Imam Abu Dawud : 3941
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ وَمُسَدَّدٌ الْمَعْنَى قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ خَالِدٍ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ رَبِيعَةَ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ أَوْسٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍوأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مُسَدَّدٌ خَطَبَ يَوْمَ الْفَتْحِ بِمَكَّةَ فَكَبَّرَ ثَلَاثًا ثُمَّ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ صَدَقَ وَعْدَهُ وَنَصَرَ عَبْدَهُ وَهَزَمَ الْأَحْزَابَ وَحْدَهُ إِلَى هَاهُنَا حَفِظْتُهُ عَنْ مُسَدَّدٍ ثُمَّ اتَّفَقَا أَلَا إِنَّ كُلَّ مَأْثُرَةٍ كَانَتْ فِي الْجَاهِلِيَّةِ تُذْكَرُ وَتُدْعَى مِنْ دَمٍ أَوْ مَالٍ تَحْتَ قَدَمَيَّ إِلَّا مَا كَانَ مِنْ سِقَايَةِ الْحَاجِّ وَسِدَانَةِ الْبَيْتِ ثُمَّ قَالَ أَلَا إِنَّ دِيَةَ الْخَطَإِ شِبْهِ الْعَمْدِ مَا كَانَ بِالسَّوْطِ وَالْعَصَا مِائَةٌ مِنْ الْإِبِلِ مِنْهَا أَرْبَعُونَ فِي بُطُونِ أَوْلَادِهَاوَحَدِيثُ مُسَدَّدٍ أَتَمُّ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ عَنْ خَالِدٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَ مَعْنَاهُ حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ رَبِيعَةَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَعْنَاهُ قَالَ خَطَبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ الْفَتْحِ أَوْ فَتْحِ مَكَّةَ عَلَى دَرَجَةِ الْبَيْتِ أَوْ الْكَعْبَةِ قَالَ أَبُو دَاوُد كَذَا رَوَاهُ ابْنُ عُيَيْنَةَ أَيْضًا عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ رَبِيعَةَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَوَاهُ أَيُّوبُ السَّخْتِيَانِيُّ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ رَبِيعَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو مِثْلَ حَدِيثِ خَالِدٍ وَرَوَاهُ حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ عَنْ يَعْقُوبَ السَّدُوسِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَوْلُ زَيْدٍ وَأَبِي مُوسَى مِثْلُ حَدِيثِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَحَدِيثِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ
[සුලෙයිමාන් බින් හර්බ්] සහ [මුසද්දාද්] යන දෙදෙනාම අපට අර්ථයෙන් පවසා ඇත; [හම්මද්] [කාලිද්] [අල් කාසිම් බින් රබියා] [උක්බා බින් අවුස්] [අබ්දුල්ලා බින් අම්රු] [හම්මද්] අපට පවසා ඇත. රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් - මුසද්දාද් සඳහන් කළේ - මක්කා නගරය යටත් කරගත් දිනයේදී දේශනා කළ බවයි. ඔහු තුන් වතාවක් තක්බීර් මෙසේ පැවසීය: 'සර්වබලධාරී අල්ලාහ් හැර වෙනත් දෙවියෙකු නැත, ඔහුගේ පොරොන්දුවලින් වඩාත්ම සත්ය, සහ ඔහුගේ සේවකයන්ට උදව් කරන තැනැත්තා සහ මිත්ර සතුරු කණ්ඩායම් පරාජය කරන එකම තැනැත්තා - මම මුසද්දාද්ගෙන් මෙම වාක්යය කටපාඩම් කරන තුරු, පසුව දෙදෙනාම ලෆඩ්ස් ගැන එකඟ වූහ - ඔබ දන්නවා, ජහිලියා යුගයේ සියලුම ධාතු, ඒවා මිනීමැරුම හෝ සොරකම් කිරීම නිසා ලබා ගත් ඒවා වුවද, සියල්ල මගේ පාද යට - එනම් අසත්යය -, සභාවට පානය කිරීමට ගත් උත්සාහයන් නිසා ඇති වූ දේ හැර. හජ් සහ කාබාවට භක්තිය'. ඉන්පසු ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ඔබ දන්නවා, අහම්බෙන් ඝාතනය කිරීම සඳහා දියත් - එය හිතාමතාම සමාන වේ - කසයකින් හෝ පොල්ලකින් පහර දීම වැනි, ඔටුවන් සියයක් වන අතර, ඉන් හතළිහක් ගැබ්ගෙන ඇත'. මෙම මුසද්දාද් හදීසය වඩාත් පරිපූර්ණයි. [මුසා බින් ඉස්මායිල්] අපට පවසා ඇත, [කාලිඩ්] වෙතින් [වුහයිබ්] මෙම සනද් සමඟ හදීසයේ අර්ථය මෙන් අපට පවසා ඇත. [මුසද්දාද්] අපට පවසා ඇත, [අලි බින් සයිද්] වෙතින් [අල් කාසිම් බින් රබියා] වෙතින් [ඉබ්නු උමර්] නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් වෙතින් [අබ්දුල් වාරිට්ස්] අපට පවසා ඇත, එම අර්ථයෙන්. ඔහු - කථකයා - පැවසුවේ, 'මක්කා නගරය යටත් කරගත් දිනයේදී, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් නිවසේ හෝ කාබාවේ පඩිපෙළ මත දේශනයක් දේශනා කළේය'. අබු දාවුද් පැවසුවේ, 'මෙය [අලි බින් සයිද්] ගෙන්, [අල් කාසිම් බින් රබිආහ්] ගෙන්, [ඉබ්නු උමර්] තුමාගෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාගෙන් ද [ඉබ්නු උයයිනා] විස්තර කරයි. [අය්යුබ් අස් සක්තියානි] එය [අල් කාසිම් බින් රබියා] වෙතින් ද, [අබ්දුල්ලාහ් බින් අම්රු] වෙතින් මෙන්ම කාලිද්ගේ හදීසයෙන් ද, [හම්මද් බින් සලාමා] එය [අලි බින් සයිද්] ගෙන් [යාකුබ් අස් සදූසි] සිට, [අබ්දුල්ලාහ්, නබි සහිල්ලාහ්ගෙන්] ද ප්රකාශ කළේය. වසල්ලම්' තවද සයිද් සහ අබු මූසා ගේ වදන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ හදීසය සහ උමර් රද්ලියල්ලාහු අන්හුගේ හදීසය වැනිය.
Imam Abu Dawud : 3942
حَدَّثَنَا النُّفَيْلِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ ابْنِ أَبِي نَجِيحٍ عَنْ مُجَاهِدٍ قَالَقَضَى عُمَرُ فِي شِبْهِ الْعَمْدِ ثَلَاثِينَ حِقَّةً وَثَلَاثِينَ جَذَعَةً وَأَرْبَعِينَ خَلِفَةً مَا بَيْنَ ثَنِيَّةٍ إِلَى بَازِلِ عَامِهَا
"[උමර්] තීන්දුව දුන්නේ ඔහුගේ දියත් අර්ධ වශයෙන් හිතාමතාම ඝාතනය කිරීම හික්කා තිහක් බවත්, ජඩ්සා තිහක් සහ ඔටුවන්ගෙන් පැමිණි කලීෆ්වරුන් හතළිහක් බවත්, ඔවුන්ගේ වයස අවුරුදු හයත් නවයත් අතර වූ බවත්" [නුෆයිලි] අපට පවසා ඇත, [ඉබ්නු අබු නජි] [මුජාහිඩ්] ඔහු අපට පවසා ඇත.
Imam Abu Dawud : 3943
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَاصِمِ بْنِ ضَمْرَةَ عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُأَنَّهُ قَالَ فِي شِبْهِ الْعَمْدِ أَثْلَاثٌ ثَلَاثٌ وَثَلَاثُونَ حِقَّةً وَثَلَاثٌ وَثَلَاثُونَ جَذَعَةً وَأَرْبَعٌ وَثَلَاثُونَ ثَنِيَّةً إِلَى بَازِلِ عَامِهَا وَكُلُّهَا خَلِفَةٌ
[හන්නාද්] අපට පවසා ඇත, [අබු අල් අහ්වාෂ්] [අබු ඉෂාක්] [අෂිම් බින් දම්රා] [අලි රද්ලියල්ලාහු 'අන්හු] වෙතින් අපට පවසා ඇත ඔහු වරක් මෙසේ පැවසීය; 'අර්ධ-චේතනාන්විත ඝාතනය සඳහා දියාත් සම්බන්ධයෙන් - හිතාමතාම ඝාතනයට සමාන - තුනෙන් එකක්, තුනෙන් එකක් එනම්, අවුරුදු තුනක් වයසැති සහ සිව්වන වසරට ඇතුළු වන ඔටුවන් තිස් තුනක් සහ අවුරුදු පහක් වයසැති ගැහැණු ඔටුවන් තිස් තුනක් සහ අවුරුදු හයේ සිට නවය දක්වා වයසැති ගැබිනි ඔටුවන් තිස් හතරක්'.
Imam Abu Dawud : 3944
وَبِهِ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَلْقَمَةَ وَالْأَسْوَدِ قَالَ عَبْدُ اللَّهِفِي شِبْهِ الْعَمْدِ خَمْسٌ وَعِشْرُونَ حِقَّةً وَخَمْسٌ وَعِشْرُونَ جَذَعَةً وَخَمْسٌ وَعِشْرُونَ بَنَاتِ لَبُونٍ وَخَمْسٌ وَعِشْرُونَ بَنَاتِ مَخَاضٍ
එම සනද් සමඟම, [අල්කාමා] සහ [අල් අස්වද්] හි [අබු ඉෂාක්] ගෙන්, [අබ්දුල්ලාහ්] අර්ධ චේතනාන්විත මිනීමැරුම් පිළිබඳ දියාත් ගැන මෙසේ පැවසීය, 'හික්කා විසිපහක්, ජඩ්සා විසිපහක්, බින්තු ලබුන් විසිපහක් සහ බින්තු මකාද් විසිපහක්'.
Imam Abu Dawud : 3945
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَاصِمِ بْنِ ضَمْرَةَ قَالَ قَالَ عَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُفِي الْخَطَإِ أَرْبَاعًا خَمْسٌ وَعِشْرُونَ حِقَّةً وَخَمْسٌ وَعِشْرُونَ جَذَعَةً وَخَمْسٌ وَعِشْرُونَ بَنَاتِ لَبُونٍ وَخَمْسٌ وَعِشْرُونَ بَنَاتِ مَخَاضٍ
[හන්නද්] අපට පවසා ඇත, [අබු අල් අහ්වාෂ්] [සුෆ්යාන්] [අබු ඉෂාක්] [අෂිම් බින් දම්රා] වෙතින් අපට පවසා ඇත, '[අලි රද්ලියල්ලාහු අන්හු] මනුෂ්ය ඝාතනයේ දියාත් ගැන මෙසේ පැවසීය, 'එනම්, හතරෙන් එකක්, හතරෙන් එකක්; හික්කා විසිපහක්, ජඩ්සා විසිපහක්, බින්තු ලබුන් විසිපහක් සහ බින්තු මකාද් විසිපහක්'.
Imam Abu Dawud : 3946
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ عَبْدِ رَبِّهِ عَنْ أَبِي عِيَاضٍ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ وَزَيْدِ بْنِ ثَابِتٍفِي الْمُغَلَّظَةِ أَرْبَعُونَ جَذَعَةً خَلِفَةً وَثَلَاثُونَ حِقَّةً وَثَلَاثُونَ بَنَاتِ لَبُونٍ وَفِي الْخَطَإِ ثَلَاثُونَ حِقَّةً وَثَلَاثُونَ بَنَاتِ لَبُونٍ وَعِشْرُونَ بَنُو لَبُونٍ ذُكُورٌ وَعِشْرُونَ بَنَاتِ مَخَاضٍحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ فِي الدِّيَةِ الْمُغَلَّظَةِ فَذَكَرَ مِثْلَهُ سَوَاءً قَالَ أَبُو دَاوُد قَالَ أَبُو عُبَيْدٍ وَغَيْرُ وَاحِدٍ إِذَا دَخَلَتْ النَّاقَةُ فِي السَّنَةِ الرَّابِعَةِ فَهُوَ حِقٌّ وَالْأُنْثَى حِقَّةٌ لِأَنَّهُ يَسْتَحِقُّ أَنْ يُحْمَلَ عَلَيْهِ وَيُرْكَبَ فَإِذَا دَخَلَ فِي الْخَامِسَةِ فَهُوَ جَذَعٌ وَجَذَعَةٌ فَإِذَا دَخَلَ فِي السَّادِسَةِ وَأَلْقَى ثَنِيَّتَهُ فَهُوَ ثَنِيٌّ وَثَنِيَّةٌ فَإِذَا دَخَلَ فِي السَّابِعَةِ فَهُوَ رَبَاعٌ وَرَبَاعِيَةٌ فَإِذَا دَخَلَ فِي الثَّامِنَةِ وَأَلْقَى السِّنَّ الَّذِي بَعْدَ الرَّبَاعِيَةِ فَهُوَ سَدِيسٌ وَسَدَسٌ فَإِذَا دَخَلَ فِي التَّاسِعَةِ وَفَطَرَ نَابُهُ وَطَلَعَ فَهُوَ بَازِلٌ فَإِذَا دَخَلَ فِي الْعَاشِرَةِ فَهُوَ مُخْلِفٌ ثُمَّ لَيْسَ لَهُ اسْمٌ وَلَكِنْ يُقَالُ بَازِلُ عَامٍ وَبَازِلُ عَامَيْنِ وَمُخْلِفُ عَامٍ وَمُخْلِفُ عَامَيْنِ إِلَى مَا زَادَ وَقَالَ النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ ابْنَةُ مَخَاضٍ لِسَنَةٍ وَابْنَةُ لَبُونٍ لِسَنَتَيْنِ وَحِقَّةٌ لِثَلَاثٍ وَجَذَعَةٌ لِأَرْبَعٍ وَثَنِيٌّ لَخَمْسٍ وَرَبَاعٌ لِسِتٍّ وَسَدِيسٌ لِسَبْعٍ وَبَازِلٌ لِثَمَانٍ قَالَ أَبُو دَاوُد قَالَ أَبُو حَاتِمٍ وَالْأَصْمَعِيُّ وَالْجُذُوعَةُ وَقْتٌ وَلَيْسَ بِسِنٍّ قَالَ أَبُو حَاتِمٍ قَالَ بَعْضُهُمْ فَإِذَا أَلْقَى رَبَاعِيَتَهُ فَهُوَ رَبَاعٌ وَإِذَا أَلْقَى ثَنِيَّتَهُ فَهُوَ ثَنِيٌّ وَقَالَ أَبُو عُبَيْدٍ إِذَا لَقِحَتْ فَهِيَ خَلِفَةٌ فَلَا تَزَالُ خَلِفَةً إِلَى عَشَرَةِ أَشْهُرٍ فَإِذَا بَلَغَتْ عَشَرَةَ أَشْهُرٍ فَهِيَ عُشَرَاءُ قَالَ أَبُو حَاتِمٍ إِذَا أَلْقَى ثَنِيَّتَهُ فَهُوَ ثَنِيٌّ وَإِذَا أَلْقَى رَبَاعِيَتَهُ فَهُوَ رَبَاعٌ
[මුහම්මද් ඉබ්නුල් මුට්සන්නා] අපට පවසා ඇත, [මුහම්මද් බින් අබ්දුල්ලා] අපට පවසා ඇත, [කටාදා] සිට [අබ්දු රබ්බිහ්] සිට [අබු ඉයාද්] සිට [උස්මාන් බින් අෆ්ෆාන්] සහ [සයිඩ් බින් ත්සාබිත්] සිට [කටාදා] සිට [සයිඩ්] අපට පවසා ඇත, අර්ධ චේතනාන්විත ඝාතන ගැන ජඩ්සා හතළිහක්, හික්කා තිහක් සහ බින්ටු ලබුන් තිහක් වේ. මේ අතර, අහම්බෙන් සිදු වූ මිනීමැරුම් හික්කා තිහක්, බින්ටු ලබුන් තිහක් සහ බනු ලබුන් මිනිසුන් විස්සක් සහ බින්ටු මකාද් තිහක් වේ. [මුහම්මද් ඉබ්නුල් මුට්සන්නා] අපට පවසා ඇත, [මුහම්මද් බින් අබ්දුල්ලා] අපට පවසා ඇත, [සයිඩ් බින් තාබිත්] සිට [සයිඩ් ඉබ්නුල් මුසයියාබ්] සිට [කටාදා] සිට [සයිඩ්] අපට පවසා ඇත, අර්ධ චේතනාන්විත ඝාතන සඳහා කප්පම් මුදල ගැන අපට පවසා ඇත. ඉන්පසු ඔහු හදීසයේ සඳහන් දේ හරියටම ප්රකාශ කළේය. අබු දාවුද් මෙසේ පැවසීය, 'අබු උබයිද් සහ තවත් කිහිප දෙනෙක් මෙසේ පැවසූහ, 'ඔටුවෙකුට සිව්වන වසරට ළඟා වූ විට, එය හික්කුන් හෝ හික්කා ලෙස හැඳින්වේ, මන්ද එයට භාණ්ඩ රැගෙන යාමට හෝ පදින්නට අවසර ඇත. එය පස්වන වසරට ළඟා වූ විට, එය ජඩ්සා' හෝ ජඩ්සා' ලෙස හැඳින්වේ. එය හයවන වසරට ළඟා වූ විට සහ එහි කෘන්තක වැටී ඇති විට, එය ට්සානියුන් හෝ ට්සානියා ලෙස හැඳින්වේ. එය හත්වන වසරට ළඟා වූ විට, එය රුබා' හෝ රුබයියා ලෙස හැඳින්වේ. එය අටවන වසරට ළඟා වූ විට සහ එහි මවුල ගැලවී ගිය පසු දත් ගැලවී ගිය විට, එය සාඩිස් හෝ සදාස් ලෙස හැඳින්වේ. එය නවවන වසරට ළඟා වූ විට සහ එහි සුනඛ දත් වැටී නැවත වැඩුණු විට, එය බාසිල් ලෙස හැඳින්වේ. එය දහවන වසරට ළඟා වූ විට, එය මුක්ලිෆ් ලෙස හැඳින්වේ. ඊට පස්සේ තවත් නිශ්චිත සඳහනක් නැහැ, නමුත් සරලව බසිල් 'අම් -බසීල් වසරකට වඩා වැඩියි- හෝ බසිල් 'අම්මයිනි -අවුරුදු දෙකකට වඩා වැඩියි-, මුක්ලිෆ් 'අම් -මුක්ලිෆ් වසරකට වඩා වැඩියි- හෝ මුක්ලිෆ් 'අම්මයිනි -අවුරුදු දෙකකට වඩා වැඩියි- යනාදී වශයෙන්' ලෙස හැඳින්වේ. නදර් බින් සයුමයිල් පැවසුවේ, 'අවුරුද්දක් වයසැති ඔටුවෙකු සඳහා බින්ටු මකාද්, අවුරුදු දෙකක් වයසැති ඔටුවෙකු සඳහා බින්ටු ලබුන්, අවුරුදු තුනක් වයසැති ඔටුවෙකු සඳහා හික්කා, ජඩ්සා' අවුරුදු හතරක් වයසැති ඔටුවෙකු සඳහා, අවුරුදු පහක් වයසැති ඔටුවෙකු සඳහා, රබා' අවුරුදු හයක් වයසැති ඔටුවෙකු සඳහා, සදීස් සහ අවුරුදු අටක් වයසැති ඔටුවෙකු සඳහා බසිල්' යනුවෙනි. අබු දාවුද් පැවසුවේ, 'අබු හාතිම් සහ අල් අෂ්මායි පැවසුවේ, 'අල් ජුඩ්සුආ යනු කාලය සඳහා මිස වයස සඳහා නොවේ' යනුවෙනි. "සමහර විද්වතුන් පවසන්නේ, 'ඔටුවාගේ දත් ගැලවී ගියහොත් එය රබා' ලෙස හඳුන්වන අතර, එහි දත් ගැලවී ගියහොත් එය ට්සානියුන් ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ' යනුවෙනි. අබු උබයිඩ් පැවසුවේ, 'එය ශුක්රාණු ලබා ගැනීමට සූදානම් නම්, එය කලීෆා ලෙස හඳුන්වනු ලබන අතර, මෙය මාස දහයක් ගත වන තුරු පවතී. මාස දහයක් ගත වී ඇත්නම් එය 'උස්යාරා' ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ. අබු හාතිම් පැවසුවේ, 'එහි දත් ගැලවී ගියහොත් එය ට්සානියුන් ලෙස හඳුන්වනු ලබන අතර, එහි දත් ගැලවී ගියහොත් එය රබා' ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ' යනුවෙනි."
Imam Abu Dawud : 3947
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ يَعْنِي ابْنَ سُلَيْمَانَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ غَالِبٍ التَّمَّارِ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ هِلَالٍ عَنْ مَسْرُوقِ بْنِ أَوْسٍ عَنْ أَبِي مُوسَىعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْأَصَابِعُ سَوَاءٌ عَشْرٌ عَشْرٌ مِنْ الْإِبِلِ
[ඉෂාක් බින් ඉස්මායිල්] අපට මෙසේ කීවේය, [අබ්දා] අපට මෙසේ කීවේය - එහි තේරුම අබ්දා බින් සුලෙයිමාන් - මෙසේ කීවේය, [ගලිබ් අට් තමාර්] වෙතින් [හුමයිඩ් බින් හිලාල්] වෙතින් [මස්රුක් බින් අවුස්] වෙතින් [අබු මූසා] වෙතින් [අබු මූසා] වෙතින් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගෙන් අපට මෙසේ කීවේය: 'දියාත්හි සියලුම ඇඟිලි එක හා සමානයි; ඔටුවන් දස ගණනක්'.
Imam Abu Dawud : 3948
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ غَالِبٍ التَّمَّارِ عَنْ مَسْرُوقِ بْنِ أَوْسٍ عَنْ الْأَشْعَرِيِّعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْأَصَابِعُ سَوَاءٌ قُلْتُ عَشْرٌ عَشْرٌ قَالَ نَعَمْقَالَ أَبُو دَاوُد رَوَاهُ مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ غَالِبٍ قَالَ سَمِعْتُ مَسْرُوقَ بْنَ أَوْسٍ وَرَوَاهُ إِسْمَعِيلُ قَالَ حَدَّثَنِي غَالِبٌ التَّمَّارُ بِإِسْنَادِ أَبِي الْوَلِيدِ وَرَوَاهُ حَنْظَلَةُ بْنُ أَبِي صَفِيَّةَ عَنْ غَالِبٍ بِإِسْنَادِ إِسْمَعِيلَ
[අබුල් වලීඩ්] අපට පවසා ඇත, [ගලිබ් අට් තමාර්] වෙතින් [මස්රුක් බින් අවුස්] වෙතින් [අල් අස්යාරි] වෙතින් [සියුබා] අපට පවසා ඇත, ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ඇඟිලි සමාන යැයි කියනු ලැබේ'. මම ඇසුවෙමි, 'ඔටුවන් දහයක්' ඇඟිලි දහයක් බැගින්?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'ඔව්'. අබු දාවුද් පැවසුවේ, '[මුහම්මද් බින් ජ'ෆාර්] එය [සයුබා] වෙතින්, [ගලිබ්] වෙතින්, ඔහු මෙසේ පැවසීය, 'මම [මස්රුක් බින් අවුස්] වෙතින් එය වාර්තා කළෙමි'. [ඉස්මායිල්] ද එය විස්තර කළේය, ඔහු මෙසේ පැවසීය, '[ගලිබ් අට් තමාර්] අබු අල් වලීඩ්ගේ සනද් ගැන මට පැවසීය'. තවද [හන්ෂලා බින් අබු ෂාෆියා] [ගලිබ්] වෙතින් ඉස්මායිල් සමඟ විස්තර කළේය.
Imam Abu Dawud : 3949
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى ح و حَدَّثَنَا ابْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي ح و حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ كُلُّهُمْ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذِهِ وَهَذِهِ سَوَاءٌ يَعْنِي الْإِبْهَامَ وَالْخِنْصَرَ
[මුසද්දාද්] අපට පවසා ඇත, [යාහ්යා] අපට පවසා ඇත. - තවත් ආකාරයකින් එය සඳහන් කර ඇත- [ඉබ්නු මුආද්ස්] අපට පවසා ඇත, [මගේ පියාට] අපට පවසා ඇත. - තවත් ආකාරයකින් එය සඳහන් කර ඇත- [නෂ්ර් බින් අලි] අපට පවසා ඇත, [යසිඩ් බින් සුරායි] අපට පවසා ඇත [කටාදා] සිට [ඉක්රිමා] සිට [සියුබා] දක්වා සියල්ල [ඉබ්නු අබ්බාස්] ඔහු මෙසේ පැවසීය, 'රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'මෙය එකම - කප්පම් මුදල - එකම, එනම් මාපටැඟිල්ල සහ කුඩා ඇඟිල්ල'.
Imam Abu Dawud : 3950
حَدَّثَنَا عَبَّاسٌ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ بْنُ عَبْدِ الْوَارِثِ حَدَّثَنِي شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْأَصَابِعُ سَوَاءٌ وَالْأَسْنَانُ سَوَاءٌ الثَّنِيَّةُ وَالضِّرْسُ سَوَاءٌ هَذِهِ وَهَذِهِ سَوَاءٌقَالَ أَبُو دَاوُد وَرَوَاهُ النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ عَنْ شُعْبَةَ بِمَعْنَى عَبْدِ الصَّمَدِ قَالَ أَبُو دَاوُد حَدَّثَنَاه الدَّارِمِيُّ عَنْ النَّضْرِ
"සියලුම ඇඟිලි එක හා සමානයි -දියත්නියා-, සියලු දත් එක හා සමානයි -දියත්-, කෘන්තක සහ මවුල දත් එක හා සමානයි, මෙය සහ මෙය එකම ලෙස කියනු ලැබේ" යනුවෙන් රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් පැවසූ බව [අබ්බාස් අල් අන්බාරි] අපට පැවසූ බව අපට පවසා ඇත, [අබ්දු අෂ් ෂම්මාඩ් බින් අබ්දුල් වරිට්ස්] අපට පැවසූ බව [ඉබ්නු අබ්බාස්] වෙතින් [කටාදා] වෙතින් [සියුබා] මට පැවසූ බව අපට පවසා ඇත. අබු දාවුද්, '[අන් නදර් බින් සියුමයිල්] [සියුබා] වෙතින් [අබ්දු අෂ් ෂමාඩ්] යන අර්ථයෙන් එය විස්තර කළේය' යනුවෙන් පැවසීය. අබු දාවුද් නැවතත් මෙසේ පැවසීය, '[අද් දාරිමි] [අන් නදර්] වෙතින් අපට විස්තර කළේය'.
Imam Abu Dawud : 3951
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمِ بْنِ بَزِيعٍ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْحَسَنِ أَخْبَرَنَا أَبُو حَمْزَةَ عَنْ يَزِيدَ النَّحْوِيِّ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْأَسْنَانُ سَوَاءٌ وَالْأَصَابِعُ سَوَاءٌ
[මුහම්මද් බින් හාතිම් බින් බාසි] අපට මෙසේ පැවසීය, [අලි ඉබ්නුල් හසන්] අපට මෙසේ පැවසීය, [ඉබ්නු අබ්බාස්] වෙතින් [යාසිද් අන් නහ්වි] වෙතින් [අබු හම්සා] අපට මෙසේ පැවසීය, [ඉක්රිමා] වෙතින් [අබු හම්සා] අපට මෙසේ පැවසීය, රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'සියලු දත් එකම දියාත් ඇති අතර සියලු ඇඟිලි එකම දියාත් ඇත'.
Imam Abu Dawud : 3952
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ أَبَانَ حَدَّثَنَا أَبُو تُمَيْلَةَ عَنْ حُسَيْنٍ الْمُعَلِّمِ عَنْ يَزِيدَ النَّحْوِيِّ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَجَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصَابِعَ الْيَدَيْنِ وَالرِّجْلَيْنِ سَوَاءً
අපට [අබ්දුල්ලාහ් බින් උමර් බින් මුහම්මද් බින් අබාන්] පැවසූ බව අපට දන්වා ඇත, [අබු තුමයිලා] [හුසේන් අල් මුඅලිම්] [යාසිද් අන් නහ්වි] [ඉක්රිමා] [ඉබ්නු අබ්බාස්] ගෙන් අපට [අබු තුමයිලා] මෙසේ පැවසීය, 'රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා අත් දෙකෙහි සහ පාද දෙකෙහිම දියාත් සමාන කළේය' යනුවෙන් ඔහු පැවසීය.
Imam Abu Dawud : 3953
حَدَّثَنَا هُدْبَةُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ الْمُعَلِّمُ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فِي خُطْبَتِهِ وَهُوَ مُسْنِدٌ ظَهْرَهُ إِلَى الْكَعْبَةِ فِي الْأَصَابِعِ عَشْرٌ عَشْرٌ
[හුද්බා බින් කාලිඩ්] අපට පවසා ඇත, [හම්මාම්] අපට පවසා ඇත, [හුසේන් අල් මුඅලිම්] [අම්රු බින් සයූඅයිබ්] [ඔහුගේ පියා] [ඔහුගේ සීයා] ගෙන් [හුසේන් අල් මුඅලිම්] අපට පවසා ඇත, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තම කතාවේදී කाබාවට පිටුපසට හේත්තු වී සිටියදී මෙසේ පැවසීය: '-ඔහුගේ අතේ සෑම ඇඟිල්ලක්ම - ඔටුවන් දහයකි-'.
Imam Abu Dawud : 3954
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ أَبُو خَيْثَمَةَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ الْمُعَلِّمُ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فِي الْأَسْنَانِ خَمْسٌ خَمْسٌ
[සුහයිර් බින් හාර්බ් අබු කයිට්සාමා] අපට මෙසේ පැවසීය, [යාසිඩ් බින් හාරුන්] අපට මෙසේ පැවසීය, [හුසේන් අල් මුඅලිම්] [අම්රු බින් සයූඅයිබ්] [ඔහුගේ පියා] [ඔහුගේ සීයා] ගෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් මෙසේ පැවසීය: 'ඔහුගේ දියාත්හි සෑම දතක්ම ඔටුවන් පහකි-'.
Imam Abu Dawud : 3955
قَالَ أَبُو دَاوُد وَجَدْتُ فِي كِتَابِي عَنْ شَيْبَانَ وَلَمْ أَسْمَعْهُ مِنْهُ فَحَدَّثَنَاهُ أَبُو بَكْرٍ صَاحِبٌ لَنَا ثِقَةٌ قَالَ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ يَعْنِي ابْنَ رَاشِدٍ عَنْ سُلَيْمَانَ يَعْنِي ابْنَ مُوسَى عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُقَوِّمُ دِيَةَ الْخَطَإِ عَلَى أَهْلِ الْقُرَى أَرْبَعَ مِائَةِ دِينَارٍ أَوْ عَدْلَهَا مِنْ الْوَرِقِ وَيُقَوِّمُهَا عَلَى أَثْمَانِ الْإِبِلِ فَإِذَا غَلَتْ رَفَعَ فِي قِيمَتِهَا وَإِذَا هَاجَتْ رُخْصًا نَقَصَ مِنْ قِيمَتِهَا وَبَلَغَتْ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا بَيْنَ أَرْبَعِ مِائَةِ دِينَارٍ إِلَى ثَمَانِ مِائَةِ دِينَارٍ وَعَدْلُهَا مِنْ الْوَرِقِ ثَمَانِيَةُ آلَافِ دِرْهَمٍ وَقَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى أَهْلِ الْبَقَرِ مِائَتَيْ بَقَرَةٍ وَمَنْ كَانَ دِيَةُ عَقْلِهِ فِي الشَّاءِ فَأَلْفَيْ شَاةٍ قَالَ وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الْعَقْلَ مِيرَاثٌ بَيْنَ وَرَثَةِ الْقَتِيلِ عَلَى قَرَابَتِهِمْ فَمَا فَضَلَ فَلِلْعَصَبَةِ قَالَ وَقَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْأَنْفِ إِذَا جُدِعَ الدِّيَةَ كَامِلَةً وَإِذَا جُدِعَتْ ثَنْدُوَتُهُ فَنِصْفُ الْعَقْلِ خَمْسُونَ مِنْ الْإِبِلِ أَوْ عَدْلُهَا مِنْ الذَّهَبِ أَوْ الْوَرِقِ أَوْ مِائَةُ بَقَرَةٍ أَوْ أَلْفُ شَاةٍ وَفِي الْيَدِ إِذَا قُطِعَتْ نِصْفُ الْعَقْلِ وَفِي الرِّجْلِ نِصْفُ الْعَقْلِ وَفِي الْمَأْمُومَةِ ثُلُثُ الْعَقْلِ ثَلَاثٌ وَثَلَاثُونَ مِنْ الْإِبِلِ وَثُلُثٌ أَوْ قِيمَتُهَا مِنْ الذَّهَبِ أَوْ الْوَرِقِ أَوْ الْبَقَرِ أَوْ الشَّاءِ وَالْجَائِفَةُ مِثْلُ ذَلِكَ وَفِي الْأَصَابِعِ فِي كُلِّ أُصْبُعٍ عَشْرٌ مِنْ الْإِبِلِ وَفِي الْأَسْنَانِ فِي كُلِّ سِنٍّ خَمْسٌ مِنْ الْإِبِلِ وَقَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ عَقْلَ الْمَرْأَةِ بَيْنَ عَصَبَتِهَا مَنْ كَانُوا لَا يَرِثُونَ مِنْهَا شَيْئًا إِلَّا مَا فَضَلَ عَنْ وَرَثَتِهَا وَإِنْ قُتِلَتْ فَعَقْلُهَا بَيْنَ وَرَثَتِهَا وَهُمْ يَقْتُلُونَ قَاتِلَهُمْ وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ لِلْقَاتِلِ شَيْءٌ وَإِنْ لَمْ يَكُنْ لَهُ وَارِثٌ فَوَارِثُهُ أَقْرَبُ النَّاسِ إِلَيْهِ وَلَا يَرِثُ الْقَاتِلُ شَيْئًاقَالَ مُحَمَّدٌ هَذَا كُلُّهُ حَدَّثَنِي بِهِ سُلَيْمَانُ بْنُ مُوسَى عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو دَاوُد مُحَمَّدُ بْنُ رَاشِدٍ مِنْ أَهْلِ دِمَشْقَ هَرَبَ إِلَى الْبَصْرَةِ مِنْ الْقَتْلِ
අබු දාවුද් මෙසේ පැවසීය, 'මට එය මගේ පොතෙන් හමු විය; [සයිබාන්] ගෙන් - නමුත් මම ඔහුගෙන් එය කිසිදා අසා නැත - [අබු බකර්] - අපගේ විශ්වාසවන්ත මිතුරා - එය අපට වාර්තා කළේය, ඔහු පැවසීය; [මුහම්මද්] - එනම් මුහම්මද් බින් රසයිඩ් - [සුලෙයිමාන්] - එනම් සුලෙයිමාන් බින් මූසා - [අම්රු බින් සයූඅයිබ්] ගෙන් [ඔහුගේ පියා] ගෙන් [ඔහුගේ සීයා] ගෙන් ඔහු අපට මෙසේ පැවසීය, 'රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් ගම්වැසියෙකුට අහම්බෙන් මිනීමරුවෙකු සඳහා දියාත් ඩිනාර් හාරසියයක් හෝ ඊට සමාන ඩිරාම් බව තීරණය කර ඔටුවෙකුගේ මිල අනුව එය නියම කළේය. ඔටුවන්ගේ මිල ඉහළ ගියහොත් ඔහු ඒවායේ වටිනාකම වැඩි කරන අතර ඒවා පහත වැටුණහොත් ඔහු ඒවායේ වටිනාකම අඩු කරයි. මේ අනුව, නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ කාලයේ දියාත් ඩිනාර් හාරසියයේ සිට ඩිනාර් අටසියයක් හෝ ඩිරාම් අටදහසකට සමාන විය. අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ එළදෙනගේ හිමිකරුට දඩය ගවයින් දෙසියයක් බවත්, දියත් එළුවන් ආකාරයෙන් ගෙවනු ලැබුවහොත් එය එළුවන් දෙදහසක් බවත් නියම කළහ. ඔහු - කථකයා - මෙසේ පැවසීය, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'දියත්හි කප්පම යනු වින්දිතයාගේ සියලුම උරුමක්කාරයන් ඔහුගේ ඥාතීන් අතර බෙදා හැරීම සඳහා උරුමයයි, ඉතිරියක් තිබේ නම් එය අෂබා සඳහා වේ - උරුමයේ ඉතිරි කොටස ලබන අය සඳහා ය.' ඔහු - කථකයා - මෙසේ පැවසීය, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ නාසය මත නියම කළහ; එය කපා දැමුවහොත් දඩය සම්පූර්ණ දියත් වේ, කෙළවර පමණක් නම් දියත් අඩක්, එනම් ඔටුවන් පනහක් හෝ රන් හෝ රිදී වේවා එහි සමාන වටිනාකම. නැතහොත් ගවයින් සියයක් හෝ එළුවන් දහසක් සමඟ. අත කපා දැමුවහොත් දඩය දියත් භාගයක්, පාදය දඩය දියත් භාගයක්, මුහුණ දියත් තුනෙන් එකක්; ඔටුවන් තිස් තුනක් සහ තුනෙන් එකක් හෝ ඊට සමාන රන් හෝ රිදී. නැතහොත් එළදෙනක් හෝ එළුවෙක්, සහ කුහර සඳහාද එයම සත්ය වේ. ඇඟිලි සඳහා, සෑම ඇඟිල්ලක්ම ඔටුවන් දහයක් වටින අතර, සෑම දතක්ම ඔටුවන් පස් දෙනෙකු වටිනවා. අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් ද නියම කළේ කාන්තාවක් ගෙවිය යුතු දියාත් (මිදීම) ඇගේ අෂබා (කාන්තාවන්) විසින් දරනු ලබන බවයි, ඔවුන්ගේ උරුමක්කාරයන්ගෙන් ඉතිරිව ඇති දේ හැර වෙනත් කිසිවක් උරුම කර නොගන්නා පිරිසක්. ඇය මරා දැමුවහොත්, මිදීම ඇගේ උරුමක්කාරයන්ට වේ, නැතහොත් ඔවුන් මිනීමරුවාව මරා දමයි. අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: "ඝාතකයාට කිසිවක් නොලැබේ. ඔහුට උරුමක්කාරයන් නොමැති නම්, ඔහුගේ උරුමය ඔහුට සමීපතම පුද්ගලයා වෙත යන අතර, මිනීමරුවාට කිසිදු උරුමයක් නොලැබේ." මුහම්මද් තුමා මෙසේ පැවසීය, "මේ සියල්ල මට සුලෙයිමාන් ඉබ්න් මූසා විසින් අම්ර් ඉබ්න් ෂුඅයිබ්ගෙන්, ඔහුගේ පියාගෙන්, ඔහුගේ සීයාගෙන්, නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාගෙන් විස්තර කරන ලදී. අබු දාවුද් පැවසුවේ, "මුහම්මද් ඉබ්න් රෂීඩ් දමස්කස්හි සිට පැමිණි අයෙකි, ඔහු මරණයට පත්වීමෙන් වැළකී සිටීමට බස්රා වෙත පලා ගියේය."
Imam Abu Dawud : 3956
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ فَارِسٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكَّارِ بْنِ بِلَالٍ الْعَامِلِيُّ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدٌ يَعْنِي ابْنَ رَاشِدٍ عَنْ سُلَيْمَانَ يَعْنِي ابْنَ مُوسَى عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ عَقْلُ شِبْهِ الْعَمْدِ مُغَلَّظٌ مِثْلُ عَقْلِ الْعَمْدِ وَلَا يُقْتَلُ صَاحِبُهُقَالَ وَزَادَنَا خَلِيلٌ عَنْ ابْنِ رَاشِدٍ وَذَلِكَ أَنْ يَنْزُوَ الشَّيْطَانُ بَيْنَ النَّاسِ فَتَكُونُ دِمَاءٌ فِي عِمِّيَّا فِي غَيْرِ ضَغِينَةٍ وَلَا حَمْلِ سِلَاحٍ
[මුහම්මද් බින් යාහ්යා බින් ෆාරිස්] අපට විස්තර කර ඇත, [මුහම්මද් බින් බක්කර් බින් බිලාල් අල් 'අමිලි] අපට විස්තර කර ඇත, [මුහම්මද්] - එනම් මුහම්මද් බින් රෂීඩ් - [සුලෙයිමාන්] - එනම් සුලෙයිමාන් බින් මූසා - [අම්ර් බින් ෂුඅයිබ්] [ඔහුගේ පියා] [ඔහුගේ සීයා] ගෙන් අපට දැනුම් දී ඇත. නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'අර්ධ චේතනාන්විත මිනීමැරුමක් සඳහා කප්පම් මුදල - දියත් - හිතාමතා මිනීමැරුමක් මෙන් උග්ර වේ, නමුත් මිනීමරුවා මරා නොදමනු ලැබේ - අබු දාවුද් පැවසීය; කහ්ලීල් ඉබ්නු රෂීඩ්ගෙන් එකතු කළේය - 'එය මිනිසුන් පාලනය කිරීමට සාතන්ට උපකාරී වන බැවින්, ඔහුගේ රුධිරය පිළිබඳ තීන්දුව අඳුරේ සිදු කරන ලද මිනීමැරුමක් වැනි වන තුරු - ඝාතකයා කවුද සහ ඔහුව මරා දැමිය යුතු ආකාරය නොදැන - සතුරුකම හෝ යුද්ධය නිසා නොවේ'.
Imam Abu Dawud : 3957
حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ فُضَيْلُ بْنُ حُسَيْنٍ أَنَّ خَالِدَ بْنَ الْحَارِثِ حَدَّثَهُمْ قَالَ أَخْبَرَنَا حُسَيْنٌ يَعْنِي الْمُعَلِّمَ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ أَنَّ أَبَاهُ أَخْبَرَهُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍوأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فِي الْمَوَاضِحِ خَمْسٌ
[අබු කාමිල් ෆුදයිල් බින් හුසේන්] අපට [කාලිඩ් ඉබ්නුල් හාරිත්] ඔවුන්ට පැවසූ බව පැවසීමෙන් පසු, ඔහු මෙසේ පැවසීය; [හුසේන්] - එනම් හුසේන් අල් මුඅල්ලීම් - [අම්රු බින් සයූඅයිබ්] ගෙන් අපට දැනුම් දී ඇත්තේ [ඔහුගේ පියා] [අබ්දුල්ලාහ් බින් අම්රු] ගෙන් ඔහුට වාර්තා කළ බවයි: 'සිනාසෙන විට දිස්වන සෑම දතකටම දියාත් ඔටුවන් පහක් -' අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ පැවසූහ.
Imam Abu Dawud : 3958
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ خَالِدٍ السُّلَمِيُّ حَدَّثَنَا مَرْوَانُ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا الْهَيْثَمُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنِي الْعَلَاءُ بْنُ الْحَارِثِ حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ قَالَ قَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْعَيْنِ الْقَائِمَةِ السَّادَّةِ لِمَكَانِهَا بِثُلُثِ الدِّيَةِ
[මහමුද් බින් කාලිඩ්] අපට පවසා ඇත, සුලමි පැවසූ පරිදි, [මර්වාන්] අපට පවසා ඇත - එහි තේරුම මර්වාන් බින් මුහම්මද් - පැවසීය, [අල් හයිට්සාම් බින් හුමයිඩ්] අපට පවසා ඇත, [අල් 'අලා ඉබ්නුල් හාරිත්] මට පවසා ඇත, [ඔහුගේ පියා] [ඔහුගේ සීයා] ගෙන් [අම්රු බින් සයූඅයිබ්] මට පවසා ඇත, ඔහු මෙසේ පැවසීය, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ තවමත් එහි ස්ථානයේ ඇති - තුවාල වූ නමුත් පිටතට නොගිය - දියාත් වලින් තුනෙන් එකක දියාත් තීරණය කළහ'.
Imam Abu Dawud : 3959
حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ النَّمَرِيُّ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عُبَيْدِ بْنِ نَضْلَةَ عَنْ الْمُغِيَرةِ بْنِ شُعْبَةَأَنَّ امْرَأَتَيْنِ كَانَتَا تَحْتَ رَجُلٍ مِنْ هُذَيْلٍ فَضَرَبَتْ إِحْدَاهُمَا الْأُخْرَى بِعَمُودٍ فَقَتَلَتْهَا وَجَنِينَهَا فَاخْتَصَمُوا إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَحَدُ الرَّجُلَيْنِ كَيْفَ نَدِي مَنْ لَا صَاحَ وَلَا أَكَلَ وَلَا شَرِبَ وَلَا اسْتَهَلَّ فَقَالَ أَسَجْعٌ كَسَجْعِ الْأَعْرَابِ فَقَضَى فِيهِ بِغُرَّةٍ وَجَعَلَهُ عَلَى عَاقِلَةِ الْمَرْأَةِحَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ بِإِسْنَادِهِ وَمَعْنَاهُ وَزَادَ فَجَعَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دِيَةَ الْمَقْتُولَةِ عَلَى عَصَبَةِ الْقَاتِلَةِ وَغُرَّةً لِمَا فِي بَطْنِهَا قَالَ أَبُو دَاوُد وَكَذَلِكَ رَوَاهُ الْحَكَمُ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ
[හෆ්ෂ් බින් උමර් අන් නමාරි] අපට පවසා ඇත, [මන්සූර්] [ඉබ්රාහිම්] [උබයිද් බින් නද්ලා] [අල් මුගිරා බින් සියුබා] ගෙන් [සියුබා] අපට පවසා ඇත, 'හුඩ්සයිල් පුරුෂයෙකුගේ භාර්යාවන් බවට පත් වූ කාන්තාවන් දෙදෙනෙක් සිටියහ, පසුව එක් භාර්යාවක් අනෙක් බිරිඳට ඇගේ බඩේ කලලරූපය සමඟ මිය යන තෙක් පහර දුන්නා. අවසානයේ ඔවුන් මේ ගැන නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාට පැමිණිලි කළ අතර, පිරිමින් දෙදෙනාගෙන් එක් අයෙක් මෙසේ පැවසීය, 'මවගේ කුසෙන් ඉපදී නැති, කෑම නොකා, බීලා නැති සහ අඬන්නේ නැති ආත්මයක් සඳහා අපි දියත් මුදවා ගන්නේ කෙසේද!' ඉන්පසු ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'මෙය බෙඩොයින් අරාබිවරුන්ගේ කවි වැනිද?' ඉන්පසු ඔහු තම දියත්හි කාන්තාවගේ භාරකරු - මිනීමරුවා - විසින් දරා සිටින වහලෙකු නිදහස් කිරීමේ ස්වරූපයෙන් නියම කළේය. [උස්මාන් ඉබ්න් අබු සයිබා] අපට පැවසූ පසු, [මන්සූර්] වෙතින් [ජරිර්] සනද් සහ එහි අර්ථය අපට පැවසූ පසු, ඔහු තවදුරටත් මෙසේ පැවසීය, 'නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් ඝාතනය කරන ලද කාන්තාව සඳහා කප්පම් මුදල - ඝාතනය කළ කාන්තාවගේ පවුල විසින් දරනු ලබන බවත්, වහලා උදරයේ කළලයෙන් දියාත් ලෙස නිදහස් කරන බවත් තීරණය කළහ'. අබු දාවුද් පැවසුවේ, '[අල් හකාම්] එය [මුජාහිද්] වෙතින් [අල් මුගිරා] වෙතින් ද විස්තර කළේය' යනුවෙනි.
Imam Abu Dawud : 3960
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَهَارُونُ بْنُ عَبَّادٍ الْأَزْدِيُّ الْمَعْنَى قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ هِشَامٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ الْمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَأَنَّ عُمَرَ اسْتَشَارَ النَّاسَ فِي إِمْلَاصِ الْمَرْأَةِ فَقَالَ الْمُغِيرَةُ بْنُ شُعْبَةَ شَهِدْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَضَى فِيهَا بِغُرَّةٍ عَبْدٍ أَوْ أَمَةٍ فَقَالَ ائْتِنِي بِمَنْ يَشْهَدُ مَعَكَ فَأَتَاهُ بِمُحَمَّدِ بْنِ مَسْلَمَةَ زَادَ هَارُونُ فَشَهِدَ لَهُ يَعْنِي ضَرْبَ الرَّجُلِ بَطْنَ امْرَأَتِهِقَالَ أَبُو دَاوُد بَلَغَنِي عَنْ أَبِي عُبَيْدٍ إِنَّمَا سُمِّيَ إِمْلَاصًا لِأَنَّ الْمَرْأَةَ تُزْلِقُهُ قَبْلَ وَقْتِ الْوِلَادَةِ وَكَذَلِكَ كُلُّ مَا زَلَقَ مِنْ الْيَدِ وَغَيْرِهِ فَقَدْ مَلِصَ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ الْمُغِيرَةِ عَنْ عُمَرَ بِمَعْنَاهُ قَالَ أَبُو دَاوُد رَوَاهُ حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ وَحَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ عُمَرَ قَالَ
[උස්මාන් බින් අබු සයිබා] සහ [හාරුන් බින් අබ්බාද් අල් අස්ඩි] යන දෙදෙනාම අපට අදහස් කළ බව පැවසූහ; [උර්වා] [අල් මිස්වර් බින් මක්රාමා] වෙතින් [හිස්යාම්] වෙතින් [වාකි] අපට පවසා ඇත, 'කාන්තාවකගේ බඩේ කළලයක් ගබ්සා කිරීමේ නීතිය පිළිබඳව උමර් ජනතාව සමඟ සාකච්ඡා කළේය. එබැවින් [අල් මුගීරා බින් සයූබා] මෙසේ පැවසීය, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ ඒ කාරණය සම්බන්ධයෙන් තීරණයක් දෙන බව මම දුටුවෙමි; පිරිමියෙකු හෝ කාන්තාවක් නිදහස් කිරීමෙන්'. උමර් මෙසේ පැවසීය. 'ඔබ සමඟ සිටි සාක්ෂිකරු මා වෙත ගෙන එන්න' යැයි පැවසීය. එබැවින් අල් මුගීරා [මුහම්මද් බින් මස්ලාමා] ඉදිරිපත් කළේය. [හාරුන්] තවදුරටත් මෙසේ පැවසීය, 'එවිට ඔහු තම බිරිඳගේ බඩට පහර දුන් මිනිසෙකුගේ කතාව සමඟ සාක්ෂි දුන්නේය'. "කාන්තාවක් ඇගේ උපතට පෙර බලහත්කාරයෙන් දරු ප්රසූතියක් සිදු කරන නිසා එය ගබ්සාවක් ලෙස හඳුන්වන බව අබු උබයිද්ගෙන් මට ආරංචි විය" යැයි අබු දාවුද් පැවසීය. "[හම්මාඩ් බින් සයිද්] සහ [හම්මාඩ් බින් සලාමා] [හිෂාම් බින් උර්වා] [ඔහුගේ පියාගෙන්] එය විස්තර කළ බව උමර් පැවසීය."