Imom Abu Dovud (الامام ابو داود) - 4590 Hadis
Hadis
Imom Abu Dovud : 3901
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ مَيْسَرَةَ الْجُشَمِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ عَوْفٍ حَدَّثَنَا حَمْزَةُ أَبُو عُمَرَ الْعَائِذِيُّ حَدَّثَنِي عَلْقَمَةُ بْنُ وَائِلٍ حَدَّثَنِي وَائِلُ بْنُ حُجْرٍ قَالَكُنْتُ عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذْ جِيءَ بِرَجُلٍ قَاتِلٍ فِي عُنُقِهِ النِّسْعَةُ قَالَ فَدَعَا وَلِيَّ الْمَقْتُولِ فَقَالَ أَتَعْفُو قَالَ لَا قَالَ أَفَتَأْخُذُ الدِّيَةَ قَالَ لَا قَالَ أَفَتَقْتُلُ قَالَ نَعَمْ قَالَ اذْهَبْ بِهِ فَلَمَّا وَلَّى قَالَ أَتَعْفُو قَالَ لَا قَالَ أَفَتَأْخُذُ الدِّيَةَ قَالَ لَا قَالَ أَفَتَقْتُلُ قَالَ نَعَمْ قَالَ اذْهَبْ بِهِ فَلَمَّا كَانَ فِي الرَّابِعَةِ قَالَ أَمَا إِنَّكَ إِنْ عَفَوْتَ عَنْهُ يَبُوءُ بِإِثْمِهِ وَإِثْمِ صَاحِبِهِ قَالَ فَعَفَا عَنْهُ قَالَ فَأَنَا رَأَيْتُهُ يَجُرُّ النِّسْعَةَحَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ مَيْسَرَةَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنِي جَامِعُ بْنُ مَطَرٍ حَدَّثَنِي عَلْقَمَةُ بْنُ وَائِلٍ بِإِسْنَادِهِ وَمَعْنَاهُ
Bizga [Ubaydulloh ibn Umar ibn Maysara Al Jusyami] aytdi, bizga [Yahyo ibn Sa'id] aytdi, bizga [Auf] aytdi; bizga [Hamza Abu Umar Al-Aidzi] aytdi, menga [Alqama ibn Voil] aytdi, menga [Voil ibn Hujr] aytdi, u aytdi: "Men bir paytlar Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamning yonida edim, keyin uning oldiga bo'yni arqon bilan bog'langan qotil keltirildi". Vail shunday dedi: "Keyin u jabrlanuvchining vasiysini chaqirib: "Kechirasizmi?" deb so'radi. U "Yo'q" deb javob berdi. U yana so'radi: "To'lovni olmoqchi emassizmi?" U "Yo'q" deb javob berdi. U yana so'radi: "Uni o'ldirmoqchimisiz?" U "Ha" deb javob berdi. U: "Unda uni olib ketinglar", dedi. Jabrlanuvchining vasiysi ketganida, u yana so'radi: "Kechirasizmi?" U "Yo'q" deb javob berdi. U yana so'radi: "To'lovni olmoqchi emassizmi?" U "Yo'q" deb javob berdi. U yana so'radi: "Uni o'ldirmoqchimisiz?" U "Yo'q" deb javob berdi. U yana so'radi: "Uni o'ldirmoqchimisiz?" U "Ha" deb javob berdi. U: "Unda uni olib ketinglar", dedi. Shunday qilib, to'rtinchi marta u: "Agar uni kechirsangiz, u o'zining va akangizning gunohlarini o'z zimmasiga oladi", dedi. Vail: "Jabrlanuvchining vasiysi nihoyat uni kechirdi", dedi. Vail: "Men qotilning arqonni yechganini ko'rdim", dedi. Bizga [Ubaydulloh ibn Umar ibn Umar ibn Maysarah] aytdi, bizga [Yahyo ibn Sa'id] aytdi, dedi; bor menga [Jomi' ibn Ma'shar] aytdi, menga [Alqama ibn Vail] sanadi va ma'nosi bilan aytib berdi.
Hadis
Imom Abu Dovud : 3902
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَوْفٍ الطَّائِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْقُدُّوسِ بْنُ الْحَجَّاجِ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ عَطَاءٍ الْوَاسِطِيُّ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ وَائِلٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَجَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِحَبَشِيٍّ فَقَالَ إِنَّ هَذَا قَتَلَ ابْنَ أَخِي قَالَ كَيْفَ قَتَلْتَهُ قَالَ ضَرَبْتُ رَأْسَهُ بِالْفَأْسِ وَلَمْ أُرِدْ قَتْلَهُ قَالَ هَلْ لَكَ مَالٌ تُؤَدِّي دِيَتَهُ قَالَ لَا قَالَ أَفَرَأَيْتَ إِنْ أَرْسَلْتُكَ تَسْأَلُ النَّاسَ تَجْمَعُ دِيَتَهُ قَالَ لَا قَالَ فَمَوَالِيكَ يُعْطُونَكَ دِيَتَهُ قَالَ لَا قَالَ لِلرَّجُلِ خُذْهُ فَخَرَجَ بِهِ لِيَقْتُلَهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَا إِنَّهُ إِنْ قَتَلَهُ كَانَ مِثْلَهُ فَبَلَغَ بِهِ الرَّجُلُ حَيْثُ يَسْمَعُ قَوْلَهُ فَقَالَ هُوَ ذَا فَمُرْ فِيهِ مَا شِئْتَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّه صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْسِلْهُ وَقَالَ مَرَّةً دَعْهُ يَبُوءُ بِإِثْمِ صَاحِبِهِ وَإِثْمِهِ فَيَكُونُ مِنْ أَصْحَابِ النَّارِ قَالَ فَأَرْسَلَهُ
Bizga [Muhammad bin Auf As-Taiy] aytdi, bizga [Abdul Qudus Ibnul Hajjoj] aytdi, bizga [Yazid bin Ato Al Vositiy] [Simakdan] [Alqama bin Vaildan] [otasidan] aytdi: "Bir kishi Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamning oldilariga bir habsiy olib keldi va: "Albatta, bir habsiy bu akamning o'g'lini o'ldirdi!" dedi. U habsiydan: "Uni qanday o'ldirdingiz?" deb so'radi. U javob berdi: "Men uning boshiga bolta bilan urdim, lekin uni o'ldirmoqchi emas edim." U yana so'radi: "To'lovni to'lashga mablag'ingiz bormi?" U javob berdi: "Yo'q." U yana so'radi: "Agar men sizni ozod qilsam va keyin odamlardan moliyaviy yordam so'rasangiz, nima deb o'ylaysiz?" U javob berdi: "Kerak emas." U yana so'radi: "Valiylaringiz sizga to'lov pulini berishlari mumkinmi?" U javob berdi: "Yo'q." Keyin u odamga (jabrlanuvchining vasiysiga): "Uni olib kelinglar", dedi. Shunday qilib, odamlar uni olib ketishdi. Habsiy o'ldirilishi kerak. Shunda Rasululloh sollallohu alayhi vasallam dedilar: "Aslida, agar odam odatiy odamni o'ldirsa, uning holati o'sha odatiy odam bilan bir xil bo'ladi". Payg'ambarning so'zlari nihoyat odamning qulog'iga yetdi, u: "Men buni qaytarib beraman. Xohlaganingizcha buyruq bering", dedi. Keyin Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Habsiyni ozod qiling", dedilar. Boshqa bir rivoyatda u: "Buni qo'yib yuboring, shunda u do'stining (jabrlanuvchining) gunohlarini va o'z gunohlarini o'z zimmasiga oladi. Keyin u do'zaxga tushadi", dedi. Keyin jabrlanuvchining vasiysi uni qo'yib yubordi.
Hadis
Imom Abu Dovud : 3903
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ يَحْيَى ابْنِ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ بْنِ سَهْلٍ قَالَكُنَّا مَعَ عُثْمَانَ وَهُوَ مَحْصُورٌ فِي الدَّارِ وَكَانَ فِي الدَّارِ مَدْخَلٌ مَنْ دَخَلَهُ سَمِعَ كَلَامَ مَنْ عَلَى الْبَلَاطِ فَدَخَلَهُ عُثْمَانُ فَخَرَجَ إِلَيْنَا وَهُوَ مُتَغَيِّرٌ لَوْنُهُ فَقَالَ إِنَّهُمْ لَيَتَوَاعَدُونَنِي بِالْقَتْلِ آنِفًا قَالَ قُلْنَا يَكْفِيكَهُمُ اللَّهُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ قَالَ وَلِمَ يَقْتُلُونَنِي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا يَحِلُّ دَمُ امْرِئٍ مُسْلِمٍ إِلَّا بِإِحْدَى ثَلَاثٍ كُفْرٌ بَعْدَ إِسْلَامٍ أَوْ زِنًا بَعْدَ إِحْصَانٍ أَوْ قَتْلُ نَفْسٍ بِغَيْرِ نَفْسٍ فَوَاللَّهِ مَا زَنَيْتُ فِي جَاهِلِيَّةٍ وَلَا فِي إِسْلَامٍ قَطُّ وَلَا أَحْبَبْتُ أَنَّ لِي بِدِينِي بَدَلًا مُنْذُ هَدَانِي اللَّهُ وَلَا قَتَلْتُ نَفْسًا فَبِمَ يَقْتُلُونَنِيقَالَ أَبُو دَاوُد عُثْمَانُ وَأَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا تَرَكَا الْخَمْرَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ
Bizga [Sulaymon ibn Harb] aytdi, bizga [Hammad ibn Zayd] aytdi, [Yahyo ibn Sa'id] aytdi, [Abu Umoma ibn Sahl] aytdi, u shunday dedi: "Men [Usmon] bilan birga edim, u uyida o'ralgan edi. Uning uyida bir yo'lak bor edi, agar kimdir u yerga kirsa, u ustidagi odamlarning suhbatini eshita olardi. Usmon yo'lakka kirdi, keyin yuzi oqarib ketdi. U: "Ular meni o'ldirmoqchi bo'lishdi", dedi. U (roviy) aytdi: "Shunda biz: "Ey mo'minlarning amiri, Alloh sizning himoyachingiz bo'lishi kifoya", dedik. Usmon (chalkashib): "Nega ular meni o'ldirmoqchi bo'lishyapti?", deb so'radi, garchi men bir marta Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamning: "Musulmonning qoni uchta sababdan boshqa halol emas: iymon keltirgandan keyin kufr keltirish, nikohdan keyin zino qilish va boshqa odamlarning jonlarini o'ldirish", deganlarini eshitgan bo'lsam ham. "Allohga qasamki, men johillik davrida ham, Islomdan keyin ham hech qachon zino qilmaganman, Alloh meni hidoyat qilganidan keyin dinimni o'zgartirishni umid qilmaganman va hech kimning jonini (nohaq) o'ldirmaganman. Unda ular meni qanday sabab bilan o'ldirishadi?" Abu Dovud: "Usmon va Abu Bakr roziyallohu anhuma johillik davrida hech qachon sharob ichmaganlar", dedi.
Hadis
Imom Abu Dovud : 3904
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ فَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرِ بْنِ الزُّبَيْرِ قَالَ سَمِعْتُ زِيَادَ بْنَ ضُمَيْرَةَ الضُّمَرِيَّ ح و أَخْبَرَنَا وَهْبُ بْنُ بَيَانٍ وَأَحْمَدُ بْنُ سَعِيدٍ الْهَمْدَانِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرٍ أَنَّهُ سَمِعَ زِيَادَ بْنَ سَعْدِ بْنِ ضُمَيْرَةَ السُّلَمِيَّ وَهَذَا حَدِيثُ وَهْبٍ وَهُوَ أَتَمُ يُحَدِّثُ عُرْوَةَ بْنَ الزُّبَيْرِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ مُوسَى وَجَدِّهِوَكَانَا شَهِدَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حُنَيْنًا ثُمَّ رَجَعْنَا إِلَى حَدِيثِ وَهْبٍ أَنْ مُحَلِّمَ بْنَ جَثَّامَةَ اللَّيْثِيَّ قَتَلَ رَجُلًا مِنْ أَشْجَعَ فِي الْإِسْلَامِ وَذَلِكَ أَوَّلُ غِيَرٍ قَضَى بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَتَكَلَّمَ عُيَيْنَةُ فِي قَتْلِ الْأَشْجَعِيِّ لِأَنَّهُ مِنْ غَطَفَانَ وَتَكَلَّمَ الْأَقْرَعُ بْنُ حَابِسٍ دُونَ مُحَلِّمٍ لِأَنَّهُ مِنْ خِنْدِفَ فَارْتَفَعَتْ الْأَصْوَاتُ وَكَثُرَتْ الْخُصُومَةُ وَاللَّغَطُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا عُيَيْنَةُ أَلَا تَقْبَلُ الْغِيَرَ فَقَالَ عُيَيْنَةُ لَا وَاللَّهِ حَتَّى أُدْخِلَ عَلَى نِسَائِهِ مِنْ الْحَرْبِ وَالْحُزْنِ مَا أَدْخَلَ عَلَى نِسَائِي قَالَ ثُمَّ ارْتَفَعَتْ الْأَصْوَاتُ وَكَثُرَتْ الْخُصُومَةُ وَاللَّغَطُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا عُيَيْنَةُ أَلَا تَقْبَلُ الْغِيَرَ فَقَالَ عُيَيْنَةُ مِثْلَ ذَلِكَ أَيْضًا إِلَى أَنْ قَامَ رَجُلٌ مِنْ بَنِي لَيْثٍ يُقَالُ لَهُ مُكَيْتِلٌ عَلَيْهِ شِكَّةٌ وَفِي يَدِهِ دَرِقَةٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي لَمْ أَجِدْ لِمَا فَعَلَ هَذَا فِي غُرَّةِ الْإِسْلَامِ مَثَلًا إِلَّا غَنَمًا وَرَدَتْ فَرُمِيَ أَوَّلُهَا فَنَفَرَ آخِرُهَا اسْنُنْ الْيَوْمَ وَغَيِّرْ غَدًا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَمْسُونَ فِي فَوْرِنَا هَذَا وَخَمْسُونَ إِذَا رَجَعْنَا إِلَى الْمَدِينَةِ وَذَلِكَ فِي بَعْضِ أَسْفَارِهِ وَمُحَلِّمٌ رَجُلٌ طَوِيلٌ آدَمُ وَهُوَ فِي طَرَفِ النَّاسِ فَلَمْ يَزَالُوا حَتَّى تَخَلَّصَ فَجَلَسَ بَيْنَ يَدَيْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَيْنَاهُ تَدْمَعَانِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي قَدْ فَعَلْتُ الَّذِي بَلَغَكَ وَإِنِّي أَتُوبُ إِلَى اللَّهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى فَاسْتَغْفِرْ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ لِي يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَقَتَلْتَهُ بِسِلَاحِكَ فِي غُرَّةِ الْإِسْلَامِ اللَّهُمَّ لَا تَغْفِرْ لِمُحَلِّمٍ بِصَوْتٍ عَالٍ زَادَ أَبُو سَلَمَةَ فَقَامَ وَإِنَّهُ لَيَتَلَقَّى دُمُوعَهُ بِطَرَفِ رِدَائِهِقَالَ ابْنُ إِسْحَقَ فَزَعَمَ قَوْمُهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اسْتَغْفَرَ لَهُ بَعْدَ ذَلِكَ قَالَ أَبُو دَاوُد قَالَ النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ الْغِيَرُ الدِّيَةُ
Bizga [Muso ibn Ismoil] aytdi, bizga [Hammad] aytdi u; bizga [Muhammad ibn Ishoq] aytdi, menga [Muhammad ibn Ja'far ibn Az-Zubayr] aytdi u; Men [Ziyod ibn Zamra az-Zumariy] ni eshitdim (boshqacha aytilganidek) Bizga [Vahb ibn Bayon] va [Ahmad ibn Sa'id Al-Hamdoniy] ikkalasi ham shunday deganlari xabar qilingan; bizga [Ibn Vahb] aytdi, menga ['Abdurrahmon bin Abu Az Zinad] dan ['Abdurrahmon Ibnul Horis] dan [Muhammad bin Ja'far] dan u [Ziyod bin Sa'd bin Zumayr as Sulami] ni eshitganini aytdi - bu Vahbning hadisi va bu hadis to'liqroq, u buni Urva bin Az Zubayrga aytdi - [otasidan] u shunday dedi: "[Muso] va [uning bobosi] Rasululloh sollallohu alayhi vasallam bilan Hunayn urushida qatnashgan edilar", dedi. Keyin biz Vahb hadisiga qaytdik, Muhallim bin Jastsamah Al Laitsiy bir marta Ashja'dan (joy nomi) bir kishini Islomni qabul qilgan bo'lsa ham o'ldirgan va bu Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning Ashja'i haqida yozgan birinchi oyat edi, chunki u G'atafondan. Shu bilan birga, Al Aqra' bin Habis Muhallimni himoya qilib gapirdi, chunki u Xindiqdan edi. Ularning ovozi shunchalik baland ko'tarildiki, Ko'p tortishuvlar va g'alayonlar. Shunda Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Ey Uyayna, diyatni (to'lovni) qabul qilishni xohlamaysanmi?" deb so'radilar. U: "Allohga qasamki, yo'q! U mening ayollarimga ziyon va g'am keltirganidek, biz ham uning ayollariga ziyon va g'am keltirishimiz uchun", deb javob berdi. Sa'd: "Keyin ularning ovozlari yana ko'tarildi, toki ko'p nizo va g'alayonlar boshlandi", dedi. Shunda Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Ey Uyayna, diyatni (to'lovni) qabul qilishni xohlamaysanmi?" deb so'radilar. Mukaytil, u qurol va qalqon ko'tarib yurgan edi. Keyin u: "Ey Allohning Rasuli, Islomda men bu odamning (qotil Muhallimning) qilgan jinoyati uchun hech qachon tovon puli olmaganman, faqat chanqaganliklari uchun (daryoda) ichgan echkilar suruvi kabi. Keyin birinchi qator oxirgi qator qochib ketguncha tashlanadi (ya'ni; qisha boshqalar qo'rqib, saboq olishlari uchun, xuddi echki boshqalar qo'rqib, ketishlari uchun tashlangani kabi). "Hozir sunnatga amal qiling va ertaga o'zgartiring." Keyin Rasululloh sollallohu alayhi vasallam dedilar: "Ellikta (tuya) naqd pulda, yana elliktasi Madinaga yetib kelganlarida to'langan." Bu uning safarlaridan birida sodir bo'ldi. Muhallim uzun bo'yli, jigarrang terili odam bo'lganida, u olomon orasida o'tirdi. Do'stlari unga qotillikdan (qisha) qutulguncha yordam berishdi. Keyin muhallim Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning yoniga ko'zlarida yosh bilan o'tirdi. Keyin u: "Ey Rasululloh, men bilganingizdek (o'ldirdim), endi Allohga tavba qildim, shuning uchun Allohdan Azza va Jalladan kechirim so'rang", dedi. Ey Alloh, muhallimlarni kechirma." U bu so'zlarni baland ovozda aytdi." Abu Salama qo'shimcha qildi: "Keyin Muhallim o'rnidan turdi va ro'molining uchi bilan ko'z yoshlarini artdi." Ibn Ishoq aytdi: "Uning qavmi Rasululloh (sollallohu alayhi va sallam) bundan keyin Muhallim uchun istig'for aytishiga amin edilar." Abu Dovud aytdi: "An Nadr ibn Shumail Al-Ghiyar diyat (to'lov) ekanligini aytdi."
Hadis
Imom Abu Dovud : 3905
حَدَّثَنَا مُسَدَّدُ بْنُ مُسَرْهَدٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ قَالَ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ أَبِي سَعِيدٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا شُرَيْحٍ الْكَعْبِيَّ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَا إِنَّكُمْ يَا مَعْشَرَ خُزَاعَةَ قَتَلْتُمْ هَذَا الْقَتِيلَ مِنْ هُذَيْلٍ وَإِنِّي عَاقِلُهُ فَمَنْ قُتِلَ لَهُ بَعْدَ مَقَالَتِي هَذِهِ قَتِيلٌ فَأَهْلُهُ بَيْنَ خِيَرَتَيْنِ أَنْ يَأْخُذُوا الْعَقْلَ أَوْ يَقْتُلُوا
Bizga [Musaddad ibn Musarhad] aytdi, bizga [Yahyo ibn Said] aytdi, bizga [Ibn Abu Zi'b] aytdi, menga [Sa'id ibn Abu Sa'id] aytdi, men [Abu Surayh al-Ka'biy] ning shunday deganini eshitdim: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Ey Xuzaa ahli! Bilingki, sizlarning barchangiz bu Huzayl odamni o'ldirdingiz, aslida men uning vorisiman (uning diyatini to'layman), shuning uchun kim mening so'zlarimdan keyin o'ldirilsa, uning vorisi uchun men ikkita tanlov qilaman: fidya so'rang yoki evaziga uni o'ldiring", dedilar.
Hadis
Imom Abu Dovud : 3906
حَدَّثَنَا عَبَّاسُ بْنُ الْوَلِيدِ بْنِ مَزْيَدٍ أَخْبَرَنِي أَبِي حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ حَدَّثَنِي يَحْيَى ح و حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنِي أَبُو دَاوُدَ حَدَّثَنَا حَرْبُ بْنُ شَدَّادٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ حَدَّثَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا أَبُو هُرَيْرَةَ قَالَلَمَّا فُتِحَتْ مَكَّةُ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ مَنْ قُتِلَ لَهُ قَتِيلٌ فَهُوَ بِخَيْرِ النَّظَرَيْنِ إِمَّا أَنْ يُودَى أَوْ يُقَادَ فَقَامَ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْيَمَنِ يُقَالُ لَهُ أَبُو شَاةٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ اكْتُبْ لِي قَالَ الْعَبَّاسُ اكْتُبُوا لِي فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اكْتُبُوا لِأَبِي شَاةٍوَهَذَا لَفْظُ حَدِيثِ أَحْمَدَ قَالَ أَبُو دَاوُد اكْتُبُوا لِي يَعْنِي خُطْبَةَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Bizga [Abbos Ibnul Valid bin Mazyad] aytdi, menga [otam] aytdi, bizga [Al-Auzaiy] aytdi, menga [Yahyo] aytdi. (boshqacha aytilganidek) bizga [Ahmad bin Ibrohim] aytdi, menga [Abu Dovud] aytdi, bizga [Harb bin Syaddod] aytdi, bizga [Yahyo bin Abu Kasir] aytdi, menga [Abu Salama bin Abdurrahmon] aytdi, bizga [Abu Hurayra] aytdi: "Makka shahri ochilishida Rasululloh sollallohu alayhi vasallam turib va'z qildilar va shunday dedilar: "Sizlardan kim (oilasini) o'ldirsa, u holda uning ikkita eng yaxshi tanlovi bor; "To'lov so'rang yoki evaziga o'ldirilasiz." Shunda Yaman aholisidan bo'lgan Abu Shoh ismli bir kishi o'rnidan turib: "Ey Rasululloh, buni men uchun yozing", dedi. Abbos: "Men uchun yozing", dedi. Keyin Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Abu Shoh uchun yozing", dedilar. Va bu Ahmaddan kelgan hadisning qiroati. Abu Dovud: "Men uchun yozing", ya'ni Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam o'qigan xutbani aytdi.
Hadis
Imom Abu Dovud : 3907
حَدَّثَنَا مُسْلِمٌ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَاشِدٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ مُوسَى عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يُقْتَلُ مُؤْمِنٌ بِكَافِرٍ وَمَنْ قَتَلَ مُؤْمِنًا مُتَعَمِّدًا دُفِعَ إِلَى أَوْلِيَاءِ الْمَقْتُولِ فَإِنْ شَاءُوا قَتَلُوهُ وَإِنْ شَاءُوا أَخَذُوا الدِّيَةَ
Bizga [Musulmon] aytdi, bizga [Muhammad ibn Rashid] aytdi, bizga [Sulaymon ibn Muso] aytdi, bizga [Amru ibn Shuayib] aytdi, bizga [otasi] aytdi, bizga [bobosi] aytdi, bizga [Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam aytdilar: "Mo'min kofir tufayli o'ldirilmasligi kerak. Kimki mo'minni qasddan o'ldirsa, ish qurbonning vasiysiga topshiriladi; agar xohlasalar, uni o'ldirishlari mumkin va agar xohlasalar, fidya so'rashlari mumkin".
Hadis
Imom Abu Dovud : 3908
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ أَخْبَرَنَا مَطَرٌ الْوَرَّاقُ وَأَحْسَبُهُ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا أُعْفِيَ مَنْ قَتَلَ بَعْدَ أَخْذِهِ الدِّيَةَ
Bizga [Muso ibn Ismoil] aytdi, bizga [Hammad] aytdi, bizga [Mathar al-Varroq] aytdi va menimcha, [Al-Hasan]dan [Jobir ibn Abdulloh] dan u shunday degan: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Men fidya olgandan keyin o'ldirgan odamni kechirmayman", dedilar.
Hadis
Imom Abu Dovud : 3909
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَبِيبِ بْنِ عَرَبِيٍّ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ الْحَارِثِ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ هِشَامِ بْنِ زَيْدٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ امْرَأَةً يَهُودِيَّةً أَتَتْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِشَاةٍ مَسْمُومَةٍ فَأَكَلَ مِنْهَا فَجِيءَ بِهَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلَهَا عَنْ ذَلِكَ فَقَالَتْ أَرَدْتُ لِأَقْتُلَكَ فَقَالَ مَا كَانَ اللَّهُ لِيُسَلِّطَكِ عَلَى ذَلِكَ أَوْ قَالَ عَلَيَّ فَقَالُوا أَلَا نَقْتُلُهَا قَالَ لَا فَمَا زِلْتُ أَعْرِفُهَا فِي لَهَوَاتِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Bizga [Yahyo ibn Habib ibn Arabiy] aytgan, bizga [Xolid ibnul Horis] aytgan, bizga [Shu'ba] aytgan, bizga [Hisyam ibn Zayd] aytgan, bizga [Anas ibn Molik] aytgan: "Bir yahudiy ayol Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning oldilariga zaharlangan echki go'shti bilan keldi, keyin u uni yedi. Shundan so'ng, yahudiy ayol Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning oldilariga keltirildi. Keyin u bu haqda so'radi, ayol: "Men seni o'ldirmoqchiman!" deb javob berdi. U: "Alloh senga buni qilishni osonlashtirmaydi yoki u: "Menga shunday qil", dedi", dedi. Sahobalar: "Agar uni shunchaki o'ldirsak-chi?", deyishdi. U: "Yo'q", dedi. Anas: "Va men hali ham Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning tomog'ida zahar qoldiqlarini ko'ryapman", dedi.
Hadis
Imom Abu Dovud : 3910
حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ رُشَيْدٍ حَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ الْعَوَّامِ ح و حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ سُلَيْمَانَ حَدَّثَنَا عَبَّادٌ عَنْ سُفْيَانَ ابْنِ حُسَيْنٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدٍ وأَبِي سَلَمَةَ قَالَ هَارُونُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ امْرَأَةً مِنْ الْيَهُودِ أَهْدَتْ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَاةً مَسْمُومَةً قَالَ فَمَا عَرَضَ لَهَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَقَالَ أَبُو دَاوُد هَذِهِ أُخْتُ مَرْحَبٍ الْيَهُودِيَّةُ الَّتِي سَمَّتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Bizga [Dovud bin Rasid] aytdi, bizga [Abbod ibnul Avvom] aytdi. (boshqacha aytilganidek) Bizga [Horun bin Abdulloh] aytdi, bizga [Sa'id bin Sulaymon] aytdi, bizga [Abbod] aytdi, bizga [Sufyan bin Husayn] aytdi, bizga [Az-Zuhriy] aytdi, bizga [Sa'id] aytdi va [Abu Salama]. [Horun] aytdi; [Abu Hurayra] aytdi: "Bir yahudiy ayol Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamga zaharlangan echki go'shtini sovg'a qildi". Abu Hurayra davom etdi: "Lekin Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam ayolga umuman tegmadi (ya'ni qishash bilan)". Abu Dovud aytdi: "Bu ayol Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamni zaharlagan yahudiy ayolning singlisi".
Hadis
Imom Abu Dovud : 3911
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ الْمَهْرِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ كَانَ جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ يُحَدِّثُأَنَّ يَهُودِيَّةً مِنْ أَهْلِ خَيْبَرَ سَمَّتْ شَاةً مَصْلِيَّةً ثُمَّ أَهْدَتْهَا لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخَذَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الذِّرَاعَ فَأَكَلَ مِنْهَا وَأَكَلَ رَهْطٌ مِنْ أَصْحَابِهِ مَعَهُ ثُمَّ قَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ارْفَعُوا أَيْدِيَكُمْ وَأَرْسَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْيَهُودِيَّةِ فَدَعَاهَا فَقَالَ لَهَا أَسَمَمْتِ هَذِهِ الشَّاةَ قَالَتْ الْيَهُودِيَّةُ مَنْ أَخْبَرَكَ قَالَ أَخْبَرَتْنِي هَذِهِ فِي يَدِي لِلذِّرَاعِ قَالَتْ نَعَمْ قَالَ فَمَا أَرَدْتِ إِلَى ذَلِكَ قَالَتْ قُلْتُ إِنْ كَانَ نَبِيًّا فَلَنْ يَضُرَّهُ وَإِنْ لَمْ يَكُنْ نَبِيًّا اسْتَرَحْنَا مِنْهُ فَعَفَا عَنْهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ يُعَاقِبْهَا وَتُوُفِّيَ بَعْضُ أَصْحَابِهِ الَّذِينَ أَكَلُوا مِنْ الشَّاةِ وَاحْتَجَمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى كَاهِلِهِ مِنْ أَجْلِ الَّذِي أَكَلَ مِنْ الشَّاةِ حَجَمَهُ أَبُو هِنْدٍ بِالْقَرْنِ وَالشَّفْرَةِ وَهُوَ مَوْلًى لِبَنِي بَيَاضَةَ مِنْ الْأَنْصَارِحَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ بَقِيَّةَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَهْدَتْ لَهُ يَهُودِيَّةٌ بِخَيْبَرَ شَاةً مَصْلِيَّةً نَحْوَ حَدِيثِ جَابِرٍ قَالَ فَمَاتَ بِشْرُ بْنُ الْبَرَاءِ بْنِ مَعْرُورٍ الْأَنْصَارِيُّ فَأَرْسَلَ إِلَى الْيَهُودِيَّةِ مَا حَمَلَكِ عَلَى الَّذِي صَنَعْتِ فَذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ جَابِرٍ فَأَمَرَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُتِلَتْ وَلَمْ يَذْكُرْ أَمْرَ الْحِجَامَةِ
Bizga [Sulaymon ibn Dovud al-Mahriy] aytdi, bizga [Ibn Vahb] aytdi, u shunday dedi; menga [Yunus]dan [Ibn Shihob] xabar bergan edi, u shunday dedi: "[Jobir ibn Abdulloh] menga bir marta Xaybar aholisidan bo'lgan bir yahudiy ayol qovurilgan echki go'shtiga zahar sepganini aytdi. Keyin u go'shtni Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga taqdim etdi. Keyin Rasululloh sollallohu alayhi vasallam echkining qo'lidan ushlab, uni sheriklari bilan yedilar. Keyin Rasululloh sollallohu alayhi vasallam ularning barchasiga: "Qo'llaringizni ko'taringlar (ularni boshqa yemanglar)", dedilar. Keyin Rasululloh sollallohu alayhi vasallam yahudiy ayolni chaqirish uchun elchi yubordi. Keyin u ayoldan: "Bu go'shtga zahar sepdingizmi?" deb so'radi. Payg'ambar, unda u xavf ostida qolmaydi, lekin agar payg'ambar bo'lmasa, biz undan xotirjam bo'lishimiz mumkin". Keyin Rasululloh sollallohu alayhi vasallam yahudiy ayolni kechirdilar va uni jazolamadilar. Echki go'shtini yegan sheriklari vafot etdilar, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam esa yegan go'shti tufayli bo'ynining orqa qismida ko'karishlar bor edi. Keyin unga sobiq qul Abu Hind hijob qildirdi. Ansorlardan Bani Bayaza qabilasidan - shox va o'tkir pichoq yordamida. Biz [Vahb ibn Baqiyya] ga aytdik, biz [Xolid] ga [Muhammad ibn Amr] ga [Abu Salama] ga aytdikki, Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga bir safar Xaybarlik yahudiy ayol tomonidan qovurilgan echki berilgan, bu Jobir hadisida keltirilgan. U (roviy) dedi: "Bisyr ibn Al Bara ibn Ma'rur al-Ansoriy (echki go'shtini yeyishdan) vafot etdi, shuning uchun Rasululloh yahudiy ayolni olib ketish uchun bir kishini yubordi. U: "Buni qilishga nima undadi?" deb so'radi va keyin Jobir hadisida aytilganidek zikr qildi. Keyin Rasululloh sollallohu alayhi vasallam ayolni jazolashni buyurdilar, shunda u o'ldirildi. Lekin u qon olish haqidagi voqeani tilga olmadi."
Hadis
Imom Abu Dovud : 3912
حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ بَقِيَّةَ عَنْ خَالِدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْبَلُ الْهَدِيَّةَ وَلَا يَأْكُلُ الصَّدَقَةَحَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ بَقِيَّةَ فِي مَوْضِعٍ آخَرَ عَنْ خَالِدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ وَلَمْ يَذْكُرْ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْبَلُ الْهَدِيَّةَ وَلَا يَأْكُلُ الصَّدَقَةَ زَادَ فَأَهْدَتْ لَهُ يَهُودِيَّةٌ بِخَيْبَرَ شَاةً مَصْلِيَّةً سَمَّتْهَا فَأَكَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهَا وَأَكَلَ الْقَوْمُ فَقَالَ ارْفَعُوا أَيْدِيَكُمْ فَإِنَّهَا أَخْبَرَتْنِي أَنَّهَا مَسْمُومَةٌ فَمَاتَ بِشْرُ بْنُ الْبَرَاءِ بْنِ مَعْرُورٍ الْأَنْصَارِيُّ فَأَرْسَلَ إِلَى الْيَهُودِيَّةِ مَا حَمَلَكِ عَلَى الَّذِي صَنَعْتِ قَالَتْ إِنْ كُنْتَ نَبِيًّا لَمْ يَضُرَّكَ الَّذِي صَنَعْتُ وَإِنْ كُنْتَ مَلِكًا أَرَحْتُ النَّاسَ مِنْكَ فَأَمَرَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُتِلَتْ ثُمَّ قَالَ فِي وَجَعِهِ الَّذِي مَاتَ فِيهِ مَازِلْتُ أَجِدُ مِنْ الْأَكْلَةِ الَّتِي أَكَلْتُ بِخَيْبَرَ فَهَذَا أَوَانُ قَطَعَتْ أَبْهَرِي
Bizga [Vahob ibn Baqiyya], [Xolid], [Muhammad ibn Amru], [Abu Salama], [Abu Hurayra]dan u: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam sovg'alar oldilar, lekin zakot yemadilar", dedi. Bizga [Vahb ibn Baqiyya] - boshqa rivoyatda - [Xolid], [Muhammad ibn Amru], [Abu Salama]dan - lekin u Abu Hurayrani tilga olmadi, u: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam sovg'alar oldilar, lekin zakot yemadilar", dedi. U qo'shimcha qildi: "Keyin Xaybarlik bir yahudiy ayol unga zahar surtilgan go'shtni sovg'a qildi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam va uning hamrohlari echki go'shtini yedilar. Keyin u: "Qo'llaringizni ko'taringlar (yeyishni bas qilinglar), chunki bu echki go'shti menga zahar bilan qoplanganligi haqida xabar berdi", dedi. Bisir Ibnul Al Bara bin Ma'rur Al Ansoriy nihoyat vafot etdi. Keyin Rasululloh yahudiy ayolga elchi yubordi. U: "Buni qilishga sizni nima undadi?" deb so'radi. Ayol: "Agar siz payg'ambar bo'lsangiz, men qilgan ish sizga zarar qilmaydi. Agar siz shunchaki podshoh bo'lganingizda, men odamlarni sizdan tinchlantirardim", deb javob berdi. Keyin Rasululloh sollallohu alayhi vasallam ayolni o'ldirishni buyurdilar, shunda u o'ldirildi. Keyin u o'limga olib kelgan kasallik paytida: "Men hali ham Xaybarda yegan narsamning ta'mini his qilyapman va endi belim kesilishi (o'limim) vaqti keldi", dedi.
Hadis
Imom Abu Dovud : 3913
حَدَّثَنَا مَخْلَدُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ ابْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ أَبِيهِأَنَّ أُمَّ مُبَشِّرٍ قَالَتْ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَرَضِهِ الَّذِي مَاتَ فِيهِ مَا يُتَّهَمُ بِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَإِنِّي لَا أَتَّهِمُ بِابْنِي شَيْئًا إِلَّا الشَّاةَ الْمَسْمُومَةَ الَّتِي أَكَلَ مَعَكَ بِخَيْبَرَ وَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا لَا أَتَّهِمُ بِنَفْسِي إِلَّا ذَلِكَ فَهَذَا أَوَانُ قَطَعَتْ أَبْهَرِيقَالَ أَبُو دَاوُد وَرُبَّمَا حَدَّثَ عَبْدُ الرَّزَّاقِ بِهَذَا الْحَدِيثِ مُرْسَلًا عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرُبَّمَا حَدَّثَ بِهِ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ وَذَكَرَ عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَنَّ مَعْمَرًا كَانَ يُحَدِّثُهُمْ بِالْحَدِيثِ مَرَّةً مُرْسَلًا فَيَكْتُبُونَهُ وَيُحَدِّثُهُمْ مَرَّةً بِهِ فَيُسْنِدُهُ فَيَكْتُبُونَهُ وَكُلٌّ صَحِيحٌ عِنْدَنَا قَالَ عَبْدُ الرَّزَّاقِ فَلَمَّا قَدِمَ ابْنُ الْمُبَارَكِ عَلَى مَعْمَرٍ أَسْنَدَ لَهُ مَعْمَرٌ أَحَادِيثَ كَانَ يُوقِفُهَا حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا رَبَاحٌ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ أُمِّهِ أُمِّ مُبَشِّرٍ قَالَ أَبُو سَعِيدِ بْنُ الْأَعْرَابِيِّ كَذَا قَالَ عَنْ أُمِّهِ وَالصَّوَابُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أُمِّ مُبَشِّرٍ دَخَلْتُ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ مَعْنَى حَدِيثِ مَخْلَدِ بْنِ خَالِدٍ نَحْوَ حَدِيثِ جَابِرٍ قَالَ فَمَاتَ بِشْرُ بْنُ الْبَرَاءِ بْنِ مَعْرُورٍ فَأَرْسَلَ إِلَى الْيَهُودِيَّةِ فَقَالَ مَا حَمَلَكِ عَلَى الَّذِي صَنَعْتِ فَذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ جَابِرٍ فَأَمَرَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُتِلَتْ وَلَمْ يَذْكُرْ الْحِجَامَةَ
Bizga [Maxlad ibn Xolid] aytgan, bizga [Abdurrazoq] aytgan, bizga [Ma'mar] aytgan, bizga [Zuhriy] aytgan, bizga [Ibn Ka'b ibn Molik] aytgan, otasidan aytgan: "Ummu Mubasyir Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam kasal bo'lib o'lganida unga: "Nimadan shikoyat qilyapsan, ey Allohning Rasuli? Men o'g'lim haqida Xaybarda siz bilan birga yegan zaharlangan echki go'shtidan boshqa hech narsadan shikoyat qilmadim", dedi. Shunda Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam javob berdi: "Men ham zaharlangan echki go'shtidan boshqa hech narsadan shikoyat qilmadim va endi belim kesiladigan (o'lim) vaqt keldi". Abu Dovud aytgan: "Balki Abdurrazoq bu hadisni mursalda Ma'mardan, Az-Zuhriydan, Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamdan rivoyat qilgandir". Va ehtimol u Az-Zuhriydan, Abdurrahmon bin Ka'b bin Molikdan hadis rivoyat qilgandir." Abdurrazoq Ma'mar bu hadisni ularga vaqti-vaqti bilan mursal tarzda aytib berganini aytib o'tdi. Biroq, bir vaqtlar ular uni yozib qo'yishgan, u esa ularga aytib bergan. Va bularning barchasi bizning fikrimizcha sahihdir." Abdurrazoq shunday dedi: "Ibnul Muborak Ma'marga kelganida, Ma'mar o'zi xohlagan hadisning bir qismiga tayangan." Bizga [Ahmad bin Hanbal] aytdi, bizga [Ibrohim bin Xolid] aytdi, bizga [Rabah] aytdi, bizga [Ma'mar] aytdi, bizga [Az-Zuhriy] aytdi, bizga [Abdurrahmon bin Abdulloh bin Ka'b bin Molik] onasi Ummu Mubasyirdan. Abu Sa'id Ibnul A'robiy aytdi; u onasidan shunday dedi. Lekin haqiqat shundaki; [otasidan], [Ummu Mubasyyirdan] u shunday dedi: "Men Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamning oldilariga kirdim... keyin u Mahlad ibn Xolidning hadisining ma'nosini, masalan, Jobirning hadisini tilga oldi. U (roviy): "Bisr Ibnul Bara ibn Ma'rur vafot etdi, shuning uchun u yahudiy ayolga bir kishini yubordi", dedi. U: "Sizni bunga nima undadi?" deb so'radi - keyin u Jobirning hadisini tilga oldi - Rasululloh sollallohu alayhi vasallam keyin ayolni jazolashni buyurdilar, shuning uchun ayol o'ldirildi. Va u qon olish haqidagi voqeani tilga olmadi."
Hadis
Imom Abu Dovud : 3914
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْجَعْدِ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ ح و حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ سَمُرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ قَتَلَ عَبْدَهُ قَتَلْنَاهُ وَمَنْ جَدَعَ عَبْدَهُ جَدَعْنَاهُحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ قَتَادَةَ بِإِسْنَادِهِ مِثْلَهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ خَصَى عَبْدَهُ خَصَيْنَاهُ ثُمَّ ذَكَرَ مِثْلَ حَدِيثِ شُعْبَةَ وَحَمَّادٍ قَالَ أَبُو دَاوُد وَرَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ الطَّيَالِسِيُّ عَنْ هِشَامٍ مِثْلَ حَدِيثِ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَامِرٍ عَنْ ابْنِ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ بِإِسْنَادِ شُعْبَةَ مِثْلَهُ زَادَ ثُمَّ إِنَّ الْحَسَنَ نَسِيَ هَذَا الْحَدِيثَ فَكَانَ يَقُولُ لَا يُقْتَلُ حُرٌّ بِعَبْدٍ
Bizga [Ali Ibnul Ja'd] aytdi, bizga [Shyuba] aytdi. (boshqacha aytilgan) Bizga [Muso bin Ismoil] aytdi, bizga [Hammad] aytdi, bizga [Qatada] aytdi, bizga [Hasan] aytdi, bizga [Samura] aytdi, Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam aytdilar: "Kimki qulini o'ldirsa, biz uni o'ldiramiz va kimki qulining burnini kessa, biz uning burnini kesamiz". Bizga [Muhammad Ibnul Mutsanna] aytdi, bizga [Muaz bin Hishom] aytdi, menga [otam] aytdi, [Qatada] xuddi shu sanad bilan. U aytdi: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Kimki qulini bichsa, biz uni bichamiz", dedilar. Keyin u Shu'ba va Hamad hadislarini zikr qildi." Abu Dovud aytadi: "[Abu Dovud As-Tayalisi] buni [Hisyamdan] Muazz hadis kabi rivoyat qilgan. Bizga [Hasan bin Ali] aytgan, bizga [Sa'id bin Amir]dan [Ibn Abu Aruba]dan [Qatada]dan shu hadis kabi sanad [Shu'ba] bilan rivoyat qilgan. Faqat u Hasan bu hadisni unutganini qo'shimcha qildi. U: "Ozod odamlar qul (ya'ni qisha) tufayli o'ldirilmasligi kerak", dedi.
Hadis
Imom Abu Dovud : 3915
حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ الْحَسَنِ قَالَلَا يُقَادُ الْحُرُّ بِالْعَبْدِ
Bizga [Muslim ibn Ibrohim] aytdi, bizga [Hisyam]dan [Qatadadan] [Hasandan] rivoyat qildi, u aytdi: "Ozod odam qulni (o'ldirgani) uchun qisha qilmasligi kerak".
Hadis
Imom Abu Dovud : 3916
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ بْنِ تَسْنِيمٍ الْعَتَكِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ أَخْبَرَنَا سَوَّارٌ أَبُو حَمْزَةَ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ قَالَجَاءَ رَجُلٌ مُسْتَصْرِخٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ جَارِيَةٌ لَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ وَيْحَكَ مَا لَكَ قَالَ شَرًّا أَبْصَرَ لِسَيِّدِهِ جَارِيَةً لَهُ فَغَارَ فَجَبَّ مَذَاكِيرَهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَيَّ بِالرَّجُلِ فَطُلِبَ فَلَمْ يُقْدَرْ عَلَيْهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اذْهَبْ فَأَنْتَ حُرٌّ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ عَلَى مَنْ نُصْرَتِي قَالَ عَلَى كُلِّ مُؤْمِنٍ أَوْ قَالَ كُلِّ مُسْلِمٍقَالَ أَبُو دَاوُد الَّذِي عَتَقَ كَانَ اسْمُهُ رَوْحُ بْنُ دِينَارٍ قَالَ أَبُو دَاوُد الَّذِي جَبَّهُ زِنْبَاعٌ قَالَ أَبُو دَاوُد هَذَا زِنْبَاعٌ أَبُو رَوْحٍ كَانَ مَوْلَى الْعَبْدِ
Bizga [Muhammad bin Al Hasan bin Tasnim Al-Ataki] aytdi, bizga [Muhammad bin Bakr] aytdi, bizga [Savvar Abu Hamza] aytdi, bizga [Amru bin Shuaib] aytdi, bizga [otasidan] aytdi, bizga [bobosidan] aytdi, u aytdi: "Bir kishi Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamning oldilariga baqirib keldi, u: "Ey Rasululloh, uning ayolini qul qil!" dedi. U: "Voy, senga nima bo'ldi?" dedi. U javob berdi: "Eng yomoni, u (qul) xo'jayinining cho'risini ko'rdi. Keyin xo'jayini hasad qildi, toki u uning jinsiy a'zolarini kesib tashlasin". Keyin Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Odamni bu yerga olib kelinglar", dedilar. Keyin odam qidirildi, lekin topilmadi. Keyin Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Endi ozodsan, iltimos, ket", dedilar. Keyin u: "Ey Rasululloh, kimdan yordam so'rayman?" deb so'radi. U javob berdi: "Har bir mo'minga yoki u: "Har bir musulmonga", dedi. Abu Dovud: "Ozod qilingan qulning ismi Rauh ibn Dinar edi", dedi. Abu Dovud yana: "Shu bilan birga, qulning jinsiy a'zolarini kesib tashlagan odam Zinba' edi", dedi. Abu Dovud: "Zinba' Abu Rauh ham ilgari qul bo'lgan", dedi.
Hadis
Imom Abu Dovud : 3917
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ مَيْسَرَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الْمَعْنَى قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ بُشَيْرِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ أَبِي حَثْمَةَ وَرَافِعِ بْنِ خَدِيجٍأَنَّ مُحَيِّصَةَ بْنَ مَسْعُودٍ وَعَبْدَ اللَّهِ بْنَ سَهْلٍ انْطَلَقَا قِبَلَ خَيْبَرَ فَتَفَرَّقَا فِي النَّخْلِ فَقُتِلَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَهْلٍ فَاتَّهَمُوا الْيَهُودَ فَجَاءَ أَخُوهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سَهْلٍ وَابْنَا عَمِّهِ حُوَيِّصَةُ وَمُحَيِّصَةُ فَأَتَوْا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَتَكَلَّمَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ فِي أَمْرِ أَخِيهِ وَهُوَ أَصْغَرُهُمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْكُبْرَ الْكُبْرَ أَوْ قَالَ لِيَبْدَأْ الْأَكْبَرُ فَتَكَلَّمَا فِي أَمْرِ صَاحِبِهِمَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُقْسِمُ خَمْسُونَ مِنْكُمْ عَلَى رَجُلٍ مِنْهُمْ فَيُدْفَعُ بِرُمَّتِهِ قَالُوا أَمْرٌ لَمْ نَشْهَدْهُ كَيْفَ نَحْلِفُ قَالَ فَتُبَرِّئُكُمْ يَهُودُ بِأَيْمَانِ خَمْسِينَ مِنْهُمْ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَوْمٌ كُفَّارٌ قَالَ فَوَدَاهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ قِبَلِهِقَالَ سَهْلٌ دَخَلْتُ مِرْبَدًا لَهُمْ يَوْمًا فَرَكَضَتْنِي نَاقَةٌ مِنْ تِلْكَ الْإِبِلِ رَكْضَةً بِرِجْلِهَا قَالَ حَمَّادٌ هَذَا أَوْ نَحْوَهُ قَالَ أَبُو دَاوُد رَوَاهُ بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ وَمَالِكٌ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ قَالَ فِيهِ أَتَحْلِفُونَ خَمْسِينَ يَمِينًا وَتَسْتَحِقُّونَ دَمَ صَاحِبِكُمْ أَوْ قَاتِلِكُمْ وَلَمْ يَذْكُرْ بِشْرٌ دَمًا و قَالَ عَبْدَةُ عَنْ يَحْيَى كَمَا قَالَ حَمَّادٌ وَرَوَاهُ ابْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ يَحْيَى فَبَدَأَ بِقَوْلِهِ تُبَرِّئُكُمْ يَهُودُ بِخَمْسِينَ يَمِينًا يَحْلِفُونَ وَلَمْ يَذْكُرْ الِاسْتِحْقَاقَ قَالَ أَبُو دَاوُد وَهَذَا وَهْمٌ مِنْ ابْنِ عُيَيْنَةَ
Bizga [Ubaydulloh ibn Umar ibn Masarah] va [Muhammad ibn Ubayd] ga ma'noda rivoyat qilgan, ikkalasi ham shunday deganlar: bizga [Hammad ibn Zayd] dan [Yahyo ibn Sa'id] dan [Busayr ibn Yasar] dan [Sahl ibn Abu Hatsma] dan va [Rofi' ibn Xadij] shunday deganlar: "Muhaysha ibn Mas'ud va Abdulloh ibn Sahl Xaybarga borishdi, lekin ikkalasi xurmozorda ajralishdi. Keyin Abdulloh ibn Sahl o'ldirildi va ular yahudiylarni uni o'ldirganlikda ayblashdi. Keyin uning ukasi Abdurrahmon ibn Sahl amakisining o'g'li Huvaysha va Muhaysha bilan ikki kishi bilan Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamning oldilariga keldi. Keyin Abdurrahmon o'z ukasi haqida - u akalari orasida eng kichigi edi - gapirib berdi va dedi: "Kattasidan boshlashingiz kerak, kattasidan boshlashingiz kerak. Yoki u: "Kattasi boshlasin", dedi. Keyin ikkalasi ham o'ldirilgan akalari haqida gapirib berishdi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Sizlardan ellik kishi ulardan biriga (o'ldirgan yahudiylarga) qasam ichsin, toki ular zaiflashgan akangizning suyaklarini qaytarib olishsin", dedilar. Ular: "Biz bu voqeani bevosita ko'rmadik, qanday qilib qasam ichamiz!", deb javob berishdi. U: "Agar yahudiylar o'z qavmlaridan ellik kishi qasam ichsalar, sizning ayblovlaringizdan oqlanadilar", dedilar. Sahobalar: "Ular kofirlar!", deb javob berishdi. U (roviy): "Shunda Rasululloh sollallohu alayhi vasallam qurbonning hayotini o'z shaxsiy mulkidan qaytarib oldilar", dedilar. Sahl: "Bir kuni ularning tuya qo'rasiga kirdim, to'satdan urg'ochi tuya oyog'i bilan meni tepib yubordi", dedilar. Hammad: "Bu hadis yoki shunga o'xshash narsa", deb izoh berdi. Abu Dovud: "[Bisyr Ibnul Mufazdhal] va [Molik] buni [Yahyo bin Saiddan] rivoyat qilishgan", dedilar. U hadisda: "Do'stingizning o'ldirilishi uchun qasos olishga haqqingiz bormi, ellik marta qasam ichishga tayyormisiz?", deb zikr qilgan, ammo Bisir "qon" so'zini tilga olmagan. [Abdah] ham [Hammad] aytganidek, [Yahyo]dan aytgan", dedi. [Ibn Uyayna] ham [Yahyo]dan rivoyat qildi, lekin u "Yahyolar sizga ellik marta qasam ichsalar, ular sizning ayblovlaringizdan ozod bo'ladilar" jumlasi bilan boshladi va u "huquqli" so'zini tilga olmadi. Abu Dovud: "Va bu Ibn Uyaynaning niqobi", dedi.
Hadis
Imom Abu Dovud : 3918
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ السَّرْحِ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي مَالِكٌ عَنْ أَبِي لَيْلَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سَهْلٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ أَبِي حَثْمَةَأَنَّهُ أَخْبَرَهُ هُوَ وَرِجَالٌ مِنْ كُبَرَاءِ قَوْمِهِ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ سَهْلٍ وَمُحَيِّصَةَ خَرَجَا إِلَى خَيْبَرَ مِنْ جَهْدٍ أَصَابَهُمْ فَأُتِيَ مُحَيِّصَةُ فَأُخْبِرَ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ سَهْلٍ قَدْ قُتِلَ وَطُرِحَ فِي فَقِيرٍ أَوْ عَيْنٍ فَأَتَى يَهُودَ فَقَالَ أَنْتُمْ وَاللَّهِ قَتَلْتُمُوهُ قَالُوا وَاللَّهِ مَا قَتَلْنَاهُ فَأَقْبَلَ حَتَّى قَدِمَ عَلَى قَوْمِهِ فَذَكَرَ لَهُمْ ذَلِكَ ثُمَّ أَقْبَلَ هُوَ وَأَخُوهُ حُوَيِّصَةُ وَهُوَ أَكْبَرُ مِنْهُ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سَهْلٍ فَذَهَبَ مُحَيِّصَةُ لِيَتَكَلَّمَ وَهُوَ الَّذِي كَانَ بِخَيْبَرَ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَبِّرْ كَبِّرْ يُرِيدُ السِّنَّ فَتَكَلَّمَ حُوَيِّصَةُ ثُمَّ تَكَلَّمَ مُحَيِّصَةُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِمَّا أَنْ يَدُوا صَاحِبَكُمْ وَإِمَّا أَنْ يُؤْذَنُوا بِحَرْبٍ فَكَتَبَ إِلَيْهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِذَلِكَ فَكَتَبُوا إِنَّا وَاللَّهِ مَا قَتَلْنَاهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِحُوَيِّصَةَ وَمُحَيِّصَةَ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ أَتَحْلِفُونَ وَتَسْتَحِقُّونَ دَمَ صَاحِبِكُمْ قَالُوا لَا قَالَ فَتَحْلِفُ لَكُمْ يَهُودُ قَالُوا لَيْسُوا مُسْلِمِينَ فَوَدَاهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ عِنْدِهِ فَبَعَثَ إِلَيْهِمْ مِائَةَ نَاقَةٍ حَتَّى أُدْخِلَتْ عَلَيْهِمْ الدَّارَقَالَ سَهْلٌ لَقَدْ رَكَضَتْنِي مِنْهَا نَاقَةٌ حَمْرَاءُ
Bizga [Ahmad bin Amr bin As Sarh] aytganlari, bizga [Ibn Vahb] aytganlari, menga [Molik] aytganlari, [Abu Laylo bin Abdulloh bin Sahl] aytganlari, [Sahl bin Abu Hatsma] aytganlari, u va uning qavmidan bir nechta shaxslar unga Abdulloh bin Sahl va Muhaysha boshdan kechirayotgan azob-uqubatlari tufayli Xaybarga ketganlari haqida xabar berishgan. Keyin Muhaysha olib kelindi, keyin Abdulloh bin Sahl o'ldirilib, chuqurga yoki quduqqa tashlangani haqida xabar berildi. Keyin Muhaysha yahudiylarga yaqinlashib: "Allohga qasamki, uni o'ldirdingizmi?" deb so'radi. Yahudiylar: "Allohga qasamki, biz uni o'ldirmadik", deb javob berishdi. Keyin Muhaysha Madinaga yetib borguncha jo'nab ketdi, keyin barcha voqealarni qavmiga aytib berdi. Keyin u, ukasi Huvaysha - va u kattaroq edi - va Abdurrahmon bin Sahl Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamning oldilariga borishdi. Muhayishah gapirdi - chunki u o'sha paytda Xaybarda bo'lgan edi - lekin Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Avval eski, avval eski", dedilar. Keyin Huvayishah gapirdi va Muhayishah davom etdi, keyin Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Ular do'stingiz uchun diyat to'lamoqchi yoki urush e'lon qilmoqchi!" dedilar. Keyin Rasululloh sollallohu alayhi vasallam ularga bu masalani talab qilib xat yozdilar, keyin ular (uning xatiga) "Allohga qasamki, biz uni o'ldirmadik" deb javob berishdi. Keyin Rasululloh sollallohu alayhi vasallam Huvayishah, Muhayishah va Abdurrahmon ibn Sahldan: "Birodaringizni o'ldirish huquqiga ega bo'lishingiz uchun qasam ichmoqchimisizlar?", deb so'radilar. Ular: "Yo'q", deb javob berishdi. U: "(Aslida) yahudiylar sizning ayblovingizga qasam ichadilar", dedi. Ular: "Ular musulmon emaslar!", deb javob berishdi. Keyin Rasululloh (sollallohu alayhi va sallam) diyatni o'z mol-mulki bilan to'ladi va tuyalarni uylariga olib kelinguncha yubordi. Sahl aytdi: "Tuyalardan biri meni tepdi, qizil tuya."
Hadis
Imom Abu Dovud : 3919
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ خَالِدٍ وَكَثِيرُ بْنُ عُبَيْدٍ قَالَا حَدَّثَنَا ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ بْنِ سُفْيَانَ أَخْبَرَنَا الْوَلِيدُ عَنْ أَبِي عَمْرٍو عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَتَلَ بِالْقَسَامَةِ رَجُلًا مِنْ بَنِي نَصْرِ بْنِ مَالِكٍ بِبَحْرَةِ الرُّغَاءِ عَلَى شَطِّ لِيَّةِ الْبَحْرَةِ قَالَ الْقَاتِلُ وَالْمَقْتُولُ مِنْهُمْ وَهَذَا لَفْظُ مَحْمُودٍ بِبَحْرَةٍ أَقَامَهُ مَحْمُودٌ وَحْدَهُ عَلَى شَطِّ لِيَّةَ
Bizga [Mahmud bin Xolid] va [Katsir bin Ubayd] ikkalasi ham aytganlari aytilgan; bizga aytib bergan. (boshqacha aytilgan) Bizga [Muhammad bin Ash Shabbah bin Sufyon] aytganlari, bizga [Al Valid] aytganlari, [Abu Amr] aytganlari, [Amr bin Syuaib] aytganlari, Rasululloh sollallohu alayhi vasallamdan Nashr bin Molik qabilasidan bir kishini qasam ichib, ya'ni qirg'oqdagi Rug'a degan pasttekislikda o'ldirganlari aytilgan. U (Mahmud): "O'ldirgan ham, o'ldirilgan ham ulardan emas (Bani Nashr)", degan. Bu Mahmudning lafadi, ya'ni Mahmudning o'z lafadi bor edi (uning tarixida: "qirg'oqdagi Rug'a degan pasttekislikda").
Hadis
Imom Abu Dovud : 3920
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ الصَّبَّاحِ الزَّعْفَرَانِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُبَيْدٍ الطَّائِيُّ عَنْ بُشَيْرِ بْنِ يَسَارٍزَعَمَ أَنَّ رَجُلًا مِنْ الْأَنْصَارِ يُقَالُ لَهُ سَهْلُ بْنُ أَبِي حَثْمَةَ أَخْبَرَهُ أَنَّ نَفَرًا مِنْ قَوْمِهِ انْطَلَقُوا إِلَى خَيْبَرَ فَتَفَرَّقُوا فِيهَا فَوَجَدُوا أَحَدَهُمْ قَتِيلًا فَقَالُوا لِلَّذِينَ وَجَدُوهُ عِنْدَهُمْ قَتَلْتُمْ صَاحِبَنَا فَقَالُوا مَا قَتَلْنَاهُ وَلَا عَلِمْنَا قَاتِلًا فَانْطَلَقْنَا إِلَى نَبِيِّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَقَالَ لَهُمْ تَأْتُونِي بِالْبَيِّنَةِ عَلَى مَنْ قَتَلَ هَذَا قَالُوا مَا لَنَا بَيِّنَةٌ قَالَ فَيَحْلِفُونَ لَكُمْ قَالُوا لَا نَرْضَى بِأَيْمَانِ الْيَهُودِ فَكَرِهَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُبْطِلَ دَمَهُ فَوَدَاهُ مِائَةً مِنْ إِبِلِ الصَّدَقَةِ
Bizga [Hasan bin Muhammad bin Ash Shabbah az-Za'faroniy] aytdi, bizga [Abu Nu'aym] aytdi, bizga [Sa'id bin Ubayd as-Sa'iy] aytdi, bizga [Busayr bin Yasor]dan u [Sahl bin Abu Hatsmah] ismli ansor odam unga qavmidan bir kishi Xaybarga ketayotganini aytganiga ishonadi. Keyin ular tarqalib ketishdi, toki ulardan biri o'ldirilganini topdilar. Ular duch kelgan odamlarga: "Sizlar bizning akamizni o'ldirdingizlar!" deyishdi. Odamlar: "Biz uni o'ldirmadik va qotilni ham ko'rmadik", deb javob berishdi. Shunday qilib, biz Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamning oldilariga bordik. U (roviy) dedi: "U ulardan: "Menga dalil bilan keldingizmi, uni (do'stingizni) kim o'ldirdi?" deb so'radi. Ular: "Bizda dalil yo'q", deb javob berishdi. U: "Ular (yahudiylar) sizga qasam ichishadi!" deb javob berdi. Ular: "Biz yahudiylarning qasamidan rozi emasmiz", deyishdi. Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam uning o'limi behuda ketishini istamadilar, shuning uchun u diyat uchun yuz tuya sadaqa bilan to'ladi."
