Revert to Islam, click here
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Abu Dawud (الامام ابو داود) - 4590 Hadith

Hadith

Imam Abu Dawud : 3901

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ مَيْسَرَةَ الْجُشَمِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ عَوْفٍ حَدَّثَنَا حَمْزَةُ أَبُو عُمَرَ الْعَائِذِيُّ حَدَّثَنِي عَلْقَمَةُ بْنُ وَائِلٍ حَدَّثَنِي وَائِلُ بْنُ حُجْرٍ قَالَكُنْتُ عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذْ جِيءَ بِرَجُلٍ قَاتِلٍ فِي عُنُقِهِ النِّسْعَةُ قَالَ فَدَعَا وَلِيَّ الْمَقْتُولِ فَقَالَ أَتَعْفُو قَالَ لَا قَالَ أَفَتَأْخُذُ الدِّيَةَ قَالَ لَا قَالَ أَفَتَقْتُلُ قَالَ نَعَمْ قَالَ اذْهَبْ بِهِ فَلَمَّا وَلَّى قَالَ أَتَعْفُو قَالَ لَا قَالَ أَفَتَأْخُذُ الدِّيَةَ قَالَ لَا قَالَ أَفَتَقْتُلُ قَالَ نَعَمْ قَالَ اذْهَبْ بِهِ فَلَمَّا كَانَ فِي الرَّابِعَةِ قَالَ أَمَا إِنَّكَ إِنْ عَفَوْتَ عَنْهُ يَبُوءُ بِإِثْمِهِ وَإِثْمِ صَاحِبِهِ قَالَ فَعَفَا عَنْهُ قَالَ فَأَنَا رَأَيْتُهُ يَجُرُّ النِّسْعَةَحَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ مَيْسَرَةَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنِي جَامِعُ بْنُ مَطَرٍ حَدَّثَنِي عَلْقَمَةُ بْنُ وَائِلٍ بِإِسْنَادِهِ وَمَعْنَاهُ

Haali en [Ubaydullaah bin Umar bin Maisarah Al Jusyami] wiyi, haali en [Yahya bin Sa’id] ummoraade [Auf] wiyi; haalani en [Hamzah Abuu Umar Al Aidzi] wiyi, haalani kam [Alqamah bin Wail] wiyi, haalani kam [Wail bin Hujr] o wiyi 'mi meeɗiino won'de e bannge Nelaaɗo sallallaahu 'alaihi wasallam, ndeen warhoore addiraama yeeso makko mo daande mum ropeed'. Wail wi’i: “O noddi ndeen gardiiɗo 6icfcfo oo, o naamndii: “A yaafnaaki?” O jaabii, “Alaa”. O naamndii kadi: “A yicfaa 6etde njo6di ndii?” o jaabii, 'Alaa'. O naamndii kadi: “Aɗa yiɗi warde mo?” o jaabii, 'ko noon'. O wi’i: “Ndeen noon, ƴettu mo”. Nde gardiiɗo 6icfcfo oo yalti, o naamndii kadi: “A yaafnaaki?” o jaabii, 'Alaa'. O naamndii kadi: “A yicfaa 6etde njo6di ndii?” o jaabii, 'Alaa'. O naamndii kadi: “Aɗa yiɗi warde mo?” o jaabii, 'ko noon'. O wi’i: “Ndeen noon, ƴettu mo”. Nii woni laawol nayaɓol ngol o wi’i: “So a yaafiima mo, ndeen maa o 6eydu bakkatuuji makko e bakkatuuji miñi maa’. Wail wiyi 'gardiiɗo ñawɗo oo haa jooni yaafnii mo'. Wail wi'i, 'Mi yi'i waroowo on ɗon itta limngal'. Haali en [Ubaydullaah bin Umar bin Umar bin Maisarah] wiyi, haali en [Yahya bin Sa’id] o wiyi; haali kam [Jami’ bin Matar] wi’i, haali kam [Alqamah bin Wail] e sanad mum e maanaa mum’.

Hadith

Imam Abu Dawud : 3902

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَوْفٍ الطَّائِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْقُدُّوسِ بْنُ الْحَجَّاجِ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ عَطَاءٍ الْوَاسِطِيُّ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ وَائِلٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَجَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِحَبَشِيٍّ فَقَالَ إِنَّ هَذَا قَتَلَ ابْنَ أَخِي قَالَ كَيْفَ قَتَلْتَهُ قَالَ ضَرَبْتُ رَأْسَهُ بِالْفَأْسِ وَلَمْ أُرِدْ قَتْلَهُ قَالَ هَلْ لَكَ مَالٌ تُؤَدِّي دِيَتَهُ قَالَ لَا قَالَ أَفَرَأَيْتَ إِنْ أَرْسَلْتُكَ تَسْأَلُ النَّاسَ تَجْمَعُ دِيَتَهُ قَالَ لَا قَالَ فَمَوَالِيكَ يُعْطُونَكَ دِيَتَهُ قَالَ لَا قَالَ لِلرَّجُلِ خُذْهُ فَخَرَجَ بِهِ لِيَقْتُلَهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَا إِنَّهُ إِنْ قَتَلَهُ كَانَ مِثْلَهُ فَبَلَغَ بِهِ الرَّجُلُ حَيْثُ يَسْمَعُ قَوْلَهُ فَقَالَ هُوَ ذَا فَمُرْ فِيهِ مَا شِئْتَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّه صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْسِلْهُ وَقَالَ مَرَّةً دَعْهُ يَبُوءُ بِإِثْمِ صَاحِبِهِ وَإِثْمِهِ فَيَكُونُ مِنْ أَصْحَابِ النَّارِ قَالَ فَأَرْسَلَهُ

Haali en [Muhammad bin Aaf Ath Tha`i] wi'i, wi'i en [Abdul Qudus Ibnul Hajjaj] wi'i, wi'i en [Yazid bin Aata Al Wasithi] diga [Simak] diga [Alqamah bin Wail] diga [baaba maako] o wi'i: 'Neɗɗo wari haa 'Annubi Haalayilla's o wi'i: 'Goonga Habsyi Ɗuum wari ɓiɗɗo miñi am!' O naamndii habsyi oo : « Hol no paamir-ɗaa mo ? O jaabii, 'Mi fiyi mo e hoore e feggere, kono mi yiɗaa warde mo'. O naamndii kadi: “Aɗa jogii feere yoɓde njoɓdi ndii?” O jaabii, “Alaa”. O naamndii kadi: “Hol ko cikkuɗaa so mi woppii ma, ndeen aɗa ndaara yimɓe ngam ballal kaalis?” O jaabii, 'Alaa ko haani'. O naamndii kadi: Mbele ina waawi tawa reenooɓe maa ɓee ina ndokka ma kaalis coodgu nguu? O jaabii, “Alaa”. O wi’i gorko oo - gardiiɗo ɓiɗɗo oo -: ‘Addu mo’. Nii woni worɓe ɓee njaggi Habsyi oo ngam warde ɗum. Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam ndeen wiyi : ''Goonga noon, so gorko oo warii neɗɗo aada, ndeen darnde makko wonata ko no oon neɗɗo aada''. Haala Nelaaɗo haa jooni yettii noppi gorko oo, o wiyi, “Miɗo rokka ɗum ɗoo”. So aɗa rokka yamiroore no njiɗirɗaa'. Ndeen Rasulullah wiyi : « rimɗin Habsyi en ». E nder daartol goɗngol o wiyi, “Accu ɗum, ndeen maa o 6eydu bakkatuuji sehil makko - 6icfcfo makko - e bakkatuuji makko. Ndeen o yahata ko jeyngol'. Ndeen gardiiɗo ñawɗo oo woppitii mo.

Hadith

Imam Abu Dawud : 3903

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ يَحْيَى ابْنِ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ بْنِ سَهْلٍ قَالَكُنَّا مَعَ عُثْمَانَ وَهُوَ مَحْصُورٌ فِي الدَّارِ وَكَانَ فِي الدَّارِ مَدْخَلٌ مَنْ دَخَلَهُ سَمِعَ كَلَامَ مَنْ عَلَى الْبَلَاطِ فَدَخَلَهُ عُثْمَانُ فَخَرَجَ إِلَيْنَا وَهُوَ مُتَغَيِّرٌ لَوْنُهُ فَقَالَ إِنَّهُمْ لَيَتَوَاعَدُونَنِي بِالْقَتْلِ آنِفًا قَالَ قُلْنَا يَكْفِيكَهُمُ اللَّهُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ قَالَ وَلِمَ يَقْتُلُونَنِي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا يَحِلُّ دَمُ امْرِئٍ مُسْلِمٍ إِلَّا بِإِحْدَى ثَلَاثٍ كُفْرٌ بَعْدَ إِسْلَامٍ أَوْ زِنًا بَعْدَ إِحْصَانٍ أَوْ قَتْلُ نَفْسٍ بِغَيْرِ نَفْسٍ فَوَاللَّهِ مَا زَنَيْتُ فِي جَاهِلِيَّةٍ وَلَا فِي إِسْلَامٍ قَطُّ وَلَا أَحْبَبْتُ أَنَّ لِي بِدِينِي بَدَلًا مُنْذُ هَدَانِي اللَّهُ وَلَا قَتَلْتُ نَفْسًا فَبِمَ يَقْتُلُونَنِيقَالَ أَبُو دَاوُد عُثْمَانُ وَأَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا تَرَكَا الْخَمْرَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ

Haali en [Suleymaan bin Harb] wiyi, haali en [Hammadu bin Zaid] ummoraade e [Yahya bin Sa’id] ummoraade e [Abuu Umaama bin Sahl] o wiyi ‘miɗo wondi e [Usmaan] nde o taarnaa e nder galle makko. E nder galle makko ina waɗi koolol, so neɗɗo naatii heen ina waawi nande jeewte yimɓe dow mum. Usmaan naati e nder suudu, caggal ɗuum o yalti, yeeso makko ina ɓuuɓtoo. O wiyi 'ɓe njiɗi ko warde mi'. O - haaloowo - wi'i: 'Ndeen min mbi'i: 'Alla he'i ngam reentorde ma, aan Amirul Mukminin'. Usmaan naamndii - ina jiiɓii -, “Hol ko waɗi ɓe njiɗi warde mi?, hay so tawii mi meeɗii nande Nelaaɗo (JKM) ina wiya: “Ƴiiƴam juulɗo halal so wonaa dalillaaji tati; heeferɓe caggal nde ngoongɗini, jinnaaɓe caggal dewgal, e warde ruuhuuji woɗɓe’. Wallaahi mi meeɗaa jinnude hay e nder Jahilliyah walla caggal Lislaam, mi meeɗaa kadi ɗaminaade waylude diine am caggal nde Alla ardini mi, kadi mi meeɗaa warde ruuhu hay gooto -mo alaa hakke-. Ndeen hol ko waɗi ɓe mbarata mi? Abuu Daawuuda wiyi, Usmaan e Abuu Bakri mo Alla yurɓii ɓe meeɗaani yarde kosam e yonta jahiliya.

Hadith

Imam Abu Dawud : 3904

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ فَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرِ بْنِ الزُّبَيْرِ قَالَ سَمِعْتُ زِيَادَ بْنَ ضُمَيْرَةَ الضُّمَرِيَّ ح و أَخْبَرَنَا وَهْبُ بْنُ بَيَانٍ وَأَحْمَدُ بْنُ سَعِيدٍ الْهَمْدَانِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرٍ أَنَّهُ سَمِعَ زِيَادَ بْنَ سَعْدِ بْنِ ضُمَيْرَةَ السُّلَمِيَّ وَهَذَا حَدِيثُ وَهْبٍ وَهُوَ أَتَمُ يُحَدِّثُ عُرْوَةَ بْنَ الزُّبَيْرِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ مُوسَى وَجَدِّهِوَكَانَا شَهِدَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حُنَيْنًا ثُمَّ رَجَعْنَا إِلَى حَدِيثِ وَهْبٍ أَنْ مُحَلِّمَ بْنَ جَثَّامَةَ اللَّيْثِيَّ قَتَلَ رَجُلًا مِنْ أَشْجَعَ فِي الْإِسْلَامِ وَذَلِكَ أَوَّلُ غِيَرٍ قَضَى بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَتَكَلَّمَ عُيَيْنَةُ فِي قَتْلِ الْأَشْجَعِيِّ لِأَنَّهُ مِنْ غَطَفَانَ وَتَكَلَّمَ الْأَقْرَعُ بْنُ حَابِسٍ دُونَ مُحَلِّمٍ لِأَنَّهُ مِنْ خِنْدِفَ فَارْتَفَعَتْ الْأَصْوَاتُ وَكَثُرَتْ الْخُصُومَةُ وَاللَّغَطُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا عُيَيْنَةُ أَلَا تَقْبَلُ الْغِيَرَ فَقَالَ عُيَيْنَةُ لَا وَاللَّهِ حَتَّى أُدْخِلَ عَلَى نِسَائِهِ مِنْ الْحَرْبِ وَالْحُزْنِ مَا أَدْخَلَ عَلَى نِسَائِي قَالَ ثُمَّ ارْتَفَعَتْ الْأَصْوَاتُ وَكَثُرَتْ الْخُصُومَةُ وَاللَّغَطُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا عُيَيْنَةُ أَلَا تَقْبَلُ الْغِيَرَ فَقَالَ عُيَيْنَةُ مِثْلَ ذَلِكَ أَيْضًا إِلَى أَنْ قَامَ رَجُلٌ مِنْ بَنِي لَيْثٍ يُقَالُ لَهُ مُكَيْتِلٌ عَلَيْهِ شِكَّةٌ وَفِي يَدِهِ دَرِقَةٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي لَمْ أَجِدْ لِمَا فَعَلَ هَذَا فِي غُرَّةِ الْإِسْلَامِ مَثَلًا إِلَّا غَنَمًا وَرَدَتْ فَرُمِيَ أَوَّلُهَا فَنَفَرَ آخِرُهَا اسْنُنْ الْيَوْمَ وَغَيِّرْ غَدًا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَمْسُونَ فِي فَوْرِنَا هَذَا وَخَمْسُونَ إِذَا رَجَعْنَا إِلَى الْمَدِينَةِ وَذَلِكَ فِي بَعْضِ أَسْفَارِهِ وَمُحَلِّمٌ رَجُلٌ طَوِيلٌ آدَمُ وَهُوَ فِي طَرَفِ النَّاسِ فَلَمْ يَزَالُوا حَتَّى تَخَلَّصَ فَجَلَسَ بَيْنَ يَدَيْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَيْنَاهُ تَدْمَعَانِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي قَدْ فَعَلْتُ الَّذِي بَلَغَكَ وَإِنِّي أَتُوبُ إِلَى اللَّهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى فَاسْتَغْفِرْ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ لِي يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَقَتَلْتَهُ بِسِلَاحِكَ فِي غُرَّةِ الْإِسْلَامِ اللَّهُمَّ لَا تَغْفِرْ لِمُحَلِّمٍ بِصَوْتٍ عَالٍ زَادَ أَبُو سَلَمَةَ فَقَامَ وَإِنَّهُ لَيَتَلَقَّى دُمُوعَهُ بِطَرَفِ رِدَائِهِقَالَ ابْنُ إِسْحَقَ فَزَعَمَ قَوْمُهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اسْتَغْفَرَ لَهُ بَعْدَ ذَلِكَ قَالَ أَبُو دَاوُد قَالَ النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ الْغِيَرُ الدِّيَةُ

Haalii en [Muusa bin Ismaa’il] wiyi, haalanii en [Hammadu] o wiyi; haali en [Muhammadu bin Ishaq] wiyi, haali kam [Muhammadu bin Jaafar bin Az Zubair] o wiyi; Mi nanii [Ziyad bin Dhamra Adh Dhumari]. -e sifaa goɗɗo ina haalee- Ina haalee e men wonde [Wahb bin Bayan] e [Ahmadu bin Sayiid Al Hamdani] kamɓe ɗiɗo fof ɓe mbiyi; haalani en [Ibnu Wahb] wiyi, habri kam [Abdurrahmaan bin Abuu Az Zinad] ummoraade e [Abdurrahmaan Ibnu Harits] ummoraade e [Muhammadu bin Jaafar] wonde o nanii [Ziyad bin Saad bin Dhumairah As Sulami] - ɗum ko Wahb ɓuri ɗum hadi, ɗum ko haadi Wahb timmuɗo bin Az Zubair - diga [baaba maako] o wi'i, ' [Muusaa] e [mawniiko] tawtoraama hare Hunayn bee Annabi sallallaahu 'alaihi wasallam. ' ndeen en ngartii e hadiis Wahb, wonde Muhallim bin Jatstsamah Al Laitsi meeɗii warde gorko gooto ummoriiɗo Ashja' - innde nokku oo - hay so tawii o naatnii Lislaam, kadi ko ɗum woni diyat gadano mo Annabi sallallaahu 'alaihi wasallam soodi. Uyainah ndeen yeewtidii e warngo Al Asyja'I, sabu o ummorii ko Gathafan. E nder ɗuum Al Aqra' bin Habis haali ngam faddaade Muhallim, sabu o ummorii ko Khindiq. Daande maɓɓe ummii haa luural e jiiɓru heewi. Ndeen Resulullah wiyi: “Eeh Uyainah, mbele a yiɗaa jaɓde diyat -fittaandu-?” O jaabii o wiyi wallaahi alaa! Ngam mbaawen addude majjere e mette e rewɓe makko no o adduri majjere e mette e rewɓe am'. Saad wi’i: “Ndeen daande maɓɓe ummiima kadi haa luural e jiiɓru heewi”. Ndeen Resulullah wiyi: “Eeh Uyainah, mbele a yiɗaa jaɓde diyat -fittaandu-?” Uyainah jaabii no o jaabtorinoo ko adii, ko noon gorko gooto ummoriiɗo Banu Laith ina wiyee Mukaitil ummii, omo jogii kaɓirgal e kaɓirgal. Ndeen o wi’i, “Yaa Nelaaɗo Alla, e nder Lislaam mi meeɗaa heɓde njoɓdi ngam bonannde nde oo neɗɗo waɗi – Muhallim baroowo – so wonaa no fedde be’i ina njara – e nder maayo – sabu ɓe ngoni ko e ŋoŋɗude. Ndeen rowre adannde ndee wertaama haa rowre sakkitiinde ndee dogi - maanaa; Goodal qishah ko mbele woɗɓe ina kuli ina keɓa jaŋde, hono no ngaari werlirtee nii mbele woɗɓe ina kuli haa njalta. Jokku sunna jooni, mbayla ɗum janngo'. Ndeen Rasulullah wiyi: ''Gelooɗi capanɗe joyi - njoɓaama e kaalis e capanɗe joyi goɗɗi nde ɓe njottii Madiina''. Ɗum waɗi ko e gooto e dille makko. Nde Muhallim woni gorko juutɗo, daneejo, o jooɗii e nder jamaanu nguu. Kadi sehilaaɓe makko ina mballimoo haa o daɗi warngo -qishas-. Muhallim ndeen jooɗii sara Rasulullah, gonɗi ina njirloo e gite mum. O wi'i ndeen, 'Yaa Nelaaɗo Alla, mi waɗii huunde no nganndirɗaa - warde -, miɗo tuubnii jooni e Alla Tabaaraka Wa Ta'ala, ɗum noon ñaagoɗaa Alla Azza Wa Jalla yaafuya'. Resulullah sallallaahu alayhi wasallam ndeen wiyi : “a warii mo e kaɓirgal maa hay so tawii ko e fuɗɗoode lislaam makko o woni? Yaa Allah hoto yaafo Muhallim'. O haali cfee cfoo konngucfi e daande mawnde. Abuu Salamah ɓeydi heen, “Muhallim ummiima, moofti gonɗi mum e ŋoral ŋoral mum”. Ibnu Ishaq wiyi 'Yimɓe makko ina njogii hoolaare wonde Rasulullah (Jiilla) ina ɗaɓɓa yaafuya e Muhallim caggal ɗuum'. Abuu Daawuuda wiyi, “Nadr bin Sumaa’il wiyi Al Ghiyaar ko diyat -fittaandu-’.

Hadith

Imam Abu Dawud : 3905

حَدَّثَنَا مُسَدَّدُ بْنُ مُسَرْهَدٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ قَالَ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ أَبِي سَعِيدٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا شُرَيْحٍ الْكَعْبِيَّ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَا إِنَّكُمْ يَا مَعْشَرَ خُزَاعَةَ قَتَلْتُمْ هَذَا الْقَتِيلَ مِنْ هُذَيْلٍ وَإِنِّي عَاقِلُهُ فَمَنْ قُتِلَ لَهُ بَعْدَ مَقَالَتِي هَذِهِ قَتِيلٌ فَأَهْلُهُ بَيْنَ خِيَرَتَيْنِ أَنْ يَأْخُذُوا الْعَقْلَ أَوْ يَقْتُلُوا

Haali en [Musaddad bin Musarhad] wiyi, haali en [Yahya bin Sa’id] wiyi, haali en [Ibnu Abuu Dzi`b] o wiyi; haalanii kam [Sa’id Ibnu Abuu Sa’id] o wiyi; Mi nanii [Abuu Syuraih Al ka’bi] ina wi’a, “Nelaaɗo Alla sallallaahu wiyi: “Eeh yimɓe Khuza’ah! Anndu on fof, on mbarii oo gorko Hudzail, e goonga ko miin woni lomto makko -mo yo6ata diyat makko-, ko cfuum wacfi kala baraaɗo caggal haala am, ndeen wonande ronooɓe makko mi rokka heen su6ngooji cficfi; naamndo yoɓde walla warde ngam yoɓde'.

Hadith

Imam Abu Dawud : 3906

حَدَّثَنَا عَبَّاسُ بْنُ الْوَلِيدِ بْنِ مَزْيَدٍ أَخْبَرَنِي أَبِي حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ حَدَّثَنِي يَحْيَى ح و حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنِي أَبُو دَاوُدَ حَدَّثَنَا حَرْبُ بْنُ شَدَّادٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ حَدَّثَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا أَبُو هُرَيْرَةَ قَالَلَمَّا فُتِحَتْ مَكَّةُ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ مَنْ قُتِلَ لَهُ قَتِيلٌ فَهُوَ بِخَيْرِ النَّظَرَيْنِ إِمَّا أَنْ يُودَى أَوْ يُقَادَ فَقَامَ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْيَمَنِ يُقَالُ لَهُ أَبُو شَاةٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ اكْتُبْ لِي قَالَ الْعَبَّاسُ اكْتُبُوا لِي فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اكْتُبُوا لِأَبِي شَاةٍوَهَذَا لَفْظُ حَدِيثِ أَحْمَدَ قَالَ أَبُو دَاوُد اكْتُبُوا لِي يَعْنِي خُطْبَةَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Haali en [Abbas Ibnuul Walid bin Mazyad] wiyi, haali kam [baaba am] wiyi, haali en [Al Auza'i] wiyi, haali kam [Yahya]. -e laawol goɗngol ina haalee- haali en [Ahmadu bin Ibraahiima] wiyi, haali kam [Abuu Dawuud] wiyi, haali en [Harb bin Syaddad] wiyi, haali en [Yahya bin Abuu Kathir] wiyi, haali kam [Abuu Salamah bin Abdurrahman] wiyi en, o wiyi udditgol wuro Makka Rasulullah shallallahu alayihi wasallam darii, o waajii, o wiyi: “Mo woni e mon mo ɓesngu mum waraa, ndeen noon omo jogii suɓngooji ɗiɗi ɓurɗi moƴƴude; naamndo yoɓde walla warde ngam yoɓde'. Ndeen gorko gooto jeyaaɗo e yimɓe Yemen ina wiyee Abuu Shah ummiima, wiyi, “Yaa Nelaaɗo, winndu am ɗum”. Al Abbas wiyi 'on sukaaɓe mbinndat ngam am'. Ndeen Rasulullah wiyi : “waɗde binndol ngam Abuu Shah”. Kadi ɗum ko hadiis lafadz Ahmadu. Abuu Dawuuda wiyi 'aɗa winnda ngam am' firti ko waaju mo Nelaaɗo (JKM) waɗnoo.

Hadith

Imam Abu Dawud : 3907

حَدَّثَنَا مُسْلِمٌ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَاشِدٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ مُوسَى عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يُقْتَلُ مُؤْمِنٌ بِكَافِرٍ وَمَنْ قَتَلَ مُؤْمِنًا مُتَعَمِّدًا دُفِعَ إِلَى أَوْلِيَاءِ الْمَقْتُولِ فَإِنْ شَاءُوا قَتَلُوهُ وَإِنْ شَاءُوا أَخَذُوا الدِّيَةَ

Haali en [Juulɗo] wiyi, haalani en [Muhammadu bin Rashid] wiyi, haali en [Suleymaan bin Muusaa] ummoraade e [Amru bin Syu’aib] ummoraade e [baaba mum] ummoraade e [mawniiko] ummoraade e Annabi sallallaahu ‘alaihi wasallam, o wiyi: ‘Goongɗinɗo fotaani wonde kille-fiid. So tawii noon kala barɗo gooŋɗinɗo e anniya, haala kaa fawetee ko gardiiɗo gardiiɗo oo; So ɓe njiɗii ɓe mbaawa yoɓde warngo ngoo, so ɓe njiɗii ɓe mbaawa ɗaɓɓude njoɓdi'.

Hadith

Imam Abu Dawud : 3908

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ أَخْبَرَنَا مَطَرٌ الْوَرَّاقُ وَأَحْسَبُهُ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا أُعْفِيَ مَنْ قَتَلَ بَعْدَ أَخْذِهِ الدِّيَةَ

Haali en [Muusa bin Ismaa’il] wiyi, wiyi en [Hammadu] wiyi, wiyi en [Mathar Al Warraq] e miɗo sikki ko e [Al Hasan] ummoraade e [Jabir bin Abdullaah] o wiyi: ‘Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam wiyi: ‘Mi yaafataa neɗɗo barɗo ranso caggal nde o waɗi’.

Hadith

Imam Abu Dawud : 3909

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَبِيبِ بْنِ عَرَبِيٍّ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ الْحَارِثِ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ هِشَامِ بْنِ زَيْدٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ امْرَأَةً يَهُودِيَّةً أَتَتْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِشَاةٍ مَسْمُومَةٍ فَأَكَلَ مِنْهَا فَجِيءَ بِهَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلَهَا عَنْ ذَلِكَ فَقَالَتْ أَرَدْتُ لِأَقْتُلَكَ فَقَالَ مَا كَانَ اللَّهُ لِيُسَلِّطَكِ عَلَى ذَلِكَ أَوْ قَالَ عَلَيَّ فَقَالُوا أَلَا نَقْتُلُهَا قَالَ لَا فَمَا زِلْتُ أَعْرِفُهَا فِي لَهَوَاتِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Haalaama en [Yahya bin Habib bin Arabi] wiyi, haalaama en [Khalid Ibnul Haris] wiyi, haalaama en [Syu’aba] gila e [Hsyyam bin Zaid] gila e [Anas bin Malik] wiyi, ‘Debbo yahuud gooto arii e nelaaɗo Alla ina wiya tooke, ndeen o ñaami ɗum. Caggal ɗuum debbo Yahuuda oo addaa yeeso Nelaaɗo JKM. o naamndii ndeen ko fayti e cfuum, debbo oo jaabii, 'Micfo yicfi warde ma!' O wi’i: “Alla weeɓataa e maa waɗde ɗuum, walla o wiyi ‘waɗde - ɗuum - e am’. Sehilaaɓe ɓee mbiyi so en mbarii mo tan ? o wi'i: 'Hoto'. Anas wi'i, haa jooni mi ɗon yi'a heddiiɓe tooke nder daande Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam'.

Hadith

Imam Abu Dawud : 3910

حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ رُشَيْدٍ حَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ الْعَوَّامِ ح و حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ سُلَيْمَانَ حَدَّثَنَا عَبَّادٌ عَنْ سُفْيَانَ ابْنِ حُسَيْنٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدٍ وأَبِي سَلَمَةَ قَالَ هَارُونُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ امْرَأَةً مِنْ الْيَهُودِ أَهْدَتْ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَاةً مَسْمُومَةً قَالَ فَمَا عَرَضَ لَهَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَقَالَ أَبُو دَاوُد هَذِهِ أُخْتُ مَرْحَبٍ الْيَهُودِيَّةُ الَّتِي سَمَّتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Haalii en [Dawuud bin Rasyid] wiyi, haalanii en [Abbad Ibnuul Awwam]. -e laawol goɗngol ina haalee- Haali en [Harun bin Abdullaah] wiyi, haali en [Sa’id bin Suleymaan] wiyi, haali en [Abbad] ummoraade e [Sufyan bin Husayn] ummoraade e [Az Zuhri] ummoraade e [Sa’id] e [Abuu Salaama]. [Haaruuna] wi’i; gila e [Abuu Hurayrata] o wiyi, “Debbo Yahuuda gooto rokkii Annabi sallallaahu kosam ngaari tooke’. Abuu Hurayrata jokki, 'Kono Nelaaɗo (JKM) meeɗaani debbo oo hay dara - woni e qishash -'. Abuu Daawuuda wiyi, oo debbo ko miñiiko debbo Yahuuda, tookenooɗo Annabi sallallaahu aleyhi wasallam.

Hadith

Imam Abu Dawud : 3911

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ الْمَهْرِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ كَانَ جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ يُحَدِّثُأَنَّ يَهُودِيَّةً مِنْ أَهْلِ خَيْبَرَ سَمَّتْ شَاةً مَصْلِيَّةً ثُمَّ أَهْدَتْهَا لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخَذَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الذِّرَاعَ فَأَكَلَ مِنْهَا وَأَكَلَ رَهْطٌ مِنْ أَصْحَابِهِ مَعَهُ ثُمَّ قَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ارْفَعُوا أَيْدِيَكُمْ وَأَرْسَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْيَهُودِيَّةِ فَدَعَاهَا فَقَالَ لَهَا أَسَمَمْتِ هَذِهِ الشَّاةَ قَالَتْ الْيَهُودِيَّةُ مَنْ أَخْبَرَكَ قَالَ أَخْبَرَتْنِي هَذِهِ فِي يَدِي لِلذِّرَاعِ قَالَتْ نَعَمْ قَالَ فَمَا أَرَدْتِ إِلَى ذَلِكَ قَالَتْ قُلْتُ إِنْ كَانَ نَبِيًّا فَلَنْ يَضُرَّهُ وَإِنْ لَمْ يَكُنْ نَبِيًّا اسْتَرَحْنَا مِنْهُ فَعَفَا عَنْهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ يُعَاقِبْهَا وَتُوُفِّيَ بَعْضُ أَصْحَابِهِ الَّذِينَ أَكَلُوا مِنْ الشَّاةِ وَاحْتَجَمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى كَاهِلِهِ مِنْ أَجْلِ الَّذِي أَكَلَ مِنْ الشَّاةِ حَجَمَهُ أَبُو هِنْدٍ بِالْقَرْنِ وَالشَّفْرَةِ وَهُوَ مَوْلًى لِبَنِي بَيَاضَةَ مِنْ الْأَنْصَارِحَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ بَقِيَّةَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَهْدَتْ لَهُ يَهُودِيَّةٌ بِخَيْبَرَ شَاةً مَصْلِيَّةً نَحْوَ حَدِيثِ جَابِرٍ قَالَ فَمَاتَ بِشْرُ بْنُ الْبَرَاءِ بْنِ مَعْرُورٍ الْأَنْصَارِيُّ فَأَرْسَلَ إِلَى الْيَهُودِيَّةِ مَا حَمَلَكِ عَلَى الَّذِي صَنَعْتِ فَذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ جَابِرٍ فَأَمَرَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُتِلَتْ وَلَمْ يَذْكُرْ أَمْرَ الْحِجَامَةِ

Haali en [Suleymaan bin Dawuud Al Mahri] wiyi, haali en [Ibnu Wahb] o wiyi; habriino kam [Yunus] ummoraade e [Ibnu Shihab] o wiyi, ‘[Jabir bin Abdullaah] meeɗii wiyde mi wonde debbo yahuud gooto jeyaaɗo e yimɓe Khaibar ina fiytoo tooke e kosam ngaari ɓuuɓndi. Ndeen o sattinaani kosam ɗam Nelaaɗo  J.W. Ndeen Rasulullah ƴetti junngo ngaari ndii, o ñaami ndi e wondiiɓe makko. Ndeen Rasulullah sallallaahu alayhi wasallam wiyi ɓe fof : ƴettu juuɗe mon fof - woto ñaamee ɗe kadi -'. Ndeen nelii nelaaɗo ngam noddude debbo yahuud oo. Ndeen o naamndii debbo oo: Mate a wacfii tooke e kii kosam? debbo Yahuuda oo jaabii, hol rokkuɗo ma kabaaru oo? O jaabii: “Ko rokkata mi kabaaru ko ko woni e junngo am”. debbo Yahuuda oo wiyi, ko noon. O naamnii kadi: Hol ko njiɗ ɗaa? Debbo Yahuudu on jaabi, ''E nder ɓernde am mi wi'i, 'To o Annabi nden o wonataa nder kulhuli, ammaa to o wonaa Annabi nden en mbaawan fooftugo bee maako'. Rasulullah ko ndeen yaafnii debbo yahuud oo, o ñaawaani ɗum. Sehilaaɓe makko tawtoranooɓe ñaamde kosam ngaari maayii, Rasulullah (JKM) ina joginoo ɓuuɓri e ɓalewol wutte makko sabu kosam ɗam o ñaami. Ndeen o cuppiima Abu Hind - gonnooɗo maccuɗo Bani Bayadah ummoriiɗo Ansar - e huutoraade luggere e laɓi ɓuuɓɗi. Haalaama en [Wahb bin Baqiyyah] wi'i, haalaama en [Khalid] diga [Muhammadu bin Amru] diga [Abuu Salaama] dow Rasulullah sallallaahu aleyhi wasallam meeɗi hokkugo debbo yahuudu'en Khaibar dokkal ngaari ƴaɓɓiiɗum, bana no hadiis. Kanko - haaloowo oo - wiyi 'Bisyr bin Al Bara bin Ma'rur Al Ansari maayi - sabu o nyaami kosam ngaari -, ko ɗuum waɗi Nelaaɗo Alla neli goɗɗo ngam ƴettude debbo Yahuuda oo. O wiyi : hol ko addan maa waɗde ɗuum ? ndeen siftinaama no hadiis Jabir nii. Ndeen Rasulullah yamirii yoo debbo oo ñaawe, ko ɗuum waɗi o waraa. Kono o haaldaani e daartol cupping'.

Hadith

Imam Abu Dawud : 3912

حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ بَقِيَّةَ عَنْ خَالِدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْبَلُ الْهَدِيَّةَ وَلَا يَأْكُلُ الصَّدَقَةَحَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ بَقِيَّةَ فِي مَوْضِعٍ آخَرَ عَنْ خَالِدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ وَلَمْ يَذْكُرْ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْبَلُ الْهَدِيَّةَ وَلَا يَأْكُلُ الصَّدَقَةَ زَادَ فَأَهْدَتْ لَهُ يَهُودِيَّةٌ بِخَيْبَرَ شَاةً مَصْلِيَّةً سَمَّتْهَا فَأَكَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهَا وَأَكَلَ الْقَوْمُ فَقَالَ ارْفَعُوا أَيْدِيَكُمْ فَإِنَّهَا أَخْبَرَتْنِي أَنَّهَا مَسْمُومَةٌ فَمَاتَ بِشْرُ بْنُ الْبَرَاءِ بْنِ مَعْرُورٍ الْأَنْصَارِيُّ فَأَرْسَلَ إِلَى الْيَهُودِيَّةِ مَا حَمَلَكِ عَلَى الَّذِي صَنَعْتِ قَالَتْ إِنْ كُنْتَ نَبِيًّا لَمْ يَضُرَّكَ الَّذِي صَنَعْتُ وَإِنْ كُنْتَ مَلِكًا أَرَحْتُ النَّاسَ مِنْكَ فَأَمَرَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُتِلَتْ ثُمَّ قَالَ فِي وَجَعِهِ الَّذِي مَاتَ فِيهِ مَازِلْتُ أَجِدُ مِنْ الْأَكْلَةِ الَّتِي أَكَلْتُ بِخَيْبَرَ فَهَذَا أَوَانُ قَطَعَتْ أَبْهَرِي

Ko [Wahab bin Baqiyyah] haalani en gila e [Khalid] gila e [Muhammadu bin Amru] gila e [Abuu Salama] gila e [Abuu Hurayrata] o wiyi: “Rasulullah (Abuu Hurayra] heɓii dokke kono o ñaamaani zakka”. Ko [Wahb bin Baqiyyah] haalani en -e nder haala goɗɗa- gila e [Khalid] gila e [Muhammadu bin Amru] gila e [Abu Salama] -kono o siftoraani Abuu Hurayrata, o wiyi ''Rusulullah'', o heɓii dokke kono o ñaamaani. O ɓeydi heen, ‘Ndeen won debbo yahuud gooto biyeteeɗo Khaibar, rokki mo dokkal kosam ɓuuɓɗam, ɓuuɓɗam tooke. Ndeen Rasulullah e wondiiɓe mum ñaamii kosam ngaari. Kono ndeen, o wi’i: ‘’Ƴettu juuɗe maa -woppu ñaamde-, sabu goonga oo kosam ngaari rokkii kam kabaaru wonde ina laaɓi tooke’. Bisyr Ibnul Al Bara ɓii Ma'ruur Al Ansaari maayi haa joofni. Ndeen Nelaaɗo neli nelaaɗo feewde e debbo Yahuuda oo. O naamndii: Hol ko addani ma waɗde ɗuum? Debbo oo jaabiimo, wi’ so tawii ko a annabi, ko mbaɗatmi koo alantaa ma. Kono so tawiino ko a laamɗo tan, ndeen maa mi fooftu yimɓe e maa'. Rasulullah ko ndeen yamiri yo debbo oo ware, ko ɗuum waɗi o waraa. Ndeen o wi’i e sahaa ñawu nguu addani mo maayde: ‘Micfo 6eydoo 6eydude ko 6eydi mi e Khaibar, jooni ko sahaa nde 6ernde am ta/ata - maayde am -’.

Hadith

Imam Abu Dawud : 3913

حَدَّثَنَا مَخْلَدُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ ابْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ أَبِيهِأَنَّ أُمَّ مُبَشِّرٍ قَالَتْ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَرَضِهِ الَّذِي مَاتَ فِيهِ مَا يُتَّهَمُ بِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَإِنِّي لَا أَتَّهِمُ بِابْنِي شَيْئًا إِلَّا الشَّاةَ الْمَسْمُومَةَ الَّتِي أَكَلَ مَعَكَ بِخَيْبَرَ وَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا لَا أَتَّهِمُ بِنَفْسِي إِلَّا ذَلِكَ فَهَذَا أَوَانُ قَطَعَتْ أَبْهَرِيقَالَ أَبُو دَاوُد وَرُبَّمَا حَدَّثَ عَبْدُ الرَّزَّاقِ بِهَذَا الْحَدِيثِ مُرْسَلًا عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرُبَّمَا حَدَّثَ بِهِ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ وَذَكَرَ عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَنَّ مَعْمَرًا كَانَ يُحَدِّثُهُمْ بِالْحَدِيثِ مَرَّةً مُرْسَلًا فَيَكْتُبُونَهُ وَيُحَدِّثُهُمْ مَرَّةً بِهِ فَيُسْنِدُهُ فَيَكْتُبُونَهُ وَكُلٌّ صَحِيحٌ عِنْدَنَا قَالَ عَبْدُ الرَّزَّاقِ فَلَمَّا قَدِمَ ابْنُ الْمُبَارَكِ عَلَى مَعْمَرٍ أَسْنَدَ لَهُ مَعْمَرٌ أَحَادِيثَ كَانَ يُوقِفُهَا حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا رَبَاحٌ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ أُمِّهِ أُمِّ مُبَشِّرٍ قَالَ أَبُو سَعِيدِ بْنُ الْأَعْرَابِيِّ كَذَا قَالَ عَنْ أُمِّهِ وَالصَّوَابُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أُمِّ مُبَشِّرٍ دَخَلْتُ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ مَعْنَى حَدِيثِ مَخْلَدِ بْنِ خَالِدٍ نَحْوَ حَدِيثِ جَابِرٍ قَالَ فَمَاتَ بِشْرُ بْنُ الْبَرَاءِ بْنِ مَعْرُورٍ فَأَرْسَلَ إِلَى الْيَهُودِيَّةِ فَقَالَ مَا حَمَلَكِ عَلَى الَّذِي صَنَعْتِ فَذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ جَابِرٍ فَأَمَرَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُتِلَتْ وَلَمْ يَذْكُرْ الْحِجَامَةَ

Haalaama en [Makhlad bin Khalid] wiyi, haalaama en [Abdurrazaq] wiyi, haalaama en [Ma'mar] gila e [Az Zuhri] gila e [Ibnu Ka'b bin Malik] gila e [baaba mum] wiyi ''Umm Mubasysyir wiyi mo Annabi sallaalam o wonnoo to ' 'Hol ko ngullataa, aan Nelaaɗo Alla? Mi alaa ko njiɗmi wullitaade e ɓiɗɗo am so wonaa kosam ngaari tooke ndi o ñaami e maa to Khaibar'. Nelaaɗo sallallaahu ‘alaihi wasallam ndeen jaabii: “Miin kadi mi wullaani hay huunde so wonaa kosam ngaari tooke, jooni woni sahaa nde ɓalndu am taƴaa -maayde-’. Abuu Daawuuda wiyi, “maa taw Abdurrazaq haali ɗum ndee hadiis mursally ummoraade e Ma’mar, ummoraade e Az Zuhri, ummoraade e Nelaaɗo (JKM). Kadi ma a taw kadi o haali hadiis ummoraade e Az Zuhri, ummoraade e ‘Abdurrahmaan bin Ka’b bin Malik’. Abdurrazaq wiyi wonde Ma’mar meeɗii haalande ɓe ndeeɗoo hadiis e mbaadi mursal. Kono, sahaa gooto ɓe mbinndi ɗum ko omo haalana ɓe ɗum. Kadi eɗen cikki ɗuum fof ko goonga’ Abdurrazaq wiyi ‘nde Ibnu Mubaarak ari e Ma’mar, Ma’mar tuugnii ko e Ibnu Mubaarak hadiisaaji keewɗi ɗi o yiɗi ƴettude’. Haali en [Ahmadu bin Hanbal] wiyi, haali en [Ibraahiima bin Khalid] wiyi, haali en [Rabah] gila e [Ma'mar] gila e [Az Zuhri] gila e ['Abdurrahmaan bin Abdullaah bin Ka'b bin Malik] gila e yumma mum Ummu Mubasysyir. Hono Abuu Sayiid Ibnuul Araabi wiyi; ko ɗuum o haali e yumma makko. Kono goonga ko; gila e [baaba makko], gila e [Ummu Mubasysyir], o wiyi, “mi arii yiyde Nelaaɗo (JKM)... ndeen o siftinii maanaa hadiis Makhlad bin Khalid, hono hadiis Jabir. Kanko - haaloowo oo - wiyi ''Bisyr Ibnuul Bara bin Ma'ruur maayi, ko ɗum waɗi o neldi neɗɗo to debbo Yahuuda'en. O naamndii: Hol ko addani ma waɗde ɗuum? -ndeen o siftinii hadiis Jabir- Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam ndeen yamiri yoo debbo oo ñaawe, ko ɗuum waɗi debbo oo waraa'. Kadi o haaldaani e daartol cupping'.

Hadith

Imam Abu Dawud : 3914

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْجَعْدِ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ ح و حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ سَمُرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ قَتَلَ عَبْدَهُ قَتَلْنَاهُ وَمَنْ جَدَعَ عَبْدَهُ جَدَعْنَاهُحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ قَتَادَةَ بِإِسْنَادِهِ مِثْلَهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ خَصَى عَبْدَهُ خَصَيْنَاهُ ثُمَّ ذَكَرَ مِثْلَ حَدِيثِ شُعْبَةَ وَحَمَّادٍ قَالَ أَبُو دَاوُد وَرَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ الطَّيَالِسِيُّ عَنْ هِشَامٍ مِثْلَ حَدِيثِ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَامِرٍ عَنْ ابْنِ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ بِإِسْنَادِ شُعْبَةَ مِثْلَهُ زَادَ ثُمَّ إِنَّ الْحَسَنَ نَسِيَ هَذَا الْحَدِيثَ فَكَانَ يَقُولُ لَا يُقْتَلُ حُرٌّ بِعَبْدٍ

Haali en [Ali Ibnuul Ja'd] wiyi, haalani en [Syuuba]. -e laawol goɗngol ina haalee- Ina haalee e men [Muusa bin Ismaa'il] wiyi, ina haalana en [Hammadu] ummoraade e [Qatadah] ummoraade e [Al Hasan] ummoraade e [Samura] wonde Annabi sallallaahu 'alaihi wasallam wiyi: 'Kala barɗo maccuɗo mum, min mbarataa ɗum, e mo off maako min mbarataa ɗum hinere'. Haali en [Muhammadu Ibnuul Mutsanna] wiyi, haalani en [Mu’adz bin Hisham] wiyi, haalani kam [baaba am] ummoraade [Qatadah] e sanad gooto. O wiyi : « Nelaaɗo Alla sallallaahu alayhi wasallam wiyi : « kala mo kastii maccuɗo mum, min kastii ɗum ». Caggal ɗuum o siftini hadiisaaji Syubaa e Hamamdu. Abuu Daawuuda wiyi, “[Abuu Daawuuda Ath Thayalisi] haali ɗum ko e [Hisham] hono hadiis [Mu’adz]. Haali en [Al Hasan bin Ali] wiyi, haali en [Sa'id bin Amir] gila e [Ibnu Abuu Aruba] gila e [Qatadah] e sanad [Syuuba] hono oon hadiis. O ɓeydi heen tan wonde Al Hasan yejjitii ndeeɗoo hadiis. O hollitii, ‘Neɗɗo dimo fotaani warde sabu maccuɗo - woni qishas -’.

Hadith

Imam Abu Dawud : 3915

حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ الْحَسَنِ قَالَلَا يُقَادُ الْحُرُّ بِالْعَبْدِ

Haa wi'i en [Juulɗo bin Ibrahiima] wi'i, wi'i en [Hsyam] diga [Qatadah] diga [Al Hasan] o wi'i 'Neɗɗo dimo fotaay qishas ngam -warde- maccuɗo'.

Hadith

Imam Abu Dawud : 3916

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ بْنِ تَسْنِيمٍ الْعَتَكِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ أَخْبَرَنَا سَوَّارٌ أَبُو حَمْزَةَ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ قَالَجَاءَ رَجُلٌ مُسْتَصْرِخٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ جَارِيَةٌ لَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ وَيْحَكَ مَا لَكَ قَالَ شَرًّا أَبْصَرَ لِسَيِّدِهِ جَارِيَةً لَهُ فَغَارَ فَجَبَّ مَذَاكِيرَهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَيَّ بِالرَّجُلِ فَطُلِبَ فَلَمْ يُقْدَرْ عَلَيْهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اذْهَبْ فَأَنْتَ حُرٌّ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ عَلَى مَنْ نُصْرَتِي قَالَ عَلَى كُلِّ مُؤْمِنٍ أَوْ قَالَ كُلِّ مُسْلِمٍقَالَ أَبُو دَاوُد الَّذِي عَتَقَ كَانَ اسْمُهُ رَوْحُ بْنُ دِينَارٍ قَالَ أَبُو دَاوُد الَّذِي جَبَّهُ زِنْبَاعٌ قَالَ أَبُو دَاوُد هَذَا زِنْبَاعٌ أَبُو رَوْحٍ كَانَ مَوْلَى الْعَبْدِ

Haali en [Muhammadu bin Al Hasan bin Tasnim Al 'Ataki] wiyi, haali en [Muhammadu bin Bakr] wiyi, haali en [Sawwar Abuu Hamzah] wiyi, haali en [Amru bin Syu'aib] gila [baaba mum] gila [mawniiko] o wiyi, ko neɗɗo gooto ari wiyi eey Nelaaɗo maccu debbo oo! o wiyi : “bone onon, hol ko woni onon?” O jaabi, 'Ko boni heen ko kanko - maccuɗo oo - yi'i maccuɗo debbo joom mum. Ndeen joom mum ina jeertina haa o taƴi ƴiiƴam makko'. Ndeen Rasulullah wiyi : “ngaddanee gorko oo ɗoo”. Ndeen gorko oo yiylaama kono tawaaka. Resulullah sallallaahu 'alaihi wasallam ndeen wiyi : ''aɗa weltii jooni, aɗa ñaagii nde njahataa''. O naamndii ndeen, “Eeh Nelaaɗo, hol to pot-mi naamnaade ballal?” o jaabii: “E kala gooŋɗinɗo, walla o wiyi “e kala juulɗo”. Abuu Daawuuda wiyi innde maccuɗo rimɗinaaɗo oo ko Rauh bin Dinar. Abuu Dawuuda wiyi kadi, “e nder ɗuum, taƴɗo ƴiiƴam maccuɗo oo ko Zinba.” Abuu Daawuuda wiyi 'Zinba' Abuu Rauh kadi ko maccuɗo ɓooyɗo'.

Hadith

Imam Abu Dawud : 3917

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ مَيْسَرَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الْمَعْنَى قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ بُشَيْرِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ أَبِي حَثْمَةَ وَرَافِعِ بْنِ خَدِيجٍأَنَّ مُحَيِّصَةَ بْنَ مَسْعُودٍ وَعَبْدَ اللَّهِ بْنَ سَهْلٍ انْطَلَقَا قِبَلَ خَيْبَرَ فَتَفَرَّقَا فِي النَّخْلِ فَقُتِلَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَهْلٍ فَاتَّهَمُوا الْيَهُودَ فَجَاءَ أَخُوهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سَهْلٍ وَابْنَا عَمِّهِ حُوَيِّصَةُ وَمُحَيِّصَةُ فَأَتَوْا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَتَكَلَّمَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ فِي أَمْرِ أَخِيهِ وَهُوَ أَصْغَرُهُمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْكُبْرَ الْكُبْرَ أَوْ قَالَ لِيَبْدَأْ الْأَكْبَرُ فَتَكَلَّمَا فِي أَمْرِ صَاحِبِهِمَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُقْسِمُ خَمْسُونَ مِنْكُمْ عَلَى رَجُلٍ مِنْهُمْ فَيُدْفَعُ بِرُمَّتِهِ قَالُوا أَمْرٌ لَمْ نَشْهَدْهُ كَيْفَ نَحْلِفُ قَالَ فَتُبَرِّئُكُمْ يَهُودُ بِأَيْمَانِ خَمْسِينَ مِنْهُمْ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَوْمٌ كُفَّارٌ قَالَ فَوَدَاهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ قِبَلِهِقَالَ سَهْلٌ دَخَلْتُ مِرْبَدًا لَهُمْ يَوْمًا فَرَكَضَتْنِي نَاقَةٌ مِنْ تِلْكَ الْإِبِلِ رَكْضَةً بِرِجْلِهَا قَالَ حَمَّادٌ هَذَا أَوْ نَحْوَهُ قَالَ أَبُو دَاوُد رَوَاهُ بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ وَمَالِكٌ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ قَالَ فِيهِ أَتَحْلِفُونَ خَمْسِينَ يَمِينًا وَتَسْتَحِقُّونَ دَمَ صَاحِبِكُمْ أَوْ قَاتِلِكُمْ وَلَمْ يَذْكُرْ بِشْرٌ دَمًا و قَالَ عَبْدَةُ عَنْ يَحْيَى كَمَا قَالَ حَمَّادٌ وَرَوَاهُ ابْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ يَحْيَى فَبَدَأَ بِقَوْلِهِ تُبَرِّئُكُمْ يَهُودُ بِخَمْسِينَ يَمِينًا يَحْلِفُونَ وَلَمْ يَذْكُرْ الِاسْتِحْقَاقَ قَالَ أَبُو دَاوُد وَهَذَا وَهْمٌ مِنْ ابْنِ عُيَيْنَةَ

Haali en [Ubaydullaah bin Umar bin Masara] e [Muhammadu bin Ubaid] e maanaa, kamɓe ɗiɗo fof ɓe mbiyi; haali en [Hammadu bin Zaid] ummoraade e [Yahya bin Sa'id] ummoraade e [Busyair bin Yasar] ummoraade e [Sahl bin Abuu Hatsmah] e [Rafi' bin Khadij] wiyi, 'Muhayishah bin Mas'ud e Abdullaah bin Sahl njalti haa Khaibar, kono kamɓe ɗiɗo fof ɓe ceertii e peeje date. Ndeen Abdullaah bin Sahl waraa, ɓe tuumi ko Yahuuda en mbari mo. Ndeen miñiiko biyeteeɗo Abdurrahmaan bin Sahl arii e ɓiɓɓe kaaw makko ɗiɗo, Huwayisha e Muhayisha to Nelaaɗo sallallaahu aleyhi wasallam. Ndeen Abdurrahmaan haalani miñiiko - ko kanko ɓuri famɗude e miñiiko en -, o wiyi; 'Aɗa foti fuɗɗoraade e mawɗo oo, aɗa foti fuɗɗoraade e ɓurɗo mawnude oo. Walla o wiyi; 'Mawɗo oo ina foti fuɗɗaade'. Ndeen kamɓe ɗiɗo fof ɓe kaaldi ko fayti e miñi maɓɓe - mo ɓe mbari oo -, Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam wiyi : 'Yoo capanɗe joyi e mon njuuro e dow gooto e maɓɓe - Yahuuda barɗo oo -, ko noon mbaawirton soodde ƴiye miñi mon ɓutte ɗee'. Ɓe njaabii, min njiyaani ɗum no feewi, hol no min njuulata! O wi'i: 'Yahuudu'en laɓɓinaama diga tuume ma to ɓe mbaawi hunaago yimɓe cappanɗe jowi nder maɓɓe'. Sahahaaɓe ɓee njaabii, “Ko ɓe heeferɓe ! O - haaloowo oo - wiyi, 'Ndeen Rasulullah (JKM) soodi -diyat- ruuhu 6icfcfo 6aleejo oo e jawdi mum keeriindi'. Sahl wiyi ''ñalnde wootere mi naatii e ŋoral maɓɓe gelooɗi, ɗoon e ɗoon gelooɗi debbo fiyi mi e koyngal mum''. Hammad wiyi ko ɗum woni hadiis, walla ko nanndi heen’. Abuu Daawuuda wiyi, ' [Bisyr Ibnuul Mufadhal] e [Malik] njiyti ɗum ko e [Yahya bin Sayid]. O wiyi e nder hadiis oo, “Mbele aɗa yiɗi hunnaade hunnde capanɗe joyi, ndeen noon aɗa jogii hakke ɗaɓɓude warngo sehil maa?” kono Bisyr siftoraani konngol 'ƴiiƴam'. [Abdah] kadi wiyi gila e [Yahya] hono no [Hammadu] wiyri nii'. [Ibnu Uyainah] kadi hollitii e [Yahya], kono o fuɗɗorii ko konngol ngol, ‘Yahuudiyankooɓe ina mbeltii e tuumeede maa so ɓe ndokkii ma hunnde capanɗe joyi, o siftoraani konngol ‘hakke’. Abuu Daawuuda wiyi, “kadi ko ɗum woni mbaydi Ibnu Uyaina”.

Hadith

Imam Abu Dawud : 3918

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ السَّرْحِ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي مَالِكٌ عَنْ أَبِي لَيْلَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سَهْلٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ أَبِي حَثْمَةَأَنَّهُ أَخْبَرَهُ هُوَ وَرِجَالٌ مِنْ كُبَرَاءِ قَوْمِهِ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ سَهْلٍ وَمُحَيِّصَةَ خَرَجَا إِلَى خَيْبَرَ مِنْ جَهْدٍ أَصَابَهُمْ فَأُتِيَ مُحَيِّصَةُ فَأُخْبِرَ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ سَهْلٍ قَدْ قُتِلَ وَطُرِحَ فِي فَقِيرٍ أَوْ عَيْنٍ فَأَتَى يَهُودَ فَقَالَ أَنْتُمْ وَاللَّهِ قَتَلْتُمُوهُ قَالُوا وَاللَّهِ مَا قَتَلْنَاهُ فَأَقْبَلَ حَتَّى قَدِمَ عَلَى قَوْمِهِ فَذَكَرَ لَهُمْ ذَلِكَ ثُمَّ أَقْبَلَ هُوَ وَأَخُوهُ حُوَيِّصَةُ وَهُوَ أَكْبَرُ مِنْهُ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سَهْلٍ فَذَهَبَ مُحَيِّصَةُ لِيَتَكَلَّمَ وَهُوَ الَّذِي كَانَ بِخَيْبَرَ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَبِّرْ كَبِّرْ يُرِيدُ السِّنَّ فَتَكَلَّمَ حُوَيِّصَةُ ثُمَّ تَكَلَّمَ مُحَيِّصَةُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِمَّا أَنْ يَدُوا صَاحِبَكُمْ وَإِمَّا أَنْ يُؤْذَنُوا بِحَرْبٍ فَكَتَبَ إِلَيْهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِذَلِكَ فَكَتَبُوا إِنَّا وَاللَّهِ مَا قَتَلْنَاهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِحُوَيِّصَةَ وَمُحَيِّصَةَ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ أَتَحْلِفُونَ وَتَسْتَحِقُّونَ دَمَ صَاحِبِكُمْ قَالُوا لَا قَالَ فَتَحْلِفُ لَكُمْ يَهُودُ قَالُوا لَيْسُوا مُسْلِمِينَ فَوَدَاهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ عِنْدِهِ فَبَعَثَ إِلَيْهِمْ مِائَةَ نَاقَةٍ حَتَّى أُدْخِلَتْ عَلَيْهِمْ الدَّارَقَالَ سَهْلٌ لَقَدْ رَكَضَتْنِي مِنْهَا نَاقَةٌ حَمْرَاءُ

Ko haalaa e men [Ahmadu bin Amru bin As Sarh] wiyi, ko haalaa e men [Ibnu Wahb] wiyi, ko haalaa e am [Malik] gila e [Abuu Laila bin Abdullaah bin Abdurrahmaan bin Sahl] gila e [Sahl bin Abuu Hatsmah] ko kanko e yimɓe makko bifigures to Abdullah Sahl e Muhayishah njalti Khaibar ngam caɗeele ɗe ɓe ngoni e mum'en. Ndeen Muhayyishah naatnaama, ndeen haalaama wonde Abdullaah bin Sahl waraa, werlaa e ɓuuɓri walla e ɓuuɓri. Muhayishah nden yahi haa Yahuudu'en, o wi'i: 'Wallaahi, an on wari mo?' yahuud en njaabii, ''Wallaahi min mbaraani mo''. Muhayishah ndeen yahi haa o yottii Madiina, o haalani yimɓe makko geɗe ɗee fof. Ndeen, kanko e miñiiko Huwayishah - e kanko mawɗo - e Abdurrahmaan bin Sahl ɓe njahi to Annabi sallallaahu aleyhi wasallam. Muhayishah haali - sabu ko kanko wonnoo e Khaibar e oon sahaa - kono Rasulullah (JKM) wiyi : 'ko ɓooyɗo adii, ko ɓooyɗo adii'. Huwayishah ndeen haali, Muhaayishah jokki, ndeen Rasulullah wi'i: 'Be njicfi yo6de diyat ngam sehil maa walla 6e bayyina wolde!' Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam ndeen winndi ɓataake feewde e maɓɓe ina ɗaɓɓa ndee ɗoo haala, ndeen ɓe njaabii - e ɓataake makko - e winndude jaabawol ''Wallaahi min mbaraani mo''. Ndeen Rasulullah wiyi Huwayisha, Muhaayisha e Abdurrahmaan bin Sahl, “Mbele aɗa yiɗi hunnaade hunnde, mbele aɗa jogii hakke warde banndiraawo maa?” ɓe njaabii, ɓe mbiyi: Alaa. O wi'i: '-Koo- Yahuudu'en ɗon hunna dow tuume ma'. Ɓe njaabii, ɓe ngonaa juulɓe! Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam ndeen soodi diyat oo e jawdi mum, o neldi gelooɗi haa gelooɗi ɗii naati e galle maɓɓe'. Sahl wiyi 'gooto e gelooɗi ɗii hay dara fiyi mi, woni gelooɗi boɗeeji ɗii'.

Hadith

Imam Abu Dawud : 3919

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ خَالِدٍ وَكَثِيرُ بْنُ عُبَيْدٍ قَالَا حَدَّثَنَا ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ بْنِ سُفْيَانَ أَخْبَرَنَا الْوَلِيدُ عَنْ أَبِي عَمْرٍو عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَتَلَ بِالْقَسَامَةِ رَجُلًا مِنْ بَنِي نَصْرِ بْنِ مَالِكٍ بِبَحْرَةِ الرُّغَاءِ عَلَى شَطِّ لِيَّةِ الْبَحْرَةِ قَالَ الْقَاتِلُ وَالْمَقْتُولُ مِنْهُمْ وَهَذَا لَفْظُ مَحْمُودٍ بِبَحْرَةٍ أَقَامَهُ مَحْمُودٌ وَحْدَهُ عَلَى شَطِّ لِيَّةَ

Ina wiyee en wonde [Mahmuud bin Khalid] e [Katsir bin Ubaid] kamɓe fof ɓe mbiyi; haalani en. -E laawol goɗngol ina haalee- Ina haalana en [Muhammadu bin Ash Shabbah bin Sufyan] wiyi, o haalani en [Al Walid] ummoraade e [Abuu Amru] ummoraade e [Amru bin Syu'aib] ummoraade e Rasulullah shallallahu o alaihi wasallam wonde o warii gorko gooto jeyaaɗo e leñol Naalam, sabu o warii neɗɗo gooto jeyaaɗo e leñol Naalam ina wiyee Rugha, to bannge maayo. O -Mahmuud- wi'i, 'Naa baroowo, walaa baroowo, ɗon nder maɓɓe -bani Nashr-'. Ko ɗum woni lafadz Mahmuud, woni Mahmuud ina jogii lafdh mum - e nder daartol mum e mbaadi; 'e nokku lesleso biyeteeɗo Rugha', to daande maayo'.

Hadith

Imam Abu Dawud : 3920

حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ الصَّبَّاحِ الزَّعْفَرَانِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُبَيْدٍ الطَّائِيُّ عَنْ بُشَيْرِ بْنِ يَسَارٍزَعَمَ أَنَّ رَجُلًا مِنْ الْأَنْصَارِ يُقَالُ لَهُ سَهْلُ بْنُ أَبِي حَثْمَةَ أَخْبَرَهُ أَنَّ نَفَرًا مِنْ قَوْمِهِ انْطَلَقُوا إِلَى خَيْبَرَ فَتَفَرَّقُوا فِيهَا فَوَجَدُوا أَحَدَهُمْ قَتِيلًا فَقَالُوا لِلَّذِينَ وَجَدُوهُ عِنْدَهُمْ قَتَلْتُمْ صَاحِبَنَا فَقَالُوا مَا قَتَلْنَاهُ وَلَا عَلِمْنَا قَاتِلًا فَانْطَلَقْنَا إِلَى نَبِيِّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَقَالَ لَهُمْ تَأْتُونِي بِالْبَيِّنَةِ عَلَى مَنْ قَتَلَ هَذَا قَالُوا مَا لَنَا بَيِّنَةٌ قَالَ فَيَحْلِفُونَ لَكُمْ قَالُوا لَا نَرْضَى بِأَيْمَانِ الْيَهُودِ فَكَرِهَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُبْطِلَ دَمَهُ فَوَدَاهُ مِائَةً مِنْ إِبِلِ الصَّدَقَةِ

Haali en [Al Hasan bin Muhammadu bin Ash Shabbah Az Za'farani] wiyi, haali en [Abu Nu'aim] wiyi, haali en [Sa'id bin Ubaid Ath Tha`i] ummoraade e [Busyair bin Yasar] o sikkata ko gorko Ansar gooto ina wiyee [Sahl bin bin Ash Hatsmah wonnoo ko neɗɗo mum Khabara ina humpita yimɓe mum]. Ndeen 6e cankitii, haa 6e tawi gooto e ma66e waraama. Ɓe mbiyi yimɓe ɓe kawri ɓee, on mbarii miñi amen oo! yim6e 6ee njaabii, min mbaraani mo, min nji’aani warhoore. Nii woni min njehii e Nelaaɗo kisal. O -haaloowo- wi'i, 'O naamndii ɓe, 'Mbele on ngarii e am e seede, hol barɗo mo -sehil mon-?' ɓe njaabii, min ngalaa daliilu. O jaabi: 'Ɓe - Yahuudu'en - ɗon hunna on!' ɓe mbiyi min mbeltiima e hunnde yahuud en. Nelaaɗo sallallaahu 'alaihi wasallam yiɗaano maayde mum wona meere, ko ɗuum waɗi o yoɓi diyat oo e teemedere gelooɗi ummoraade e gelooɗi sadaka'.