Imom Abu Dovud : 3241
حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ خُمَيرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُسْرٍ مَنْ بَنِي سُلَيْمٍ قَالَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى أَبِي فَنَزَلَ عَلَيْهِ فَقَدَّمَ إِلَيْهِ طَعَامًا فَذَكَرَ حَيْسًا أَتَاهُ بِهِ ثُمَّ أَتَاهُ بِشَرَابٍ فَشَرِبَ فَنَاوَلَ مَنْ عَلَى يَمِينِهِ وَأَكَلَ تَمْرًا فَجَعَلَ يُلْقِي النَّوَى عَلَى ظَهْرِ أُصْبُعَيْهِ السَّبَّابَةُ وَالْوُسْطَى فَلَمَّا قَامَ قَامَ أَبِي فَأَخَذَ بِلِجَامِ دَابَّتِهِ فَقَالَ ادْعُ اللَّهَ لِي فَقَالَ اللَّهُمَّ بَارِكْ لَهُمْ فِيمَا رَزَقْتَهُمْ وَاغْفِرْ لَهُمْ وَارْحَمْهُمْ
Bizga [Hafsh ibn Umar] bizga [Syu'ba]dan [Yazid ibn Xumayr]dan [Abdulloh ibn Busr]dan rivoyat qildi: Bani Sulaymdan u shunday dedi: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam bir kuni otamning uyiga kelib to'xtadilar, keyin otam unga taom uzatdi. Keyin u xays (xurmo, pishloq va sariyog' aralashmasidan tayyorlangan taom) haqida gapirdi va uni olib keldi, keyin yana o'zi bilan keldi. Keyin u ichib, o'ng tomonidagi odamga berdi, xurmolarni yedi va keyin ikki barmog'ining orqa tomoni, ya'ni ko'rsatkich va o'rta barmoqlari bilan urug'larni olib tashladi. U o'rnidan turganda, otam o'rnidan turib, tuyasining jilovini ushlab: "Men uchun Allohga duo qilinglar", dedi.
Imom Abu Dovud : 3242
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ ح و حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ سَلَمَةَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ عَنْ عُمَرَ بْنِ حَرْمَلَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَكُنْتُ فِي بَيْتِ مَيْمُونَةَ فَدَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَعَهُ خَالِدُ بْنُ الْوَلِيدِ فَجَاءُوا بِضَبَّيْنِ مَشْوِيَّيْنِ عَلَى ثُمَامَتَيْنِ فَتَبَزَّقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ خَالِدٌ إِخَالُكَ تَقْذُرُهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ أَجَلْ ثُمَّ أُتِيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِلَبَنٍ فَشَرِبَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَكَلَ أَحَدُكُمْ طَعَامًا فَلْيَقُلْ اللَّهُمَّ بَارِكْ لَنَا فِيهِ وَأَطْعِمْنَا خَيْرًا مِنْهُ وَإِذَا سُقِيَ لَبَنًا فَلْيَقُلْ اللَّهُمَّ بَارِكْ لَنَا فِيهِ وَزِدْنَا مِنْهُ فَإِنَّهُ لَيْسَ شَيْءٌ يُجْزِئُ مِنْ الطَّعَامِ وَالشَّرَابِ إِلَّا اللَّبَنُقَالَ أَبُو دَاوُد هَذَا لَفْظُ مُسَدَّدٍ
Bizga [Musaddad] aytdi, bizga [Hammad bin Zayd] aytdi. (boshqacha tarzda aytilgan) Bizga [Muso bin Ismoil] bizga [Hammad] - ya'ni Ibn Salama - [Ali bin Zayd]dan [Umar bin Harmala]dan [Ibn Abbos]dan u shunday dedi: "Men bir kuni Maymunaning uyida edim, keyin Rasululloh sollallohu alayhi vasallam va Xolid bin Valid kirib kelishdi. Keyin sahobalar ikkita shoxda qovurilgan ikkita kaltakesak olib kelishdi, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam keyin (jirkanib) tupurishdi. Xolid: "Ey Rasululloh, siz undan jirkanyapsizmi?" dedi. U: "To'g'ri", dedi. Keyin Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga sut berildi, keyin u uni ichdi. AT'IMNAA KHAYRAN MINHU (Ey Alloh, bizni u bilan barakali qil va bizga undan yaxshiroq taom ber!)" va unga sut ichish uchun sut berilganda, u: "ALLAAHUMMA BARIK LANA FIIHI VA ZIDNAA MINHU (Ey Alloh, bizni u bilan barakali qil va bizni undan ko'paytir), desin". uni!)'. Darhaqiqat, yeb-ichishdan sutdan boshqa hech narsa yetarli emas." Abu Dovud: "Bu Musaddodning so'zi", dedi.
Imom Abu Dovud : 3243
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي عَطَاءٌ عَنْ جَابِرٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَغْلِقْ بَابَكَ وَاذْكُرْ اسْمَ اللَّهِ فَإِنَّ الشَّيْطَانَ لَا يَفْتَحُ بَابًا مُغْلَقًا وَأَطْفِ مِصْبَاحَكَ وَاذْكُرْ اسْمَ اللَّهِ وَخَمِّرْ إِنَاءَكَ وَلَوْ بِعُودٍ تَعْرِضُهُ عَلَيْهِ وَاذْكُرْ اسْمَ اللَّهِ وَأَوْكِ سِقَاءَكَ وَاذْكُرْ اسْمَ اللَّهِحَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ الْقَعْنَبِيُّ عَنْ مَالِكٍ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذَا الْخَبَرِ وَلَيْسَ بِتَمَامِهِ قَالَ فَإِنَّ الشَّيْطَانَ لَا يَفْتَحُ بَابًا غَلَقًا وَلَا يَحُلُّ وِكَاءً وَلَا يَكْشِفُ إِنَاءً وَإِنَّ الْفُوَيْسِقَةَ تُضْرِمُ عَلَى النَّاسِ بَيْتَهُمْ أَوْ بُيُوتَهُمْ
Bizga [Ahmad ibn Hanbal] bizga [Yahyo]dan [Ibn Jurayj] menga [Atho]dan [Jobir]dan [Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamdan shunday dedilar: "Eshiklaringizni yoping va Allohning nomini tilovat qiling, albatta, shayton yopiq eshikni ochmaydi. Chiroqlaringizni o'chiring va Allohning nomini ayting! Idishingizni, hatto ustiga novda osilib tursa ham, yoping va Allohning nomini ayting! Idishlaringizni bog'lang va Allohning nomini tilovat qiling!" Bizga [Abdulloh ibn Maslama al-Qa'nabiy]dan [Molik]dan [Abu az-Zubayr]dan [Jobir ibn Abdulloh]dan Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamdan ushbu hadis bilan va to'liq emas, balki aytib berdi. U aytdi: "Albatta, shayton yopiq eshiklarni ochmaydi, bog'ichlarni yechmaydi va idishlarni ochmaydi. Darhaqiqat, kalamushlar inson uylarini yoqib yuborishi mumkin".
Imom Abu Dovud : 3244
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ وَفُضَيْلُ بْنُ عَبْدُ الْوَهَّابِ السُّكَّرِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ كَثِيرِ بْنِ شِنْظِيرٍ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِرَفَعَهُ قَالَ وَاكْفِتُوا صِبْيَانَكُمْ عِنْدَ الْعِشَاءِ وَقَالَ مُسَدَّدٌ عِنْدَ الْمَسَاءِ فَإِنَّ لِلْجِنِّ انْتِشَارًا وَخَطْفَةً
[Musaddad] va [Fudlail bin Abdul Vahhob As Sukkariy] bizga rivoyat qilishgan; [Hammad] bizga [Katsir bin Shinjir]dan [Ato]dan [Jobir bin Abdulloh]dan rivoyat qilishgan va u hadisni yozib qoldirgan, u: "Farzandlaringizni xufton vaqtida aylanib yurishdan qaytaringlar", degan. Musaddod: "Peshindan keyin, chunki shaytonlar aylanib yurishadi va tezda o'g'irlashadi", dedi.
Imom Abu Dovud : 3245
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ جَابِرٍ قَالَكُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاسْتَسْقَى فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ الْقَوْمِ أَلَا نَسْقِيكَ نَبِيذًا قَالَ بَلَى قَالَ فَخَرَجَ الرَّجُلُ يَشْتَدُّ فَجَاءَ بِقَدَحٍ فِيهِ نَبِيذٌ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَا خَمَّرْتَهُ وَلَوْ أَنْ تَعْرِضَ عَلَيْهِ عُودًاقَالَ أَبُو دَاوُد قَالَ الْأَصْمَعِيُّ تَعْرِضُهُ عَلَيْهِ
Bizga [Usmon ibn Abu Shayba] bizga [Abu Mu'aviya] bizga [Al A'masi]dan [Abu Solih]dan [Jobir]dan u shunday dedi: "Biz Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam bilan birga bo'lganimizda, u ichimlik suvi so'radi. Keyin bir kishi: "Sizga nabidz (pivo tayyorlashdan olingan damlama) sharbatini berishimizni xohlaysizmi?" deb so'radi. U: "Ha", deb javob berdi. Jobir: "Shunda u kishi tezda chiqib, damlangan ichimlik solingan idishni ko'tarib qaytib keldi. Keyin Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam: "Ustiga bir novda cho'zsangiz ham, uni yopmadingizmi?" deb so'radi. Abu Dovud: "Al Ashmaiy: "Ustiga cho'zinglar", dedi", dedi.
Imom Abu Dovud : 3246
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ النُّفَيْلِيُّ وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَاأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُسْتَعْذَبُ لَهُ الْمَاءُ مِنْ بُيُوتِ السُّقْيَاقَالَ قُتَيْبَةُ هِيَ عَيْنٌ بَيْنَهَا وَبَيْنَ الْمَدِينَةِ يَوْمَانِ
[Said ibn Manshur], [Abdulloh ibn Muhammad An Nufayli] va [Qutayba ibn Said] bizga xabar berishdi; [Abdul Aziz ibn Muhammad] bizga [Hishomdan], [otasidan] [Oysha] roziyallohu anhumadan xabar berishdi, Payg'ambar sollollohu alayhi vasallamga Suqya bulog'idan toza suv berilgan edi. Qutayba: "Bu Madinadan ikki kunlik uzoqlikdagi buloq", dedi.
Imom Abu Dovud : 3247
حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ عَنْ مَالِكٍ عَنْ نَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا دُعِيَ أَحَدُكُمْ إِلَى الْوَلِيمَةِ فَلْيَأْتِهَاحَدَّثَنَا مَخْلَدُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَعْنَاهُ زَادَ فَإِنْ كَانَ مُفْطِرًا فَلْيَطْعَمْ وَإِنْ كَانَ صَائِمًا فَلْيَدْعُ
Bizga [Al-Qa'nabiy], [Molik], [Nofi'], [Abdulloh ibn Umar], [Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning: "Agar sizlardan biringiz biror ziyofatga taklif qilinsa, u yerga borsin!" deganlari rivoyat qilingan. Bizga [Maxlad ibn Xolid], [Abu Usoma], [Ubaydulloh], [Nofi'], [Ibn Umar], u: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam ham shu ma'noda aytganlar", deb qo'shimcha qildi. U qo'shimcha qildi: "Agar ro'za tutmasa, yesin, agar ro'za tutsa, namoz o'qisin".
Imom Abu Dovud : 3248
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا دَعَا أَحَدُكُمْ أَخَاهُ فَلْيُجِبْ عُرْسًا كَانَ أَوْ نَحْوَهُحَدَّثَنَا ابْنُ الْمُصَفَّى حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ حَدَّثَنَا الزُّبَيْدِيُّ عَنْ نَافِعٍ بِإِسْنَادِ أَيُّوبَ وَمَعْنَاهُ
Bizga [Hasan ibn Ali] bizga [Abdurrazzoq] bizga [Ma'mar]dan [Ayyub]dan [Nofi']dan [Ibn Umar]dan rivoyat qildi: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Agar sizlardan birortangiz birodarini taklif qilsa, taklifni bajarsin, xoh ziyofat shaklida bo'lsin, xoh shunga o'xshash narsa bo'lsin!" dedilar. Bizga [Ibn Mushaffa] bizga [Baqiyya] bizga [Az-Zubaydiy]dan [Nofi']dan Ayyub hadisining sanadi va ma'nosi bilan rivoyat qilganini aytdilar."
Imom Abu Dovud : 3249
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ دُعِيَ فَلْيُجِبْ فَإِنْ شَاءَ طَعِمَ وَإِنْ شَاءَ تَرَكَ
Bizga [Muhammad ibn Kasir] bizga [Sufyan]dan [Abu Az-Zubayr]dan [Jobir]dan rivoyat qildi: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Kim taklif qilinsa, taklifni bajarsin, xohlasa yeyishi mumkin, xohlasa yemasligi mumkin", dedilar".
Imom Abu Dovud : 3250
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا دُرُسْتُ بْنُ زِيَادٍ عَنْ أَبَانَ بْنِ طَارِقٍ عَنْ نَافِعٍ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ دُعِيَ فَلَمْ يُجِبْ فَقَدْ عَصَى اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَمَنْ دَخَلَ عَلَى غَيْرِ دَعْوَةٍ دَخَلَ سَارِقًا وَخَرَجَ مُغِيرًاقَالَ أَبُو دَاوُد أَبَانُ بْنُ طَارِقٍ مَجْهُولٌ
Bizga [Musaddad] bizga [Durst ibn Ziyod]dan [Abon ibn Toriq]dan [Nofi] ga rivoyat qildi, u [Abdulloh ibn Umar] aytdi: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Kim taklif qilinsa va taklifga javob bermasa, u Alloh va Uning Rasuliga itoatsizlik qilgan bo'ladi. Kim taklifsiz kirsa, o'g'ri bo'lib kiradi va hujumchi bo'lib chiqadi", dedilar. Abu Dovud aytdi: "Abon ibn Toriq noma'lum odam".
Imom Abu Dovud : 3251
حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ عَنْ مَالِكٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّهُ كَانَ يَقُولُشَرُّ الطَّعَامِ طَعَامُ الْوَلِيمَةِ يُدْعَى لَهَا الْأَغْنِيَاءُ وَيُتْرَكُ الْمَسَاكِينُ وَمَنْ لَمْ يَأْتِ الدَّعْوَةَ فَقَدْ عَصَى اللَّهَ وَرَسُولَهُ
Bizga [Al-Qa'nabiy]dan [Molik]dan [Ibn Shihob]dan [Al-A'roj]dan [Abu Hurayra]ga u bir marta: "Eng yomon taom ziyofat taomidir, boylar taklif qilinadi, kambag'allar esa qolib ketadi. Kimki taklifnomaga kelmasa, Alloh va Uning Rasuliga itoatsizlik qiladi", deganligi haqida rivoyat qilingan.
Imom Abu Dovud : 3252
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ ثَابِتٍ قَالَذُكِرَ تَزْوِيجُ زَيْنَبَ بِنْتِ جَحْشٍ عِنْدَ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ فَقَالَ مَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْلَمَ عَلَى أَحَدٍ مِنْ نِسَائِهِ مَا أَوْلَمَ عَلَيْهَا أَوْلَمَ بِشَاةٍ
Bizga [Musaddad] va [Qutayba ibn Said]ga aytilgan; ular bizga [Hammad]ga [Sobit]dan aytilishicha, u: "[Anas ibn Molik] tomonida Zaynab bint Jahsining nikohi haqida gap boradi", dedi. Anas: "Men Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning Zaynab bilan nishonlagan to'yidagidek xotinlari bilan to'y bazmini nishonlaganini hech qachon ko'rmaganman. U faqat bitta echki bilan nishonladi", dedi.
Imom Abu Dovud : 3253
حَدَّثَنَا حَامِدُ بْنُ يَحْيَى حَدَّثَنَا سُفْيَانُ حَدَّثَنَا وَائِلُ بْنُ دَاوُدَ عَنْ ابْنِهِ بَكْرِ بْنِ وَائِلٍ عَنْ الزَّهْرِيِّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْلَمَ عَلَى صَفِيَّةَ بِسَوِيقٍ وَتَمْرٍ
Bizga [Hamid ibn Yahyo]dan [Sufyon]ga, [Vail ibn Dovudga] o'g'lidan [Bakr ibn Vailga], [Az-Zuhriyga], [Anas ibn Molikga] Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam Shofeiyyaning to'yini bug'doy va xurmo pishirib nishonlaganliklari haqida rivoyat qilingan.
Imom Abu Dovud : 3254
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَفَّانُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُثْمَانَ الثَّقَفِيِّ عَنْ رَجُلٍ أَعْوَرَ مِنْ ثَقِيفٍ كَانَ يُقَالُ لَهُ مَعْرُوفًا أَيْ يُثْنَى عَلَيْهِ خَيْرًا إِنْ لَمْ يَكُنْ اسْمُهُ زُهَيْرُ بْنُ عُثْمَانَ فَلَا أَدْرِي مَا اسْمُهُأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْوَلِيمَةُ أَوَّلَ يَوْمٍ حَقٌّ وَالثَّانِيَ مَعْرُوفٌ وَالْيَوْمَ الثَّالِثَ سُمْعَةٌ وَرِيَاءٌقَالَ قَتَادَةُ وَحَدَّثَنِي رَجُلٌ أَنَّ سَعِيدَ بْنَ الْمُسَيِّبِ دُعِيَ أَوَّلَ يَوْمٍ فَأَجَابَ وَدُعِيَ الْيَوْمَ الثَّانِيَ فَأَجَابَ وَدُعِيَ الْيَوْمَ الثَّالِثَ فَلَمْ يُجِبْ وَقَالَ أَهْلُ سُمْعَةٍ وَرِيَاءٍ حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ بِهَذِهِ الْقِصَّةِ قَالَ فَدُعِيَ الْيَوْمَ الثَّالِثَ فَلَمْ يُجِبْ وَحَصَبَ الرَّسُولَ
[Muhammad ibn Al Mutsanna] bizga ['Affon ibn Muslim] bizga [Hammom] bizga [Qatada]dan [Al-Hasan]dan [Abdulloh ibn Usmon As-Saqafiy]dan - Saqiflik Ma'ruf ismli ko'zlari chaqnab ketgan odamdan, bu unga yaxshi maqtovdir. Agar uning ismi [Zuhayr ibn Usmon] bo'lmasa, men uning ismi kimligini bilmayman. Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam: "Birinchi kuni ziyofat qilish yaxshi ish, ikkinchi kuni yaxshi ish, uchinchi kuni esa suma'a (eshitilishni istash) va riyo (ko'rinishni istash) amalidir", dedilar. [Qatada] aytdi: "Bir kishi bizga [Sa'id ibn Musayyab] birinchi kuni taklif qilinganini, keyin taklifni bajarganini, ikkinchi kuni taklif qilinganini, keyin taklifni bajarganini va uchinchi kuni taklif qilinganini, keyin esa taklifni bajarmaganini: "U sum'a va riyo odami", deb aytdi. Bizga [Muslim ibn Ibrohim] bizga [Hishom] dan [Qatada] dan [Sa'id ibn Musayyab] dan ushbu hadisni aytib berganini aytdi. U aytdi: "Uchinchi kuni taklif qilinganida, u taklifni bajarmadi va buning o'rniga elchini tashlab yubordi".
Imom Abu Dovud : 3255
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ مُحَارِبِ بْنِ دِثَارٍ عَنْ جَابِرٍ قَالَلَمَّا قَدِمَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَدِينَةَ نَحَرَ جَزُورًا أَوْ بَقَرَةً
Bizga [Usmon ibn Abu Shayba] bizga [Vaki] dan [Syu'badan], [Muharib ibn Ditsordan] [Jobirdan] rivoyat qildi: "Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam Madinaga kelganlarida tuya va sigirlarni so'ydilar".
Imom Abu Dovud : 3256
حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ عَنْ مَالِكٍ عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي شُرَيْحٍ الْكَعْبِيِّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَلْيُكْرِمْ ضَيْفَهُ جَائِزَتُهُ يَوْمُهُ وَلَيْلَتُهُ الضِّيَافَةُ ثَلَاثَةُ أَيَّامٍ وَمَا بَعْدَ ذَلِكَ فَهُوَ صَدَقَةٌ وَلَا يَحِلُّ لَهُ أَنْ يَثْوِيَ عِنْدَهُ حَتَّى يُحْرِجَهُقَالَ أَبُو دَاوُد قُرِئَ عَلَى الْحَارِثِ بْنِ مِسْكِينٍ وَأَنَا شَاهِدٌ أَخْبَرَكُمْ أَشْهَبُ قَالَ وَسُئِلَ مَالِكٌ عَنْ قَوْلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَائِزَتُهُ يَوْمٌ وَلَيْلَةٌ قَالَ يُكْرِمُهُ وَيُتْحِفُهُ وَيَحْفَظُهُ يَوْمًا وَلَيْلَةً وَثَلَاثَةَ أَيَّامٍ ضِيَافَةً
Bizga [Al-Qa'nabiy]dan [Molik]dan [Sa'id Al Maqburiy]dan [Abu Surayh Al-Ka'biy]dan rivoyat qilinishicha, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam shunday deganlar: "Kim Allohga va oxirat kuniga iymon keltirsa, mehmonlarini hurmat qilsin. (Ziyofat berish) bir kunu bir kecha, mehmonlarni kutib olish uch kun, undan keyin esa sadaqa. Mehmon tunab qololmasligi mumkin, shuning uchun u haydab yuborildi". Abu Dovud aytadi: "Tarix Al-Horis ibn Miskin oldida o'qib berildi va men bunga guvoh bo'ldim. Sizga Ashhab haqida xabar bergach, u shunday dedi: "Molikdan Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamning "(Taom berish) bir kunu bir kecha" degan so'zlari haqida so'raldi. Anas javob berdi: "Uni ulug'lang, yaxshilik qiling va bir kunu bir kecha unga g'amxo'rlik qiling. Va tashrif uch kun davom etdi".
Imom Abu Dovud : 3257
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ وَمُحَمَّدُ بْنُ مَحْبُوبٍ قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ عَاصِمٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الضِّيَافَةُ ثَلَاثَةُ أَيَّامٍ فَمَا سِوَى ذَلِكَ فَهُوَ صَدَقَةٌ
Bizga [Muso ibn Ismoil] va [Muhammad ibn Mahbub]ga aytilishicha, ular bizga [Hammad]dan [Oshimdan], [Abu Solihdan] [Abu Hurayradan] Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamning: "Mehmonlarni qabul qilish uch kun, bundan tashqari bu sadaqadir", deganlarini rivoyat qilishgan.
Imom Abu Dovud : 3258
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ وَخَلَفُ بْنُ هِشَامٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ عَامِرٍ عَنْ أَبِي كَرِيمَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْلَةُ الضَّيْفِ حَقٌّ عَلَى كُلِّ مُسْلِمٍ فَمَنْ أَصْبَحَ بِفِنَائِهِ فَهُوَ عَلَيْهِ دَيْنٌ إِنْ شَاءَ اقْتَضَى وَإِنْ شَاءَ تَرَكَ
Bizga [Musaddad] va [Xalaf ibn Hishom]ga aytilgan; ular aytishdi; bizga [Abu Avona]dan [Mansur]dan [Omir]dan [Abu Karima]dan rivoyat qilishdi: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Tungi tashrif har bir musulmon uchun uni hurmat qilish farzdir", dedilar, shuning uchun kim ertalab o'z hovlisida bo'lsa, bu qarzdir; agar xohlasa, mehmon qilishi mumkin, agar xohlamasa, uni tinch qo'yishi mumkin", dedilar.
Imom Abu Dovud : 3259
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ حَدَّثَنِي أَبُو الْجُودِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي الْمُهَاجِرِ عَنْ الْمِقْدَامِ أَبِي كَرِيمَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّمَا رَجُلٍ أَضَافَ قَوْمًا فَأَصْبَحَ الضَّيْفُ مَحْرُومًا فَإِنَّ نَصْرَهُ حَقٌّ عَلَى كُلِّ مُسْلِمٍ حَتَّى يَأْخُذَ بِقِرَى لَيْلَةٍ مِنْ زَرْعِهِ وَمَالِهِ
[Musaddad] bizga [Yahyo]dan [Shu'ba]dan rivoyat qiladi. Menga [Abu Judiy]dan [Sa'id ibn Al Muhojir]dan [Miqdam Abu Karima]dan rivoyat qiladi. U shunday dedi: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Qaysi bir kishi bir qavmga mehmon bo'lib kelsa, mehmon ovqat yeyishdan mahrum bo'lsa, har bir musulmon unga kechasi kelgan odamning hosilidan va molidan ovqat yeguncha yordam berishi vojibdir", dedilar.
Imom Abu Dovud : 3260
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ أَنَّهُ قَالَقُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّكَ تَبْعَثُنَا فَنَنْزِلُ بِقَوْمٍ فَمَا يَقْرُونَنَا فَمَا تَرَى فَقَالَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنْ نَزَلْتُمْ بِقَوْمٍ فَأَمَرُوا لَكُمْ بِمَا يَنْبَغِي لِلضَّيْفِ فَاقْبَلُوا فَإِنْ لَمْ يَفْعَلُوا فَخُذُوا مِنْهُمْ حَقَّ الضَّيْفِ الَّذِي يَنْبَغِي لَهُمْقَالَ أَبُو دَاوُد وَهَذِهِ حُجَّةٌ لِلرَّجُلِ يَأْخُذُ الشَّيْءَ إِذَا كَانَ لَهُ حَقًّا
Bizga [Qutayba ibn Said] bizga [Al Lays] dan [Yazid ibn Abu Habib] dan [Abu Xayr] dan ['Uqba ibn Amir] dan rivoyat qilishlaricha, u shunday degan: "Biz: "Yo Rasululloh, bizni yuborganingizda, biz bir qavmga to'xtadik, lekin ular bizni mehmon qilishni xohlamadilar, nima deb o'ylaysiz?" deb so'radik. Keyin Rasululloh sollallohu alayhi vasallam bizga: "Bir qavmga to'xtaganingizda, ular mehmonga munosib bo'lgan narsani berishadi, keyin qabul qilishadi, agar bunday qilmasalar, ulardan mehmonga tegishli bo'lgan narsani olishadi", dedilar. Abu Dovud: "Bu odamning biror narsa uning haqqi bo'lsa, olishi kerak bo'lgan taklifdir", dedi.