونِي وَقَدْ قَرَأْتُ الْقُرْآنَ مَا هُمْ بِمُتَّبِعِيَّ حَتَّى أَبْتَدِعَ لَهُمْ غَيْرَهُ فَإِيَّاكُمْ وَمَا ابْتُدِعَ فَإِنَّ مَا ابْتُدِعَ ضَلَالَةٌ وَأُحَذِّرُكُمْ زَيْغَةَ الْحَكِيمِ فَإِنَّ الشَّيْطَانَ قَدْ يَقُولُ كَلِمَةَ الضَّلَالَةِ عَلَى لِسَانِ الْحَكِيمِ وَقَدْ يَقُولُ الْمُنَافِقُ كَلِمَةَ الْحَقِّ قَالَ قُلْتُ لِمُعَاذٍ مَا يُدْرِينِي رَحِمَكَ اللَّهُ أَنَّ الْحَكِيمَ قَدْ يَقُولُ كَلِمَةَ الضَّلَالَةِ وَأَنَّ الْمُنَافِقَ قَدْ يَقُولُ كَلِمَةَ الْحَقِّ قَالَ بَلَى اجْتَنِبْ مِنْ كَلَامِ الْحَكِيمِ الْمُشْتَهِرَاتِ الَّتِي يُقَالُ لَهَا مَا هَذِهِ وَلَا يُثْنِيَنَّكَ ذَلِكَ عَنْهُ فَإِنَّهُ لَعَلَّهُ أَنْ يُرَاجِعَ وَتَلَقَّ الْحَقَّ إِذَا سَمِعْتَهُ فَإِنَّ عَلَى الْحَقِّ نُورًاقَالَ أَبُو دَاوُد قَالَ مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ فِي هَذَا الْحَدِيثِ وَلَا يُنْئِيَنَّكَ ذَلِكَ عَنْهُ مَكَانَ يُثْنِيَنَّكَ و قَالَ صَالِحُ بْنُ كَيْسَانَ عَنْ الزُّهْرِيِّ فِي هَذَا الْمُشَبِّهَاتِ مَكَانَ الْمُشْتَهِرَاتِ وَقَالَ لَا يُثْنِيَنَّكَ كَمَا قَالَ عُقَيْلٌ و قَالَ ابْنُ إِسْحَقَ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ بَلَى مَا تَشَابَهَ عَلَيْكَ مِنْ قَوْلِ الْحَكِيمِ حَتَّى تَقُولَ مَا أَرَادَ بِهَذِهِ الْكَلِمَةِ
Haali en [Yazid bin Khalid bin Yazid bin Abdullaah bin Mauhab Al Hamdani] wiyi, haali en [Al Laits] ummoraade e [Uqail] ummoraade e [Ibnu Shihab] wonde [Abuu Idris Al Khaulani ‘Aidzaallah] humpitiima mo wonde [Yaziid bin Khalid bin Khalid bin Muu’aani habri ɗum gooto] - o wiyi, “[Mu’adz bin Jabal] meeɗaa jooɗaade e diisnondiral so wonaa tawa omo wiya sahaa fof “Alla ɓuri hakkille, Alla ɓuri peewal, ɗum noon bone wonande sikkitiiɓe”. Ñalnde heen Mu’adz wiyi, maa fenaande won caggal maa, jawdi ɓeydoo heewde, Al-Quraana weeɓat kala neɗɗo janngude; goongɗinɗo, naafige, gorko, debbo, cukalel, mawɗo, maccuɗo walla neɗɗo dimo. Waɗde won wiyɗo hol ko waɗi yimɓe ndewaani mi, hay so tawii mi janngii Quraan! Ndeke, ɓe ndewataa so wonaa mi waɗa bid’a. ' So ɗuum ɓennii, ndeentoɗee bid’a, goonga bid’a ina addana en majjere. Kadi reentoɗee e ñaawooɓe ƴattooɓe, sabu Seyɗaane ina anndina fenaande - fenaande - e haala ñaawoowo oo. Kadi goonga, naafige ina waawi haalde sahaa e sahaa fof konnguɗi laaɓtuɗi'. Yazid wi’i: ‘Mi naamndii Mu’adz, ‘Yoo Alla yurmo ma, mbele mi meeɗii anndude ñaawoowo mo sahaa e sahaa fof ina haala ko seerti e naafigaagal, ina wiya ko goonga’ o jaabii, ‘Eey. reentoo haalaaji ñaawoowo ɗi mbaylaaka - ɗi laaɓtaani sabu fenaande - ɗi yimɓe njeddita, mbiyata ; Hol ko woni ɗum?. Kono, woto seerndu mo. Sabu ina waawi tawa o artat e goonga haa mbaawen nande goonga e makko. sabu dow goonga ina foti wonde annoore'. Abuu Dawuud wiyi, “[Ma’mar] siftinii gila e [Az Zuhri] e nder ndee hadiis, e lafdh ceertuɗo woni; 'walaa yuts`iyannaka dzalikan 'ahu' - nde wootere e nder sahaaji woto mbaɗtu ma ƴattaade - wonaa 'yutsniyannaka''. [Salih bin Kisan] siftinii gila e [Az Zuhri], e wiyde mum, ‘Musyabbihat’ e nokku ‘musyabbihat’. Kanko - haaloowo oo - wiyi, ‘woto 6eydu ma e laawol peewal’, ko noon [Uqail] wiyri’. [Ibnu Ishaq] wiyi gila e [Az Zuhri], “O jaabiima, ko goonga, aɗa nana haala ñaawoowo oo ina 6eydoo laaɓtude e makko, haa a yeddi cfum, a wi’i hol ko o yicfi e cfee konngucfi?”
Imam Abu Dawud : 3996
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ كَتَبَ رَجُلٌ إِلَى عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ يَسْأَلُهُ عَنْ الْقَدَرِ ح و حَدَّثَنَا الرَّبِيعُ بْنُ سُلَيْمَانَ الْمُؤَذِّنُ قَالَ حَدَّثَنَا أَسَدُ بْنُ مُوسَى قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ دُلَيْلٍ قَالَ سَمِعْتُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيَّ يُحَدِّثُنَا عَنِ النَّضْرِ ح و حَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ عَنْ قَبِيصَةَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو رَجَاءٍ عَنْ أَبِي الصَّلْتِ وَهَذَا لَفْظُ حَدِيثِ ابْنِ كَثِيرٍ وَمَعْنَاهُمْ قَالَ كَتَبَ رَجُلٌ إِلَى عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ يَسْأَلُهُ عَنْ الْقَدَرِ فَكَتَبَ أَمَّا بَعْدُ أُوصِيكَ بِتَقْوَى اللَّهِ وَالِاقْتِصَادِ فِي أَمْرِهِ وَاتِّبَاعِ سُنَّةِ نَبِيِّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتَرْكِ مَا أَحْدَثَ الْمُحْدِثُونَ بَعْدَ مَا جَرَتْ بِهِ سُنَّتُهُ وَكُفُوا مُؤْنَتَهُ فَعَلَيْكَ بِلُزُومِ السُّنَّةِ فَإِنَّهَا لَكَ بِإِذْنِ اللَّهِ عِصْمَةٌ ثُمَّ اعْلَمْ أَنَّهُ لَمْ يَبْتَدِعْ النَّاسُ بِدْعَةً إِلَّا قَدْ مَضَى قَبْلَهَا مَا هُوَ دَلِيلٌ عَلَيْهَا أَوْ عِبْرَةٌ فِيهَا فَإِنَّ السُّنَّةَ إِنَّمَا سَنَّهَا مَنْ قَدْ عَلِمَ مَا فِي خِلَافِهَا وَلَمْ يَقُلْ ابْنُ كَثِيرٍ مَنْ قَدْ عَلِمَ مِنْ الْخَطَإِ وَالزَّلَلِ وَالْحُمْقِ وَالتَّعَمُّقِ فَارْضَ لِنَفْسِكَ مَا رَضِيَ بِهِ الْقَوْمُ لِأَنْفُسِهِمْ فَإِنَّهُمْ عَلَى عِلْمٍ وَقَفُوا وَبِبَصَرٍ نَافِذٍ كَفُّوا وَهُمْ عَلَى كَشْفِ الْأُمُورِ كَانُوا أَقْوَى وَبِفَضْلِ مَا كَانُوا فِيهِ أَوْلَى فَإِنْ كَانَ الْهُدَى مَا أَنْتُمْ عَلَيْهِ لَقَدْ سَبَقْتُمُوهُمْ إِلَيْهِ وَلَئِنْ قُلْتُمْ إِنَّمَا حَدَثَ بَعْدَهُمْ مَا أَحْدَثَهُ إِلَّا مَنْ اتَّبَعَ غَيْرَ سَبِيلِهِمْ وَرَغِبَ بِنَفْسِهِ عَنْهُمْ فَإِنَّهُمْ هُمْ السَّابِقُونَ فَقَدْ تَكَلَّمُوا فِيهِ بِمَا يَكْفِي وَوَصَفُوا مِنْهُ مَا يَشْفِي فَمَا دُونَهُمْ مِنْ مَقْصَرٍ وَمَا فَوْقَهُمْ مِنْ مَحْسَرٍ وَقَدْ قَصَّرَ قَوْمٌ دُونَهُمْ فَجَفَوْا وَطَمَحَ عَنْهُمْ أَقْوَامٌ فَغَلَوْا وَإِنَّهُمْ بَيْنَ ذَلِكَ لَعَلَى هُدًى مُسْتَقِيمٍ كَتَبْتَ تَسْأَلُ عَنْ الْإِقْرَارِ بِالْقَدَرِ فَعَلَى الْخَبِيرِ بِإِذْنِ اللَّهِ وَقَعْتَ مَا أَعْلَمُ مَا أَحْدَثَ النَّاسُ مِنْ مُحْدَثَةٍ وَلَا ابْتَدَعُوا مِنْ بِدْعَةٍ هِيَ أَبْيَنُ أَثَرًا وَلَا أَثْبَتُ أَمْرًا مِنْ الْإِقْرَارِ بِالْقَدَرِ لَقَدْ كَانَ ذَكَرَهُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ الْجُهَلَاءُ يَتَكَلَّمُونَ بِهِ فِي كَلَامِهِمْ وَفِي شِعْرِهِمْ يُعَزُّونَ بِهِ أَنْفُسَهُمْ عَلَى مَا فَاتَهُمْ ثُمَّ لَمْ يَزِدْهُ الْإِسْلَامُ بَعْدُ إِلَّا شِدَّةً وَلَقَدْ ذَكَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَيْرِ حَدِيثٍ وَلَا حَدِيثَيْنِ وَقَدْ سَمِعَهُ مِنْهُ الْمُسْلِمُونَ فَتَكَلَّمُوا بِهِ فِي حَيَاتِهِ وَبَعْدَ وَفَاتِهِ يَقِينًا وَتَسْلِيمًا لِرَبِّهِمْ وَتَضْعِيفًا لِأَنْفُسِهِمْ أَنْ يَكُونَ شَيْءٌ لَمْ يُحِطْ بِهِ عِلْمُهُ وَلَمْ يُحْصِهِ كِتَابُهُ وَلَمْ يَمْضِ فِيهِ قَدَرُهُ وَإِنَّهُ مَعَ ذَلِكَ لَفِي مُحْكَمِ كِتَابِهِ مِنْهُ اقْتَبَسُوهُ وَمِنْهُ تَعَلَّمُوهُ وَلَئِنْ قُلْتُمْ لِمَ أَنْزَلَ اللَّهُ آيَةَ كَذَا لِمَ قَالَ كَذَا لَقَدْ قَرَءُوا مِنْهُ مَا قَرَأْتُمْ وَعَلِمُوا مِنْ تَأْوِيلِهِ مَا جَهِلْتُمْ وَقَالُوا بَعْدَ ذَلِكَ كُلِّهِ بِكِتَابٍ وَقَدَرٍ وَكُتِبَتِ الشَّقَاوَةُ وَمَا يُقْدَرْ يَكُنْ وَمَا شَاءَ اللَّهُ كَانَ وَمَا لَمْ يَشَأْ لَمْ يَكُنْ وَلَا نَمْلِكُ لِأَنْفُسِنَا ضَرًّا وَلَا نَفْعًا ثُمَّ رَغِبُوا بَعْدَ ذَلِكَ وَرَهِبُوا
Haali en [Muhammadu bin Kasiir] o wiyi; haalani en [Sufyan] o wiyi; gorko gooto winndi ɓataake feewde e [Umar bin Abdul Aziz] ina naamnoo ko fayti e hoddiro. -e laawol goɗngol ina haalee- Haalii en [Ar Rabi’ bin Suleymaan Al Muadzdzin] o wiyi; haalani en [Asadu bin Muusaa] o wiyi; haalani en [Hammadu bin Dulaayil] o wiyi; Mi nanii [Sufyan Ats Tsauri] ina haalana en e [An Nadhr]. -e laawol goɗngol ina haalee- Haali en [Hannad bin As Sari] gila [Qabisha] o wiyi; haalani en [Abuu Raaja] gila e [Abuu Ash Shalt] -e ɗum woni hadiis Ibnu Kaasir- o wiyi, 'Gorko gooto winndi ɓataake feewde e Umar bin Abdul Aziz ina naamnoo ko fayti e hoddiro. Ndeen Umar Bun Abdul Aasiis winndii jaabawol; Amma Ba'du. Miɗo fodani on hulde Alla e wonde koolaaɗo - waasde ɓeydude walla ustude - e waɗde jamirooje makko, rewde sunna Nelaaɗo makko sallallaahu ‘alaihi wasallam e woppude ko yimɓe tagooɓe geɗe kese tagi caggal nde ɓe kuutorii sunna makko, hay so tawii ɓe mbeltiima e sunna makko. Oɗon poti jaggude e sunna, sabu e yamiroore Alla o reennat on majjude. Oɗon nganndi yimɓe mbaɗataa bidsee so wonaa tawa ina woodi hujjaaji laaɓtuɗi, walla janngo ina waawi janngeede heen. E goonga, sunna, mo iwdi mum woni ko kanko - Alla e Nelaaɗo mum - mo anndi ko luutndii ɗum gila ko ɓooyi - Ibnu Kathir siftoraani, ‘mo anndi majjere ceertunde, majjere e ƴattoore hoore mum. So on mbeltiima e ko adii on - banndiraaɓe mon - njoginoo. Sabu kamɓe - sehilaaɓe ɓee -, e tooweeki ganndal ɓe njogii, e hakkillaaji maɓɓe cemmbinɗi kadi ina keddii e reentaade. Hay so tawii to bannge ganndal ɓe ɓuri faamde, kadi to bannge priorité ɓe ɓuri fotde yeewtude ɗum. So tawii goonga ina wondi e maa, ndeen aɗa yahra yeeso e maɓɓe. So tawii a wiyii ko geɗe kese tan mbaɗata caggal majji ɗe tagiraaka so wonaa yimɓe ɓe ndewaani jamirooje maɓɓe - sehilaaɓe - e weltaade e miijooji maɓɓe ko ɓuri miijooji maɓɓe, nganndee ko goonga ko sehilaaɓe ɓee ngoni ko adii yiytude ndee caɗeele. Ɓe kaalata ko -haala daɗndo- tan ko e njuumri, ɓe ɓuraani ɗum kono ɓe ɓuraani ɗum kadi, goonga won yimɓe ɓe ngonaa e maɓɓe ɓe ɓuraani ɗum haa ɓe mbayla, kadi ina woodi kadi ɓe ɓuraani yarlitaare haa ɓe ɓurti ɗum -ko ɓuri keerol-. Kadi goonga jikku sehilaaɓe e nder hono ɓee ko wonde e laawol peewal. A winndii ɓataake naamniiɗo ko fayti e goongɗinde hoddiro, ndeen - e dow yamiroore Alla - a suɓiima neɗɗo potɗo - naamndo-ɗaa kam -. Mi anndaa hay huunde e geɗe kese walla fenaande ɗe aadee ummini, batte mum ina laaɓti no feewi, ina laaɓti so wonaa e haala anndude daɗndo. Hay majjere e jamaanu jahilliyah yeewtidii e anndinde hoddiro e nder konnguɗi mum en e jimɗi mum en ko fayti e weltaare nde ɓe njiylotonoo, ndeen lislaam arii teeŋtini ɗum haa ɓurti, nelaaɗo Alla sallallaahu 'alaihi wasallam siftiniino en wonaa tan e hadiis gooto walla hadiisaaji ɗiɗi o waɗi ɗum kadi, ɓe taldi ko fayti e makko o wuuri walla caggal nde o maayi e jikku hoolaare e ja6de Rabb ma66e e 6eydude koye ma66e wonde alaa ko woni so wonaa ko anndaa e ko yawti. -Ganndal Alla e makko e ngal winndaa e deftere makko -Al Lauhul mahfudh-, kadi hoddiro makko ko kaŋko wacfi. Gaa gaa cfuum, haala hoddiro ina faamninaa e muhkam deftere makko - aayaaji Quraan y maanaa mum ina laaɓi, ɓe ciftora ɗum, ɓe njannga heen. So a naamndiima hol ko tagi Alla jippini aaye hono nih, hol ko tagi o haali nii? ' Goonga sahabaaɓe ɓee kadi njanngii ɗum no njanngir-ɗaa ɗum nii. Ɓe nganndi ko waɗde ta’weel mo ngannduɗaa kadi caggal ɗuum, ɓe mbi’a; 'Min ngoongɗini deftere -lauhul mahfudh- e hoddiro, e caɗeele mbinndaama, ko ɗum waɗi ko hoddiraa koo maa waɗ. Ko Allah yiɗaa sikke alaa maa waɗ ko Allah yiɗaa sikke alaa. Ndeke enen fof en ngalaa doole e doole ngam salaade madharat walla naftoraade ɗum. So caggal ɗuum ɓe mbeltiima, ɓe kulii yeewtidde e haala daɗndo'.
Imam Abu Dawud : 3997
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ يَعْنِي ابْنَ أَبِي أَيُّوبَ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو صَخْرٍ عَنْ نَافِعٍ قَالَكَانَ لِابْنِ عُمَرَ صَدِيقٌ مِنْ أَهْلِ الشَّامِ يُكَاتِبُهُ فَكَتَبَ إِلَيْهِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ إِنَّهُ بَلَغَنِي أَنَّكَ تَكَلَّمْتَ فِي شَيْءٍ مِنْ الْقَدَرِ فَإِيَّاكَ أَنْ تَكْتُبَ إِلَيَّ فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّهُ سَيَكُونُ فِي أُمَّتِي أَقْوَامٌ يُكَذِّبُونَ بِالْقَدَرِ
Haali en [Ahmadu bin Hanbal] o wiyi; haalani en [Abdullaah bin Yazid] o wiyi; haalani en [Sa'id] - maanaa Said bin Abuu Ayyuuba - o wiyi; O wi’i kam [Abuu Shakr] diga [Nafi’] o wi’i, “Ibnu Umar woodi soobaajo mo lesdi Siriya winndi ɓataake haa maako, [Ibnu Umar] nden o winndi jaabawol ngol wi’i, “Kabaaru yotti haa am, a woodi caɗeele bee hoddiro, ngam maajum taa ƴam am dow maajum.” Ndeke, mi meeɗii nande Nelaaɗo (JKM) ina wiya: “Maa won e nder Ummat am yimɓe yedduɓe hoddiro”.
Imam Abu Dawud : 3998
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْجَرَّاحِ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ قَالَ قُلْتُ لِلْحَسَنِيَا أَبَا سَعِيدٍ أَخْبِرْنِي عَنْ آدَمَ أَلِلسَّمَاءِ خُلِقَ أَمْ لِلْأَرْضِ قَالَ لَا بَلْ لِلْأَرْضِ قُلْتُ أَرَأَيْتَ لَوْ اعْتَصَمَ فَلَمْ يَأْكُلْ مِنْ الشَّجَرَةِ قَالَ لَمْ يَكُنْ لَهُ مِنْهُ بُدٌّ قُلْتُ أَخْبِرْنِي عَنْ قَوْلِهِ تَعَالَى{ مَا أَنْتُمْ عَلَيْهِ بِفَاتِنِينَ إِلَّا مَنْ هُوَ صَالِ الْجَحِيمِ }قَالَ إِنَّ الشَّيَاطِينَ لَا يَفْتِنُونَ بِضَلَالَتِهِمْ إِلَّا مَنْ أَوْجَبَ اللَّهُ عَلَيْهِ الْجَحِيمَ
Haali en [Abdullaah Ibnuul Jarra] o wiyi; haalani en [Hammadu bin Zaid] ummoraade e [Khalid Al Hadzdza] o wiyi; Mbiy-mi [Al Hasan], “Yaa Abuu Sa’id, haalan am ko fayti e Annabi Aadama, mbele o tagaama ngam asamaanuuji walla ngam leydi?” O jaabii, “Ngam leydi”. Mi naamndii kadi, hol ko cikkuɗaa so Aadama ñaamaani ɓiɗngel khuldi ngel? O jaabii, “Ɗum wonaa huunde haannde e makko”. Mbi’mi, Haalan am haala Alla: -Hay gooto waawaa majjude so wonaa -gocfcfo- e dow Alla, so wonaa 6e naatata jeynge 6uu6cfo-. -Qs. As Shaffaat: 162-163- Abuu Said jaabii; 'Goonga, Seyɗaane ina jarriboo ɓe e majjere, so wonaa ɓe Alla yamiri - yamiri - Jahannama Al Jahim e dow mum'.
Imam Abu Dawud : 3999
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا خَالِدٌ الْحَذَّاءُ عَنْ الْحَسَنِفِي قَوْلِهِ تَعَالَى{ وَلِذَلِكَ خَلَقَهُمْ }قَالَ خَلَقَ هَؤُلَاءِ لِهَذِهِ وَهَؤُلَاءِ لِهَذِهِ
Haali en [Muusaa bin Ismaa'il] wiyi, haali en [Hammadu] wiyi, haali en [Khalid Al Hadzdza] ummoraade e [Al Hasan] ko fayti e konngol Alla Ta'ala: '-e ko ɗuum Alla tagi ɓe ngam-' -Qs. Huud: 119-. O jaabii, 'Alla tagii fedde yim6e wootere ngam ndee -asamaan- e fedde wocfnde ngam ndee -jeynge-'.
Imam Abu Dawud : 4000
حَدَّثَنَا هِلَالُ بْنُ بِشْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ قَالَ أَخْبَرَنِي حُمَيْدٌ كَانَ الْحَسَنُ يَقُولُ لَأَنْ يُسْقَطَ مِنْ السَّمَاءِ إِلَى الْأَرْضِ أَحَبُّ إِلَيْهِ مِنْ أَنْ يَقُولَ الْأَمْرُ بِيَدِي
Haali en [Abuu Kamil] wiyi, wiyi en [Ismaa’il] wiyi, wiyi en [Khalid Al Hadzdza] o wiyi, ‘Mi naamndii [Al Hasan] ko fayti e aaye: ‘-Hay gooto waawaa majjude -hay gooto- e dow Alla, so wonaa ɓeen naatooɓe jeyngol ɓuuɓngol-’. -Qs. Cumu Shaffaat: 163-. Al Hasan jaabii, 'ɗum firti ko so wonaa ɓe Alla yamiri, ɓe njahata ko jeyngol, Al Jahim'.