Imam Abu Dawud : 321
حَدَّثَنَا مُجَاهِدُ بْنُ مُوسَى وَعَبَّاسُ بْنُ عَبْدِ الْعَظِيمِ الْعَنْبَرِيُّ الْمَعْنَى قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ الْوَلِيدِ حَدَّثَنِي مُحِلُّ بْنُ خَلِيفَةَ حَدَّثَنِي أَبُو السَّمْحِ قَالَكُنْتُ أَخْدِمُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَكَانَ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَغْتَسِلَ قَالَ وَلِّنِي قَفَاكَ فَأُوَلِّيهِ قَفَايَ فَأَسْتُرُهُ بِهِ فَأُتِيَ بِحَسَنٍ أَوْ حُسَيْنٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا فَبَالَ عَلَى صَدْرِهِ فَجِئْتُ أَغْسِلُهُ فَقَالَ يُغْسَلُ مِنْ بَوْلِ الْجَارِيَةِ وَيُرَشُّ مِنْ بَوْلِ الْغُلَامِقَالَ عَبَّاسٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ الْوَلِيدِ قَالَ أَبُو دَاوُد وَهُوَ أَبُو الزَّعْرَاءِ قَالَ هَارُونُ بْنُ تَمِيمٍ عَنْ الْحَسَنِ قَالَ الْأَبْوَالُ كُلُّهَا سَوَاءٌ
Nga bamaze okutubuulira [Mujahid bin Musa] ne [Abbas bin Abdul Azhim Al Anbari] mu makulu, bombi baagamba nti; Atugambye [Abdrurrahman bin Mahdi] agambye nti [Yahya bin Al Walid] agambye [Muhill bin Khalifah] agambye [Abu As Samh] yagamba nti; Lumu naweereza Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam, bwe yali ayagala okunaaba, yagamba nti: ‘Nkyuse omugongo’. Bwentyo ne mmukyusa omugongo, olwo ne mmubikka - nga nnaaba - nga mmukyusizza omugongo. Oluvannyuma lw’ekyo, Hasan ne Husain (Allah amusiimye) ne bamuleetebwa, oluvannyuma ne bamufuka mu kifuba. Bwentyo najja okuginaaba, naye n’agamba nti: ‘Omusulo gw’abawala gunaazibwa, ate omusulo gw’abalenzi gumansira bumansira’. Abbas yagambye nti; Kitugambye nti Yahya bin Al Walid Abu Dawud yagamba nti; Ye Abu Az Za'ra`. Harun bin Tamim yagambye nti; okuva ewa Al Hasan, bwe yagambye; Omusulo gwonna gwe gumu.
Imam Abu Dawud : 322
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ ابْنِ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَبِي حَرْبِ بْنِ أَبِي الْأَسْوَدِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَيُغْسَلُ مِنْ بَوْلِ الْجَارِيَةِ وَيُنْضَحُ مِنْ بَوْلِ الْغُلَامِ مَا لَمْ يَطْعَمْحَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَبِي حَرْبِ بْنِ أَبِي الْأَسْوَدِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ وَلَمْ يَذْكُرْ مَا لَمْ يَطْعَمْ زَادَ قَالَ قَتَادَةُ هَذَا مَا لَمْ يَطْعَمَا الطَّعَامَ فَإِذَا طَعِمَا غُسِلَا جَمِيعًا
[Musaddad] yatunyumiza [Yahya] okuva ku [Ibn Abu Arubah] okuva ku [Qatadah] okuva ku [Abu Harb bin Abu Al Aswad] okuva ku [kitaawe] okuva ku [Ali radliallahu 'anhu] yagamba; Omusulo gw’omuwala gunaazibwa ng’omusulo gw’omulenzi gumansira, kasita aba nga talya. [Ibn Al Mutsanna] yatunyumiza [Mu’adh bin Hisham] yanyumiza nze [kitange] okuva ku [Qatadah] okuva ku [Abu Harb bin Abu Al Aswad] okuva ku [kitaawe] okuva ku [Ali bin Abu Talib radliallahu ‘anhu] nti Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba: Olwo n’ayogera amakulu era teyayogera ku kigambo; 'kasita aba nga tannalya.' ' Yayongeddeko nti, Qatadah n'agamba nti: Kino bwe kiba nti bombi tebalya, bwe bamala okulya olwo bombi banaaba.
Imam Abu Dawud : 323
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرِو بْنِ أَبِي الْحَجَّاجِ أَبُو مَعْمَرٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ عَنْ يُونُسَ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ أُمِّهِأَنَّهَا أَبْصَرَتْ أُمَّ سَلَمَةَ تَصُبُّ الْمَاءَ عَلَى بَوْلِ الْغُلَامِ مَا لَمْ يَطْعَمْ فَإِذَا طَعِمَ غَسَلَتْهُ وَكَانَتْ تَغْسِلُ بَوْلَ الْجَارِيَةِ
Atugambye [Abdullah bin Amru bin Abu Al Hajjaj, Abu Ma’mar] atubuulidde [Abdul Warits] okuva ku [Yunus] okuva ku [Al Hasan] okuva ku [Maama we] nti lumu yalaba [Ummu Salamah] ng’ayiwa amazzi ku musulo gw’omulenzi ng’ate yali tannalya, bwe yali amaze okulya, n’anaaba. Era anaaza omusulo gw'abawala.
Imam Abu Dawud : 324
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ السَّرْحِ وَابْنُ عَبْدَةَ فِي آخَرِينَ وَهَذَا لَفْظُ ابْنِ عَبْدَةَ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةِأَنَّ أَعْرَابِيًّا دَخَلَ الْمَسْجِدَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَالِسٌ فَصَلَّى قَالَ ابْنُ عَبْدَةَ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ قَالَ اللَّهُمَّ ارْحَمْنِي وَمُحَمَّدًا وَلَا تَرْحَمْ مَعَنَا أَحَدًا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَقَدْ تَحَجَّرْتَ وَاسِعًا ثُمَّ لَمْ يَلْبَثْ أَنْ بَالَ فِي نَاحِيَةِ الْمَسْجِدِ فَأَسْرَعَ النَّاسُ إِلَيْهِ فَنَهَاهُمْ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ إِنَّمَا بُعِثْتُمْ مُيَسِّرِينَ وَلَمْ تُبْعَثُوا مُعَسِّرِينَ صُبُّوا عَلَيْهِ سَجْلًا مِنْ مَاءٍ أَوْ قَالَ ذَنُوبًا مِنْ مَاءٍحَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ يَعْنِي ابْنَ حَازِمٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ الْمَلِكِ يَعْنِي ابْنَ عُمَيْرٍ يُحَدِّثُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَعْقِلِ بْنِ مُقَرِّنٍ قَالَ صَلَّى أَعْرَابِيٌّ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذِهِ الْقِصَّةِ قَالَ فِيهِ وَقَالَ يَعْنِي النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خُذُوا مَا بَالَ عَلَيْهِ مِنْ التُّرَابِ فَأَلْقُوهُ وَأَهْرِيقُوا عَلَى مَكَانِهِ مَاءً قَالَ أَبُو دَاوُد وَهُوَ مُرْسَلٌ ابْنُ مَعْقِلٍ لَمْ يُدْرِكْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Atugambye [Ahmad bin Amru bin As Sarj] ne [Ibnu Abdah] eri abanyumya abalala, era eno ye lafazh Ibn Abdah gy’atugambye [Sufyan] okuva ku [Az Zuhri] okuva ku [Sa’id bin Al Musayyib] okuva ku [Abu Hurairah] nti lumu waaliwo Omuwalabu Omubeduin eyayingira mu muzikiti, so nga Omubaka wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam n’atuula, olwo omuntu n’asaala, n’agamba [Ibnu Abdah], Raka’ah bbiri, olwo ye - Omubedouin - n’agamba nti; Ayi Allah onsaasire ne Muhammad, era tosaasira muntu yenna ali naffe! Kale Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba nti: ‘Mazima mufunze ensonga egazi’. Awo nga wayiseewo ekiseera kitono omuntu oyo n’afuka mu nsonda y’omuzikiti. Kale abantu baamuleekaanira mangu, olwo Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam n’abagaana n’agamba nti: ‘Mazima, mwasindikibwa okwanguyiza ebintu, so si kusindikibwa kukaluubiriza bintu, oyiwa ekibbo ky’amazzi ku musulo!’. Atugambye [Musa bin Isma’il] atugambye [Jarir bin Hazim] yagamba nti; Nawulira [Abdul Malik bin Umair] ng’anyumya hadith okuva ewa [Abdullah bin Ma’qil bin Muqarrin] yagamba nti; Lumu waliwo Omuwalabu Omubedouin eyasaala ne Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam... ng’emboozi mu hadith bwegamba, olwo Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam n’agamba nti: ‘Ggya enfuufu mu ttaka lye wafuka, olwo ogisuule. Oluvannyuma lw’ekyo, yiwa amazzi ku kifo w’ofulumya omusulo. Abu Dawud yagambye nti; Eno ye mursal ya Ibn Aqil, tasisinkanangako Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam.
Imam Abu Dawud : 325
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ حَدَّثَنِي حَمْزَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَ قَالَ ابْنُ عُمَرَكُنْتُ أَبِيتُ فِي الْمَسْجِدِ فِي عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكُنْتُ فَتًى شَابًّا عَزَبًا وَكَانَتْ الْكِلَابُ تَبُولُ وَتُقْبِلُ وَتُدْبِرُ فِي الْمَسْجِدِ فَلَمْ يَكُونُوا يَرُشُّونَ شَيْئًا مِنْ ذَلِكَ
Atugambye [Ahmad bin Salih] atugambye [Abdullah bin Wahb] agambye [Yunus] okuva ku [Ibn Shihab] agambye [Hamzah bin Abdullah bin Umar] yagamba nti; [Ibn Umar] yagamba nti; Lumu nasula mu muzikiti mu kiseera kya Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam, nga nkyali muto era nga sirina musajja. Mu kiseera kino embwa zaali zisiiyibwa nga zidda n’okudda mu muzikiti. Era bo - mikwano - tebaamumansira mazzi gonna.
Imam Abu Dawud : 326
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ عَنْ مَالِكٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عُمَارَةَ بْنِ عَمْرِو بْنِ حَزْمٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أُمِّ وَلَدٍ لِإِبْرَاهِيمَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍأَنَّهَا سَأَلَتْ أُمَّ سَلَمَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ إِنِّي امْرَأَةٌ أُطِيلُ ذَيْلِي وَأَمْشِي فِي الْمَكَانِ الْقَذِرِ فَقَالَتْ أُمُّ سَلَمَةَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُطَهِّرُهُ مَا بَعْدَهُ
Tugambye [Abdullah bin Maslamah] okuva ku [Malik] okuva ku [Muhammad bin Umarah bin Amru bin Hazm] okuva ku [Muhammad bin Ibrahim] okuva ku [Ummu walad Ibrahim bin Abdirrahman bin Auf] nti lumu yabuuza [Ummu Salamah, mukyala wa Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam] n’agamba nti; Mu butuufu ndi mukyala ayagala nnyo okuwanvuya omugongo - wansi - w’engoye ze n’okutambula mu bifo ebicaafu. Kale Umm Salamah yagamba nti, Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam yagamba nti: ‘Ye - wansi w’engoye encaafu - alongoosebwa ekifo oluvannyuma - ky’ayita - ’.
Imam Abu Dawud : 327
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ النُّفَيْلِيُّ وَأَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ قَالَا حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عِيسَى عَنْ مُوسَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ امْرَأَةٍ مِنْ بَنِي عَبْدِ الْأَشْهَلِ قَالَتْقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ لَنَا طَرِيقًا إِلَى الْمَسْجِدِ مُنْتِنَةً فَكَيْفَ نَفْعَلُ إِذَا مُطِرْنَا قَالَ أَلَيْسَ بَعْدَهَا طَرِيقٌ هِيَ أَطْيَبُ مِنْهَا قَالَتْ قُلْتُ بَلَى قَالَ فَهَذِهِ بِهَذِهِ
Tugambye [Abdullah bin Muhammad An Nufaili] ne [Ahmad bin Yunus] bombi bagamba nti; Atugambye [Zuhair] atubuulidde [Abdullah bin Isa] okuva ku [Abdullah bin Yazid] okuva ku [Omukazi okuva e Bani Abdil Ashhal] yagamba; Lumu nnabuuza nti; Ayi Omubaka wa Allah! Mu butuufu ekkubo lyaffe erigenda ku muzikiti licaafu, olwo enkuba bw’etonnya tukola ki? Yagamba nti: ‘Tewali kkubo erisinga - erirongoofu - oluvannyuma lw’ekkubo erikyafu?’. Naddamu nti; Yee. Yagamba nti: ‘Awo ekkubo encaafu ne lirongoosebwa ettaka ly’ekkubo ettukuvu’.
Imam Abu Dawud : 328
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ ح و حَدَّثَنَا عَبَّاسُ بْنُ الْوَلِيدِ بْنِ مَزْيَدٍ أَخْبَرَنِي أَبِي ح و حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا عُمَرُ يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ الْوَاحِدِ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ الْمَعْنَى قَالَ أُنْبِئْتُ أَنَّ سَعِيدَ بْنَ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيَّ حَدَّثَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا وَطِئَ أَحَدُكُمْ بِنَعْلِهِ الْأَذَى فَإِنَّ التُّرَابَ لَهُ طَهُورٌحَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ يَعْنِي الصَّنْعَانِيَّ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَعْنَاهُ قَالَ إِذَا وَطِئَ الْأَذَى بِخُفَّيْهِ فَطَهُورُهُمَا التُّرَابُ حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ يَعْنِي ابْنَ عَائِذٍ حَدَّثَنِي يَحْيَى يَعْنِي ابْنَ حَمْزَةَ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْوَلِيدِ أَخْبَرَنِي أَيْضًا سَعِيدُ بْنُ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ الْقَعْقَاعِ بْنِ حَكِيمٍ عَنْ عَائِشَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَعْنَاهُ
Atubuulidde [Ahmad bin Hanbal] atubuulidde [Abu Al Mughirah] -nga naye bwe yayogerwa okuva mu kkubo eddala-, Era yatunyumiza [Abbas bin Al Walid bin Mazid] yantegeeza [taata wange] -nga naye bwe yayogerwa okuva mu kkubo eddala-, Era atunyumizza [Mahmud bin Khalid] yatunyumiza [Umar bin Abdul Wahid] okuva ku [Al Auza’i] mu engeri ey’amakulu. Agamba nti; [Kyantegeezeddwa] nti [Sa’id bin Abu Sa’id Al Maqburi] yali anyumizza okuva eri [kitaawe] okuva ku [Abu Hurairah] nti Omubaka wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba nti: ‘Singa omu ku mmwe alinnya ku ttaka n’engatto ze, enfuufu y’ensi esobola okufuuka omulongoosa gy’ali’. Atubuulidde [Ahmad bin Ibrahim] yantegeezezza [Muhammad bin Katsir Ash Shan’ani] okuva ku [Al Auza’i] okuva ku [Ibn ‘Ajlan] okuva ku [Sa’id bin Abu Sa’id] okuva ku [kitaawe] okuva ku [Abu Hurairah] okuva ku Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam, okutuuka ku makulu gaakyo, yagamba nti: ‘Omuntu yenna ku mmwe bw’alinnya ku ttaka khufu ze ebbiri, olwo enfuufu y’ensi y’egirongoosa’. Atubuulidde [Mahmud bin Khalid] atugambye [Muhammad bin ‘A`id] agambye nti [Yahya bin Hamzah] okuva ku [Al Auza’i] okuva ku [Muhammad bin Al Walid] yantegeezezza ne [Sa’id bin Abu Sa’id] okuva ku [Al Qa’qa’ bin Hakim] okuva ku [Aisyah] okuva ewa Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam kitegeeza.
Imam Abu Dawud : 329
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ فَارِسٍ حَدَّثَنَا أَبُو مَعْمَرٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ حَدَّثَتْنَا أُمُّ يُونُسَ بِنْتُ شَدَّادٍ قَالَتْ حَدَّثَتْنِي حَمَاتِي أُمُّ جَحْدَرٍ الْعَامِرِيَّةُأَنَّهَا سَأَلَتْ عَائِشَةَ عَنْ دَمِ الْحَيْضِ يُصِيبُ الثَّوْبَ فَقَالَتْ كُنْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَلَيْنَا شِعَارُنَا وَقَدْ أَلْقَيْنَا فَوْقَهُ كِسَاءً فَلَمَّا أَصْبَحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخَذَ الْكِسَاءَ فَلَبِسَهُ ثُمَّ خَرَجَ فَصَلَّى الْغَدَاةَ ثُمَّ جَلَسَ فَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذِهِ لُمْعَةٌ مِنْ دَمٍ فَقَبَضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى مَا يَلِيهَا فَبَعَثَ بِهَا إِلَيَّ مَصْرُورَةً فِي يَدِ الْغُلَامِ فَقَالَ اغْسِلِي هَذِهِ وَأَجِفِّيهَا ثُمَّ أَرْسِلِي بِهَا إِلَيَّ فَدَعَوْتُ بِقَصْعَتِي فَغَسَلْتُهَا ثُمَّ أَجْفَفْتُهَا فَأَحَرْتُهَا إِلَيْهِ فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنِصْفِ النَّهَارِ وَهِيَ عَلَيْهِ
Atugambye [Muhammad bin Yahya bin Faris] atugambye [Abu Ma’mar] atugambye [Abdul Warits] atugambye [Ummu Yunus bint Syaddad] yagamba nti; Ntegeezezza [ssenga wange, Umm Jahdar Al ‘Amiriyyah] nti lumu yabuuza [Aisyah] ku musaayi gw’omu nsonga ku ngoye ze, bwatyo n’addamu nti; Lumu nali ne Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam, twambala engoye endala n’olugoye waggulu. Ku makya, Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam yakwata olugoye n’alussaako, oluvannyuma n’afuluma n’asaala esswala ya Fajr. Oluvannyuma lw’ekyo n’atuula, olwo omusajja n’agamba nti; Ayi Omubaka wa Allah, ku ngoye zo kuliko amabala g’omusaayi. Kale Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam yakwata ekitundu ekiriraanye ekibala ky'omusaayi, oluvannyuma n'akinsindikira nga kikutte mu ngalo z'omulenzi. Yagamba nti: ‘Onaaba olugoye luno olukale mu musana olwo luzzeeyo gyendi’. Olwo ne nsaba ttaayi yange ne nnaaba olugoye, olwo ne ndukalira, olwo ne mmuddiza. Oluvannyuma lw’ekyo Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yajja emisana nga ayambadde olugoye olwo.
Imam Abu Dawud : 330
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ الْبُنَانِيُّ عَنْ أَبِي نَضْرَةَ قَالَبَزَقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي ثَوْبِهِ وَحَكَّ بَعْضَهُ بِبَعْضٍحَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ
Atugambye [Musa bin Isma’il] atugambye [Hammad] atubuulidde [Thabit Al Bunani] okuva ku [Abu An Nadlrah] yagamba nti; Rasulullah Sallallahu alaihi wasallam lumu yafuuwa amalusu ku ngoye ze, olwo n’asiiga ekitundu ky’engoye ze ekyali kifuuse amalusu ku kitundu ekirala. Atugambye [Musa bin Isma’il] yagamba nti; Atubuulidde [Hammad] okuva ku [Humaid] okuva ku [Anas] okuva ku Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam n’ebirala ebiringa ebyo.
Imam Abu Dawud : 331
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ عَنْ مَالِكٍ عَنْ عَمِّهِ أَبِي سُهَيْلِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ سَمِعَ طَلْحَةَ بْنَ عُبَيْدِ اللَّهِ يَقُولُجَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ أَهْلِ نَجْدٍ ثَائِرَ الرَّأْسِ يُسْمَعُ دَوِيُّ صَوْتِهِ وَلَا يُفْقَهُ مَا يَقُولُ حَتَّى دَنَا فَإِذَا هُوَ يَسْأَلُ عَنْ الْإِسْلَامِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَمْسُ صَلَوَاتٍ فِي الْيَوْمِ وَاللَّيْلَةِ قَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهُنَّ قَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَّوَّعَ قَالَ وَذَكَرَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صِيَامَ شَهْرِ رَمَضَانَ قَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهُ قَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَّوَّعَ قَالَ وَذَكَرَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الصَّدَقَةَ قَالَ فَهَلْ عَلَيَّ غَيْرُهَا قَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَّوَّعَ فَأَدْبَرَ الرَّجُلُ وَهُوَ يَقُولُ وَاللَّهِ لَا أَزِيدُ عَلَى هَذَا وَلَا أَنْقُصُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْلَحَ إِنْ صَدَقَحَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ الْمَدَنِيُّ عَنْ أَبِي سُهَيْلٍ نَافِعِ بْنِ مَالِكِ بْنِ أَبِي عَامِرٍ بِإِسْنَادِهِ بِهَذَا الْحَدِيثِ قَالَ أَفْلَحَ وَأَبِيهِ إِنْ صَدَقَ دَخَلَ الْجَنَّةَ وَأَبِيهِ إِنْ صَدَقَ
Atugambye [Abdullah bin Maslamah] okuva ku [Malik] okuva ku kojja we, kwe kugamba [Abu Suhail bin Malik] okuva ku [kitaawe] nti yawulira [Thalhah bin Ubaidullah] ng’agamba nti; omuntu alina enviiri ezitabuse - okuva mu batuuze b’e Najed - yajja ewa Rasulullah sallallaahu’alaihi wasallam. Twawulira accent ye, naye nga tetutegeera by’ayogera okutuusa lwe yasemberera ne kizuulibwa nti yali abuuza ku Busiraamu. Kale Rasulullah sallallaahu’alaihi wasallam yamugamba nti: ‘Swala emirundi etaano emisana n’ekiro’. Yaddamu okubuuza nti; Waliwo obuvunaanyizibwa bwonna gye nnina okuggyako ekyo? Omubaka wa Allah yaddamu nti: ‘Tewali kintu okuggyako nga oyagala kugoberera Sunnah. ' Rasulullah yayongera ku mwezi gw'ekisiibo ogwa Ramadhan, Yaddamu okubuuza nti; ‘Waliwo obuvunaanyizibwa obulala bwe nnina? Omubaka wa Allah yaddamu nti: ‘Tewali kintu okuggyako nga oyagala kukikola kyeyagalire - sunnah okusiiba -. Ekiddako, Nabbi sallallaahu’alaihi wasallam yayogera ku zaka. Yaddamu okubuuza nti; Waliwo obuvunaanyizibwa obulala bwonna gye nnina? Nabbi sallallaahu’alaihi wasallam yaddamu nti: ‘Nedda, okuggyako nga oyagala kukikola kyeyagalire. ' olwo n'adda emabega ng'agamba nti; ‘Muyimbi Allah, kino sijja kwongera wadde okukikendeeza. Rasulullah Sallallahu’alaihi wasallam yagamba nti: ‘Alina omukisa singa aba mwesimbu’. Atubuulidde [Sulaiman bin Daud] Atubuulidde [Ismail bin Ja’far Al Madani] okuva ku [Abu Suhail, Nafi’] okuva ku [Malik bin Abu ‘Amir] ne sanad ye ku bikwata ku Hadith eno. Yagamba nti: ‘Mazima ye ne kitaawe bajja kuba ba mukisa era bajja kuyingira mu ggulu singa baba beesimbu. ' .
Imam Abu Dawud : 332
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ سُفْيَانَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ فُلَانِ بْنِ أَبِي رَبِيعَةَ عَنْ حَكِيمِ بْنِ حَكِيمٍ عَنْ نَافِعِ بْنِ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَّنِي جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام عِنْدَ الْبَيْتِ مَرَّتَيْنِ فَصَلَّى بِيَ الظُّهْرَ حِينَ زَالَتْ الشَّمْسُ وَكَانَتْ قَدْرَ الشِّرَاكِ وَصَلَّى بِيَ الْعَصْرَ حِينَ كَانَ ظِلُّهُ مِثْلَهُ وَصَلَّى بِيَ يَعْنِي الْمَغْرِبَ حِينَ أَفْطَرَ الصَّائِمُ وَصَلَّى بِيَ الْعِشَاءَ حِينَ غَابَ الشَّفَقُ وَصَلَّى بِيَ الْفَجْرَ حِينَ حَرُمَ الطَّعَامُ وَالشَّرَابُ عَلَى الصَّائِمِ فَلَمَّا كَانَ الْغَدُ صَلَّى بِيَ الظُّهْرَ حِينَ كَانَ ظِلُّهُ مِثْلَهُ وَصَلَّى بِي الْعَصْرَ حِينَ كَانَ ظِلُّهُ مِثْلَيْهِ وَصَلَّى بِيَ الْمَغْرِبَ حِينَ أَفْطَرَ الصَّائِمُ وَصَلَّى بِيَ الْعِشَاءَ إِلَى ثُلُثِ اللَّيْلِ وَصَلَّى بِيَ الْفَجْرَ فَأَسْفَرَ ثُمَّ الْتَفَتَ إِلَيَّ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ هَذَا وَقْتُ الْأَنْبِيَاءِ مِنْ قَبْلِكَ وَالْوَقْتُ مَا بَيْنَ هَذَيْنِ الْوَقْتَيْنِ
Atugambye [Musaddad] atubuulidde [Yahya] okuva ku [Sufyan] agambye [Abdurrahman bin Fulan bin Abu Rabi’ah] okuva ku [Hakim bin Hakim] okuva ku [Nafi’ bin Jubair bin Muth’im] okuva ku [Ibn Abbas] yagamba nti; Omubaka wa Allah shallallahu ‘alaihi wasallam yagamba: ‘Jibril Alaihis salam yankulembera mu Nnyumba ya Allah emirundi ebiri. Yasaala nange Dhuhr ng’enjuba eserebye mu maserengeta ng’omusipi gw’engatto, olwo n’asaala nange Asr ng’ekisiikirize ky’ekintu kyenkana n’obuwanvu bwakyo, oluvannyuma n’asaala nange Maghrib ng’omusiiba asiiba, oluvannyuma n’asaala Isha nange ng’ebire ebimyufu biweddewo, n’asaala Fajr nange ng’omusiibi agaanyi okulya n’okunywa. Enkeera, yasaala nange Dhuhr ng’ekisiikirize ky’ekintu kyenkana n’obuwanvu bwakyo, olwo n’asaala nange Asr ng’ekisiikirize ky’ekintu kikubisaamu emirundi ebiri obuwanvu bwakyo, oluvannyuma n’asaala Maghrib nange ng’omusiiba asiibye, oluvannyuma n’asaala Isha nange okutuusa ku kimu kya kusatu eky’ekiro, n’asaala nange Fajr ng’ekitangaala eky’oku makya kitandise okuyaka. Awo Gabriel n’ankyukira n’agamba nti: ‘Ayi Muhammad, bino bye biseera by’okusaba bya bannabbi abakusooka, era ekiseera eky’okusaba kiri wakati w’emirundi gino ebiri.''
Imam Abu Dawud : 333
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ الْمُرَادِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ اللَّيْثِيِّ أَنَّ ابْنَ شِهَابٍ أَخْبَرَهُأَنَّ عُمَرَ بْنَ عَبْدِ الْعَزِيزِ كَانَ قَاعِدًا عَلَى الْمِنْبَرِ فَأَخَّرَ الْعَصْرَ شَيْئًا فَقَالَ لَهُ عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَمَا إِنَّ جِبْرِيلَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ أَخْبَرَ مُحَمَّدًا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِوَقْتِ الصَّلَاةِ فَقَالَ لَهُ عُمَرُ اعْلَمْ مَا تَقُولُ فَقَالَ عُرْوَةُ سَمِعْتُ بَشِيرَ بْنَ أَبِي مَسْعُودٍ يَقُولُ سَمِعْتُ أَبَا مَسْعُودٍ الْأَنْصَارِيَّ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ نَزَلَ جِبْرِيلُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخْبَرَنِي بِوَقْتِ الصَّلَاةِ فَصَلَّيْتُ مَعَهُ ثُمَّ صَلَّيْتُ مَعَهُ ثُمَّ صَلَّيْتُ مَعَهُ ثُمَّ صَلَّيْتُ مَعَهُ ثُمَّ صَلَّيْتُ مَعَهُ يَحْسُبُ بِأَصَابِعِهِ خَمْسَ صَلَوَاتٍ فَرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى الظُّهْرَ حِينَ تَزُولُ الشَّمْسُ وَرُبَّمَا أَخَّرَهَا حِينَ يَشْتَدُّ الْحَرُّ وَرَأَيْتُهُ يُصَلِّي الْعَصْرَ وَالشَّمْسُ مُرْتَفِعَةٌ بَيْضَاءُ قَبْلَ أَنْ تَدْخُلَهَا الصُّفْرَةُ فَيَنْصَرِفُ الرَّجُلُ مِنْ الصَّلَاةِ فَيَأْتِي ذَا الْحُلَيْفَةِ قَبْلَ غُرُوبِ الشَّمْسِ وَيُصَلِّي الْمَغْرِبَ حِينَ تَسْقُطُ الشَّمْسُ وَيُصَلِّي الْعِشَاءَ حِينَ يَسْوَدُّ الْأُفُقُ وَرُبَّمَا أَخَّرَهَا حَتَّى يَجْتَمِعَ النَّاسُ وَصَلَّى الصُّبْحَ مَرَّةً بِغَلَسٍ ثُمَّ صَلَّى مَرَّةً أُخْرَى فَأَسْفَرَ بِهَا ثُمَّ كَانَتْ صَلَاتُهُ بَعْدَ ذَلِكَ التَّغْلِيسَ حَتَّى مَاتَ وَلَمْ يَعُدْ إِلَى أَنْ يُسْفِرَقَالَ أَبُو دَاوُد رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ الزُّهْرِيِّ مَعْمَرٌ وَمَالِكٌ وَابْنُ عُيَيْنَةَ وَشُعَيْبُ بْنُ أَبِي حَمْزَةَ وَاللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ وَغَيْرُهُمْ لَمْ يَذْكُرُوا الْوَقْتَ الَّذِي صَلَّى فِيهِ وَلَمْ يُفَسِّرُوهُ وَكَذَلِكَ أَيْضًا رَوَى هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ وَحَبِيبُ بْنُ أَبِي مَرْزُوقٍ عَنْ عُرْوَةَ نَحْوَ رِوَايَةِ مَعْمَرٍ وَأَصْحَابِهِ إِلَّا أَنَّ حَبِيبًا لَمْ يَذْكُرْ بَشِيرًا وَرَوَى وَهْبُ بْنُ كَيْسَانَ عَنْ جَابِرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقْتَ الْمَغْرِبِ قَالَ ثُمَّ جَاءَهُ لِلْمَغْرِبِ حِينَ غَابَتْ الشَّمْسُ يَعْنِي مِنْ الْغَدِ وَقْتًا وَاحِدًا وَكَذَلِكَ رُوِيَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثُمَّ صَلَّى بِيَ الْمَغْرِبَ يَعْنِي مِنْ الْغَدِ وَقْتًا وَاحِدًا وَكَذَلِكَ رُوِيَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ مِنْ حَدِيثِ حَسَّانَ بْنِ عَطِيَّةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Kitugambye nti [Muhammad bin Salamah Al Muradi] atubuulidde [Ibnu Wahb] okuva ku [Usamah bin Zaid Al Laitsi] okuva ku [Ibnu Shihab] amugambye nti Umar bin Abdul Aziz lumu yatuula ng’abuulira ku kituuti okutuusa ekiseera kya Asr lwe kyaggwaako. Bwatyo Urwah bin Az Zubair n’amugamba nti; Nsaba mumanye, mazima Jibril Alaihis Salam ategeezezza Muhammad sallallaahu ‘alaihi wasallam ku biseera by’esswala. Bwatyo Umar n’amugamba nti; Manya ky’oyogera. [Urwah] yagamba nti; Nawulira [Basyir bin Abu Mas’ud] ng’agamba nti; Mpulidde [Abu Mas’ud Al Ansari] ng’agamba nti; Mpulidde Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam ng’agamba nti: ‘Jibril Alaihis Salam yakka n’antegeeza ebiseera by’esswala. Nasaba naye, oluvannyuma ne nsaala naye, oluvannyuma ne nsaala naye, oluvannyuma ne nsaala naye, oluvannyuma ne nsaala naye’, n’abala esswala ttaano n’engalo ze, olwo ne ndaba Omubaka wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam ng’asaala Dhuhr ng’enjuba eseerera, era oluusi n’agimaliriza okutuusa ebbugumu lwe lyeyongera, era namulaba ng’asaala Asr ng’enjuba eri waggulu mu njeru nga langi ya kyenvu tennayingira it, waliwo eyava mu kusaba olwo n’agenda e Dhul Hulaifah ng’enjuba tennagwa. Olwo n’asaba esswala ya Maghrib ng’enjuba egudde, n’esswala ya Isha ng’olutindo luddugavu, era oluusi n’agikomya okutuusa ng’abantu bakuŋŋaanye. Era yasaala esswala ya Fajr oluusi nga ghalas - ekizikiza ekisembayo eky’ekiro kitabula n’ekitangaala eky’oku makya - ate ku mirundi emirala ng’ekitangaala kyaka. Oluvannyuma lw’ekyo, yasaala mu biseera bya ghala okutuusa lwe yafa era taddamu sswala ya Fajr okutuusa ng’ekitangaala kyaka. Abu Dawud yagambye nti; Hadiisi eno aginyumizza okuva ku [Az Zuhri], [Ma’mar] ne [Malik] ne [Ibn Uyainah] ne [Syu’aib bin Abu Hamzah] ne [Al Laits bin bin Sa’d] era ng’oggyeeko bo, teyayogera ku budde bwe yasaala ku yo era teyagivvuunula. Mu ngeri y’emu, kyayogerwa [Hisyam bin Urwah] ne [Habib bin Abu Marzuq] okuva mu [Urwah] nga ebyafaayo bya Ma’mar ne mikwano gye, Habib yekka teyayogera ku Basyir. Era [Wahb bin Kaisan] yanyumya okuva ku [Jabir] okuva eri Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam ku mulembe gwa Maghrib, yagamba nti; Olwo Jibril n’agenda ewa Rasulullah okusaala Maghrib, kwe kugamba enkeera mu kiseera kye kimu. Mu ngeri y’emu, kyayogerwa okuva ewa Abu Hurairah okuva eri Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam, yagamba nti: ‘Awo Jibriil n’asaala nange, kwe kugamba enkeera mu kiseera kye kimu.’ Mu ngeri y’emu, kyayogerwa okuva ku [Abdullah bin Amr bin Al Ash] okuva mu hadith ya [Hassan bin ‘Athiyyah] okuva ku [Amr bin Shu’aib] okuva ku [kitaawe] okuva ku [jjajjaawe] okuva ku Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam.
Imam Abu Dawud : 334
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دَاوُدَ حَدَّثَنَا بَدْرُ بْنُ عُثْمَانَ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي مُوسَى عَنْ أَبِي مُوسَىأَنَّ سَائِلًا سَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيْهِ شَيْئًا حَتَّى أَمَرَ بِلَالًا فَأَقَامَ الْفَجْرَ حِينَ انْشَقَّ الْفَجْرُ فَصَلَّى حِينَ كَانَ الرَّجُلُ لَا يَعْرِفُ وَجْهَ صَاحِبِهِ أَوْ أَنَّ الرَّجُلَ لَا يَعْرِفُ مَنْ إِلَى جَنْبِهِ ثُمَّ أَمَرَ بِلَالًا فَأَقَامَ الظُّهْرَ حِينَ زَالَتْ الشَّمْسُ حَتَّى قَالَ الْقَائِلُ انْتَصَفَ النَّهَارُ وَهُوَ أَعْلَمُ ثُمَّ أَمَرَ بِلَالًا فَأَقَامَ الْعَصْرَ وَالشَّمْسُ بَيْضَاءُ مُرْتَفِعَةٌ وَأَمَرَ بِلَالًا فَأَقَامَ الْمَغْرِبَ حِينَ غَابَتْ الشَّمْسُ وَأَمَرَ بِلَالًا فَأَقَامَ الْعِشَاءَ حِينَ غَابَ الشَّفَقُ فَلَمَّا كَانَ مِنْ الْغَدِ صَلَّى الْفَجْرَ وَانْصَرَفَ فَقُلْنَا أَطَلَعَتْ الشَّمْسُ فَأَقَامَ الظُّهْرَ فِي وَقْتِ الْعَصْرِ الَّذِي كَانَ قَبْلَهُ وَصَلَّى الْعَصْرَ وَقَدْ اصْفَرَّتْ الشَّمْسُ أَوْ قَالَ أَمْسَى وَصَلَّى الْمَغْرِبَ قَبْلَ أَنْ يَغِيبَ الشَّفَقُ وَصَلَّى الْعِشَاءَ إِلَى ثُلُثِ اللَّيْلِ ثُمَّ قَالَ أَيْنَ السَّائِلُ عَنْ وَقْتِ الصَّلَاةِ الْوَقْتُ فِيمَا بَيْنَ هَذَيْنِقَالَ أَبُو دَاوُد رَوَى سُلَيْمَانُ بْنُ مُوسَى عَنْ عَطَاءٍ عَنْ جَابِرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَغْرِبِ بِنَحْوِ هَذَا قَالَ ثُمَّ صَلَّى الْعِشَاءَ قَالَ بَعْضُهُمْ إِلَى ثُلُثِ اللَّيْلِ وَقَالَ بَعْضُهُمْ إِلَى شَطْرِهِ وَكَذَلِكَ رَوَى ابْنُ بُرَيْدَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Atubuulidde [Musaddad] atubuulidde [Abdullah bin Dawud] atugambye [Badr bin Uthman] atugambye [Abu Bakr bin Abu Musa] okuva ku [Abu Musa] nti omubuuzi yabuuza Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam -ku biseera by’esswala-, naye teyamuddamu kintu kyonna okutuusa lwe yalagira Bilal okwogera iqamat ya Fajr okusaba ng’obudde bukya. Yasaba ng’omuntu atamanyi - yalaba - ffeesi ya muganda we, oba omuntu nga tamanyi ani ali kumpi naye. Olwo n’alagira Bilal okwogera iqamat y’esswala ya Zhuhur ng’enjuba egudde, okutuusa abantu lwe baagamba nti; singa gwali mu ttuntu, era nga ye yali amanyi bulungi. Olwo n’alagira Bilal okwogera iqamat y’esswala ya Asr ng’enjuba enjeru evaayo. Olwo n’alagira Bilal okwogera iqamat y’esswala ya Maghrib ng’enjuba egudde. Era yalagira Bilal okuyita iqamat ku swala ya Isha ng’ettaala emmyufu ey’enjuba eweddewo. Enkeera, bwe yasaala esswala ya Fajr era bwe yamala n’asituka, olwo ne tugamba nti: Enjuba evuddeyo? Olwo n’asaala esswala ya Dhuhr mu biseera bya Asr ng’olunaku olwayita, n’esswala ya Asr ng’enjuba efuuse eya kyenvu oba n’agamba nti emisana. Era esswala ya Maghrib nga tetunnaba kuteeka wuzi emmyufu, n’okusaala Isha okutuusa ku kimu kya kusatu eky’ekiro. Oluvannyuma yabuuza nti: ‘Oyo abuuza ku kiseera ky’okusaba ali ludda wa? Ekiseera kiri wakati w’ebiseera bino ebibiri.’ Abu Dawud yagamba nti: [Sulaiman bin Musa] yanyumya okuva ku ['Ata`] okuva ku [Jabir] okuva ku Nabbi sallallaahu 'alaihi wasallam mu swala ya Maghrib nga ebigambo ebyo waggulu, yagamba nti: olwo esswala ya Isha, abamu nebagamba okutuusa ku kimu kya kusatu eky'ekiro, ate abalala nebagamba okutuusa mu ttumbi. Mu ngeri y’emu, kyayogerwa [Ibn Buraidah] okuva ku [kitaawe] okuva ku Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam.
Imam Abu Dawud : 335
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ سَمِعَ أَبَا أَيُّوبَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍوعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ وَقْتُ الظُّهْرِ مَا لَمْ تَحْضُرْ الْعَصْرُ وَوَقْتُ الْعَصْرِ مَا لَمْ تَصْفَرَّ الشَّمْسُ وَوَقْتُ الْمَغْرِبِ مَا لَمْ يَسْقُطْ فَوْرُ الشَّفَقِ وَوَقْتُ الْعِشَاءِ إِلَى نِصْفِ اللَّيْلِ وَوَقْتُ صَلَاةِ الْفَجْرِ مَا لَمْ تَطْلُعْ الشَّمْسُ
[Ubaidullah bin Mu’adz] atugambye [Taata wange] atugambye [Syu’bah] okuva mu [Qatadah] nti yawulira [Abu Ayyub] okuva ewa [Abdullah bin Amru] okuva ewa Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam, nti yagamba nti: ‘Ekiseera kya Zuhr kiwanvu nga ekiseera kya Asr tekinnatuuka, ekiseera kya Asr kiwanvu nga enjuba tennatuuka kifuuse kya kyenvu, ekiseera kya Maghrib kiba kiwanvu nga ettaala emmyufu tennagwa, ekiseera kya Isha kibeera okutuusa mu ttumbi, ate ekiseera ky’okusaala Fajr kiba kiwanvu ng’enjuba tennavaayo’.
Imam Abu Dawud : 336
حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو وَهُوَ ابْنُ الْحَسَنِ بْنِ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ قَالَسَأَلْنَا جَابِرًا عَنْ وَقْتِ صَلَاةِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ كَانَ يُصَلِّي الظُّهْرَ بِالْهَاجِرَةِ وَالْعَصْرَ وَالشَّمْسُ حَيَّةٌ وَالْمَغْرِبَ إِذَا غَرَبَتْ الشَّمْسُ وَالْعِشَاءَ إِذَا كَثُرَ النَّاسُ عَجَّلَ وَإِذَا قَلُّوا أَخَّرَ وَالصُّبْحَ بِغَلَسٍ
Atugambye [Muslim bin Ibrahim] atubuulidde [Syu’bah] okuva ku [Sa’d bin Ibrahim] okuva ku [Muhammad bin Amru, kwe kugamba Ibn Al Hasan bin Ali bin Abu Talib] yagamba nti; Twabuuza [Jabir] ku biseera by’esswala bya Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam, bwatyo n’addamu nti; Yasaala esswala ya Zuhr ng’enjuba eyokya nnyo, n’esswala ya Asr ng’omusana gukyatangaala, n’esswala ya Maghrib ng’enjuba egwa, n’esswala ya Isha; abantu bwe baali bangi nnyo - nga bakuŋŋaanye - olwo n’ayanguwa, era bwe kiba nti abantu bakyali batono, olwo n’amaliriza, n’asaala esswala ya Fajr nga ghalas - ekizikiza ku nkomerero y’ekiro -.
Imam Abu Dawud : 337
حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي الْمِنْهَالِ عَنْ أَبِي بَرْزَةَ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي الظُّهْرَ إِذَا زَالَتْ الشَّمْسُ وَيُصَلِّي الْعَصْرَ وَإِنَّ أَحَدَنَا لَيَذْهَبُ إِلَى أَقْصَى الْمَدِينَةِ وَيَرْجِعُ وَالشَّمْسُ حَيَّةٌ وَنَسِيتُ الْمَغْرِبَ وَكَانَ لَا يُبَالِي تَأْخِيرَ الْعِشَاءِ إِلَى ثُلُثِ اللَّيْلِ قَالَ ثُمَّ قَالَ إِلَى شَطْرِ اللَّيْلِ قَالَ وَكَانَ يَكْرَهُ النَّوْمَ قَبْلَهَا وَالْحَدِيثَ بَعْدَهَا وَكَانَ يُصَلِّي الصُّبْحَ وَمَا يَعْرِفُ أَحَدُنَا جَلِيسَهُ الَّذِي كَانَ يَعْرِفُهُ وَكَانَ يَقْرَأُ فِيهَا مِنْ السِّتِّينَ إِلَى الْمِائَةِ
Atugambye [Hafzh bin Umar] atubuulidde [Syu’bah] okuva ku [Abu Al Minhal] okuva ku [Abu Barzah] yagamba nti; Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam yasaala esswala ya Zuhr ng’enjuba esereba, n’esswala ya Asr ng’omu ku ffe yagenda mu kifo ekisinga okuba ewala mu Madiina n’akomawo ng’enjuba ekyayaka bulungi, era neerabira bwe yasaala esswala ya Maghrib. Teyafaayo ku kumalawo swala ya Isha okutuusa mu kitundu kimu kya kusatu eky’ekiro. Agamba nti; olwo Abu Minhal n’agamba nti; okutuusa mu ttumbi. omunyumya yagamba nti; Era yali tayagala kwebaka nga bukyali n’okunyumya oluvannyuma, era yasaala eswala ya Fajr ng’ate omu ku ffe tamanyi ani yali atudde naye nti mu kusooka yali amanyi, era n’asoma aya nkaaga ku kikumi.
Imam Abu Dawud : 338
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ وَمُسَدَّدٌ قَالَا حَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ عَبَّادٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْحَارِثِ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَكُنْتُ أُصَلِّي الظُّهْرَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَآخُذُ قَبْضَةً مِنْ الْحَصَى لِتَبْرُدَ فِي كَفِّي أَضَعُهَا لِجَبْهَتِي أَسْجُدُ عَلَيْهَا لِشِدَّةِ الْحَرِّ
Kitunyumiddwa [Ahmad bin Hanbal] ne [Musaddad] bombi bagamba nti; Kitunyumiddwa [‘Abbad bin ‘Abbad] yatunyumizza [Muhammad bin Amru] okuva ku [Sa’id bin Al Harith Al Ansari] okuva ku [Jabir bin Abdullah] yagamba nti; Lumu nnasaala esswala ya Dhuhr n’omubaka wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam, mu kiseera ekyo nakwata engalo z’amayinja okuzinyogoza mu ngalo olwo ne nziteeka ku kyenyi ne nzivuunama olw’ebbugumu erisukkiridde.
Imam Abu Dawud : 339
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبِيدَةُ بْنُ حُمَيْدٍ عَنْ أَبِي مَالِكٍ الْأَشْجَعِيِّ سَعْدِ بْنِ طَارِقٍ عَنْ كَثِيرِ بْنِ مُدْرِكٍ عَنْ الْأَسْوَدِ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مَسْعُودٍ قَالَكَانَتْ قَدْرُ صَلَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الصَّيْفِ ثَلَاثَةَ أَقْدَامٍ إِلَى خَمْسَةِ أَقْدَامٍ وَفِي الشِّتَاءِ خَمْسَةَ أَقْدَامٍ إِلَى سَبْعَةِ أَقْدَامٍ
Kyatunyumizibwa nti [Uthman bin Abu Syaibah] yatunyumiza [Abidah bin Humaid] okuva ku [Abu Malik Al Asyja’i, Sa’d bin Thariq] okuva ku [Katsir bin Mudrik] okuva ku [Al Aswad] nti [Abdullah bin Mas’ud] yagamba nti; nti Omubaka wa Allah (okusaasira kwa Allah n’emirembe bibeere ku ye) yasaala esswala ya Dhuhr mu budde obw’obutiti ng’ekisiikirize kiweza ffuuti nga ssatu okutuuka ku ffuuti ttaano, ate mu kyeya nga kiweza ffuuti nga ttaano okutuuka ku ffuuti musanvu.
Imam Abu Dawud : 340
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الطَّيَالِسِيُّ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ أَخْبَرَنِي أَبُو الْحَسَنِ قَالَ أَبُو دَاوُد أَبُو الْحَسَنِ هُوَ مُهَاجِرٌ قَالَ سَمِعْتُ زَيْدَ بْنَ وَهْبٍ يَقُولُ سَمِعْتُ أَبَا ذَرٍّ يَقُولُكُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَرَادَ الْمُؤَذِّنُ أَنْ يُؤَذِّنَ الظُّهْرَ فَقَالَ أَبْرِدْ ثُمَّ أَرَادَ أَنْ يُؤَذِّنَ فَقَالَ أَبْرِدْ مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا حَتَّى رَأَيْنَا فَيْءَ التُّلُولِ ثُمَّ قَالَ إِنَّ شِدَّةَ الْحَرِّ مِنْ فَيْحِ جَهَنَّمَ فَإِذَا اشْتَدَّ الْحَرُّ فَأَبْرِدُوا بِالصَّلَاةِ
Atugambye [Abu Al Walid Ath Thayalisi] atugambye [Syu’bah] agambye [Abu Al Hasan], Abu Dawud yagamba; Abu Al Hasan okuli Muhajir yagambye nti; Mpulidde [Zaid bin Wahb] ng’agamba nti; Mpulidde [Abu Dharr] ng’agamba nti; Lumu twali ne Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam, olwo muezzin n’ayagala okukola omulanga gwa Zuhr, kale n’agamba nti: ‘Linda obudde obw’ebbugumu bwe bukendeera - bufuuse bunnyogovu -’, olwo muezzin n’ayagala okukola omulanga gw’okusaala, olwo n’agamba nti: ‘Linda obudde obw’ebbugumu bwe bukendeera - bufuuse bunnyogovu -’ yakigamba emirundi ebiri oba esatu okutuusa nga tulabye ekisiikirize ky’olusozi, olwo n’agamba nti: ‘Mazima ddala, ebbugumu lyenyini gwe mukka gw’omuliro Jahannam, olwo ebbugumu bwe liba lya maanyi nnyo, nyogoza ng’osaba’.