Imam Abu Dawud : 3701
حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ مَسْعَدَةَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ حَدَّثَنَا خَالِدٌ عَنْ مَيْمُونٍ الْقَنَّادِ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ رُكُوبِ النِّمَارِ وَعَنْ لُبْسِ الذَّهَبِ إِلَّا مُقَطَّعًاقَالَ أَبُو دَاوُد أَبُو قِلَابَةَ لَمْ يَلْقَ مُعَاوِيَةَ
Haalaama en [Humaid bin Mas'adah] wi'i, haalaama en [Ismaa'il] wi'i, haalaama en [Khalid] diga [Maimun Al Qannad] diga [Abuu Qilabah] diga [Mu'awiyah bin Abuu Sufyan] wi'i: Rasulullah sallallaahu tialaagering we was taƴaama'. Abuu Daawuuda wiyi “Abuu Kilaaba meeɗaa yiyde Muawiyya”.
Imam Abu Dawud : 3702
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ حُذَيْفَةَ قَالَقَامَ فِينَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَائِمًا فَمَا تَرَكَ شَيْئًا يَكُونُ فِي مَقَامِهِ ذَلِكَ إِلَى قِيَامِ السَّاعَةِ إِلَّا حَدَّثَهُ حَفِظَهُ مَنْ حَفِظَهُ وَنَسِيَهُ مَنْ نَسِيَهُ قَدْ عَلِمَهُ أَصْحَابُهُ هَؤُلَاءِ وَإِنَّهُ لَيَكُونُ مِنْهُ الشَّيْءُ فَأَذْكُرُهُ كَمَا يَذْكُرُ الرَّجُلُ وَجْهَ الرَّجُلِ إِذَا غَابَ عَنْهُ ثُمَّ إِذَا رَآهُ عَرَفَهُ
Haali en [Usmaan bin Abu Syaiba] wi'i, haali en [Jarir] diga [Al A'masy] diga [Abuu Wail] diga [Hudzaifah] o wi'i: 'Rasulullah laalah 'alaihi wasallam meeɗii dari yeeso amin -khutbah-, walaa ko waɗata haa nyalde kiitaaji haa wakkati o warata. So siftorde siftorde yejjitde yejjitooɓe, sehilaaɓe makko ina nganndi ɗum tawo. Ndeke, miɗo waawi siftorde ko haalaa e oon sahaa, no neɗɗo siftortoo jeese yimɓe yaltuɓe, caggal ɗuum kawra kadi’.
Imam Abu Dawud : 3703
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ الْحَفَرِيُّ عَنْ بَدْرِ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ عَامِرٍ عَنْ رَجُلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَكُونُ فِي هَذِهِ الْأُمَّةِ أَرْبَعُ فِتَنٍ فِي آخِرِهَا الْفَنَاءُ
Haali en [Harun bin Abdullaah] wiyi, haali en [Abuu Dawuud Al Hafari] ummoraade e [Badr bin Usmaan] ummoraade e [Amir] ummoraade e [gorko] ummoraade e [Abdullaah] ummoraade e Annabi sallallaahu ‘alaihi wasallam, o wiyi: ‘E nder ummaat am maa won sifaaji nay fenaande gooto ko halkaare, e la’.
Imam Abu Dawud : 3704
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ عُثْمَانَ بْنِ سَعِيدٍ الْحِمْصِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَالِمٍ حَدَّثَنِي الْعَلَاءُ بْنُ عُتْبَةَ عَنْ عُمَيْرِ بْنِ هَانِئٍ الْعَنْسِيِّ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ يَقُولُكُنَّا قُعُودًا عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ فَذَكَرَ الْفِتَنَ فَأَكْثَرَ فِي ذِكْرِهَا حَتَّى ذَكَرَ فِتْنَةَ الْأَحْلَاسِ فَقَالَ قَائِلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا فِتْنَةُ الْأَحْلَاسِ قَالَ هِيَ هَرَبٌ وَحَرْبٌ ثُمَّ فِتْنَةُ السَّرَّاءِ دَخَنُهَا مِنْ تَحْتِ قَدَمَيْ رَجُلٍ مِنْ أَهْلِ بَيْتِي يَزْعُمُ أَنَّهُ مِنِّي وَلَيْسَ مِنِّي وَإِنَّمَا أَوْلِيَائِي الْمُتَّقُونَ ثُمَّ يَصْطَلِحُ النَّاسُ عَلَى رَجُلٍ كَوَرِكٍ عَلَى ضِلَعٍ ثُمَّ فِتْنَةُ الدُّهَيْمَاءِ لَا تَدَعُ أَحَدًا مِنْ هَذِهِ الْأُمَّةِ إِلَّا لَطَمَتْهُ لَطْمَةً فَإِذَا قِيلَ انْقَضَتْ تَمَادَتْ يُصْبِحُ الرَّجُلُ فِيهَا مُؤْمِنًا وَيُمْسِي كَافِرًا حَتَّى يَصِيرَ النَّاسُ إِلَى فُسْطَاطَيْنِ فُسْطَاطِ إِيمَانٍ لَا نِفَاقَ فِيهِ وَفُسْطَاطِ نِفَاقٍ لَا إِيمَانَ فِيهِ فَإِذَا كَانَ ذَاكُمْ فَانْتَظِرُوا الدَّجَّالَ مِنْ يَوْمِهِ أَوْ مِنْ غَدِهِ
Haali en [Yahya bin Usmaan bin Sa’id Al Himshi] wiyi, haali en [Abuu Al Mughirah] wiyi, haali kam [Abdullaah bin Salim] wiyi, haali kam [Al’Ala bin Utbah] ummoraade e [Umair bin Hani Al’Ansi] o wiyi; Mi nanii [Abdullaah bin Umar] ina wiya nde min njoocfinoo sara Rasulullah sallallaahu aleyhi wasallam o haalani min fenaande ndee, o haalani haa juuti e fenaande ndee haa o siftini fenaande Al Ahlaas ndee. Gorko gooto naamndii ndeen : « aan Nelaaɗo hol ko woni fenaande Al Ahlas ? O jaabii: “Wonno ko gaño e hare, ndeen fenaande weltaare nde cumu mum yalti e les koyɗe gorko ganndo e nder suudu am. O wiyi ko o jeyaaɗo e leñol am, hay so tawii o wonaa. Gardiiɗo am ko dewal tan. Ndeen yimɓe mbaɗata jam e neɗɗo no ƴiiƴam fooftortoo e dow ƴiiƴam - nanondiral fenaande -. Ndeen maa feeñ fenaande neɗɗo wumɗo - jogiiɗo doole -, hay gooto e ndee Umma so wonaa kanko heɓataa ƴattooje e yeeso - musiiba bonɗo e makko -. Nde fenaande ndee sikkaa gasii, fenaande ndee jokki. Goongɗinɗo subaka wonta goongɗinɗo kikiiɗe, mbele aadee ina fecca e pelle ɗiɗi ; fedde yimɓe gooŋɗinɓe ɓe ngalaa naafigaagal e goongɗingol mum en, e fedde yimɓe heewɓe naafigaagal ɓe ngalaa gooŋɗinal e mum. So tawii ngonka maa noon, ndeen noon ɗaɓɓu haa Dajjal feeña ñalnde heen walla janngo mum'.
Imam Abu Dawud : 3705
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ فَارِسٍ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي مَرْيَمَ أَخْبَرَنَا ابْنُ فَرُّوخَ أَخْبَرَنِي أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ أَخْبَرَنِي ابْنٌ لِقَبِيصَةَ بْنِ ذُؤَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قَالَ حُذَيْفَةُ بْنُ الْيَمَانِوَاللَّهِ مَا أَدْرِي أَنَسِيَ أَصْحَابِي أَمْ تَنَاسَوْا وَاللَّهِ مَا تَرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ قَائِدِ فِتْنَةٍ إِلَى أَنْ تَنْقَضِيَ الدُّنْيَا يَبْلُغُ مَنْ مَعَهُ ثَلَاثَ مِائَةٍ فَصَاعِدًا إِلَّا قَدْ سَمَّاهُ لَنَا بِاسْمِهِ وَاسْمِ أَبِيهِ وَاسْمِ قَبِيلَتِهِ
Haali en [Muhammadu bin Yahya bin Faaris] wiyi, haali en [Ibnu Abuu Mariyam] wiyi, haali en [Ibnu Farrukh] wiyi, haali kam [Usamah bin Zaid] wiyi, haali kam [Ibnu Qabishah bin Dzuaib] ummoraade e [baaba mum] o wiyi; [Hudzaifah bin Yaman] wiyi, “Wallaahi mi anndaa so tawii sehilaaɓe am njejjitii walla mbaɗtii yejjitde.” Wallaahi, Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam meeɗaa woppude fenaande haa timma nguurndam aduna, ko ɓuri teemedde tati neɗɗo so wonaa tawa o haalanii en innde makko, innde baaba makko e leñol makko'.
Imam Abu Dawud : 3706
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ نَصْرِ بْنِ عَاصِمٍ عَنْ سُبَيْعِ بْنِ خَالِدٍ قَالَأَتَيْتُ الْكُوفَةَ فِي زَمَنِ فُتِحَتْ تُسْتَرُ أَجْلُبُ مِنْهَا بِغَالًا فَدَخَلْتُ الْمَسْجِدَ فَإِذَا صَدْعٌ مِنْ الرِّجَالِ وَإِذَا رَجُلٌ جَالِسٌ تَعْرِفُ إِذَا رَأَيْتَهُ أَنَّهُ مِنْ رِجَالِ أَهْلِ الْحِجَازِ قَالَ قُلْتُ مَنْ هَذَا فَتَجَهَّمَنِي الْقَوْمُ وَقَالُوا أَمَا تَعْرِفُ هَذَا هَذَا حُذَيْفَةُ بْنُ الْيَمَانِ صَاحِبُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ حُذَيْفَةُ إِنَّ النَّاسَ كَانُوا يَسْأَلُونَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الْخَيْرِ وَكُنْتُ أَسْأَلُهُ عَنْ الشَّرِّ فَأَحْدَقَهُ الْقَوْمُ بِأَبْصَارِهِمْ فَقَالَ إِنِّي أَرَى الَّذِي تُنْكِرُونَ إِنِّي قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ هَذَا الْخَيْرَ الَّذِي أَعْطَانَا اللَّهُ أَيَكُونُ بَعْدَهُ شَرٌّ كَمَا كَانَ قَبْلَهُ قَالَ نَعَمْ قُلْتُ فَمَا الْعِصْمَةُ مِنْ ذَلِكَ قَالَ السَّيْفُ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ ثُمَّ مَاذَا يَكُونُ قَالَ إِنْ كَانَ لِلَّهِ خَلِيفَةٌ فِي الْأَرْضِ فَضَرَبَ ظَهْرَكَ وَأَخَذَ مَالَكَ فَأَطِعْهُ وَإِلَّا فَمُتْ وَأَنْتَ عَاضٌّ بِجِذْلِ شَجَرَةٍ قُلْتُ ثُمَّ مَاذَا قَالَ ثُمَّ يَخْرُجُ الدَّجَّالُ مَعَهُ نَهْرٌ وَنَارٌ فَمَنْ وَقَعَ فِي نَارِهِ وَجَبَ أَجْرُهُ وَحُطَّ وِزْرُهُ وَمَنْ وَقَعَ فِي نَهْرِهِ وَجَبَ وِزْرُهُ وَحُطَّ أَجْرُهُ قَالَ قُلْتُ ثُمَّ مَاذَا قَالَ ثُمَّ هِيَ قِيَامُ السَّاعَةِحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ فَارِسٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ نَصْرِ بْنِ عَاصِمٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ خَالِدٍ الْيَشْكُرِيِّ بِهَذَا الْحَدِيثِ قَالَ قُلْتُ بَعْدَ السَّيْفِ قَالَ بَقِيَّةٌ عَلَى أَقْذَاءٍ وَهُدْنَةٌ عَلَى دَخَنٍ ثُمَّ سَاقَ الْحَدِيثَ قَالَ وَكَانَ قَتَادَةُ يَضَعُهُ عَلَى الرِّدَّةِ الَّتِي فِي زَمَنِ أَبِي بَكْرٍ عَلَى أَقْذَاءٍ يَقُولُ قَذًى وَهُدْنَةٌ يَقُولُ صُلْحٌ عَلَى دَخَنٍ عَلَى ضَغَائِنَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ الْقَعْنَبِيُّ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ يَعْنِي ابْنَ الْمُغِيرَةِ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ نَصْرِ بْنِ عَاصِمٍ اللَّيْثِيِّ قَالَ أَتَيْنَا الْيَشْكُرِيَّ فِي رَهْطٍ مِنْ بَنِي لَيْثٍ فَقَالَ مَنْ الْقَوْمُ قُلْنَا بَنُو لَيْثٍ أَتَيْنَاكَ نَسْأَلُكَ عَنْ حَدِيثِ حُذَيْفَةَ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ بَعْدَ هَذَا الْخَيْرِ شَرٌّ قَالَ فِتْنَةٌ وَشَرٌّ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ بَعْدَ هَذَا الشَّرِّ خَيْرٌ قَالَ يَا حُذَيْفَةُ تَعَلَّمْ كِتَابَ اللَّهِ وَاتَّبِعْ مَا فِيهِ ثَلَاثَ مِرَارٍ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ بَعْدَ هَذَا الشَّرِّ خَيْرٌ قَالَ هُدْنَةٌ عَلَى دَخَنٍ وَجَمَاعَةٌ عَلَى أَقْذَاءٍ فِيهَا أَوْ فِيهِمْ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ الْهُدْنَةُ عَلَى الدَّخَنِ مَا هِيَ قَالَ لَا تَرْجِعُ قُلُوبُ أَقْوَامٍ عَلَى الَّذِي كَانَتْ عَلَيْهِ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَبَعْدَ هَذَا الْخَيْرِ شَرٌّ قَالَ فِتْنَةٌ عَمْيَاءُ صَمَّاءُ عَلَيْهَا دُعَاةٌ عَلَى أَبْوَابِ النَّارِ فَإِنْ تَمُتْ يَا حُذَيْفَةُ وَأَنْتَ عَاضٌّ عَلَى جِذْلٍ خَيْرٌ لَكَ مِنْ أَنْ تَتَّبِعَ أَحَدًا مِنْهُمْ حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ حَدَّثَنَا أَبُو التَّيَّاحِ عَنْ صَخْرِ بْنِ بَدْرِ الْعِجْلِيِّ عَنْ سُبَيْعِ بْنِ خَالِدٍ بِهَذَا الْحَدِيثِ عَنْ حُذَيْفَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَإِنْ لَمْ تَجِدْ يَوْمَئِذٍ خَلِيفَةً فَاهْرُبْ حَتَّى تَمُوتَ فَإِنْ تَمُتْ وَأَنْتَ عَاضٌّ وَقَالَ فِي آخِرِهِ قَالَ قُلْتُ فَمَا يَكُونُ بَعْدَ ذَلِكَ قَالَ لَوْ أَنَّ رَجُلًا نَتَجَ فَرَسًا لَمْ تُنْتَجْ حَتَّى تَقُومَ السَّاعَةُ
Haali en [Musaddad] wi'i, haali en [Abuu Awanah] diga [Qatadah] diga [Nashr bin Ashim] diga [Subay' bin Khalid] o wi'i, 'Mi meeɗi wartugo Kufa wakkati jaalorgal wuro Tustar ɗo mi soodata baali. Mi naatii ndeen juulirde, yim6e heew6e ina kawri, ina wayi no gorko gooto ina woodi toon - so a ndaarii, aɗa anndi ko diiwaan Hijaz jeyaa ; Makka e Madiina-. Mi naamndii, hol oo gorko? yimɓe ƴeewi mi e gite ɓutte, mbiyi a anndaa oo gorko! Ko ɗum woni [Hudzaifah Ibnul Yaman], sehil JKM. Hudzaifah ndeen wi'i: ''Yimɓe heewɓe naamndii Rasulullah ko fayti e moƴƴere, mi naamndiima mo ko fayti e ko boni'. Yimɓe ɓee ɗoon e ɗoon ƴeewi Hudzaifah e gite ɓutte, Hudzaifah jokki, 'Miɗo anndi ko yedduɗaa -ina hulɓinii-. Mi meeɗii naamndaade Nelaaɗo Alla, “Eey Nelaaɗo Alla, mbele caggal ndee ɗoo moƴƴere nde Alla rokki en, mbele ko boni ina wooda no ɓooynoo nii?” O jaabii: 'Ko noon'. Mi naamndii kadi, hol no nguurduɗaa e ɗuum? o jaabii: “E kaafaawi”. Mi naamndii kadi, “Eeh Nelaaɗo Alla, ndeen noon hol ko jogori aroyde?” O jaabii o wiyi : “so tawii Alla ina jogii Khaliifa e dow leydi, o fiyi ma e koyɗe, o itti jawdi maa, ɗoofto-ɗaa ɗum”. So wonaa noon, ndeen a maayat e 6uu6nude 6uu6ol lekki kii - 6uu6nude e yahde e solitude -'. Mi naamndii kadi, -Ndeen noon hol ko jogori aroyde? O jaabii : Dajjal feeñata ina addana maayooji e yiite. Kala paaɗo e jeyngol, heɓat njoɓdi, bakkatuuji mum momtee. Kadi kala mo yani e maayo, maa o bakko, njoɓdi makko usta'. Mi naamndii kadi, “Ndeen noon hol ko goɗɗum?” o jaabi: ''Gaaɓre maa artu''. Haali en [Muhammadu bin Yahya bin Faris] wiyi, haali en [Abdurrazaq] ummoraade e [Ma’mar] ummoraade e [Qatadah] ummoraade e [Nashr bin Ashim] ummoraade e [Khalid bin Khalid Al Yasykuri] e hadiis gooto. O -Hudzaifah- wi'i, ɓaawo kaafaahi ko goɗɗum? o jaabii: ‘Maa won dirtugol e gite - bonnugol - e jiiɓru e les njiimaandi jam’. Ndeen o siftinii hadiis timmuɗo'. Kanko - haaloowo oo - wiyi 'Qatadah waɗii nanndi ''dirt gite'' ko kewu riddah - murtuɗo - waɗi e jamaanu Abuu Bakr. Kadi ‘fitinnde e les njiimaandi jam’ ko etaade jam fenaande’. Haali en [Abdullaah bin Maslaama Al Qa'nabi] wi'i, haali en [Suleymaani] - maanaa Suleymaani bin Al Mughirah - diga [Humaid] diga [Nashr bin Ashim Al Laitsi] o wi'i, 'Min meeɗii wartugo haa [Al Yasykuri] nder kawtal Banu Laits, o woni bana?' Min njaabii, min mbiyi ko kamɓe ngoni Bani Layth en. Min ngarii e mon naamndaade ko fayti e hadiis Hudzaifah... ndeen o siftinii oon hadiis. Hudzaifah wiyi : “ mi naamniima eey Nelaaɗo mbele bonannde ina wooda caggal ndee huunde moƴƴere ? o jaabii : « Feere e bonannde ». Mi naamndiima kadi, eey Nelaaɗo mbele moƴƴere ina ara caggal ndee bonannde? o jaabii: “Eeh Hudzaifah, janngu Quraan, rewa ko woni e mum koo”. O ruttitii e ɗee konnguɗi laabi tati. Mi naamndii kadi mbele won moƴƴere caggal ndee bonannde ? O jaabii : « Fitinaaji e les njiimaandi jam, e pelle cuuɗiiɗe e majjere ». Mbiy-mi, aan Nelaaɗo, hol ko firti fitina e les njiimaandi jam? O jaabii: ‘So ɓerɗe yimɓe nattii wonde no ɗe ngoniri nii’. Mi naamndii kadi , mi Nelaaɗo mbele bonannde ina ara caggal ndee moƴƴere? O jaabii: “Faande wumɓe e muumɓe -gila e goonga-, ina njogii noddirooɓe wonɓe e dame jeynge. Yaa Hudzaifa, so... So a maayii e 6uu6nude 6uu6ol lekki - yah - ndeen ina 6uri so a rewii cfum'. Haali en [Musaddad] wiyi, haali en [Abdul Warits] wiyi, haali en [Abuu At Tayyah] ummoraade e [Shakhr bin Badr Al ‘Ijli] ummoraade e [Subay’ bin Khalid] e ooɗoo hadiis, ummoraade e [Hudzaifah] ummoraade e Annabi sallallaahu ‘alaahi a wiyi on wonaa ñalawma: gooto -, ndeen wocfcfo haa maaya, hay so a maayaani e 6uu6nude 6uu6ol lekki'. E joofnirde hadiis Hudzaifah wiyi, “mi naamndiima hol ko jogori aroyde caggal ɗuum?” O jaabii: ‘So tawii e oon sahaa won gorko resnduɗo pucci, ndeen o dañataa njeñtudi haa aduna timma’.
Imam Abu Dawud : 3707
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ زَيْدِ بْنِ وَهْبٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدِ رَبِّ الْكَعْبَةِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍوأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ بَايَعَ إِمَامًا فَأَعْطَاهُ صَفْقَةَ يَدِهِ وَثَمَرَةَ قَلْبِهِ فَلْيُطِعْهُ مَا اسْتَطَاعَ فَإِنْ جَاءَ آخَرُ يُنَازِعُهُ فَاضْرِبُوا رَقَبَةَ الْآخَرِ قُلْتُ أَنْتَ سَمِعْتَ هَذَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ سَمِعَتْهُ أُذُنَايَ وَوَعَاهُ قَلْبِي قُلْتُ هَذَا ابْنُ عَمِّكَ مُعَاوِيَةُ يَأْمُرُنَا أَنْ نَفْعَلَ وَنَفْعَلَ قَالَ أَطِعْهُ فِي طَاعَةِ اللَّهِ وَاعْصِهِ فِي مَعْصِيَةِ اللَّهِ
Haalaama en [Musaddad] wiyi, haalanaama en [Iisaa bin Yuunus] wiyi, haalanaama en [Al A’masy] gila e [Zaid bin Wahb] gila e [Abdurrahmaan bin Abdu Rabbil Ka’bah] gila e [Abdullaah bin Amru] wonde Nelaaɗo wasallahallah: gooŋɗinal e liimam, o 6uucca junngo makko o rokka nuunɗal makko -hono gooŋɗinɗo-, ndeen yoo o rokku mo hakke ɗooftaade no waawirtee. "So lannda goɗɗo yiɗi ittude laamu makko, yo o taƴ wutte makko." Miin - haaloowo oo - naamndii-mi, “Mbele ko goonga a nanii ɗum e Nelaaɗo Alla sallallaahu”? Abdullaah bin Amru jaabii: “Noppi am ɗiɗi ɗii nanii ɗum, ɓernde am ina siftora ɗum”. Mbiy-mi oo ɓiɗɗo mawni maa -Mu’awiyah-, yamirii min ko ɗum e ɗum? O jaabii, “Ɗoofto-ɗee mo e ɗooftaade Alla, yeddu-ɗee mo e majjere makko”.
Imam Abu Dawud : 3708
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ فَارِسٍ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ شَيْبَانَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَيْلٌ لِلْعَرَبِ مِنْ شَرٍّ قَدْ اقْتَرَبَ أَفْلَحَ مَنْ كَفَّ يَدَهُ
Haali en [Muhammadu bin Yahya bin Faris] wiyi, haali en [Ubaidullaah bin Muusa] ummoraade e [Syaiban] ummoraade e [Al A'masy] ummoraade e [Abuu Salih] ummoraade e [Abuu Hurairah] ummoraade e Annabi sallallaahu 'alaihi wasallam, o wiyi: 'Bone gooto e Aarabeeɓe ina mbaawi ɓadtaade ko e, e junngo'.
Imam Abu Dawud : 3709
قَالَ أَبُو دَاوُد حُدِّثْتُ عَنْ ابْنِ وَهْبٍ قَالَ حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُوشِكُ الْمُسْلِمُونَ أَنْ يُحَاصَرُوا إِلَى الْمَدِينَةِ حَتَّى يَكُونَ أَبْعَدَ مَسَالِحِهِمْ سَلَاحِحَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ عَنْ عَنْبَسَةَ عَنْ يُونُسَ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ وَسَلَاحِ قَرِيبٌ مِنْ خَيْبَرَ
Abuu Daawuuda wiyi; Mi heɓii daartol e [Ibnu Wahb] o wiyi; haalani en [Jarir bin Hazim] gila e [Ubaydullaah bin Umar] gila e [Nafi'] gila e [Ibnu Umar] o wiyi: 'JKM wiyi: ''Fooyre juul6e ina taartoo haa Madiina, haa keerol cakkitiingol deenoowo ma66e ko Silahmaar to Salihhd -nokku ina woodi.' gila e Anbasah gila e yuunus gila e az zuhri o wiyi; 'Silah ko innde nokku ɓadiiɗo Khaibar'.
Imam Abu Dawud : 3710
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ عَنْ ثَوْبَانَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ زَوَى لِي الْأَرْضَ أَوْ قَالَ إِنَّ رَبِّي زَوَى لِي الْأَرْضَ فَرَأَيْتُ مَشَارِقَهَا وَمَغَارِبَهَا وَإِنَّ مُلْكَ أُمَّتِي سَيَبْلُغُ مَا زُوِيَ لِي مِنْهَا وَأُعْطِيتُ الْكَنْزَيْنِ الْأَحْمَرَ وَالْأَبْيَضَ وَإِنِّي سَأَلْتُ رَبِّي لِأُمَّتِي أَنْ لَا يُهْلِكَهَا بِسَنَةٍ بِعَامَّةٍ وَلَا يُسَلِّطَ عَلَيْهِمْ عَدُوًّا مِنْ سِوَى أَنْفُسِهِمْ فَيَسْتَبِيحَ بَيْضَتَهُمْ وَإِنَّ رَبِّي قَالَ لِي يَا مُحَمَّدُ إِنِّي إِذَا قَضَيْتُ قَضَاءً فَإِنَّهُ لَا يُرَدُّ وَلَا أُهْلِكُهُمْ بِسَنَةٍ بِعَامَّةٍ وَلَا أُسَلِّطُ عَلَيْهِمْ عَدُوًّا مِنْ سِوَى أَنْفُسِهِمْ فَيَسْتَبِيحَ بَيْضَتَهُمْ وَلَوْ اجْتَمَعَ عَلَيْهِمْ مِنْ بَيْنِ أَقْطَارِهَا أَوْ قَالَ بِأَقْطَارِهَا حَتَّى يَكُونَ بَعْضُهُمْ يُهْلِكُ بَعْضًا وَحَتَّى يَكُونَ بَعْضُهُمْ يَسْبِي بَعْضًا وَإِنَّمَا أَخَافُ عَلَى أُمَّتِي الْأَئِمَّةَ الْمُضِلِّينَ وَإِذَا وُضِعَ السَّيْفُ فِي أُمَّتِي لَمْ يُرْفَعْ عَنْهَا إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ وَلَا تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى تَلْحَقَ قَبَائِلُ مِنْ أُمَّتِي بِالْمُشْرِكِينَ وَحَتَّى تَعْبُدَ قَبَائِلُ مِنْ أُمَّتِي الْأَوْثَانَ وَإِنَّهُ سَيَكُونُ فِي أُمَّتِي كَذَّابُونَ ثَلَاثُونَ كُلُّهُمْ يَزْعُمُ أَنَّهُ نَبِيٌّ وَأَنَا خَاتَمُ النَّبِيِّينَ لَا نَبِيَّ بَعْدِي وَلَا تَزَالُ طَائِفَةٌ مِنْ أُمَّتِي عَلَى الْحَقِّ قَالَ ابْنُ عِيسَى ظَاهِرِينَ ثُمَّ اتَّفَقَا لَا يَضُرُّهُمْ مَنْ خَالَفَهُمْ حَتَّى يَأْتِيَ أَمْرُ اللَّهِ
Ina wiyee en wonde [Suleymaan bin Harb] e [Muhammadu bin Iisaa] kamɓe ɗiɗo fof ɓe mbiyi; haalani en [Hammad bin Zaid] ummoraade e [Ayyub] ummoraade e [Abuu Qilabah] ummoraade e [Abuu Asmaa] ummoraade e [Tsauban] o wiyi: “Allaah ɓadtinii kam leydi ndii, walla o wiyi: “Rabb am ɓadtinii kam ndii leydi, ko noon mi waawata ɓadtaade mi. Ndeke doole ummaat am maa njahdu e woɗɗude kolliraande mi ndee. Mi hokkaama jawdi ɗiɗi; jawdi boɗeeri -kaalis- e jawdi daneeri -kaalis-. Miɗo ñaagii Alla leñol am, mbele Alla ina halka ɓe heege aduna, kadi añɓe ɓe ngonaa e maɓɓe ngoppa ɓe keɓa jawdi maɓɓe e galleeji maɓɓe fof. Rabb am wi’i kam: “Eeh Muhammadu, so mi rokkii yamiroore wootere ndeen nde waawataa salaade. Mi halkataa ɓe e heege aduna, mi rokkataa añɓe woɗɓe laamu, mi ƴetta jawdi maɓɓe e galleeji maɓɓe fof. hay so tawii añɓe ɓee kawrii e kala nokku, walla o wiyi: 'fof, haa won e maɓɓe - añɓe ɓee - mbari woɗɓe - yimɓe Annabi sallallaahu 'alaihi wasallam -, e nanngi woɗɓe'. Ko kulmi e ummaat am ko majjuɓe tan, so kaafahi fawaama yeeso ummaat am, ndeen kaafahi ummotaako - huutortee ko e jihaadi - haa timmoode aduna ari. Gagga aduna warataa so wonaa yoga e leñol am laato mushirik e ndewa sanamuuji. Ko goonga, maa won fenaande e nder leñol am, fotde capanɗe tati e maɓɓe, kamɓe fof ɓe mbiyi ko ɓe Annabaaɓe. -hay so- miin ko mi sigilde Annabaaɓe, alaa Annabi caggal am. Kadi maa won e leñol am wonɓe dow goonga, Ibnu Iisaa wiyi, ‘ɓe ngoni, ndeen kamɓe ɗiɗo fof ɓe nanondirii e wiyde ‘ɓe luurdi e maɓɓe bonnataa ɓe haa huunde Alla -hakkunde aduna- ari’.
Imam Abu Dawud : 3711
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَوْفٍ الطَّائِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ ابْنُ عَوْفٍ وَقَرَأْتُ فِي أَصْلِ إِسْمَعِيلَ قَالَ حَدَّثَنِي ضَمْضَمٌ عَنْ شُرَيْحٍ عَنْ أَبِي مَالِكٍ يَعْنِي الْأَشْعَرِيَّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ أَجَارَكُمْ مِنْ ثَلَاثِ خِلَالٍ أَنْ لَا يَدْعُوَ عَلَيْكُمْ نَبِيُّكُمْ فَتَهْلَكُوا جَمِيعًا وَأَنْ لَا يَظْهَرَ أَهْلُ الْبَاطِلِ عَلَى أَهْلِ الْحَقِّ وَأَنْ لَا تَجْتَمِعُوا عَلَى ضَلَالَةٍ
Haali en [Muhammadu bin Auf Ath Tha`i] wiyi, haali en [Muhammadu bin Ismaa’il] wiyi, haali kam [baaba am]. [Ibnu Auf] wiyi; Mi jangii e deftere Ismaa’il; o wiyi; haali kam [Dhamdham] ummoraade e [Syuraih] ummoraade e [Abuu Malik] - maanaa Abuu Malik Al Asy’ari - o wiyi: “Allaah ina reena on e geɗe tati; Hoto Nelaaɗo maa duwano -ko boni-, haa a naata e aksidaa, hoto wallidiiɓe fenaande -keefeero- njaltu e wallidiiɓe goonga, kadi hoto a mooftu e majjere'.
Imam Abu Dawud : 3712
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سُلَيْمَانَ الْأَنْبَارِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ رِبْعِيِّ بْنِ حِرَاشٍ عَنْ الْبَرَاءِ بْنِ نَاجِيَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ تَدُورُ رَحَى الْإِسْلَامِ لِخَمْسٍ وَثَلَاثِينَ أَوْ سِتٍّ وَثَلَاثِينَ أَوْ سَبْعٍ وَثَلَاثِينَ فَإِنْ يَهْلَكُوا فَسَبِيلُ مَنْ هَلَكَ وَإِنْ يَقُمْ لَهُمْ دِينُهُمْ يَقُمْ لَهُمْ سَبْعِينَ عَامًا قَالَ قُلْتُ أَمِمَّا بَقِيَ أَوْ مِمَّا مَضَى قَالَ مِمَّا مَضَىقَالَ أَبُو دَاوُد مَنْ قَالَ خِرَاشٍ فَقَدْ أَخْطَأَ
Haali en [Muhammadu bin Suleymaan Al Anbari] wiyi, haali en ['Abdurrahmaan] gila [Sufyan] gila [Mansur] gila [rib'I bin Hirasy] gila [Al Bara bin Najiah] gila [Abdullaah bin Mas'ud] gila Annabi sallallaahu, wi'i-alahe-alaahi wonnoo: capanɗe tati e jowi, maa cappanɗe tati e jeegom, maa cappanɗe tati e jeeɗiɗi -duuɓi-. So ɓe majjii noon ko laawol halkuɓe -ko adii ɓe-, kono so ɓe tabitinii diine, ndeen ɓe keddotoo ko haa duuɓi capanɗe jeeɗiɗi'. Ibnu Mas'ud wiyi, 'mi naamndiima ndeen, 'Hiisaama gila e duuɓi capanɗe tati e joy, walla fuɗɗoraade gila e fuɗɗoode sosngo dowla Islaam -e jamaanu Annabaagal-?' o jaabii: 'Hiisaama gila e fuɗɗoode'. Abuu Daawuuda wiyi 'kala biyɗo -Rib'ie bin- Khirasy, o majjii'.
Imam Abu Dawud : 3713
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنَا عَنْبَسَةُ حَدَّثَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ حَدَّثَنِي حُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَقَارَبُ الزَّمَانُ وَيَنْقُصُ الْعِلْمُ وَتَظْهَرُ الْفِتَنُ وَيُلْقَى الشُّحُّ وَيَكْثُرُ الْهَرْجُ قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيَّةُ هُوَ قَالَ الْقَتْلُ الْقَتْلُ
Haali en [Ahmadu bin Salih] wiyi, haali en [Anbasah] wiyi, haali kam [Yunus] ummoraade e [Ibnu Shihab] o wiyi; haali kam [Humaid bin Abdurrahman] wonde [Abuu Hurayrah] wiyi, 'Nelaaɗo Alla sallallaahu 'alaihi wasallam wiyi: 'Jamanuuji ɗii maa ɓadto - wakkati ina nanndi e juutɗo -, ganndal ina ustoo, fenaande ina feeña, majjere ina heewi e harj Al'. Wiyaa mo, eey Nelaaɗo hol ko woni -Al harj-? o jaabii: 'Warngo, warngo'.
Imam Abu Dawud : 3714
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ عُثْمَانَ الشَّحَّامِ قَالَ حَدَّثَنِي مُسْلِمُ بْنُ أَبِي بَكْرَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّهَا سَتَكُونُ فِتْنَةٌ يَكُونُ الْمُضْطَجِعُ فِيهَا خَيْرًا مِنْ الْجَالِسِ وَالْجَالِسُ خَيْرًا مِنْ الْقَائِمِ وَالْقَائِمُ خَيْرًا مِنْ الْمَاشِي وَالْمَاشِي خَيْرًا مِنْ السَّاعِي قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا تَأْمُرُنِي قَالَ مَنْ كَانَتْ لَهُ إِبِلٌ فَلْيَلْحَقْ بِإِبِلِهِ وَمَنْ كَانَتْ لَهُ غَنَمٌ فَلْيَلْحَقْ بِغَنَمِهِ وَمَنْ كَانَتْ لَهُ أَرْضٌ فَلْيَلْحَقْ بِأَرْضِهِ قَالَ فَمَنْ لَمْ يَكُنْ لَهُ شَيْءٌ مِنْ ذَلِكَ قَالَ فَلْيَعْمِدْ إِلَى سَيْفِهِ فَلْيَضْرِبْ بِحَدِّهِ عَلَى حَرَّةٍ ثُمَّ لِيَنْجُ مَا اسْتَطَاعَ النَّجَاءَحَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ خَالِدٍ الرَّمْلِيُّ حَدَّثَنَا مُفَضِّلٌ عَنْ عَيَّاشٍ عَنْ بُكَيْرٍ عَنْ بُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ حُسَيْنِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْأَشْجَعِيِّ أَنَّهُ سَمِعَ سَعْدَ بْنَ أَبِي وَقَّاصٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا الْحَدِيثِ قَالَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ إِنْ دَخَلَ عَلَيَّ بَيْتِي وَبَسَطَ يَدَهُ لِيَقْتُلَنِي قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُنْ كَابْنَيْ آدَمَ وَتَلَا يَزِيدُ{ لَئِنْ بَسَطْتَ إِلَيَّ يَدَكَ }الْآيَةَ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شِهَابُ بْنُ خِرَاشٍ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ غَزْوَانَ عَنْ إِسْحَقَ بْنِ رَاشِدٍ الْجَزَرِيِّ عَنْ سَالِمٍ حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ وَابِصَةَ الْأَسَدِيُّ عَنْ أَبِيهِ وَابِصَةَ عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ فَذَكَرَ بَعْضَ حَدِيثِ أَبِي بَكْرَةَ قَالَ قَتْلَاهَا كُلُّهُمْ فِي النَّارِ قَالَ فِيهِ قُلْتُ مَتَى ذَلِكَ يَا ابْنَ مَسْعُودٍ قَالَ تِلْكَ أَيَّامُ الْهَرْجِ حَيْثُ لَا يَأْمَنُ الرَّجُلُ جَلِيسَهُ قُلْتُ فَمَا تَأْمُرُنِي إِنْ أَدْرَكَنِي ذَلِكَ الزَّمَانُ قَالَ تَكُفُّ لِسَانَكَ وَيَدَكَ وَتَكُونُ حِلْسًا مِنْ أَحْلَاسِ بَيْتِكَ فَلَمَّا قُتِلَ عُثْمَانُ طَارَ قَلْبِي مَطَارَهُ فَرَكِبْتُ حَتَّى أَتَيْتُ دِمَشْقَ فَلَقِيتُ خُرَيْمَ بْنَ فَاتِكٍ فَحَدَّثْتُهُ فَحَلَفَ بِاللَّهِ الَّذِي لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ لَسَمِعَهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَمَا حَدَّثَنِيهِ ابْنُ مَسْعُودٍ
Haali en [Usmaan bin Abu Sayba] wiyi, haali en [Waki’] ummoraade e [Usmaan Asy Sayaham] o wiyi; [Muslim bin Abu Bakrah] wi'i kam diga [baaba maako] o wi'i: ''Nelaaɗo Alla sallallaahu 'alaihi wasallam wi'i: 'Fitna ummoto, wakkati man neɗɗo lelɗo ɓuri jooɗiiɗo, jooɗiiɗo ɓuri dariiɗo, dariiɗo ɓuri neɗɗo yahoowo, kadi neɗɗo yahoowo ɓuri neɗɗo yahoowo -ina yaha ko yaawi-'. Kanko - Abuu Bakraa - o wiyi, “eehey maa Nelaaɗo, hol ko njamir-ɗaa mi waɗde?” O jaabii : 'Mo jogii gelooɗi, yo ƴettu ɗum - yah e seertude, woɗɗitoo yimɓe e oon sahaa -, mo jogii ngaari, yo ƴettu ɗum - yah e seertude -, mo jogii leydi - ndi woɗɗaani yimɓe - yo yah feewde heen'. Hono Abuu Bakra wiyi eehey maa nelaaɗo Alla, neɗɗo mo alaa huunde hol no woniri ? O jaabii: ‘Yoo o faw kaafaahi makko e nder leydi kaaƴe, o nannga ɗum, caggal ɗuum o etoo dañde ndeenka ngam kisal makko’. Haa anndini en [Yazid bin Khalid Ar Ramli] wiyi, haali en [Mufadhdhil] ummoraade e [Ayyasy] ummoraade e [Bukair] ummoraade e [Busr bin Sa'id] ummoraade e [Husen bin Abdurrahmaan Al Asyja'i] wonde o nanii [Sa'id bin Abu Waqalillaahu] ɗum ko haaldi... Saad wiyi : mi naamndiima : aan Nelaaɗo, hol ko cikkuɗaa so neɗɗo naatii e galle am, ɓamtii junngo ina wara mi ? Rasulullah jaabtii: ''Ngon no ɓiɓɓe Aadama ɗiɗo ɓee nii''. Yazid ndeen janngi konngol Alla: '-Goonga, so a mooftii junngo maa e dow am ngam warde mi..-' Al Maidah: 28. Haali en [Amru bin Usmaan] wiyi, haali en [baaba am] wiyi, haali en [Syihab bin Khirasy] ummoraade e [Al Qasim bin Rashaid Al Ghazwan] [Salim] wi'i, o wi'i yam [Amru bin Wabishah Al Asadi] diga baaba maako [Wabishah] diga [Ibnu Mas'ud] o wi'i, 'Mi nani Rasulullah sallallaahu aleyhi wasallam wi'i...nden o siftini goɗɗum nder hadiis Abuu Bakra. Ibnu Mas'ud wiyi 'kala warɓe - e sahaa fenaande sabu luural e hareeji ngam heɓde laamu e jawdi - maa njah jeyngol'. Mi naamndii, “eehey maa Ibnu Masuud, hol nde ɗum waɗi?” Ibnu Mas'ud jaabii, ''ɗum waɗii e balɗe ɗe Al Harj - warngo - saakti, neɗɗo nattii waawde hoolaade jooɗorde mum'. Mbi’mi noon hol ko njamir-ɗaa mi so mi hawrii e oon sahaa? Ibnu Mas'ud jaabii, ''Aɗa reena hunduko maa e juuɗe maa, ndeen ngontaa ruggo galle maa - deƴƴu woto yaltu -'. -Wabishah- wi’i, “So Usmaan waraa, ɓernde am ɓuuɓtii sabu yahdu makko.” Ndeen njah-mi e oto haa mi naati Damas, ndeen njokkondir-mi e [Khuraim bin Fatik], mi haalani mo ɗum. Nii woni o hunnii e innde Alla mo alaa hakke reweede so wonaa kanko, wonde o nanii kadi ndeeɗoo hadiis e juuɗe Nelaaɗo sallallaahu ‘alaihi wasallam, hono no Ibnu Mas’ud haaliri ɗum nii’.
Imam Abu Dawud : 3715
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ بْنُ سَعِيدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جُحَادَةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ ثَرْوَانَ عَنْ هُزَيْلٍ عَنْ أَبِي مُوسَى الْأَشْعَرِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ بَيْنَ يَدَيْ السَّاعَةِ فِتَنًا كَقِطَعِ اللَّيْلِ الْمُظْلِمِ يُصْبِحُ الرَّجُلُ فِيهَا مُؤْمِنًا وَيُمْسِي كَافِرًا وَيُمْسِي مُؤْمِنًا وَيُصْبِحُ كَافِرًا الْقَاعِدُ فِيهَا خَيْرٌ مِنْ الْقَائِمِ وَالْمَاشِي فِيهَا خَيْرٌ مِنْ السَّاعِي فَكَسِّرُوا قِسِيَّكُمْ وَقَطِّعُوا أَوْتَارَكُمْ وَاضْرِبُوا سُيُوفَكُمْ بِالْحِجَارَةِ فَإِنْ دُخِلَ يَعْنِي عَلَى أَحَدٍ مِنْكُمْ فَلْيَكُنْ كَخَيْرِ ابْنَيْ آدَمَ
Haa anndini en [Musaddad] wi'i, anndini en [Abdul Warits bin Sa'id] diga [Muhammadu bin Juhaada] diga [Abdurrahmaan bin Tsarwan] diga [Huzail] diga [Abuu Muusa Al Asy'ari] o wi'i: 'Rasulullah laalah'aalaahi toon waddata Yahuudu'en fenaande no jamma ɓaleejo nii, neɗɗo goongɗinɗo subaka ndeen goongɗini kikiiɗe, goongɗini kikiiɗe ndeen keddii subaka. E oon sahaa jooɗiiɗo ɓuri dariiɗo, jahoowo ɓuri dogɗo -yahdi ko yaawi-. Taƴu kuɓeeje maaɗa, taƴu ɓoggi kuɓeeje maaɗa, ndarnaa kaafaaje maaɗa nder kaaƴe. So tawii won arii e gooto e mon -warde-, ndeen noon mbaɗon no ɓurɗo moƴƴude e ɓiɓɓe Aadama ɗiɗo ɓee -Qabil e Haabil-'.
Imam Abu Dawud : 3716
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الطَّيَالِسِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ رَقَبَةَ بْنِ مَصْقَلَةَ عَنْ عَوْنِ بْنِ أَبِي جُحَيْفَةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ يَعْنِي ابْنَ سَمُرَةَ قَالَكُنْتُ آخِذًا بِيَدِ ابْنِ عُمَرَ فِي طَرِيقٍ مِنْ طُرُقِ الْمَدِينَةِ إِذْ أَتَى عَلَى رَأْسٍ مَنْصُوبٍ فَقَالَ شَقِيَ قَاتِلُ هَذَا فَلَمَّا مَضَى قَالَ وَمَا أُرَى هَذَا إِلَّا قَدْ شَقِيَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ مَشَى إِلَى رَجُلٍ مِنْ أُمَّتِي لِيَقْتُلَهُ فَلْيَقُلْ هَكَذَا فَالْقَاتِلُ فِي النَّارِ وَالْمَقْتُولُ فِي الْجَنَّةِقَالَ أَبُو دَاوُد رَوَاهُ الثَّوْرِيُّ عَنْ عَوْنٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سُمَيْرٍ أَوْ سُمَيْرَةَ وَرَوَاهُ لَيْثُ بْنُ أَبِي سُلَيْمٍ عَنْ عَوْنٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سُمَيْرَةَ قَالَ أَبُو دَاوُد قَالَ لِي الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ يَعْنِي بِهَذَا الْحَدِيثِ عَنْ أَبِي عَوَانَةَ و قَالَ هُوَ فِي كِتَابِي ابْنُ سَبَرَةَ وَقَالُوا سَمُرَةَ وَقَالُوا سُمَيْرَةَ هَذَا كَلَامُ أَبِي الْوَلِيدِ
Haalanki en [Abuu Al Walid Ath Thayalisi] wiyi, haali en [Abuu Awanah] gila e [Raqaba bin Mashqalah] gila e [Aun bin Abuu Juhayfah] gila e [Abdurrahmaan] - maanaa Abdur Rahmaan bin Samurah - o wiyi, 'Mi nanngi [Ibnu Umar wonnoo ko e junngo Medina]; woni nde o ari e hoore 6uu6nde ndee - hoore Abdullaah bin Az Zubair -, o wi’i: Bone neɗɗo barɗo oo neɗɗo! Nde yawti o wi’i kadi, mi yi’aani oo gorko ko boni. Mi nanii Nelaaɗo Alla (JKM) ina wiya : « kala garɗo e neɗɗo ummaat am ngam warde ɗum, yo o wiy hono nii, « warooɓe ɓee ko e jeynge ngoni, warɓe ɓee ko e aljanna ngoni » . Abuu Daawuuda wiyi; [At Tsauri] haali ɗum ko e [Aun] ummoraade e [Abdur Rahmaan bin Sumayra walla Sumayra] e [Laits bin Abu Sulayim] haali ɗum e [Aun] ummoraade e [Abdur Rahmaan bin Sumayra], Abuu Daawuuda wiyi; ' [Al Hasan bin Ali] wiyi kam, o haalanii kam [Abuu Waliid] -maanaa haalanii ndee hadiis-; gila e [Abuu Awana] e o -Abuu Walid- wiyi; 'o -abdur Rahmaan- e nder deftere am -ina wiyee Abdur Rahmaan- ɓii Sabaara, e mbi'i; Samura, kamɓe ne mbi'i; Sumayrata, ɗeeɗoo ko konnguɗi Abuu Waalid'.
Imam Abu Dawud : 3717
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَبِي عِمْرَانَ الْجَوْنِيِّ عَنْ الْمُشَعَّثِ بْنِ طَرِيفٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الصَّامِتِ عَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا أَبَا ذَرٍّ قُلْتُ لَبَّيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ قَالَ فِيهِ كَيْفَ أَنْتَ إِذَا أَصَابَ النَّاسَ مَوْتٌ يَكُونُ الْبَيْتُ فِيهِ بِالْوَصِيفِ يَعْنِي الْقَبْرَ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ أَوْ قَالَ مَا خَارَ اللَّهُ لِي وَرَسُولُهُ قَالَ عَلَيْكَ بِالصَّبْرِ أَوْ قَالَ تَصْبِرُ ثُمَّ قَالَ لِي يَا أَبَا ذَرٍّ قُلْتُ لَبَّيْكَ وَسَعْدَيْكَ قَالَ كَيْفَ أَنْتَ إِذَا رَأَيْتَ أَحْجَارَ الزَّيْتِ قَدْ غَرِقَتْ بِالدَّمِ قُلْتُ مَا خَارَ اللَّهُ لِي وَرَسُولُهُ قَالَ عَلَيْكَ بِمَنْ أَنْتَ مِنْهُ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَفَلَا آخُذُ سَيْفِي وَأَضَعُهُ عَلَى عَاتِقِي قَالَ شَارَكْتَ الْقَوْمَ إِذَنْ قُلْتُ فَمَا تَأْمُرُنِي قَالَ تَلْزَمُ بَيْتَكَ قُلْتُ فَإِنْ دُخِلَ عَلَيَّ بَيْتِي قَالَ فَإِنْ خَشِيتَ أَنْ يَبْهَرَكَ شُعَاعُ السَّيْفِ فَأَلْقِ ثَوْبَكَ عَلَى وَجْهِكَ يَبُوءُ بِإِثْمِكَ وَإِثْمِهِقَالَ أَبُو دَاوُد لَمْ يَذْكُرْ الْمُشَعَّثَ فِي هَذَا الْحَدِيثِ غَيْرَ حَمَّادِ بْنِ زَيْدٍ
Haali en [Musaddad] wiyi, haalani en [Hammad bin Zaid] ummoraade e [Abuu Imran Al Jauni] ummoraade e [Musyaats bin Ash Shamit] ummoraade e [Abuu Dzar] o wiyi: “Yaa Abuu Dzar! Mi jaabiima, 'Yaa Nelaaɗo Alla, miɗo timmina noddaango maa, yoo weltaare won e maa' -ndeen o siftinii hadiis oo haa timmi-. E nder ndee ɗoo hadiis o naamndii : hol ko mbaɗata so maayde arii e neɗɗo, caggal ɗuum galle mum dilla e yanaande? Mi jaabiima, “Alla e Nelaaɗo mum ɓuri anndude”. Walla o wiyi '-mi waɗat- ko Alla e Nelaaɗo mum -cuɓotoo-'. O wiyi : “muñan”, walla o wiyi : “muñan”. Ndeen o wi’i kam kadi: “Eey Abuu Dzar!” Mi jaabiima, mi hebbinii noddaango maa, yoo weltaare won e maa. 'Hol ko cikkuɗaa so tawii Ahjar Az Zait - innde nokku gooto e nder Madiina - ina ɓuuɓna ƴiiƴam?' Mi jaabiima, '-mi waɗat- ko Alla e Nelaaɗo mum njiɗi e am'. O wi’i: “Aɗa foti hawrude e yimɓe ɓurɓe ɓadaade ma - ɓesngu maa, walla Liimam mo ndarniɗaa -’. Mi naamndii, eey Nelaaɗo Alla, mbele ɓurataa moƴƴude so mi ƴettii kaafahi am mi fawi ɗum e dow becce am? o jaabii: 'Ndeen a tawtoraama yim6e -e bakkaat-'. Miin noon naamndii-mi kadi, “Ndeen noon hol ko njamir-ɗaa mi waɗde?” O jaabii: “Njooɗtu e galle maa”. Miɗo heppa naamnaade, so neɗɗo naatii e galle am, hol ko waɗi! O jaabi: “So a hulii lewlewndu kaafaahi gaño, ndeen waɗtu heen wutte e yeeso maa -hokkude-, ndeen o 6eydotoo bakkatuuji maa e bakkatuuji makko’. Abuu Daawuuda wiyi “Al Musya’at e nder ndee ɗoo hadiis haalaani ko wonaa Hammad bin Zaid”.
Imam Abu Dawud : 3718
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ فَارِسٍ حَدَّثَنَا عَفَّانُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ بْنُ زِيَادٍ حَدَّثَنَا عَاصِمٌ الْأَحْوَلُ عَنْ أَبِي كَبْشَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا مُوسَى يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ بَيْنَ أَيْدِيكُمْ فِتَنًا كَقِطَعِ اللَّيْلِ الْمُظْلِمِ يُصْبِحُ الرَّجُلُ فِيهَا مُؤْمِنًا وَيُمْسِي كَافِرًا الْقَاعِدُ فِيهَا خَيْرٌ مِنْ الْقَائِمِ وَالْقَائِمُ فِيهَا خَيْرٌ مِنْ الْمَاشِي وَالْمَاشِي فِيهَا خَيْرٌ مِنْ السَّاعِي قَالُوا فَمَا تَأْمُرُنَا قَالَ كُونُوا أَحْلَاسَ بُيُوتِكُمْ
Haali en [Muhammadu bin Yahya bin Farits] wiyi, haali en [Affan bin Muslim] wiyi, haali en [Abdul Wahid bin Ziyad] wiyi, haali en [Ashim Al Ahwal] ummoraade e [Abu Kabsyah] o wiyi; Mi nanii [Abuu Muusaa] ina wiya, “Nelaaɗo Alla (jkm) wiyi: “Fitnaa ina ara e maa no niɓɓere jamma nii, e oon sahaa gooŋɗinɗo subaka, keefeero kikiiɗe, jooɗiiɗo ɓuri dariiɗo ɓuri mo woni, mo yahoowo ɓuri mo woni ɓuri dognoowo'. Sehilaaɓe ɓee naamndii, “Ndeen noon hol ko njamirɗaa min?” O jaabi: “Njokkee e nder galleeji mon”.
Imam Abu Dawud : 3719
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْحَسَنِ الْمِصِّيصِيُّ حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ قَالَ حَدَّثَنِي مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ أَنَّ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ جُبَيْرٍ حَدَّثَهُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ الْمِقْدَادِ بْنِ الْأَسْوَدِ قَالَايْمُ اللَّهِ لَقَدْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ السَّعِيدَ لَمَنْ جُنِّبَ الْفِتَنَ إِنَّ السَّعِيدَ لَمَنْ جُنِّبَ الْفِتَنِ إِنَّ السَّعِيدَ لَمَنْ جُنِّبَ الْفِتَنُ وَلَمَنْ ابْتُلِيَ فَصَبَرَ فَوَاهًا
Haali en [Ibraahiima Ibnuul Hasan Al Mishishi] wiyi, haali en [Hajjaj] -maanaa Hajjaj bin Muhammadu- o wiyi, haali en [Al Laits bin Sa'd] o wiyi; haali kam [Mu'awiyah bin Salih] wonde [Abdurrahman bin Jubair] haali mo gila e [baaba mum] gila e [Al Miqdad Ibnul Aswad] o wiyi, 'Wallaahi, mi nanii Nelaaɗo Alla sallallaahu 'alaihi wasallam ina wiya: 'Neɗɗo welniiɗo ko neɗɗo mo reenaaɗo e slander, weltinoowo ko neɗɗo welniiɗo a neɗɗo ko reenaaɗo e fenaande kadi ko neɗɗo mo fenaande tampini. musiiba caggal ɗuum muñde e wiyde : « No ndee jarribo moƴƴiri !
Imam Abu Dawud : 3720
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ شُعَيْبِ بْنِ اللَّيْثِ حَدَّثَنِي ابْنُ وَهْبٍ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ قَالَ قَالَ خَالِدُ بْنُ أَبِي عِمْرَانَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْبَيْلَمَانِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ هُرْمُزَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ سَتَكُونُ فِتْنَةٌ صَمَّاءُ بَكْمَاءُ عَمْيَاءُ مَنْ أَشْرَفَ لَهَا اسْتَشْرَفَتْ لَهُ وَإِشْرَافُ اللِّسَانِ فِيهَا كَوُقُوعِ السَّيْفِ
Haali en [Abdul Maalik bin Siyu’aib bin Al Layts] wiyi, haali kam [Ibnu Wahb] wiyi, haali kam [Al Layts] ummoraade e [Yahya bin Sa’id] o wiyi; [Khalid bin Abu Imran] wi'i diga [Abdurrahmaan Ibnil Bailamani] diga [Abdurrahmaan bin Hurmuz] diga [Abuu Hurayra] wi'i: ''Maa woodi fenaande, yimɓe nattataa waawde nande, muumɓe e muumɓe won'de goonga'en ɗum, e tawtoreede ƴattooje haala e nder maggal no fiyde kaafaahi -ina addana ɗum bonannde e gaañannde-'.