Imom Abu Dovud : 3961
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَسْعُودٍ الْمِصِّيصِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ أَنَّهُ سَمِعَ طَاوُسًا عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ عُمَرَأَنَّهُ سَأَلَ عَنْ قَضِيَّةِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي ذَلِكَ فَقَامَ حَمَلُ بْنُ مَالِكِ بْنِ النَّابِغَةِ فَقَالَ كُنْتُ بَيْنَ امْرَأَتَيْنِ فَضَرَبَتْ إِحْدَاهُمَا الْأُخْرَى بِمِسْطَحٍ فَقَتَلَتْهَا وَجَنِينَهَا فَقَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي جَنِينِهَا بِغُرَّةٍ وَأَنْ تُقْتَلَقَالَ أَبُو دَاوُد قَالَ النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ الْمِسْطَحُ هُوَ الصَّوْبَجُ قَالَ أَبُو دَاوُد و قَالَ أَبُو عُبَيْدٍ الْمِسْطَحُ عُودٌ مِنْ أَعْوَادِ الْخِبَاءِ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ الزُّهْرِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرٍو عَنْ طَاوُسٍ قَالَ قَامَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَلَى الْمِنْبَرِ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ لَمْ يَذْكُرْ وَأَنْ تُقْتَلَ زَادَ بِغُرَّةٍ عَبْدٍ أَوْ أَمَةٍ قَالَ فَقَالَ عُمَرُ اللَّهُ أَكْبَرُ لَوْ لَمْ أَسْمَعْ بِهَذَا لَقَضَيْنَا بِغَيْرِ هَذَا حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ التَّمَّارُ أَنَّ عَمْرَو بْنَ طَلْحَةَ حَدَّثَهُمْ قَالَ حَدَّثَنَا أَسْبَاطٌ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ فِي قِصَّةِ حَمَلِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ فَأَسْقَطَتْ غُلَامًا قَدْ نَبَتَ شَعْرُهُ مَيِّتًا وَمَاتَتْ الْمَرْأَةُ فَقَضَى عَلَى الْعَاقِلَةِ الدِّيَةَ فَقَالَ عَمُّهَا إِنَّهَا قَدْ أَسْقَطَتْ يَا نَبِيَّ اللَّهِ غُلَامًا قَدْ نَبَتَ شَعْرُهُ فَقَالَ أَبُو الْقَاتِلَةِ إِنَّهُ كَاذِبٌ إِنَّهُ وَاللَّهِ مَا اسْتَهَلَّ وَلَا شَرِبَ وَلَا أَكَلَ فَمِثْلُهُ يُطَلُّ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسَجْعَ الْجَاهِلِيَّةِ وَكَهَانَتَهَا أَدِّ فِي الصَّبِيِّ غُرَّةً قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ كَانَ اسْمُ إِحْدَاهُمَا مُلَيْكَةَ وَالْأُخْرَى أُمَّ غُطَيْفٍ
Bizga [Muhammad bin Mas'ud al-Mishiy] aytganini, bizga [Abu Ashim] aytganini, [Ibn Jurayj] aytganini, menga [Amru bin Dinar] aytganini, u [Savus] aytganini, [Ibn Abbos] aytganini, [Umar] aytganini, u Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamning bu masaladagi qarori haqida so'raganini eshitganini aytdi. [Haml bin Molik bin An Nabig'a] o'rnidan turib: "Mening ikkita xotinim bor, keyin ulardan biri ikkinchisini tayoq bilan urib, homila bilan birga qornidagi ayolni o'ldirdi. Keyin Rasululloh sollallohu alayhi vasallam homila uchun to'lov qulni ozod qilish ekanligi, ayol esa o'ldirilgani haqida hukm chiqardi", dedilar. Abu Dovud aytadi: "An Nazr bin Syumail: "Al-Mistah ash-Shubaj (yerni tekislash uchun bir xil asbob)", dedi", dedi. Abu Dovud yana aytdi: "Abu Ubayd: "Al-Mistah chodirni ushlab turadigan toshdir", dedi". Bizga [Abdulloh ibn Muhammad Az-Zuhriy] aytdi, bizga [Sufyan] aytdi, [Amru] aytdi, bizga [Savus] aytdi, u: "Umar minbarda turdi... keyin hadisni ma'noda tilga oldi. Lekin u "va ayol o'ldirilishi kerak" deb aytmadi. U (Sufyan) qo'shimcha qildi: "Erkak yoki ayol qul berish orqali". U aytdi: "Keyin Umar: "Alloh buyukdir, agar men buni eshitmaganimda, bundan boshqa qaror qabul qilgan bo'lardim", dedi. Bizga [Sulaymon ibn Abdurrahmon at-Tammar] aytdiki, [Amru ibn Talha] ularga aytgan, u dedi: Bizga [Asbath], [Simak], [Ikrimadan], [Ibn Abbosdan] [Haml ibn Malik] haqidagi hikoya haqida so'zlab berdi: "Ayol (tushirib) tuklari o'sgan homila tug'di, homila ham o'ldi, u ham vafot etdi. Keyin Rasululloh sollallohu alayhi vasallam vasiy (qotil) diyat o'qishi kerakligi haqida qaror chiqardi. Keyin (tushirib, vafot etgan ayolning) amakisi: "Ey Allohning payg'ambari, u tuklari o'sgan chaqaloq tug'di!" dedi. Keyin qotil ayolning otasi: "U yolg'on gapiryapti! Allohga qasamki, yig'lamang, ichmang va yemang. Demak (jarima to'lash) isrofgarchilikdir", dedi. Keyin Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam: "Bu johillik she'riyati va uning shafqatsizligimi? Homila uchun jarima to'lang, qul bering", dedi. [Ibn Abbos]: "Ayolning ismi Beginka, ikkinchisining ismi Ummu G'uzayf edi", dedi.
Imom Abu Dovud : 3962
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ بْنُ زِيَادٍ حَدَّثَنَا مُجَالِدٌ قَالَ حَدَّثَنَا الشَّعْبِيُّ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِأَنَّ امْرَأَتَيْنِ مِنْ هُذَيْلٍ قَتَلَتْ إِحْدَاهُمَا الْأُخْرَى وَلِكُلِّ وَاحِدَةٍ مِنْهُمَا زَوْجٌ وَوَلَدٌ فَجَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دِيَةَ الْمَقْتُولَةِ عَلَى عَاقِلَةِ الْقَاتِلَةِ وَبَرَّأَ زَوْجَهَا وَوَلَدَهَا قَالَ فَقَالَ عَاقِلَةُ الْمَقْتُولَةِ مِيرَاثُهَا لَنَا قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا مِيرَاثُهَا لِزَوْجِهَا وَوَلَدِهَا
Bizga [Usmon ibn Abu Syayba] aytdi, bizga [Yunus ibn Muhammad] aytdi, bizga [Abdul Vahid ibn Ziyod] aytdi, bizga [Mujalid] aytdi u dedi; bizga [Ash Sya'biy] aytdi, bizga [Jobir ibn Abdulloh] aytdi: "Hudzayldan ikki ayol, ulardan biri ikkinchisini o'ldirdi. Har bir ayolning eri va bolalari bor edi. Keyin Rasululloh sollallohu alayhi vasallam o'ldirilgan ayolning jarimasini uni o'ldirgan ayolning vasiysi to'lashi kerak, deb qaror qildi va uning erini va bolalarini ozod qildi". Jobir ibn Abdulloh aytdi: "O'ldirilgan ayolning vasiysi: "Uning merosi biz uchun", dedi". Jobir ibn Abdulloh aytdi: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Yo'q, uning merosi eri va bolalariniki", dedilar".
Imom Abu Dovud : 3963
حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ بَيَانٍ وَابْنُ السَّرْحِ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ وَأَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَاقْتَتَلَتْ امْرَأَتَانِ مِنْ هُذَيْلٍ فَرَمَتْ إِحْدَاهُمَا الْأُخْرَى بِحَجَرٍ فَقَتَلَتْهَا فَاخْتَصَمُوا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دِيَةَ جَنِينِهَا غُرَّةَ عَبْدٍ أَوْ وَلِيدَةٍ وَقَضَى بِدِيَةِ الْمَرْأَةِ عَلَى عَاقِلَتِهَا وَوَرَّثَهَا وَلَدَهَا وَمَنْ مَعَهُمْ فَقَالَ حَمَلُ بْنُ مَالِكِ بْنِ النَّابِغَةِ الْهُذَلِيُّ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ أُغْرَمُ دِيَةَ مَنْ لَا شَرِبَ وَلَا أَكَلَ لَا نَطَقَ وَلَا اسْتَهَلَّ فَمِثْلُ ذَلِكَ يُطَلُّ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّمَا هَذَا مِنْ إِخْوَانِ الْكُهَّانِ مِنْ أَجْلِ سَجْعِهِ الَّذِي سَجَعَحَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ ابْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ فِي هَذِهِ الْقِصَّةِ قَالَ ثُمَّ إِنَّ الْمَرْأَةَ الَّتِي قَضَى عَلَيْهَا بِالْغُرَّةِ تُوُفِّيَتْ فَقَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِأَنَّ مِيرَاثَهَا لِبَنِيهَا وَأَنَّ الْعَقْلَ عَلَى عَصَبَتِهَا
Bizga [Vahb bin Bayon] va [Ibn As Sarh] ikkalasi ham aytganlari aytilgan; bizga [Ibn Vahb] aytgan, menga [Yunus] aytgan, [Ibn Shihob] aytgan, [Sa'id Ibnul Musayyab] aytgan va [Abu Salama] aytgan, u aytgan: "Hudzayldan ikki ayol bir-birini o'ldirdi, keyin ulardan biri ikkinchisiga tosh otdi, u vafot etdi. Shuning uchun odamlar bu haqda Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga shikoyat qilishdi, keyin Rasululloh sollallohu alayhi vasallam homila uchun di'at erkak yoki ayol qul bo'lishi kerak, deb qaror qildi va ayol uchun di'atni merosxo'rlar yoki bolalar va ularga qo'shilgan odamlar to'lashi kerakligini shart qildi." Haml bin Malik bin An Nabig'a Al Hudzliy aytdi: "Ey Allohning Rasuli, ichmagan, yemagan, gapirmagan va yig'lamagan odamga qanday di'at to'layman? Bu og'ir emasmi?" Shunda Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Bu kishi shamanlarning do'stlaridan biri. Bu uning aytgan iborasi tufaylidir", dedilar. Bizga [Qutayba bin Sa'id] aytdi, bizga [Al Laits] aytdi, [Ibn Shihob] aytdi, [Ibnul Musayyab] aytdi, [Abu Hurayra] aytdi, hadisdagi voqea haqida u shunday dedi: "Keyin qul bilan to'lashga qaror qilingan ayol vafot etdi, keyin Rasululloh sollallohu alayhi vasallam uning merosini farzandlariga, jarima esa uning sahobalariga (uning eng yaqin merosxo'rlariga) berilishiga qaror qildi".
Imom Abu Dovud : 3964
حَدَّثَنَا عَبَّاسُ بْنُ عَبْدِ الْعَظِيمِ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ صُهَيْبٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ أَبِيهِأَنَّ امْرَأَةً خَذَفَتْ امْرَأَةً فَأَسْقَطَتْ فَرُفِعَ ذَلِكَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَعَلَ فِي وَلَدِهَا خَمْسَ مِائَةِ شَاةٍ وَنَهَى يَوْمَئِذٍ عَنْ الْخَذْفِقَالَ أَبُو دَاوُد كَذَا الْحَدِيثُ خَمْسَ مِائَةِ شَاةٍ وَالصَّوَابُ مِائَةُ شَاةٍ قَالَ أَبُو دَاوُد هَكَذَا قَالَ عَبَّاسٌ وَهُوَ وَهْمٌ
Bizga [Abbos ibn Abdul Azhim] aytganlari aytilgan, bizga [Ubaydulloh ibn Muso] aytganlari aytilgan, bizga [Yusuf ibn Shuhayb] aytganlari aytilgan, [Abdulloh ibn Burayda] aytganlari aytilgan, [otasi] aytganlaridek: "Bir ayol boshqa bir ayolni qornidagi chaqaloq tushib qolguncha otdi. Keyin bu xabar Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga yetkazildi, keyin u chaqaloq uchun besh yuz echki diyati bo'lishiga qaror qildi. Keyin o'sha paytda u otishni taqiqladi". Abu Dovud aytganlaridek: "Shunday qilib, hadisda besh yuz echki haqida so'z boradi, garchi haqiqat yuz echki bo'lsa ham". Abu Dovud davom etib: "Shunday qilib, Abbos bu (besh yuz echki zikr qilingan rivoyat) hali ham shubha ostida bo'lgan rivoyat ekanligini aytdi".
Imom Abu Dovud : 3965
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى الرَّازِيُّ حَدَّثَنَا عِيسَى عَنْ مُحَمَّدٍ يَعْنِي ابْنَ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْجَنِينِ بِغُرَّةِ عَبْدٍ أَوْ أَمَةٍ أَوْ فَرَسٍ أَوْ بَغْلٍقَالَ أَبُو دَاوُد رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ وَخَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو لَمْ يَذْكُرَا أَوْ فَرَسٍ أَوْ بَغْلٍ
Bizga [Ibrohim bin Muso Ar Roziy] aytgan, bizga [Iso] aytgan, [Muhammaddan] — ya'ni Muhammad bin Amrdan — [Abu Salamadan] [Abu Hurayradan] u shunday degan: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam homila uchun diyat erkak qul, urg'ochi ayol, ot yoki big'alga teng ekanligi haqida hukm chiqardilar". Abu Dovud aytgan: "[Hammad bin Salama] va [Xolid bin Abdulloh] bu hadisni [Muhammad bin Amrdan] rivoyat qilishgan, lekin ularning hech biri "ot yoki big'al" so'zini tilga olmagan".
Imom Abu Dovud : 3966
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سِنَانٍ الْعَوَقِيُّ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ مُغِيرَةَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ وَجَابِرٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ قَالَالْغُرَّةُ خَمْسُ مِائَةِ دِرْهَمٍقَالَ أَبُو دَاوُد قَالَ رَبِيعَةُ الْغُرَّةُ خَمْسُونَ دِينَارًا
Bizga [Muhammad ibn Sinon al-Avaqiy] aytdi, bizga [Sharik] Mug'iyradan [Ibrohimdan] va [Jobir] [Ash Sha'biydan] aytdi: "G'urra (qullarni ozod qilish uchun to'lov) besh yuz dirhamga teng". Abu Dovud aytdi: "Rabi'a aytdi: "G'urra (qullarni ozod qilish uchun to'lov) ellik dinorga teng".
Imom Abu Dovud : 3967
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ و حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ عَنْ هِشَامٍ و حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا يَعْلَى بْنُ عُبَيْدٍ حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ الصَّوَّافُ جَمِيعًا عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَقَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي دِيَةِ الْمُكَاتَبِ يُقْتَلُ يُودَى مَا أَدَّى مِنْ مُكَاتَبَتِهِ دِيَةَ الْحُرِّ وَمَا بَقِيَ دِيَةَ الْمَمْلُوكِ
Bizga [Musaddad] aytdi, bizga [Yahyo bin Sa'id] aytdi va bizga [Ismoil] aytdi, bizga [Hishom] aytdi va bizga [Usmon bin Abu Shayba] aytdi, bizga [Ya'la bin Ubayd] aytdi, bizga [Hajjoj Ash Shavvaf] aytdi, bizga hamma narsani aytdi, bizga [Yahyo bin Abu Kasir] aytdi, bizga [Ikrimadan] aytdi, bizga [Ibn Abbos] aytdi, u aytdi: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam o'ldirilgan Mukotibning (ozod bo'lish uchun o'zini qutqarishni istagan qul) diyati uning ozodligini qutqarish uchun bergan puliga muvofiq to'lanishi, qolgani esa qul sifatida diyat bo'lishi haqida qaror chiqardilar".
Imom Abu Dovud : 3968
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا أَصَابَ الْمُكَاتَبُ حَدًّا أَوْ وَرِثَ مِيرَاثًا يَرِثُ عَلَى قَدْرِ مَا عَتَقَ مِنْهُقَالَ أَبُو دَاوُد رَوَاهُ وُهَيْبٌ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ عَلِيٍّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَرْسَلَهُ حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ وَإِسْمَعِيلُ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَجَعَلَهُ إِسْمَعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ قَوْلَ عِكْرِمَةَ
Bizga [Muso ibn Ismoil] aytgan, bizga [Hammad ibn Salama] aytgan, [Ayyub] aytgan, [Ikrimadan] aytgan, [Ibn Abbos] aytgan, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam shunday deganlar: "Agar mukotab qul (ozod bo'lish uchun o'zini qutqarishni istagan qul) jazolansa yoki meros olsa, u qullikdan ozod bo'lgani uchun meros oladi". Abu Dovud aytgan: "[Vuhayb] buni [Ayyub]dan, [Ikrimadan], [Ali] dan Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamdan rivoyat qilgan. [Hammad ibn Zayd] va [Ismoil] buni [Ayyub]dan, [Ikrimadan] Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamdan rivoyat qilgan. Ismoil ibn Ulayya bu Ikrimaning so'zlari ekanligini ta'kidlagan".
Imom Abu Dovud : 3969
حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ خَالِدِ بْنِ مَوْهَبٍ الرَّمْلِيُّ حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ دِيَةُ الْمُعَاهِدِ نِصْفُ دِيَةِ الْحُرِّقَالَ أَبُو دَاوُد رَوَاهُ أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ اللَّيْثِيُّ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ الْحَارِثِ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ مِثْلَهُ
Bizga [Yazid ibn Xolid ibn Mauhab Ar Ramli] rivoyat qildi, bizga [Iso ibn Yunus] dan [Muhammad ibn Ishoq] dan [Amru ibn Shuayib] dan [otasidan] [bobosidan] Nabiy sollallohu alayhi vasallamdan rivoyat qildi, u aytdi: "Qullarning diyati ularning qavmining diyatining yarmidir". Abu Dovud: "[Usoma ibn Zayd al-Laysiy] va [Abdurrahmon ibnul Horis] buni [Amru ibn Shuayib] dan shunday rivoyat qilishdi", dedi.
Imom Abu Dovud : 3970
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عَطَاءٌ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ يَعْلَى عَنْ أَبِيهِ قَالَقَاتَلَ أَجِيرٌ لِي رَجُلًا فَعَضَّ يَدَهُ فَانْتَزَعَهَا فَنَدَرَتْ ثَنِيَّتُهُ فَأَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَهْدَرَهَا وَقَالَ أَتُرِيدُ أَنْ يَضَعَ يَدَهُ فِي فِيكَ تَقْضِمُهَا كَالْفَحْلِقَالَ وَأَخْبَرَنِي ابْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ جَدِّهِ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَهْدَرَهَا وَقَالَ بَعِدَتْ سِنُّهُ حَدَّثَنَا زِيَادُ بْنُ أَيُّوبَ أَخْبَرَنَا هُشَيْمٌ حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ وَعَبْدُ الْمَلِكِ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ يَعْلَى بْنِ أُمَيَّةَ بِهَذَا زَادَ ثُمَّ قَالَ يَعْنِي النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلْعَاضِّ إِنْ شِئْتَ أَنْ تُمَكِّنَهُ مِنْ يَدِكَ فَيَعَضُّهَا ثُمَّ تَنْزِعُهَا مِنْ فِيهِ وَأَبْطَلَ دِيَةَ أَسْنَانِهِ
Bizga [Musaddad] aytgan, bizga [Yahyo] aytgan, bizga [Ibn Jurayj] aytgan, u aytdi; U menga [Atha] aytgan, u [Shafvon bin Ya'lo] aytgan, u [otasi] aytgan, u aytdi: "Mening bir ishchim bir kishiga hujum qildi, keyin u qo'lini tishladi. U kishi qo'lini tishlab oldi. Keyin u Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamning oldilariga keldi, lekin u unga e'tibor bermadi. U aytdi: "Uning qo'lini og'zingizga solib, uni erkak tuya kabi tishlashini xohlaysizmi?" U aytdi: "Siz menga Ibn Abu bobosidan boshlab, Abu Bakr roziyallohu anhu uni e'tiborsiz qoldirib: "Umid qilamanki, uning tishlari tushib ketadi", deganini aytdingiz. Bizga [Ziyod ibn Ayyub] aytgan, bizga [Husyaym] aytgan, bizga [Hajjoj] aytgan va [Abdul Malik] aytgan, [Atha] aytgan, [Ya'lo ibn Umayya] aytgan, bu sanad bilan. Lekin u qo'shimcha qildi: "Shunda Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam tishlagan odamga: "Agar u tishlay olguncha qo'lingni unga bermoqchi bo'lsang, qo'lingni og'zidan tort", dedilar. Keyin tishlarini artdilar.
Imom Abu Dovud : 3971
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَاصِمٍ الْأَنْطَاكِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ بْنِ سُفْيَانَ أَنَّ الْوَلِيدَ بْنَ مُسْلِمٍ أَخْبَرَهُمْ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ تَطَبَّبَ وَلَا يُعْلَمُ مِنْهُ طِبٌّ فَهُوَ ضَامِنٌقَالَ نَصْرٌ قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ أَبُو دَاوُد هَذَا لَمْ يَرْوِهِ إِلَّا الْوَلِيدُ لَا نَدْرِي هُوَ صَحِيحٌ أَمْ لَا
[Nashr ibn Osim Al-Anthakiy] va [Muhammad ibn Ash Shabbah ibn Sufyon] bizga [Al-Valid ibn Muslim] ularga [Ibn Jurayjdan] [Amr ibn Shu'aybdan] [otasidan] [bobosidan] Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning: "Kimki shifokor sifatida tanilmagan holda davolasa, (agar baxtsiz hodisa yuz bersa) u javobgar bo'ladi", deganlarini rivoyat qilishdi. Nashr shunday dedi: "Ibn Jurayj menga rivoyat qildi, Abu Dovud shunday dedi: "Bu hadisni Al-Validdan boshqa hech kim rivoyat qilmagan va biz bu hadisning sahih yoki yo'qligini bilmaymiz".
Imom Abu Dovud : 3972
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ حَدَّثَنَا حَفْصٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ حَدَّثَنِي بَعْضُ الْوَفْدِ الَّذِينَ قُدِمُوا عَلَى أَبِي قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّمَا طَبِيبٍ تَطَبَّبَ عَلَى قَوْمٍ لَا يُعْرَفُ لَهُ تَطَبُّبٌ قَبْلَ ذَلِكَ فَأَعْنَتَ فَهُوَ ضَامِنٌقَالَ عَبْدُ الْعَزِيزِ أَمَا إِنَّهُ لَيْسَ بِالنَّعْتِ إِنَّمَا هُوَ قَطْعُ الْعُرُوقِ وَالْبَطُّ وَالْكَيُّ
Bizga [Muhammad Ibnul Alo] aytgan, aytgan [Hafs] aytgan, aytgan [Abdul Aziz bin Umar bin Abdul Aziz] aytgan, aytgan [ba'zi xabarchilar] otamning oldiga kelganida, u: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Biror qavmni davolaydigan har qanday shifokor, garchi u ilgari shifokor sifatida tanilmagan bo'lsa ham, keyin baxtsiz hodisaga sabab bo'lsa, u javobgar bo'ladi", dedilar", dedi. Abdul Aziz: "Bilingki, bu yerda umuman davolash emas, balki tomirlarni kesish, oshqozonni ochish yoki yaraga kuygan temir qo'llash orqali davolash kerak", dedi.
Imom Abu Dovud : 3973
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ وَمُسَدَّدٌ الْمَعْنَى قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ خَالِدٍ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ رَبِيعَةَ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ أَوْسٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍوأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مُسَدَّدٌ خَطَبَ يَوْمَ الْفَتْحِ ثُمَّ اتَّفَقَا فَقَالَ أَلَا إِنَّ كُلَّ مَأْثُرَةٍ كَانَتْ فِي الْجَاهِلِيَّةِ مِنْ دَمٍ أَوْ مَالٍ تُذْكَرُ وَتُدْعَى تَحْتَ قَدَمَيَّ إِلَّا مَا كَانَ مِنْ سِقَايَةِ الْحَاجِّ وَسِدَانَةِ الْبَيْتِ ثُمَّ قَالَ أَلَا إِنَّ دِيَةَ الْخَطَإِ شِبْهِ الْعَمْدِ مَا كَانَ بِالسَّوْطِ وَالْعَصَا مِائَةٌ مِنْ الْإِبِلِ مِنْهَا أَرْبَعُونَ فِي بُطُونِهَا أَوْلَادُهَاحَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ عَنْ خَالِدٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَ مَعْنَاهُ
Bizga [Sulaymon ibn Harb] va [Musaddod] ga ma'no jihatidan rivoyat qilgan, ikkalasi ham shunday deganlar: bizga [Hammad] dan [Xolid] dan [Al-Qosim ibn Rabi'a] dan [Uqba ibn Avs] dan [Abdulloh ibn Amr] dan rivoyat qilganlarki, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam - Musaddad Makka shahrining ochilishi (fath qilinishi) kuni xutba o'qiganini eslatib o'tgan - keyin ikkalasi ham lafadz haqida kelishib olishdi, keyin u shunday dedi: "Bilingki, johillik davrining har bir qoldig'i, qotillik yoki o'g'irlik tufayli qo'lga kiritilganmi, bularning barchasi mening oyoqlarim ostida (vannada), ziyoratchilarga suv berish va Ka'baga sadoqatdan kelib chiqadigan narsalar bundan mustasno". Keyin u davom etdi: "Bilingki, aslida oyatda qamchi yoki tayoq bilan amalga oshirilgan yarim qasddan qilingan qotillik yuzta tuya uchun bo'lganligi, ulardan qirqtasi homilador ekanligi aytilgan". Bizga [Muso ibn Ismoil] aytganlarini, bizga [Vuhayb]ni [Xoliddan] shu sanad va ma'no bilan aytib berdi.
Imom Abu Dovud : 3974
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَبِي نَضْرَةَ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍأَنَّ غُلَامًا لِأُنَاسٍ فُقَرَاءَ قَطَعَ أُذُنَ غُلَامٍ لِأُنَاسٍ أَغْنِيَاءَ فَأَتَى أَهْلُهُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا أُنَاسٌ فُقَرَاءُ فَلَمْ يَجْعَلْ عَلَيْهِ شَيْئًا
Bizga [Ahmad ibn Hanbal] aytganlari aytilgan, bizga [Muaz ibn Hishom] aytganlari aytilgan, menga [otam] aytganlari aytilgan, [Qatada] aytganlari aytilgan, [Abu Nazra] aytganlari aytilgan, [Imron ibn Husayn] aytganlari aytilgan: "Bir kambag'alning qulasi boyning qulining qulog'ini kesib tashlagan. Keyin qulning oilasi (kambag'alning oilasi) Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamning oldilariga kelib: "Ey Allohning Rasuli, biz kambag'al odamlarmiz!" deyishdi. Oxir-oqibat u hech qanday jazo bermadi."
Imom Abu Dovud : 3975
قَالَ أَبُو دَاوُد حُدِّثْتُ عَنْ سَعِيدِ بْنِ سُلَيْمَانَ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ كَثِيرٍ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ عَنْ طَاوُسٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ قَتَلَ فِي عِمِّيَّا أَوْ رِمِّيًّا يَكُونُ بَيْنَهُمْ بِحَجَرٍ أَوْ بِسَوْطٍ فَعَقْلُهُ عَقْلُ خَطَإٍ وَمَنْ قَتَلَ عَمْدًا فَقَوَدُ يَدَيْهِ فَمَنْ حَالَ بَيْنَهُ وَبَيْنَهُ فَعَلَيْهِ لَعْنَةُ اللَّهِ وَالْمَلَائِكَةِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ
Abu Dovud shunday dedi: "Men [Said ibn Sulaymon]dan [Sulaymon ibn Kasir] dan bir hikoya oldim, u bizga [Amru ibn Dinar] dan [Savus] dan [Ibn Abbos] dan u shunday dedi: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam shunday dedilar: "Kim qorong'uda (qotil kim va qanday ekanligi noma'lum) yoki ular o'rtasida otishma bo'lganida, tosh yoki qamchi bilan bo'ladimi, fidya gunoh uchun fidya (qotillik) hisoblanadi. Va kim qasddan o'ldirsa, jazo qishadir. Kim qishani amalga oshirishga to'sqinlik qilsa, u Alloh, farishtalar va odamlar tomonidan la'natlanadi".
Imom Abu Dovud : 3976
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَزِيدَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ حُسَيْنٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الرِّجْلُ جُبَارٌقَالَ أَبُو دَاوُد الدَّابَّةُ تَضْرِبُ بِرِجْلِهَا وَهُوَ رَاكِبٌ
Bizga [Usmon ibn Abu Shayba] aytdi, bizga [Muhammad ibn Yazid] aytdi, bizga [Sufyan ibn Husayn] aytdi, bizga [Az-Zuhriy] aytdi, [Sa'id Ibnul Musayyab] aytdi, bizga [Abu Hurayra] aytdi, bizga [Sufyan ibn Husayn] aytdi, [Zuhriy] aytdi, [Sa'id Ibnul Musayyab] aytdi, [Abu Hurayra] aytdi, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam aytdilar: "Oyoq behuda (to'lov yo'q)". Abu Dovud aytdi: "U (egasi) minib, oyoqlari bilan yuradigan hayvonni nazarda tutmoqda".
Imom Abu Dovud : 3977
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ وأَبِي سَلَمَةَ سَمِعَا أَبَا هُرَيْرَةَ يُحَدِّثُعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْعَجْمَاءُ جُرْحُهَا جُبَارٌ وَالْمَعْدِنُ جُبَارٌ وَالْبِئْرُ جُبَارٌ وَفِي الرِّكَازِ الْخُمْسُقَالَ أَبُو دَاوُد الْعَجْمَاءُ الْمُنْفَلِتَةُ الَّتِي لَا يَكُونُ مَعَهَا أَحَدٌ وَتَكُونُ بِالنَّهَارِ لَا تَكُونُ بِاللَّيْلِ
Bizga [Musaddad] aytgan, bizga [Sufyan] aytgan, [Az-Zuhriy] aytgan, [Sa'id Ibnul Musayyab] va [Abu Salama] ikkalasi ham [Abu Hurayra]ning Rasululloh sollallohu alayhi vasallamdan rivoyat qilganini eshitgan, u shunday degan: "Hayvonlar tomonidan shikastlangan narsa uchun fidya yo'q, konchilik buyumlari uchun fidya yo'q va ko'milgan xazina uchun zakot beshdan bir qismidir". Abu Dovud aytgan: "Al-Ajma" chavandozi yoki yo'lboshchisi bo'lmagan hayvonni anglatadi va kunduzi hayvon tomonidan shikastlangan narsa kechasi shikastlangan narsa bilan bir xil emas".
Imom Abu Dovud : 3978
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُتَوَكِّلِ الْعَسْقَلَانِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ ح و حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ مُسَافِرٍ التِّنِّيسِيُّ حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ الْمُبَارَكِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ الصَّنْعَانِيُّ كِلَاهُمَا عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ النَّارُ جُبَارٌ
Bizga [Muhammad Ibnul Mutavakkil Al-Asqaloniy] aytdi, bizga [Abdurrazoq] aytdi. (boshqacha aytilgan) Bizga [Ja'far bin Musafir At-Tinnisiy] aytdi, bizga [Zayd Ibnul Muborak] aytdi, bizga [Abdul Malik Ash Shan'oniy] ikkalasi ham [Ma'mar] [Hammam bin Munabbih] [Abu Hurayra] dan u aytdi: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Olov behudadir (yonib turgan olov bilan yo'q qilingan narsa uchun to'lov yo'q)", dedilar".
Imom Abu Dovud : 3979
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ عَنْ حُمَيْدٍ الطَّوِيلِ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكَسَرَتْ الرُّبَيِّعُ أُخْتُ أَنَسِ بْنِ النَّضْرِ ثَنِيَّةَ امْرَأَةٍ فَأَتَوْا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَضَى بِكِتَابِ اللَّهِ الْقِصَاصَ فَقَالَ أَنَسُ بْنُ النَّضْرِ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لَا تُكْسَرُ ثَنِيَّتُهَا الْيَوْمَ قَالَ يَا أَنَسُ كِتَابُ اللَّهِ الْقِصَاصُ فَرَضُوا بِأَرْشٍ أَخَذُوهُ فَعَجِبَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ إِنَّ مِنْ عِبَادِ اللَّهِ مَنْ لَوْ أَقْسَمَ عَلَى اللَّهِ لَأَبَرَّهُقَالَ أَبُو دَاوُد سَمِعْتُ أَحْمَدَ بْنَ حَنْبَلٍ قِيلَ لَهُ كَيْفَ يُقْتَصُّ مِنْ السِّنِّ قَالَ تُبْرَدُ
Bizga [Musaddad] aytdi, bizga [Al-Mu'tamir] aytdi, [Humayd As-Savil] aytdi, [Anas ibn Molik] aytdi, u aytdi: "Anas ibn An Nazrning singlisi Rubo' bir ayolning tishini sindirib oldi, ular Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamning oldilariga kelishdi, keyin u Allohning kitobi, ya'ni qisha bilan qaror qildi. Anas ibn An Nazr: "Sizni haq bilan yuborgan Zotga qasamki, bugun uning tishlari sindirilmaydi!" dedi. U dedi: "Ey Anas, Allohning kitobidagi narsalar qishadir!" Keyin ular diyatni olishga rozi bo'lishdi. Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam ta'ajub bilan dedilar: "Albatta, Allohning bandalari orasida shunday bir kishi borki, agar u qasam ichsa, albatta amalga oshadi". Abu Dovud aytdilar: "Men Ahmad ibn Hanbalning: "Tishlaringizni qanday qisha qilasiz?" deb so'raganini eshitdim. U: "Bashorat qilingan", deb javob berdi.
Imom Abu Dovud : 3980
حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ بَقِيَّةَ عَنْ خَالِدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ افْتَرَقَتْ الْيَهُودُ عَلَى إِحْدَى أَوْ ثِنْتَيْنِ وَسَبْعِينَ فِرْقَةً وَتَفَرَّقَتْ النَّصَارَى عَلَى إِحْدَى أَوْ ثِنْتَيْنِ وَسَبْعِينَ فِرْقَةً وَتَفْتَرِقُ أُمَّتِي عَلَى ثَلَاثٍ وَسَبْعِينَ فِرْقَةً
Bizga [Vahb ibn Baqiyya] [Xolid] [Muhammad ibn Amru] [Abu Salama] [Abu Hurayra]dan rivoyat qilindiki, u: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Yahudiylar yetmish bir yoki yetmish ikki guruhga, nash'aralar yetmish bir yoki yetmish ikki guruhga bo'lindi va mening ummatim yetmish uch guruhga bo'linadi", dedilar.