Imam Abu Dawud (الامام ابو داود) - 4590 හදීස්

හදීස්

Imam Abu Dawud : 3421

حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ حَمْزَةَ وَسَالِمٍ ابْنَيْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الشُّؤْمُ فِي الدَّارِ وَالْمَرْأَةِ وَالْفَرَسِقَالَ أَبُو دَاوُد قُرِئَ عَلَى الْحَارِثِ بْنِ مِسْكِينٍ وَأَنَا شَاهِدٌ أَخْبَرَكَ ابْنُ الْقَاسِمِ قَالَ سُئِلَ مَالِكٌ عَنْ الشُّؤْمِ فِي الْفَرَسِ وَالدَّارِ قَالَ كَمْ مِنْ دَارٍ سَكَنَهَا نَاسٌ فَهَلَكُوا ثُمَّ سَكَنَهَا آخَرُونَ فَهَلَكُوا فَهَذَا تَفْسِيرُهُ فِيمَا نَرَى وَاللَّهُ أَعْلَمُ قَالَ أَبُو دَاوُد قَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حَصِيرٌ فِي الْبَيْتِ خَيْرٌ مِنْ امْرَأَةٍ لَا تَلِدُ

[අල් ක’නබි] අපට [මලික්] [ඉබ්නු ෂිහාබ්] ගෙන් [හම්සා] ගෙන් සහ [සලීම්] ගෙන් [මලික්] ගෙන් [මලික්] අපට පවසා ඇත, ඔවුන් දෙදෙනාම අබ්දුල්ලා බින් උමර්ගේ පුතුන් වූ අතර [අබ්දුල්ලා බින් උමර්] ගෙන් රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසූහ: 'නිවසේ අවාසනාව ඇත, කාන්තාවන් සහ අශ්වයන්'. අබු දාවුද් පැවසීය; අල් හාරිත් බින් මිස්කින්ට ඉතිහාසයක් කියවන ලදී - මම බලා සිටියදී - ඉබ්නු අල් කාසිම් මට පැවසුවේ, 'අශ්වයන් සහ නිවාස සමඟ අවාසනාව ගැන මලික්ගෙන් විමසන ලදී. ඉන්පසු ඔහු පිළිතුරු දුන්නේ, 'මිනිසුන් විසින් කොපමණ නිවාස අල්ලාගෙන සිටියාද, පසුව ඒවා විනාශ විය, පසුව ඒවා විනාශ විය. මෙය අපට පෙනෙන අර්ථ නිරූපණයයි. වල්ලාහු 'ස්වභාවය'. අබු දාවුද් පැවසීය; උමර් අල්ලාහ් ඔහු ගැන සතුටු වේවා, 'දරු ප්‍රසූත කළ නොහැකි කාන්තාවකට වඩා නිවසේ පැදුරක් හොඳය'.

තහවුරු කරන හදීස් (39)

හදීස්

Imam Abu Dawud : 3422

حَدَّثَنَا مَخْلَدُ بْنُ خَالِدٍ وَعَبَّاسُ الْعَنْبَرِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ يَحْيَى بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بَحِيرٍ قَالَ أَخْبَرَنِي مَنْ سَمِعَ فَرْوَةَ بْنَ مُسَيْكٍ قَالَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرْضٌ عِنْدَنَا يُقَالُ لَهَا أَرْضُ أَبْيَنَ هِيَ أَرْضُ رِيفِنَا وَمِيرَتِنَا وَإِنَّهَا وَبِئَةٌ أَوْ قَالَ وَبَاؤُهَا شَدِيدٌ فَقَالَ النَّبِيُّ دَعْهَا عَنْكَ فَإِنَّ مِنْ الْقَرَفِ التَّلَفَ

[මක්ලාද් බින් කාලිඩ්] සහ [අබ්බාස් අල් අන්බාරි] ට ඔවුන් අපට පවසා ඇත; [අබ්දුර්රාසාක්] අපට පවසා ඇත [යාහ්යා බින් අබ්දුල්ලා බින් බහීර්] ගෙන් [ම'මර්] තුමා අපට පවසා ඇති බව ඔහු පැවසීය; [ෆර්වා බින් මුසයික්] පවසන බව අසා ඇති පුද්ගලයා මට දැනුම් දී ඇත; මම කියමි; අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, අබ්යාන් දේශය ලෙස හඳුන්වන අපගේ භූමිය ශාක ඇති සහ සාරවත් භූමියකි, අපගේ කෙත්වල භූමිය, ඇත්ත වශයෙන්ම භූමිය වසංගතයෙන් පිරී ඇත... -නැතහොත් ඔහු පැවසීය; වසංගතය දරුණු විය - එවිට නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'ඒ භූමියෙන් ඉවත් වන්න, ඇත්තෙන්ම රෝග සමඟ සම්බන්ධ වීම විනාශයයි'.

හදීස්

Imam Abu Dawud : 3423

حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ يَحْيَى حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ عُمَرَ عَنْ عِكْرِمَةَ بْنِ عَمَّارٍ عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ قَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا كُنَّا فِي دَارٍ كَثِيرٌ فِيهَا عَدَدُنَا وَكَثِيرٌ فِيهَا أَمْوَالُنَا فَتَحَوَّلْنَا إِلَى دَارٍ أُخْرَى فَقَلَّ فِيهَا عَدَدُنَا وَقَلَّتْ فِيهَا أَمْوَالُنَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَرُوهَا ذَمِيمَةً

[අල් හසන් බින් යාහ්යා] අපට [බිසීර් බින් උමර්] [ඉක්රිමා බින් අම්මාර්] [ඉෂාක් බින් අබ්දුල්ලාහ් බින් අබු තල්හා] [අනස් බින් මලික්] ගෙන් අපට මෙසේ පැවසීය, 'මිනිසෙක් මෙසේ පැවසීය, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, අපි එක් නිවසක සිටියදී, අපි බොහෝ දෙනෙක් සිටි අතර අපගේ ධනය ද බහුල විය. අපි පදිංචියට ගිය විට, අපගේ පවුල සහ දේපළ කුඩා විය?' එවිට රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'නිවස අබලන් තත්ත්වයෙන් තබන්න'.

හදීස්

Imam Abu Dawud : 3424

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا مُفَضَّلُ بْنُ فَضَالَةَ عَنْ حَبِيبِ بْنِ الشَّهِيدِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ عَنْ جَابِرٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخَذَ بِيَدِ مَجْذُومٍ فَوَضَعَهَا مَعَهُ فِي الْقَصْعَةِ وَقَالَ كُلْ ثِقَةً بِاللَّهِ وَتَوَكُّلًا عَلَيْهِ

අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) ලාදුරු රෝගයෙන් පෙළෙන පුද්ගලයෙකුගේ අත අල්ලාගෙන, පසුව එම පුද්ගලයාගේ අත තැටියක තබා, “අල්ලාහ් කෙරෙහි විශ්වාසය තබා ඔහු කෙරෙහි විශ්වාසය තබන්න” යනුවෙන් පැවසූ බව [උස්මාන් බින් අබු සයිබා] අපට [යූනුස් බින් මුහම්මද්] අපට [හබීබ් බින් ආසි සියාහිද්] [මුහම්මද් බින් අල් මුන්කදීර්] [ජාබීර්] අපට පැවසූ බව [යූනුස් බින් මුහම්මද්] අපට පැවසීය.

හදීස්

Imam Abu Dawud : 3425

حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا أَبُو بَدْرٍ حَدَّثَنِي أَبُو عُتْبَةَ إِسْمَعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ حَدَّثَنِي سُلَيْمَانُ بْنُ سُلَيْمٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْمُكَاتَبُ عَبْدٌ مَا بَقِيَ عَلَيْهِ مِنْ مُكَاتَبَتِهِ دِرْهَمٌ

[හාරුන් බින් අබ්දුල්ලාහ්] අපට වාර්තා කර ඇත [අබු බද්ර්] මට වාර්තා කර ඇත [අබු 'උත්බා ඉස්මායිල් බින් 'අයියාසි] මට [සුලෙයිමාන් බින් සුලෙයිම්] [ඔහුගේ පියා] [ඔහුගේ සීයා] නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගෙන් [ඔහුගේ පියා] [අම්ර් බින් ෂුඅයිබ්] ගෙන් මෙසේ පැවසීය: 'මුකාතබ් කෙනෙකු වහලෙකු ලෙස සිටින්නේ ඔහු ඩිරාම් එකක් වුවද නිදහස් කිරීමේ වගකීම ඉටු නොකරන තාක් කල්' යනුවෙනි.

හදීස්

Imam Abu Dawud : 3426

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنِي عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا عَبَّاسٌ الْجُرَيْرِيُّ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَيُّمَا عَبْدٍ كَاتَبَ عَلَى مِائَةِ أُوقِيَّةٍ فَأَدَّاهَا إِلَّا عَشْرَةَ أَوَاقٍ فَهُوَ عَبْدٌ وَأَيُّمَا عَبْدٍ كَاتَبَ عَلَى مِائَةِ دِينَارٍ فَأَدَّاهَا إِلَّا عَشْرَةَ دَنَانِيرَ فَهُوَ عَبْدٌقَالَ أَبُو دَاوُد لَيْسَ هُوَ عَبَّاسٌ الْجُرَيْرِيُّ قَالُوا هُوَ وَهْمٌ وَلَكِنَّهُ هُوَ شَيْخٌ آخَرُ

[මුහම්මද් බින් අල් මුත්සන්නා] අපට [අබ්දුෂ්ෂමද්] අපට [හම්මාම්] අපට [ඔහුගේ සීයාගෙන්] [ඔහුගේ පියාගෙන්] [අම්ර් බින් ෂුඅයිබ්] ගෙන් [අබ්බාස් අල් ජුරෙයිරි] අපට පවසා ඇති බව, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් මෙසේ පැවසූ බව අපට පවසා ඇත: 'යමෙකු තම නිදහස් කිරීම සඳහා උකියා සියයකට ගිවිසුමක් ඇති කර ගන්නේ නම්, ඔහු උකියා දහයක් හැර අනෙක් සියල්ල ගෙවා ඇත, පසුව ඔහු වහලෙකු ලෙස පවතී. තවද ඕනෑම වහලෙකු තම නිදහස් කිරීම සඳහා ඩිනාර් සියයකට ගිවිසුමක් ඇති කර ගන්නේ නම්, ඔහු ඩිනාර් දහයක් හැර අනෙක් සියල්ල ගෙවා ඇත, පසුව ඔහු වහලෙකු ලෙස පවතී.' අබු දාවුද් පැවසුවේ, 'ඔහු අබ්බාස් අල් ජුරෙයිරි නොවේ, ඔවුන් පවසන දේ ආදිපාදවරයෙක් පමණි, සත්‍යය නම් ඔහු තවත් ෂෙයික්වරයෙකි' යනුවෙනි.'

හදීස්

Imam Abu Dawud : 3427

حَدَّثَنَا مُسَدَّدُ بْنُ مُسَرْهَدٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ نَبْهَانَ مُكَاتَبِ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَ سَمِعْتُ أُمَّ سَلَمَةَ تَقُولُقَالَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنْ كَانَ لِإِحْدَاكُنَّ مُكَاتَبٌ فَكَانَ عِنْدَهُ مَا يُؤَدِّي فَلْتَحْتَجِبْ مِنْهُ

උම් සලාමාට අයත්ව නිදහස් වීමට අවශ්‍ය වූ වහලෙකු වන [නබාන්] ගෙන් [අස් සුහ්රි] ගෙන් [සුෆ්යාන්] [මුසද්දාද් බින් මුසර්හාද්] අපට මෙසේ පැවසීය, 'මම වරක් [උම්මු සලාමා] මෙසේ පවසනු අසා ඇත්තෙමි, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් වරක් අපට මෙසේ පැවසූහ: 'ඔබගෙන් කෙනෙකුට මුකාතබ් වහලෙකු සිටී නම් සහ වහලාට ඔහුට ගෙවිය හැකි දෙයක් තිබේ නම්, ඔහු ඔහුගෙන් හිජාබ් පැළඳිය යුතුය'.

හදීස්

Imam Abu Dawud : 3428

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ قَالَا حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ أَنَّ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَخْبَرَتْهُأَنَّ بَرِيرَةَ جَاءَتْ عَائِشَةَ تَسْتَعِينُهَا فِي كِتَابَتِهَا وَلَمْ تَكُنْ قَضَتْ مِنْ كِتَابَتِهَا شَيْئًا فَقَالَتْ لَهَا عَائِشَةُ ارْجِعِي إِلَى أَهْلِكِ فَإِنْ أَحَبُّوا أَنْ أَقْضِيَ عَنْكِ كِتَابَتَكِ وَيَكُونَ وَلَاؤُكِ لِي فَعَلْتُ فَذَكَرَتْ ذَلِكَ بَرِيرَةُ لِأَهْلِهَا فَأَبَوْا وَقَالُوا إِنْ شَاءَتْ أَنْ تَحْتَسِبَ عَلَيْكِ فَلْتَفْعَلْ وَيَكُونُ لَنَا وَلَاؤُكِ فَذَكَرَتْ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ابْتَاعِي فَأَعْتِقِي فَإِنَّمَا الْوَلَاءُ لِمَنْ أَعْتَقَ ثُمَّ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ مَا بَالُ أُنَاسٍ يَشْتَرِطُونَ شُرُوطًا لَيْسَتْ فِي كِتَابِ اللَّهِ مَنْ اشْتَرَطَ شَرْطًا لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَلَيْسَ لَهُ وَإِنْ شَرَطَهُ مِائَةَ مَرَّةٍ شَرْطُ اللَّهِ أَحَقُّ وَأَوْثَقُحَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ جَاءَتْ بَرِيرَةُ لِتَسْتَعِينَ فِي كِتَابَتِهَا فَقَالَتْ إِنِّي كَاتَبْتُ أَهْلِي عَلَى تِسْعِ أَوَاقٍ فِي كُلِّ عَامٍ أُوقِيَّةٌ فَأَعِينِينِي فَقَالَتْ إِنْ أَحَبَّ أَهْلُكِ أَنْ أَعُدَّهَا عَدَّةً وَاحِدَةً وَأَعْتِقَكِ وَيَكُونَ وَلَاؤُكِ لِي فَعَلْتُ فَذَهَبَتْ إِلَى أَهْلِهَا وَسَاقَ الْحَدِيثَ نَحْوَ الزُّهْرِيِّ زَادَ فِي كَلَامِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي آخِرِهِ مَا بَالُ رِجَالٍ يَقُولُ أَحَدُهُمْ أَعْتِقْ يَا فُلَانُ وَالْوَلَاءُ لِي إِنَّمَا الْوَلَاءُ لِمَنْ أَعْتَقَ

[අබ්දුල්ලාහ් බින් මස්ලාමා] සහ [කුටයිබා බින් සයිඩ්] අපට [අල් ලයිට්ස්] [ඉබ්නු ෂිහාබ්] [උර්වා] ගෙන් අපට [අයිස්යා] රදියල්ලාහු අන්හුමා [අල් ලයිට්ස්] ගෙන් අපට දන්වා ඇත්තේ බාරිරා ඇගේ නිදහස් කිරීමේ ගිවිසුමට අනුව උදව් ඉල්ලා අයිස්යා වෙත පැමිණි බවත්, ඇයට ඇගේ නිදහස් කිරීමේ ගිවිසුමෙන් කිසිවක් ගෙවීමට නොහැකි වූ බවත්ය. එවිට අයිෂා ඔහුට මෙසේ පැවසුවාය, 'ඔබේ ස්වාමියා වෙත ආපසු යන්න, ඔවුන් මට ඔබේ ගෙවීම සහ භාරකාරත්වය ගෙවීමට අවශ්‍ය නම්, මම එය කරන්නෙමි'. එවිට බාරිරා ඔහුගේ ස්වාමියාට මෙය පැවසුවාය. නමුත් ඔවුන් එය ප්‍රතික්ෂේප කර, 'අයිස්යා ඔබව නිදහස් කිරීමෙන් විපාකයක් ලබා ගැනීමට කැමති නම් කරුණාකර එසේ කරන්න, එවිට ඔබේ භාරකාරත්වය අපට හිමි වනු ඇත' යනුවෙන් පැවසුවාය. ඉන්පසු අයිස්යා මෙය රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ට පැවසුවාය. එවිට නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ ඔහුට මෙසේ පැවසූහ: 'ඔහුව මිල දී ගෙන නිදහස් කරන්න, ඇත්ත වශයෙන්ම භාරකාරත්වය ඔහුව නිදහස් කළ තැනැත්තාට ය'. එවිට රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ නැඟිට මෙසේ පැවසූහ: 'අල්ලාහ්ගේ ග්‍රන්ථයේ නොමැති කොන්දේසි මිනිසුන් කරන්නේ ඇයි! අල්ලාහ්ගේ ග්‍රන්ථයේ නොමැති කොන්දේසි දෙන ඕනෑම අයෙකු කොන්දේසි සිය වතාවක් ලබා දුන්නද ඔහුට අයිතියක් නැත. අල්ලාහ්ගේ නියමයන් වඩාත් සුදුසු සහ ශක්තිමත්'. [මුසා බින් ඉස්මායිල්] [හිස්යාම් බින් උර්වා] [ඔහුගේ පියා] [අයිස්යා] රද්ලියල්ලාහු අන්හුමා] තුමාගෙන් [වුහයිබ්] අපට පවසා ඇති බව ඔහු පැවසීය, 'බරීරා ඔහුගේ නිදහස් කිරීමේ ගිවිසුම සම්බන්ධයෙන් උදව් ඉල්ලා පැමිණ ඇත, ඔහු මෙසේ පැවසීය, 'ඇත්ත වශයෙන්ම, මම මගේ ස්වාමියා සමඟ උකියා නවයකට, එනම් සෑම වසරකම උකියා එකකට නිදහස් කිරීමට ගිවිසුමකට එළඹුනෙමි. එබැවින් මට උදව් කරන්න!' එවිට අයිෂා මෙසේ පැවසීය, 'ඔබේ ස්වාමියා මට ගෙවීම ගෙවීමට අවශ්‍ය නම්, මම ඔබව නිදහස් කරමි, ඔබේ දියමන්තිය මා සමඟ පවතිනු ඇත, එවිට මම එය කරන්නෙමි'. ඉන්පසු බරිරා තම ස්වාමියා හමුවීමට ගියේය... ඉන්පසු 'උර්වා අස් සුහ්රිගේ හදීස් වැනි හදීසයක් සඳහන් කළේය. නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ වචන අවසානයේ ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'මිනිස්සු අතර 'නිදහස්, ඕ ෆුලාන්, සහ භාරකාරත්වය මගේ' යැයි පවසන මිනිසෙක් සිටින්නේ ඇයි, ඇත්ත වශයෙන්ම භාරකාරත්වය නිදහස් කරන පුද්ගලයාට අයත් වේ'.

තහවුරු කරන හදීස් (79)

හදීස්

Imam Abu Dawud : 3429

حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ يَحْيَى أَبُو الْأَصْبَغِ الْحَرَّانِيُّ حَدَّثَنِي مُحَمَّدٌ يَعْنِي ابْنَ سَلَمَةَ عَنْ ابْنِ إِسْحَقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرِ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْوَقَعَتْ جُوَيْرِيَةُ بِنْتُ الْحَارِثِ بْنِ الْمُصْطَلِقِ فِي سَهْمِ ثَابِتِ بْنِ قَيْسِ بْنِ شَمَّاسٍ أَوْ ابْنِ عَمٍّ لَهُ فَكَاتَبَتْ عَلَى نَفْسِهَا وَكَانَتْ امْرَأَةً مَلَّاحَةً تَأْخُذُهَا الْعَيْنُ قَالَتْ عَائِشَةُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا فَجَاءَتْ تَسْأَلُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي كِتَابَتِهَا فَلَمَّا قَامَتْ عَلَى الْبَابِ فَرَأَيْتُهَا كَرِهْتُ مَكَانَهَا وَعَرَفْتُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَيَرَى مِنْهَا مِثْلَ الَّذِي رَأَيْتُ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنَا جُوَيْرِيَةُ بِنْتُ الْحَارِثِ وَإِنَّمَا كَانَ مِنْ أَمْرِي مَا لَا يَخْفَى عَلَيْكَ وَإِنِّي وَقَعْتُ فِي سَهْمِ ثَابِتِ بْنِ قَيْسِ بْنِ شَمَّاسٍ وَإِنِّي كَاتَبْتُ عَلَى نَفْسِي فَجِئْتُكَ أَسْأَلُكَ فِي كِتَابَتِي فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَهَلْ لَكِ إِلَى مَا هُوَ خَيْرٌ مِنْهُ قَالَتْ وَمَا هُوَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ أُؤَدِّي عَنْكِ كِتَابَتَكِ وَأَتَزَوَّجُكِ قَالَتْ قَدْ فَعَلْتُ قَالَتْ فَتَسَامَعَ تَعْنِي النَّاسَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ تَزَوَّجَ جُوَيْرِيَةَ فَأَرْسَلُوا مَا فِي أَيْدِيهِمْ مِنْ السَّبْيِ فَأَعْتَقُوهُمْ وَقَالُوا أَصْهَارُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَمَا رَأَيْنَا امْرَأَةً كَانَتْ أَعْظَمَ بَرَكَةً عَلَى قَوْمِهَا مِنْهَا أُعْتِقَ فِي سَبَبِهَا مِائَةُ أَهْلِ بَيْتٍ مِنْ بَنِي الْمُصْطَلِقِقَالَ أَبُو دَاوُد هَذَا حُجَّةٌ فِي أَنَّ الْوَلِيَّ هُوَ يُزَوِّجُ نَفْسَهُ

[අබ්දුල් අසීස් බින් යාහ්යා අබු අල් අෂ්බාග් අල් හරානි] [මුහම්මද් බින් සලාමා] [ඉබ්නු ඉෂාක්] [මුහම්මද් බින් ජ'ෆාර් බින් අස් සුබයිර්] [අයිස්යා] රේඩියල්ලාහු අන්හුමා වෙතින් ['උර්වා බින් අස් සුබයිර්] [අයිස්යා] රේඩියල්ලාහු අන්හුමා වෙතින් [මුහම්මද් බින් සලාමා] මට පැවසූ බව ඔහු පැවසීය, 'ජුවයිරියා බින්ට් අල් හාරිස් බින් අල් මුෂ්තාලික් ඝානිමා බෙදා දීමේදී හෝ ඔහුගේ මාමාගේ දරුවන්ට අයත් වේ. පසුව ජුවයිරියා තමාව නිදහස් කර ගැනීමට ගිවිසුමකට එළඹුණාය. ඇය සැමවිටම ඇය දෙස බලන අයගේ අවධානය ආකර්ෂණය කරන ආකර්ශනීය කාන්තාවක්. අයිෂියා (අල්ලාහ් ඇය කෙරෙහි සතුටු වේවා) මෙසේ පැවසුවාය, 'පසුව ඔහු අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගෙන් ඔහුගේ නිදහස් කිරීමේ ගිවිසුම සම්බන්ධයෙන් උදව් ඉල්ලා සිටීමට පැමිණියේය.' ඔහු දොර ඉදිරිපිට සිටගෙන සිටියදී මම ඔහුව දුටු විට, මට ඔහුගේ ස්ථානය එතරම් ප්‍රිය නොවූ අතර, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා මා දුටු ආකාරයටම ඔහුව දකින බව මම දැන සිටියෙමි. එවිට ජුවයිරියා මෙසේ පැවසීය, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, මම ජුවයිරියා බින්ත් අල් හාරිත්, ඔබ දැනටමත් මගේ ගැටලුව දන්නවා. ඇත්ත වශයෙන්ම, මම තාබිත් බින් කයිස් බින් සියම්මස්ගේ බෙදීමේ දේපළ බවට පත්ව සිටිමි, මම නිදහස් වීමට ගිවිසුමකට එළඹුනෙමි. එබැවින් මගේ නිදහස් කිරීමේ ගිවිසුමේ උදව් ඉල්ලා මම ඔබ වෙත පැමිණෙමි'. එවිට රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'ඔබට ඊට වඩා හොඳ දෙයක් ගැනීමට අවශ්‍යද?' ජුවයිරියා ඇසුවේය, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, ඒ කුමක්ද?' ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'මම ඔබේ නිදහස් කිරීමේ ගිවිසුම ගෙවන්නෙමි, මම ඔබව විවාහ කර ගන්නෙමි!' ජිවයිරියා පිළිතුරු දුන්නේය, 'මම එය කළා - සූදානම්-'. අයිසියා මෙසේ පැවසීය, "එවිට රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා ජුවයිරියා සමඟ විවාහ වූ බව ජනතාවට ආරංචි වූ අතර, ඔවුන් තම අතේ තිබූ සිරකරුවන් නිදහස් කර නිදහස් කළහ. පසුව ඔවුන් මෙසේ පැවසූහ, 'සිරකරුවන් අල්ලාහ්ගේ දූතයාණන්ගේ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) ඥාතීන් වේ. බනී මුෂ්තාලික්ගේ පවුල් සියයක් නිදහස් කිරීම නිසා ඇගේ ජනතාවට ඇය තරම් විශාල ආශිර්වාදයක් වූ කාන්තාවක් අපි දැක නැත. අබු දාවුද් මෙසේ පැවසීය, 'භාරකරුවෙකුට ඇයව විවාහ කර දිය හැකි බවට මෙම හදීසය සාක්ෂියකි.'

හදීස්

Imam Abu Dawud : 3430

حَدَّثَنَا مُسَدَّدُ بْنُ مُسَرْهَدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُمْهَانَ عَنْ سَفِينَةَ قَالَكُنْتُ مَمْلُوكًا لِأُمِّ سَلَمَةَ فَقَالَتْ أُعْتِقُكَ وَأَشْتَرِطُ عَلَيْكَ أَنْ تَخْدُمَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا عِشْتَ فَقُلْتُ وَإِنْ لَمْ تَشْتَرِطِي عَلَيَّ مَا فَارَقْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا عِشْتُ فَأَعْتَقَتْنِي وَاشْتَرَطَتْ عَلَيَّ

[මුසද්දාද් බින් මුසර්හාද්] අපට [සයිද් බින් ජුම්හාන්] [සෆීනා] ගෙන් [අබ්දුල් වාරිට්ස්] අපට මෙසේ පැවසීය: 'මම [උම්මු සලාමා] ට අයත් වහලෙකු වූ අතර, පසුව ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'මම ඔබව නිදහස් කරමි, ඔබ ජීවත්ව සිටින තාක් කල් අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාට සේවය කරන ලෙස මම ඔබෙන් ඉල්ලා සිටිමි'. එවිට මම මෙසේ කීවෙමි: 'ඔබ මාගෙන් ඉල්ලා නොසිටියත්, මා ජීවත්ව සිටින තාක් කල් මම අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් හැර නොයමි. 'එවිට උම් සලාමා මාව නිදහස් කර මට කොන්දේසි ලබා දුන්නේය'.

හදීස්

Imam Abu Dawud : 3431

حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الطَّيَالِسِيُّ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ الْمَعْنَى أَخْبَرَنَا هَمَّامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَبِي الْمَلِيحِ قَالَ أَبُو الْوَلِيدِ عَنْ أَبِيهِأَنَّ رَجُلًا أَعْتَقَ شِقْصًا لَهُ مِنْ غُلَامٍ فَذُكِرَ ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَيْسَ لِلَّهِ شَرِيكٌ زَادَ ابْنُ كَثِيرٍ فِي حَدِيثِهِ فَأَجَازَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِتْقَهُ

[අබු අල්-වලීද් අත් තයාලිසි] අපට [හම්මාම්] විස්තර කර ඇත. - තවත් ආකාරයකින් එය සඳහන් කර ඇත- [මුහම්මද් බින් කතීර්] අපට [අබු අල්-මාලිහ්] වෙතින් [කටාදා] වෙතින් [හම්මාම්] අපට දැනුම් දී ඇත යන අර්ථයෙන් අපට [අබු අල්-මලීහ්], අබු අල්-වලීද් [ඔහුගේ පියා] වෙතින් පැවසුවේ, මිනිසෙකු වහලෙකුගෙන් තම කොටස නිදහස් කළ බවයි. පසුව එය නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාට වාර්තා කරන ලද අතර, එබැවින් ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'අල්ලාහ්ට සහකරුවෙකු නැත'. ඉබ්නු කතීර් ඔහුගේ හදීසයේ මෙසේ එකතු කළේය, 'එවිට නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ට ඔහුව නිදහස් කිරීමට අවසර දෙන ලදී'.

හදීස්

Imam Abu Dawud : 3432

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ أَخْبَرَنِي هَمَّامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ النَّضْرِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ بَشِيرِ بْنِ نَهِيكٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَجُلًا أَعْتَقَ شِقْصًا لَهُ مِنْ غُلَامٍ فَأَجَازَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِتْقَهُ وَغَرَّمَهُ بَقِيَّةَ ثَمَنِهِحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ ح و حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ سُوَيْدٍ حَدَّثَنَا رَوْحٌ قَالَا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ بِإِسْنَادِهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أَعْتَقَ مَمْلُوكًا بَيْنَهُ وَبَيْنَ آخَرَ فَعَلَيْهِ خَلَاصُهُ وَهَذَا لَفْظُ ابْنِ سُوَيْدٍ حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنِي أَبِي ح و حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ سُوَيْدٍ حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ عَنْ قَتَادَةَ بِإِسْنَادِهِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أَعْتَقَ نَصِيبًا لَهُ فِي مَمْلُوكٍ عَتَقَ مِنْ مَالِهِ إِنْ كَانَ لَهُ مَالٌ وَلَمْ يَذْكُرْ ابْنُ الْمُثَنَّى النَّضْرَ بْنَ أَنَسٍ وَهَذَا لَفْظُ ابْنِ سُوَيْدٍ

[මුහම්මද් බින් කතීර්] අපට පවසා ඇත්තේ [කටාදා] සිට [අන් නද්ල්ර් බින් අනස්] සිට [බස්යිර් බින් නාහික්] සිට [අබු හුරෙයිරා] දක්වා [හම්මාම්] මට පවසා ඇති පරිදි, මිනිසෙකු වහලෙකුගෙන් තම කොටස නිදහස් කර ඇති බව. එවිට නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් ඔහුට නිදහස් වීමට ඉඩ දුන් අතර ඔහු වහලාගේ ඉතිරි මිල ඔහුට ලබා දුන්නේය'. [මුහම්මද් බින් අල් මුට්සන්නා] අපට පවසා ඇත්තේ [මුහම්මද් බින් ජ'ෆර්] අපට පවසා ඇත. -තවත් ආකාරයකින් එය සඳහන් කර ඇත- [අහමද් බින් අලි බින් සුවයිඩ්] අපට පවසා ඇත්තේ [රවු] ඔවුන් පැවසූ පරිදි; [කටාදා] සිට [සියුබා] අපට එහි සනද් සමඟ සම්බන්ධ කර ඇත, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන්, ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'යමෙක් තමා සහ තවත් පුද්ගලයෙකු අතර වහලෙකු නිදහස් කරන්නේ නම්, ඔහු ගෙවීමේ ඉතිරි කොටස දරා ගත යුතුය'. මෙම ලෆාජ් ඉබ්නු සුවයිඩ්ගේ ලෆාජ් ය. [ඉබ්නු අල් මුට්සන්නා] අපට පවසා ඇත්තේ [මුආද්ස් බින් හිෂාම්] මට [මගේ පියාට] පැවසූ බවයි. - තවත් ආකාරයකින් එය සඳහන් කර ඇත- [අහ්මද් බින් අලි බින් සුවයිඩ්] අපට පවසා ඇත්තේ [රාවු] [කටාදාහි] [හිස්යාම් බින් අබු අබ්දුල්ලාහ්] ඔහුගේ සනද් සමඟ අපට පවසා ඇති බව අපට පවසා ඇත, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'කවුරුන් වහලෙකුගෙන් තම කොටස නිදහස් කරන්නේද, ඔහුට මුදල් තිබේ නම් ඉතිරි කොටස නිදහස් කර දෙන්න'. කෙසේ වෙතත්, ඉබ්නු අල් මුට්සන්නා අන් නද්ලර් බින් අනස් යන නම සඳහන් කර නොමැති අතර මෙය ඉබ්නු සුවයිඩ්ගේ ප්‍රකාශයයි.

හදීස්

Imam Abu Dawud : 3433

حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا أَبَانُ يَعْنِي الْعَطَّارَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ النَّضْرِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ بَشِيرِ بْنِ نَهِيكٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ أَعْتَقَ شَقِيصًا فِي مَمْلُوكِهِ فَعَلَيْهِ أَنْ يُعْتِقَهُ كُلَّهُ إِنْ كَانَ لَهُ مَالٌ وَإِلَّا اسْتُسْعِيَ الْعَبْدُ غَيْرَ مَشْقُوقٍ عَلَيْهِ

[මුස්ලිම් බින් ඉබ්‍රාහිම්] අපට [අබාන් අල් 'අත්තර්] අපට [කටාදා] [අන් නද්ල්ර් බින් අනස්] [බස්යිර් බින් නුහයික්] [අබු හුරෙයිරා] වෙතින් අපට විස්තර කළ බව අපට වාර්තා විය. ඔහු මෙසේ පැවසීය, 'නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'කවුරුන් වහලෙකුගෙන් තම කොටස නිදහස් කරන්නේද, ඔහුට දේපළ තිබේ නම් ඔහු ඒ සියල්ල නිදහස් කළ යුතුය. එසේ නොමැති නම්, වහලා බරක් නොවී - තමාව නිදහස් කර ගැනීමට - උත්සාහ කරන ලෙස ඉල්ලා සිටිය යුතුය'.

තහවුරු කරන හදීස් (43)

හදීස්

Imam Abu Dawud : 3434

حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ أَخْبَرَنَا يَزِيدُ يَعْنِي ابْنَ زُرَيْعٍ ح و حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ وَهَذَا لَفْظُهُ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ النَّضْرِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ بَشِيرِ بْنِ نَهِيكٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أَعْتَقَ شِقْصًا لَهُ أَوْ شَقِيصًا لَهُ فِي مَمْلُوكٍ فَخَلَاصُهُ عَلَيْهِ فِي مَالِهِ إِنْ كَانَ لَهُ مَالٌ فَإِنْ لَمْ يَكُنْ لَهُ مَالٌ قُوِّمَ الْعَبْدُ قِيمَةَ عَدْلٍ ثُمَّ اسْتُسْعِيَ لِصَاحِبِهِ فِي قِيمَتِهِ غَيْرَ مَشْقُوقٍ عَلَيْهِ قَالَ أَبُو دَاوُد فِي حَدِيثِهِمَا جَمِيعًا فَاسْتُسْعِيَ غَيْرَ مَشْقُوقٍ عَلَيْهِ وَهَذَا لَفْظُ عَلِيٍّحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى وَابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ سَعِيدٍ بِإِسْنَادِهِ وَمَعْنَاهُ قَالَ أَبُو دَاوُد وَرَوَاهُ رَوْحُ بْنُ عُبَادَةَ عَنْ سَعِيدٍ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ لَمْ يَذْكُرْ السِّعَايَةَ وَرَوَاهُ جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ وَمُوسَى بْنُ خَلَفٍ جَمِيعًا عَنْ قَتَادَةَ بِإِسْنَادِ يَزِيدَ بْنِ زُرَيْعٍ وَمَعْنَاهُ وَذَكَرَا فِيهِ السِّعَايَةَ

[නෂ්ර් බින් අලි] අපට [යාසිද් බින් සුරායි'] කියා අපට පවසා ඇත. [අලි බින් අබ්දුල්ලා] අපට [මුහම්මද් බින් බිසීර්] අපට පවසා ඇති අතර මෙය ලෆඩ්ස් බව අපට පවසා ඇත, [කටාදා] [සයිද් බින් අබු 'අරුබා] [අන් නද්ල්ර් බින් අනස්] [බසීර් බින් නුහයික්] [අබු හුරයිරා] [රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්] වෙතින් [අබු හුරයිරා] [අයි හුරයිරා] වෙතින් [අලි බින් අබ්දුල්ලා] [අයිහුරයිරා [මුහම්මද් බින් බසිසියාර්] අපට [යාහ්යා] සහ [ඉබ්නු අබු ආදි] [සයිද්] ගෙන් සනද් සහ එහි අර්ථය අපට පවසා ඇත. අබු දාවුද් පැවසුවේ, '[රවුහ් බින් උබදා] ද [සයිද් බින් අබු 'අරුබා] ගෙන් එය විස්තර කළ නමුත් ඔහු ලෆඩ්ස් 'උත්සාහ කිරීම' ගැන සඳහන් කළේ නැත. [ජරීර් බින් හසීම්] සහ [මුසා බින් කලෆ්] යන දෙදෙනාම [කටාදා] ගෙන් එය විස්තර කළේ යසිද් බින් සුරායි' සනද් සමඟ ය, හදීසයේ අර්ථය මෙන් ය, නමුත් හදීසයේ ඔවුන් ලෆඩ්ස් "උත්සාහ කිරීම" ගැන සඳහන් කරයි.

තහවුරු කරන හදීස් (43)

හදීස්

Imam Abu Dawud : 3435

حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ عَنْ مَالِكٍ عَنْ نَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أَعْتَقَ شِرْكًا لَهُ فِي مَمْلُوكٍ أُقِيمَ عَلَيْهِ قِيمَةُ الْعَدْلِ فَأَعْطَى شُرَكَاءَهُ حِصَصَهُمْ وَأُعْتِقَ عَلَيْهِ الْعَبْدُ وَإِلَّا فَقَدْ عَتَقَ مِنْهُ مَا عَتَقَحَدَّثَنَا مُؤَمَّلٌ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَعْنَاهُ قَالَ وَكَانَ نَافِعٌ رُبَّمَا قَالَ فَقَدْ عَتَقَ مِنْهُ مَا عَتَقَ وَرُبَّمَا لَمْ يَقُلْهُ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ الْعَتَكِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذَا الْحَدِيثِ قَالَ أَيُّوبُ فَلَا أَدْرِي هُوَ فِي الْحَدِيثِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ شَيْءٌ قَالَهُ نَافِعٌ وَإِلَّا عَتَقَ مِنْهُ مَا عَتَقَ

අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් පැවසූ බව [අල් ක'නබි] [මලික්] [නෆි] [අබ්දුල්ලා ඉබ්නු උමර්] තුමාණන් අපට වාර්තා කළේය: 'කවුරුන් හෝ වහලෙකුගෙන් තම කොටස නිදහස් කරන්නේ නම්, වහලා මධ්‍යම වටිනාකමට අගය කරනු ලැබේ. ඉන්පසු ඔහු තම හවුල්කරුවන්ගේ කොටස ඔවුන්ට ලබා දෙයි, එවිට වහලා නිදහස් වේ, එසේ නොවේ නම් ඔහු ඔහුගෙන් නිදහස් කළ කොටස නිදහස් කර ඇත.' [මුඅම්මාල්] [ඉස්මායිල්] [අයියුබ්] [නෆි] [ඉබ්නු උමර්] තුමාණන්ගෙන් නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගෙන් අපට විස්තර කළේය. ඔහු පැවසුවේ, 'නෆි' 'ඇත්තෙන්ම ඔහු නිදහස් කළ කොටස ඔහුගෙන් නිදහස් කර ඇත' යනුවෙන් පැවසිය හැකිය, නැතහොත් ඔහු එය නොකියා සිටිය හැකිය.' [සුලෙයිමාන් බින් දාවුද් අල් 'අටකි] අපට [හම්මාඩ්] [අයියුබ්] සිට [නෆි] දක්වා] [ඉබ්නු උමර්] සිට නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් දක්වා මෙම හදීසය සමඟ අපට පවසා ඇත. අයුබ් මෙසේ පැවසීය, 'මම දන්නේ නැහැ, මෙම ලෆඩ්ස් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගේ හදීසයේ හෝ නෆි පැවසූ දෙයක ඇත, එනම් 'එසේ නොවුවහොත් ඔහු ඔහුගෙන් නිදහස් කළ කොටස නිදහස් කරනු ඇත' යන කියමනයි.

තහවුරු කරන හදීස් (43)

හදීස්

Imam Abu Dawud : 3436

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى الرَّازِيُّ أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ أَعْتَقَ شِرْكًا مِنْ مَمْلُوكٍ لَهُ فَعَلَيْهِ عِتْقُهُ كُلِّهِ إِنْ كَانَ لَهُ مَا يَبْلُغُ ثَمَنَهُ وَإِنْ لَمْ يَكُنْ لَهُ مَالٌ عَتَقَ نَصِيبَهُحَدَّثَنَا مَخْلَدُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنِي يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَعْنَى إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُوسَى حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَسْمَاءَ حَدَّثَنَا جُوَيْرِيَةُ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَعْنَى مَالِكٍ وَلَمْ يَذْكُرْ وَإِلَّا فَقَدْ عَتَقَ مِنْهُ مَا عَتَقَ انْتَهَى حَدِيثُهُ إِلَى وَأُعْتِقَ عَلَيْهِ الْعَبْدُ عَلَى مَعْنَاهُ

[ඉබ්‍රාහිම් බින් මූසා අර් රාසි] අපට පවසා ඇත්තේ [ඊසා බින් යූනුස්] ['උබයිදුල්ලාහ්] [නෆි'] ගෙන් [ඉබ්නු උමර්] ගෙන් අපට පවසා ඇති බවයි, ඔහු මෙසේ පැවසීය, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'යමෙකු තම වහලුන්ගෙන් නිදහස් කරන්නේ නම්, වහලාගේ මිලට ළඟා වන දේපළ ඔහු සතුව තිබේ නම්, ඔහු ඔවුන් සියල්ලන්ම නිදහස් කිරීමට බැඳී සිටී. ඔහුට දේපළ නොමැති නම්, ඔහු ඔහුගේ කොටස නිදහස් කර ඇත'. [මක්ලාද් බින් කාලිඩ්] අපට පවසා ඇත්තේ [යාසිඩ් බින් හරුන්] [යාසිඩ් බින් සායිද්] [නෆි'] ගෙන් [ඉබ්නු උමර්] ගෙන් ඉබ්නු බින් මූසාගේ හදීසයේ අර්ථය සමඟ මට පැවසූ බවයි. [අබ්දුල්ලාහ් බින් මුහම්මද් බින් අස්මා`] අපට [ජුවයිරියා] [නෆි’ වෙතින්] [ඉබ්නු උමර්] ගෙන් [නබි] තුමාගෙන් [මලික්ගේ හදීසයේ අර්ථය සමඟ අපට පවසා ඇත, නමුත් ඔහු වචන සඳහන් කළේ නැත, 'ඔහුට මුදල් නොමැති නම්, ඔහු එයින් ඔහුගේ කොටස බවට පත්ව ඇති දේ නිදහස් කර ඇත.' තවද හදීසයේ අර්ථය ලෙස 'සහ වහලා නිදහස් කරන ලදී' යන වචන වලින් හදීසය අවසන් වේ'.

තහවුරු කරන හදීස් (43)

හදීස්

Imam Abu Dawud : 3437

حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أَعْتَقَ شِرْكًا لَهُ فِي عَبْدٍ عَتَقَ مِنْهُ مَا بَقِيَ فِي مَالِهِ إِذَا كَانَ لَهُ مَا يَبْلُغُ ثَمَنَ الْعَبْدِ

[අල් හසන් බින් අලි] අපට පවසා ඇත [අබ්දුර්රාසාක්] අපට [ම'මර්] [අස් සුහ්රි] [සලීම්] [ඉබ්නු උමර්] වෙතින් දැනුම් දී ඇත, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසූහ: 'කවුරුන් හෝ වහලෙකුගෙන් තම කොටස නිදහස් කරන්නේ නම්, ඔහුගේ මුදල් වහලාගේ මිලට ප්‍රමාණවත් නම් ඉතිරි කොටස නිදහස් කිරීමට ඔහු බැඳී සිටී'.

තහවුරු කරන හදීස් (43)

හදීස්

Imam Abu Dawud : 3438

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِيَبْلُغُ بِهِ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا كَانَ الْعَبْدُ بَيْنَ اثْنَيْنِ فَأَعْتَقَ أَحَدُهُمَا نَصِيبَهُ فَإِنْ كَانَ مُوسِرًا يُقَوَّمُ عَلَيْهِ قِيمَةً لَا وَكْسَ وَلَا شَطَطَ ثُمَّ يُعْتَقُ

[අහ්මද් බින් හන්බල්] අපට [සුෆියාන්] [අම්රු බින් දිනාර්] [සලීම්] ගෙන් [ඔහුගේ පියා] ගෙන් සහ නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් දක්වා [සුෆියාන්] ගෙන් [ඔහුගේ පියා] ගෙන් අපට මෙසේ පවසා ඇත: 'වහලෙකු දෙදෙනෙකුට අයත් නම්, ඔවුන්ගෙන් එක් අයෙකු ඔහුට අයත් කොටස නිදහස් කරයි, ඔහුට තවමත් අතිරික්ත දේපළ තිබේ නම්, වහලා අගය කළ යුතුය - වැඩි කළ යුතුය හෝ අඩු කළ යුතුය - පසුව නිදහස් කළ යුතුය'.

හදීස්

Imam Abu Dawud : 3439

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ خَالِدٍ عَنْ أَبِي بِشْرٍ الْعَنْبَرِيِّ عَنْ ابْنِ التَّلِبِّ عَنْ أَبِيهِأَنَّ رَجُلًا أَعْتَقَ نَصِيبًا لَهُ مِنْ مَمْلُوكٍ فَلَمْ يُضَمِّنْهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَقَالَ أَحْمَدُ إِنَّمَا هُوَ بِالتَّاءِ يَعْنِي التَّلِبَّ وَكَانَ شُعْبَةُ أَلْثَغُ لَمْ يُبَيِّنْ التَّاءَ مِنْ الثَّاءِ

[අහමඩ් බින් හන්බල්] අපට [මුහම්මද් බින් ජ'ෆාර්] අපට [සියුබා] [කාලිඩ්] [අබු බිසිර් අල් 'අන්බාරි] [ඉබ්නු අට් තාලිබ්] [ඔහුගේ පියා] වෙතින් අපට [සියුබා] අපට [අහමාඩ් බින් හන්බල්] අපට පවසා ඇත, මිනිසෙකු වහලෙකුගෙන් තම කොටස නිදහස් කර ගත් බවත්, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් ඔහුට යැපෙන්නන්ගෙන් බරක් නොවූ බවත් [ඔහුගේ පියා] අපට පවසා ඇත. අහමඩ් පැවසුවේ, 'ටා' අකුරෙන්, එනම් අට් තාලිබ් සමඟ පමණි. මේ අතර, සියාබාට සමහර අකුරු උච්චාරණය කිරීමට නොහැකි වූ අතර, ඔහුට ටා` සහ ට්සා` අතර පැහැදිලිව වෙන්කර හඳුනාගත නොහැකි විය.

හදීස්

Imam Abu Dawud : 3440

حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَمُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ سَمُرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ مُوسَى فِي مَوْضِعٍ آخَرَ عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدُبٍ فِيمَا يَحْسِبُ حَمَّادٌ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ مَلَكَ ذَا رَحِمٍ مَحْرَمٍ فَهُوَ حُرٌّقَالَ أَبُو دَاوُد رَوَى مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ الْبُرْسَانِيُّ عَنْ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ عَنْ قَتَادَةَ وَعَاصِمٍ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ سَمُرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَ ذَلِكَ الْحَدِيثِ قَالَ أَبُو دَاوُد وَلَمْ يُحَدِّثْ ذَلِكَ الْحَدِيثَ إِلَّا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ وَقَدْ شَكَّ فِيهِ

අපට [මුස්ලිම් බින් ඉබ්‍රාහිම්] සහ [මුසා බින් ඉස්මායිල්] ට දන්වා ඇති පරිදි, [කටාදා] සිට [අල් හසන්] සිට [සමුරා] දක්වා [නබි] සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් අපට [හම්මාද් බින් සලාමා] තුමාණන් අපට දන්වා ඇති අතර, හම්මාද්ගේ ගණනය කිරීම් වලට අනුව මූසා තවත් තැනක, සමුරා බින් ජුන්ඩුබ් තුමාගෙන් මෙසේ පැවසීය, ඔහු මෙසේ පැවසීය, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් මෙසේ පැවසීය: 'යමෙකුට ඥාති සබඳතාවක් තිබේ නම්, ඔහු නිදහස් පුද්ගලයෙකි'. අබු දාවුද් පැවසීය; [මුහම්මද් බින් බකර් අල් බර්සානි] එය [කටාදා] සිට [හම්මාද් බින් සලාමා] තුමාණන් සහ [අල් හසන්] සිට [සමුරා] තුමාණන්] තුමාණන් නබි (සමුරා) තුමාණන් විසින් එම හදීසය මෙන් විස්තර කළේය. අබු දාවුද් පැවසුවේ, 'හම්මාද් බින් සලාමා හැර වෙන කිසිවෙකු මෙම හදීසය ප්‍රකාශ නොකළ අතර ඔහුට ඒ පිළිබඳව සැකයක් තිබුණි'.