Imom Abu Dovud (الامام ابو داود) - 4590 Hadis
Hadis
Imom Abu Dovud : 3141
حَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ وَائِلِ بْنِ حُجْرٍ الْحَضْرَمِيِّ عَنْ أَبِيهِ قَالَجَاءَ رَجُلٌ مِنْ حَضْرَمَوْتَ وَرَجُلٌ مِنْ كِنْدَةَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ الْحَضْرَمِيُّ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ هَذَا غَلَبَنِي عَلَى أَرْضٍ كَانَتْ لِأَبِي فَقَالَ الْكِنْدِيُّ هِيَ أَرْضِي فِي يَدِي أَزْرَعُهَا لَيْسَ لَهُ فِيهَا حَقٌّ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلْحَضْرَمِيِّ أَلَكَ بَيِّنَةٌ قَالَ لَا قَالَ فَلَكَ يَمِينُهُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّهُ فَاجِرٌ لَيْسَ يُبَالِي مَا حَلَفَ لَيْسَ يَتَوَرَّعُ مِنْ شَيْءٍ فَقَالَ لَيْسَ لَكَ مِنْهُ إِلَّا ذَلِكَ
Bizga [Hannad ibn As Sari] bizga [Abu Al Ahvash] dan [Simakdan] [Alqama ibn Vail ibn Hujr Al Hadlramiydan] [otasidan] rivoyat qildi: "Hadlramautdan va Kindadan bir kishi Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning oldilariga kelishdi. Hadlramautdan bir kishi: "Yo Rasululloh, bu odam ilgari unga tegishli bo'lgan yerni egallab olgan, otam", dedi. Shunda kindi kishi: "Yer mening yerim, u meniki va men uni o'stirdim, uning yerga hech qanday haqqi yo'q!", dedi. Alqama ibn Vail: "Shunda Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam Hadlramiy qavmidan: "Sizda dalil bormi?", deb so'radi. Hadlramiylar: "Yo'q", deb javob berishdi. Shunda Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam: "Qasam siz uchun", dedilar. Hadramiy: "Ey Allohning Rasuli, u gunoh qilishni yoqtiradigan odam, nima bilan qasam ichsa ham, u o'zini hech narsadan himoya qilmaydi", dedi. Shunda Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam: "Sen bundan boshqa hech narsa qila olmaysan", dedilar.
Hadis
Imom Abu Dovud : 3142
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ فَارِسٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ حَدَّثَنَا رَجُلٌ مِنْ مُزَيْنَةَ وَنَحْنُ عِنْدَ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَعْنِي لِلْيَهُودِ أَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ الَّذِي أَنْزَلَ التَّوْرَاةَ عَلَى مُوسَى مَا تَجِدُونَ فِي التَّوْرَاةِ عَلَى مَنْ زَنَى وَسَاقَ الْحَدِيثَ فِي قِصَّةِ الرَّجْمِحَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ يَحْيَى أَبُو الْأَصْبَغِ حَدَّثَنِي مُحَمَّدٌ يَعْنِي ابْنَ سَلَمَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْحَدِيثِ وَبِإِسْنَادِهِ قَالَ حَدَّثَنِي رَجُلٌ مِنْ مُزْيَنَةَ مِمَّنْ كَانَ يَتَّبِعُ الْعِلْمَ وَيَعِيهِ يُحَدِّثُ سَعِيدَ بْنَ الْمُسَيِّبِ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمَعْنَاهُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى حَدَّثَنَا سَعِيدٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ عِكْرِمَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَهُ يَعْنِي لِابْنِ صُورِيَا أُذَكِّرُكُمْ بِاللَّهِ الَّذِي نَجَّاكُمْ مِنْ آلِ فِرْعَوْنَ وَأَقْطَعَكُمْ الْبَحْرَ وَظَلَّلَ عَلَيْكُمْ الْغَمَامَ وَأَنْزَلَ عَلَيْكُمْ الْمَنَّ وَالسَّلْوَى وَأَنْزَلَ عَلَيْكُمْ التَّوْرَاةَ عَلَى مُوسَى أَتَجِدُونَ فِي كِتَابِكُمْ الرَّجْمَ قَالَ ذَكَّرْتَنِي بِعَظِيمٍ وَلَا يَسَعُنِي أَنْ أَكْذِبَكَ وَسَاقَ الْحَدِيثَ
Bizga [Muhammad bin Yahyo bin Foris] bizga [Abdurrazzoq] bizga [Ma'mar] bizga [Muzayna ismli odam] haqida gapirib berdi - o'sha paytda biz Said bin Al Musayyabning yonida edik - [Abu Hurayra] dan u shunday dedi: "Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam bir yahudiyga: "Musoga Tavrotni nozil qilgan Alloh nomi bilan qasam ichamanki, zino qilganlar uchun Tavrotda qanday jazo bor? Abu Hurayra toshbo'ron qilish masalasida ushbu hadisning davomini aytib o'tdi", dedi. Bizga [Abdul Aziz bin Yahyo Abu Al Ashbag'] menga [Muhammad bin Salama] dan [Muhammad bin Ishoq] dan [Az Zuhriy] ga ushbu hadis va uning sanadi bilan aytib berdi. U menga [Muzayna ismli odam] ilmga ergashib, uni tushunadigan odamdan aytib berdi, u buni Said bin Al Musayyabdan aytib berdi, keyin hadisni ma'nosi bilan aytib berdi", dedi. Bizga [Muhammad bin Al Mutsanna] bizga [Abdul A'lo] bizga [Sa'id]dan [Qatada]dan [Ikrimadan] rivoyat qildiki, Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam Ibn Shuriyaga shunday deganlar: "Sizni Fir'avn oilasidan qutqargan, siz uchun dengizni ikkiga bo'lgan, sizni bulutlar bilan qoplagan, sizga Mann va As Salvani tushirgan va Musoga Tavrotni tushirgan Allohni eslataman. Kitobingizda toshbo'ron qilish haqida so'z bormi?" Ibn Shuriya javob berdi: "Siz menga buyuk narsani eslatdingiz, sizga yolg'on gapirishimga hech qanday sabab yo'q... keyin u hadisni tilga oldi".
Hadis
Imom Abu Dovud : 3143
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ بْنُ نَجْدَةَ وَمُوسَى بْنُ مَرْوَانَ الرَّقِّيُّ قَالَا حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ بْنُ الْوَلِيدِ عَنْ بَحِيرِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ عَنْ سَيْفٍ عَنْ عَوْفِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُ حَدَّثَهُمْأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَضَى بَيْنَ رَجُلَيْنِ فَقَالَ الْمَقْضِيُّ عَلَيْهِ لَمَّا أَدْبَرَ حَسْبِيَ اللَّهُ وَنِعْمَ الْوَكِيلُ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ يَلُومُ عَلَى الْعَجْزِ وَلَكِنْ عَلَيْكَ بِالْكَيْسِ فَإِذَا غَلَبَكَ أَمْرٌ فَقُلْ حَسْبِيَ اللَّهُ وَنِعْمَ الْوَكِيلُ
Bizga [Abdul Vahhob bin Najdah] va [Muso bin Marvon Ar Raqqiy]ga aytilishicha, ular bizga [Baqiyya bin Al Valid]dan [Bahir bin Sa'd]dan [Xolid bin Ma'dan]dan [Saif]dan [Auf bin Malik]dan u ularga Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam ikki kishi o'rtasida qaror chiqarganini, keyin u ketganida unga hukm qilingan kishi: "Alloh menga yetarli va U eng yaxshi himoyachi", dedi, dedi. Shunda Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam: "Albatta, Alloh zaiflikni qoralaydi, sizlar oqilona harakat qilishingiz kerak, agar sizga yoqmaydigan narsani topsangiz, unda: HASBIALLAHU VA NI'MAL VAKIL (Alloh menga yetarli va U eng yaxshi himoyachi)", deb ayting, dedilar.
Hadis
Imom Abu Dovud : 3144
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ النُّفَيْلِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ وَبْرِ بْنِ أَبِي دُلَيْلَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ الشَّرِيدِ عَنْ أَبِيهِعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَيُّ الْوَاجِدِ يُحِلُّ عِرْضَهُ وَعُقُوبَتَهُقَالَ ابْنُ الْمُبَارَكِ يُحِلُّ عِرْضُهُ يُغَلَّظُ لَهُ وَعُقُوبَتَهُ يُحْبَسُ لَهُ
Bizga [Abdulloh ibn Muhammad An Nufayli] bizga [Abdulloh ibn Muborak]dan [Vabr ibn Abu Dulayla]dan [Muhammad ibn Maymun]dan ['Amru ibn Osi Sharid]dan [Uning otasi]dan Rasululloh sollallohu alayhi vasallamdan shunday deganlar: "Qarzini to'lashni kechiktiradigan qodir odamga hurmat va jazo halol bo'ladi". Ibn Muborak shunday degan: "Halol hurmat degani va ovozni ko'tarish joiz, halol jazo esa qamoqqa olish degani".
Hadis
Imom Abu Dovud : 3145
حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ أَسَدٍ حَدَّثَنَا النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ أَخْبَرَنَا هِرْمَاسُ بْنُ حَبِيبٍ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْبَادِيَةِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدَّهِ قَالَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِغَرِيمٍ لِي فَقَالَ لِي الْزَمْهُ ثُمَّ قَالَ لِي يَا أَخَا بَنِي تَمِيمٍ مَا تُرِيدُ أَنْ تَفْعَلَ بِأَسِيرِكَ
Bizga [Muaz ibn Asad] aytdi [An Nazl ibn Syumail] aytdi [Hirmas ibn Habib] badaviylardan bo'lgan bir kishiga aytdi, u [otasidan] bobosidan: "Men Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamning oldilariga qarzdor bo'lgan odam bilan keldim, keyin u: "Uning yonida qol!" dedi. Keyin u: "Ey Bani Tamimning birodari, sen nima bo'lasan, asiringga nima qilmoqchisan?" deb so'radi.
Hadis
Imom Abu Dovud : 3146
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى الرَّازِيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ بَهْزِ بْنِ حَكِيمٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَبَسَ رَجُلًا فِي تُهْمَةٍ
Bizga [Ibrohim ibn Muso ar-Roziy] bizga [Abdurrazzoq]dan [Ma'mar]dan [Bahz ibn Hakim]dan [otasidan] [bobosidan] Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam bir kishini ayblov bilan hibsga olganliklarini xabar qildi.
Hadis
Imom Abu Dovud : 3147
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ قُدَامَةَ وَمُؤَمَّلُ بْنُ هِشَامٍ قَالَ ابْنُ قُدَامَةَ حَدَّثَنِي إِسْمَعِيلُ عَنْ بَهْزِ بْنِ حَكِيمٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ قَالَ ابْنُ قُدَامَةَ إِنَّ أَخَاهُ أَوْ عَمَّهُ وَقَالَ مُؤَمَّلٌإِنَّهُ قَامَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يَخْطُبُ فَقَالَ جِيرَانِي بِمَا أُخِذُوا فَأَعْرَضَ عَنْهُ مَرَّتَيْنِ ثُمَّ ذَكَرَ شَيْئًا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَلُّوا لَهُ عَنْ جِيرَانِهِلَمْ يَذْكُرْ مُؤَمَّلٌ وَهُوَ يَخْطُبُ
Bizga [Muhammad bin Qudama] va [Muammal bin Hishom] haqida rivoyat qilgan [Ibn Qudama] aytgan; menga [Ismoil] haqida [Bahz bin Hakim] haqida [otasidan] bobosidan Ibn Qudama shunday degan: "Albatta, uning ukasi yoki amakisi bor edi, Muammal esa: "Albatta, u Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam va'z qilayotgan paytda uning oldiga turdi. Keyin u: "Nega qo'shnilarim hibsga olinyapti?" dedi, keyin undan ikki marta yuz o'girdi. Keyin u bir narsani tilga oldi, keyin Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam: "Qo'shnilarni ozod qiling!" dedi. Lekin Muammal "va'z qilayotgan paytda" degan lafadz haqida gapirmadi.
Hadis
Imom Abu Dovud : 3148
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا عَمِّي حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ ابْنِ إِسْحَقَ عَنْ أَبِي نُعَيْمٍ وَهْبِ بْنِ كَيْسَانَ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّهُ سَمِعَهُ يُحَدِّثُ قَالَأَرَدْتُ الْخُرُوجَ إِلَى خَيْبَرَ فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ وَقُلْتُ لَهُ إِنِّي أَرَدْتُ الْخُرُوجَ إِلَى خَيْبَرَ فَقَالَ إِذَا أَتَيْتَ وَكِيلِي فَخُذْ مِنْهُ خَمْسَةَ عَشَرَ وَسْقًا فَإِنْ ابْتَغَى مِنْكَ آيَةً فَضَعْ يَدَكَ عَلَى تَرْقُوَتِهِ
Bizga [Ubaydulloh bin Sa'dan bin Ibrohim] aytib berdi, bizga [Amakim] bizga [Otam] [Ibn Ishoqdan] [Abu Nu'aym Vahb bin Kaysondan] [Jobir bin Abdullohdan] u eshitganini aytib berdi, u: "Men Xaybarga bormoqchiman", dedi. Keyin Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning oldiga bordim. Men salom berdim, keyin: "Albatta, men Xaybarga bormoqchiman", dedim. Keyin u: "Vakilim oldiga kelganingizda, undan o'n besh vasoq oling va agar u sizdan ishora istasa, qo'lingizni uning yelkasiga qo'ying!", dedi.
Hadis
Imom Abu Dovud : 3149
حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا الْمُثَنَّى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ بُشَيْرِ بْنِ كَعْبٍ الْعَدَوِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا تَدَارَأْتُمْ فِي طَرِيقٍ فَاجْعَلُوهُ سَبْعَةَ أَذْرُعٍ
Bizga [Muslim ibn Ibrohim]ga [Al-Mutsanna ibn Sa'id]ga [Qatada]ga [Busayr ibn Ka'b Al-Adaviy]ga [Abu Hurayra]ga Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamdan: "Agar (chegara)ga rozi bo'lmasangiz, yo'lni yetti tirsak kenglikda qilinglar!", dedilar.
Hadis
Imom Abu Dovud : 3150
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ وَابْنُ أَبِي خَلَفٍ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا اسْتَأْذَنَ أَحَدُكُمْ أَخَاهُ أَنْ يَغْرِزَ خَشَبَةً فِي جِدَارِهِ فَلَا يَمْنَعُهُ فَنَكَّسُوا فَقَالَ مَا لِي أَرَاكُمْ قَدْ أَعْرَضْتُمْ لَأُلْقِيَنَّهَا بَيْنَ أَكْتَافِكُمْقَالَ أَبُو دَاوُد وَهَذَا حَدِيثُ ابْنُ أَبِي خَلَفٍ وَهُوَ أَتَمُّ
Bizga [Musaddad] va [Ibn Abu Xalaf]ga aytilgan; ular bizga [Sufyan]ga [Az-Zuhriy]dan [Al-A'roj]dan [Abu Hurayra]dan rivoyat qilishgan: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Agar sizlardan biringiz birodaridan devoriga yog'och qo'yish uchun ruxsat so'rasa, ruxsat bersa, ular boshlari bilan "ha" deyishadi", dedilar. Keyin u: "Nega men hali ham sizning buni rad etayotganingizni ko'ryapman? Albatta, men buni ularga yetkazaman", dedi. Abu Dovud: "Bu Ibn Abu Xalafning hadisi va eng to'liqidir", dedi.
Hadis
Imom Abu Dovud : 3151
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ يَحْيَى عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى بْنِ حَبَّانَ عَنْ لُؤْلُؤَةَ عَنْ أَبِي صِرْمَةَ قَالَ غَيْرَ قُتَيْبَةَ فِي هَذَا الْحَدِيثِ عَنْ أَبِي صِرْمَةَ صَاحِبِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ مَنْ ضَارَّ أَضَرَّ اللَّهُ بِهِ وَمَنْ شَاقَّ شَاقَّ اللَّهُ عَلَيْهِ
Bizga [Qutayba ibn Said] bizga [Al Lays] dan [Yahyo] dan [Muhammad ibn Yahyo ibn Habbon] dan [Luluah] dan [Abu Shirma] dan rivoyat qildi - bundan tashqari, Qutayba Shirmadan - Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamning sahobalaridan, Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamdan quyidagi hadisni rivoyat qildi: "Kimki boshqa odamlarga zarar yetkazsa, Alloh unga zarar yetkazadi va kimki boshqalarga qiyinchilik tug'dirsa, Alloh unga qiyinchilik tug'diradi".
Hadis
Imom Abu Dovud : 3152
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ الْعَتَكِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا وَاصِلٌ مَوْلَى أَبِي عُيَيْنَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا جَعْفَرٍ مُحَمَّدَ بْنَ عَلِيٍّ يُحَدِّثُ عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدُبٍأَنَّهُ كَانَتْ لَهُ عَضُدٌ مِنْ نَخْلٍ فِي حَائِطِ رَجُلٍ مِنْ الْأَنْصَارِ قَالَ وَمَعَ الرَّجُلِ أَهْلُهُ قَالَ فَكَانَ سَمُرَةُ يَدْخُلُ إِلَى نَخْلِهِ فَيَتَأَذَّى بِهِ وَيَشُقُّ عَلَيْهِ فَطَلَبَ إِلَيْهِ أَنْ يَبِيعَهُ فَأَبَى فَطَلَبَ إِلَيْهِ أَنْ يُنَاقِلَهُ فَأَبَى فَأَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ ذَلِكَ لَهُ فَطَلَبَ إِلَيْهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يَبِيعَهُ فَأَبَى فَطَلَبَ إِلَيْهِ أَنْ يُنَاقِلَهُ فَأَبَى قَالَ فَهِبْهُ لَهُ وَلَكَ كَذَا وَكَذَا أَمْرًا رَغَّبَهُ فِيهِ فَأَبَى فَقَالَ أَنْتَ مُضَارٌّ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلْأَنْصَارِيِّ اذْهَبْ فَاقْلَعْ نَخْلَهُ
Bizga [Sulaymon ibn Dovud al-Ataki] bizga [Hammad] bizga Abu Uyaynaning sobiq quli [Vosil] haqida gapirib berganini aytdi, u shunday dedi: Men [Abu Ja'far Muhammad ibn Ali]ning [Samura ibn Jundub]ga ansor kishining bog'ida kichik xurmo daraxti borligini aytganini eshitganman." Samura: "Bu odamning oilasi bor edi", dedi. Muhammad: "Samura bir marta xurmo bog'iga kirganida ansor kishi xavotirga tushib, yuragi og'irlashdi. Keyin u Samuradan xurmo daraxtini sotishni so'radi, lekin Samura rad etdi. Keyin ansor kishi undan uni ko'chirishni so'radi, lekin Samura rad etdi. Shunday qilib, u Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamning oldilariga kelib, bu haqda aytib berdi. Keyin Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam Samuradan xurmo daraxtini sotishni so'radi, lekin u rad etdi, keyin uni ko'chirishni so'radi, lekin Samura baribir rad etdi. U shuningdek: "Unga va senga falon narsani bering", dedi - qiziqarli narsa-, lekin u rad etdi. Keyin u: "Madlarot (muammo) keltirib chiqaradigan sensan", dedi. Keyin Rasululloh sollallohu alayhi vasallam ansorlarga: "Boringlar va xurmo daraxtini ildizidan sug'urib olinglar!" dedilar.
Hadis
Imom Abu Dovud : 3153
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الطَّيَالِسِيُّ حَدَّثَنَا اللَّيْثِ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ الزُّبَيْرِ حَدَّثَهُأَنَّ رَجُلًا خَاصَمَ الزُّبَيْرَ فِي شِرَاجِ الْحَرَّةِ الَّتِي يَسْقُونَ بِهَا فَقَالَ الْأَنْصَارِيُّ سَرِّحْ الْمَاءَ يَمُرُّ فَأَبَى عَلَيْهِ الزُّبَيْرُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلزُّبَيْرِ اسْقِ يَا زُبَيْرُ ثُمَّ أَرْسِلْ إِلَى جَارِكَ قَالَ فَغَضِبَ الْأَنْصَارِيُّ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنْ كَانَ ابْنَ عَمَّتِكَ فَتَلَوَّنَ وَجْهُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ قَالَ اسْقِ ثُمَّ احْبِسْ الْمَاءَ حَتَّى يَرْجِعَ إِلَى الْجَدْرِفَقَالَ الزُّبَيْرُ فَوَاللَّهِ إِنِّي لَأَحْسَبُ هَذِهِ الْآيَةَ نَزَلَتْ فِي ذَلِكَ{ فَلَا وَرَبِّكَ لَا يُؤْمِنُونَ حَتَّى يُحَكِّمُوكَ }الْآيَةَ
Bizga [Abu Al Valid As-Sayalisiy] bizga [Al Lays] dan [Az-Zuhriy] dan [Urva] dan rivoyat qilganidek, [Abdulloh ibn Az-Zubayr] unga bir kishi Az-Zubayr bilan ekinlarni sug'orish uchun ishlatiladigan qattiq qora toshloq yerdagi suv kanallari borasida adovatda bo'lganini aytgan. Shunda ansorlar: "Suvni o'tkazib yuboringlar!", deyishdi, lekin Az-Zubayr rad etdi. Shunda Rasululloh sollallohu alayhi vasallam Az-Zubayrga: "Ey Az-Zubayr, o'simliklaringni sug'or, keyin qo'shnilaringga oqib ber!", dedilar. Shunda ansorlar g'azablanib: "Ey Allohning Rasuli, bu sizning xolangizning o'g'li bo'lgani uchunmi?", dedilar. Shunda Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning yuzi o'zgardi va u: "O'simliklaringni sug'or, keyin suvni asl joyiga qaytguncha ushlab tur", dedi. Az-Zubayr shunday dedi: "Allohga qasamki, men bu masalada ushbu oyat nozil bo'lgan deb o'ylayman; (Payg'ambaringizga qasamki, ular (aslida) sizni hakam qilmagunlaricha iymon keltirmaydilar...)" (Niso surasi, 65-oyat).
Hadis
Imom Abu Dovud : 3154
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ الْوَلِيدِ يَعْنِي ابْنَ كَثِيرٍ عَنْ أَبِي مَالِكِ بْنِ ثَعْلَبَةَ عَنْ أَبِيهِ ثَعْلَبَةَ بْنِ أَبِي مَالِكٍ أَنَّهُ سَمِعَ كُبَرَاءَهُمْيَذْكُرُونَ أَنَّ رَجُلًا مِنْ قُرَيْشٍ كَانَ لَهُ سَهْمٌ فِي بَنِي قُرَيْظَةَ فَخَاصَمَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَهْزُورٍ يَعْنِي السَّيْلَ الَّذِي يَقْتَسِمُونَ مَاءَهُ فَقَضَى بَيْنَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ الْمَاءَ إِلَى الْكَعْبَيْنِ لَا يَحْبِسُ الْأَعْلَى عَلَى الْأَسْفَلِ
Bizga [Muhammad ibn Al-Ala] bizga [Abu Usoma]dan [Al Valid ibn Katsir]dan [Abu Malik ibn Sa'laba]dan [Sa'laba ibn Malik]dan ularning [yuqori martabali kishilarning] Qurayshlik bir kishining Bani Qurayzada ulushlari borligini aytib o'tganini eshitganini, keyin u ular birgalikda foydalanadigan suv oqimi haqida Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga shikoyat qilganini aytdi. Keyin Rasululloh sollallohu alayhi vasallam ularga shunday qaror chiqardilar: suvning to'xtab turish chegarasi to'piqgacha chuqurlikda, yerlari yuqorida bo'lgan odamlar uni pastdagilardan ushlab qololmaydilar.
Hadis
Imom Abu Dovud : 3155
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ حَدَّثَنَا الْمُغِيرَةُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنِي أَبِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ الْحَارِثِ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَضَى فِي السَّيْلِ الْمَهْزُورِ أَنْ يُمْسَكَ حَتَّى يَبْلُغَ الْكَعْبَيْنِ ثُمَّ يُرْسِلُ الْأَعْلَى عَلَى الْأَسْفَلِ
Bizga [Ahmad ibn Abdah] [Al-Mug'ira ibn Abdurrahmon] [Abdurrahmon ibn Al Horis]dan [Amru ibn Shu'ayib]dan [otasidan] [bobosidan] rivoyat qilindiki, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam suvni taqsimlashda shunday hukm chiqarganlar: suvning (o'simliklarda) to'planish chegarasi to'piqgacha bo'lishi kerak. Shundan so'ng, kimning yeri tepada bo'lsa, uni yer ostida bo'lgan kishiga beradi.
Hadis
Imom Abu Dovud : 3156
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ خَالِدٍ أَنَّ مُحَمَّدَ بْنَ عُثْمَانَ حَدَّثَهُمْ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِي طُوَالَةَ وَعَمْرُو بْنُ يَحْيَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَاخْتَصَمَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلَانِ فِي حَرِيمِ نَخْلَةٍ فِي حَدِيثِ أَحَدِهِمَا فَأَمَرَ بِهَا فَذُرِعَتْ فَوُجِدَتْ سَبْعَةَ أَذْرُعٍ وَفِي حَدِيثِ الْآخَرِ فَوُجِدَتْ خَمْسَةَ أَذْرُعٍ فَقَضَى بِذَلِكَقَالَ عَبْدُ الْعَزِيزِ فَأَمَرَ بِجَرِيدَةٍ مِنْ جَرِيدِهَا فَذُرِعَتْ
[Mahmud bin Xolid] bizga [Muhammad bin Usmon] ularga aytganlarini rivoyat qildi, dedi u; [Abdul Aziz bin Muhammad] bizga [Abu Tuvala]dan va ['Amr bin Yahyo] [otasidan] [Abu Sa'id al-Xudriydan] rivoyat qildi u: "Ikki kishi Rasulullohga (sollallohu alayhi va sallam) xurmo bog'larining chegaralari haqida shikoyat qilishdi. Keyin u xurmo bog'ini o'lchashni buyurdi va chegaralar o'lchandi va yetti tirsak ekanligi aniqlandi. Boshqa bir hadisda esa besh tirsak ekanligi aniqlandi va u shunga muvofiq qaror qildi", dedi Abdul Aziz. "Keyin u xurmo daraxtining shoxlaridan birini olishni buyurdi va chegaralar o'lchandi", dedi u.
Hadis
Imom Abu Dovud : 3157
حَدَّثَنَا مُسَدَّدُ بْنُ مُسَرْهَدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دَاوُدَ سَمِعْتُ عَاصِمَ بْنَ رَجَاءِ بْنِ حَيْوَةَ يُحَدِّثُ عَنْ دَاوُدَ بْنِ جَمِيلٍ عَنْ كَثِيرِ بْنِ قَيْسٍ قَالَكُنْتُ جَالِسًا مَعَ أَبِي الدَّرْدَاءِ فِي مَسْجِدِ دِمَشْقَ فَجَاءَهُ رَجُلٌ فَقَالَ يَا أَبَا الدَّرْدَاءِ إِنِّي جِئْتُكَ مِنْ مَدِينَةِ الرَّسُولِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِحَدِيثٍ بَلَغَنِي أَنَّكَ تُحَدِّثُهُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا جِئْتُ لِحَاجَةٍ قَالَ فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ سَلَكَ طَرِيقًا يَطْلُبُ فِيهِ عِلْمًا سَلَكَ اللَّهُ بِهِ طَرِيقًا مِنْ طُرُقِ الْجَنَّةِ وَإِنَّ الْمَلَائِكَةَ لَتَضَعُ أَجْنِحَتَهَا رِضًا لِطَالِبِ الْعِلْمِ وَإِنَّ الْعَالِمَ لَيَسْتَغْفِرُ لَهُ مَنْ فِي السَّمَوَاتِ وَمَنْ فِي الْأَرْضِ وَالْحِيتَانُ فِي جَوْفِ الْمَاءِ وَإِنَّ فَضْلَ الْعَالِمِ عَلَى الْعَابِدِ كَفَضْلِ الْقَمَرِ لَيْلَةَ الْبَدْرِ عَلَى سَائِرِ الْكَوَاكِبِ وَإِنَّ الْعُلَمَاءَ وَرَثَةُ الْأَنْبِيَاءِ وَإِنَّ الْأَنْبِيَاءَ لَمْ يُوَرِّثُوا دِينَارًا وَلَا دِرْهَمًا وَرَّثُوا الْعِلْمَ فَمَنْ أَخَذَهُ أَخَذَ بِحَظٍّ وَافِرٍحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْوَزِيرِ الدِّمَشْقِيُّ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ قَالَ لَقِيتُ شَبِيبَ بْنَ شَيْبَةَ فَحَدَّثَنِي بِهِ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ أَبِي سَوْدَةَ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ يَعْنِي عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَعْنَاهُ
Bizga [Musaddad ibn Musarhad] bizga [Abdulloh ibn Dovud] aytdi. Men [Ashim ibn Raja ibn Hayvah]ning [Dovud ibn Jamil]dan [Katsir ibn Qays] rivoyat qilganini eshitdim. U shunday dedi: "Bir safar Abu Ad Dardo bilan Damashq masjidida o'tirgan edim, bir kishi uning oldiga kelib: "Ey Abu Ad Dardo, men sizga Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning shahridan keldim, chunki siz Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamdan rivoyat qilgan hadisni menga yetkazdingiz", dedi. Va men shundan boshqa kelmas edim." Keyin Abu Ad Dardo dedi: "Men Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning shunday deganlarini eshitdim: "Kimki ilm izlash yo'lidan borsa, Alloh unga jannatga yo'lni osonlashtiradi. Darhaqiqat, farishtalar ilm izlovchilarga rozilik sifatida qanotlarini tushiradilar. Ilm egalari osmon va yer aholisi, hatto dengiz tubidagi baliqlar ham uzr so'rashadi. Solih olimning ibodat qiluvchidan ustunligi to'lin kechadagi oyning barcha yulduzlardan ustunligiga o'xshaydi. Olimlar payg'ambarlarning merosxo'rlaridir va payg'ambarlar dinor va dirhamlarni meros qilib olishmagan, ular faqat ilmni meros qilib olishgan. Kim ularni olsa, katta ulushni egallagan bo'ladi." Bizga [Muhammad ibn al-Vazir ad-Dimasiqiy] bizga [Al-Valid] aytib berdi: "Men [Syabib ibn Syayba] bilan uchrashdim, keyin u menga [Usmon ibn Abu Sauda]dan [Abu Ad-Dardo]dan Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamdan uning ma'nosi bilan aytib berdi."
Hadis
Imom Abu Dovud : 3158
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا زَائِدَةُ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا مِنْ رَجُلٍ يَسْلُكُ طَرِيقًا يَطْلُبُ فِيهِ عِلْمًا إِلَّا سَهَّلَ اللَّهُ لَهُ بِهِ طَرِيقَ الْجَنَّةِ وَمَنْ أَبْطَأَ بِهِ عَمَلُهُ لَمْ يُسْرِعْ بِهِ نَسَبُهُ
Bizga [Ahmad ibn Yunus] bizga [Zayda]dan [Al-A'masiydan] [Abu Solihdan] [Abu Hurayradan] rivoyat qildi: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Ilm izlash yo'lida yurgan har bir kishi Alloh unga jannatga yo'lni osonlashtiradi. Kimki amallarida sustkash bo'lsa, unga foyda keltirmaydi", dedilar.
Hadis
Imom Abu Dovud : 3159
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ ثَابِتٍ الْمَرْوَزِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ أَخْبَرَنِي ابْنُ أَبِي نَمْلَةَ الْأَنْصَارِيُّ عَنْ أَبِيهِأَنَّهُ بَيْنَمَا هُوَ جَالِسٌ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعِنْدَهُ رَجُلٌ مِنْ الْيَهُودِ مُرَّ بِجَنَازَةٍ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ هَلْ تَتَكَلَّمُ هَذِهِ الْجَنَازَةُ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّهُ أَعْلَمُ فَقَالَ الْيَهُودِيُّ إِنَّهَا تَتَكَلَّمُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا حَدَّثَكُمْ أَهْلُ الْكِتَابِ فَلَا تُصَدِّقُوهُمْ وَلَا تُكَذِّبُوهُمْ وَقُولُوا آمَنَّا بِاللَّهِ وَرُسُلِهِ فَإِنْ كَانَ بَاطِلًا لَمْ تُصَدِّقُوهُ وَإِنْ كَانَ حَقًّا لَمْ تُكَذِّبُوهُ
Bizga [Ahmad bin Muhammad bin Sobit Al Marvaziy] bizga [Abdurrazzoq] bizga [Ma'mar] [Az-Zuhriy] menga [Ibn Abu Namla Al-Ansoriy] otasidan [uning otasidan] shunday dedi: U Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning yonida o'tirganida, yonida bir yahudiy bor edi, uning oldidan bir jasad o'tib ketdi. Shunda yahudiy: "Ey Muhammad, bu jasad gapiradimi?" dedi. Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam: "Alloh bilguvchiroq", dedi. Yahudiy: "Albatta, jasad gapiradi", dedi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Ahli kitoblar sizga aytgan narsaga ishonmang va yolg'on gapirmang. Lekin: "Men Allohga va Uning payg'ambarlariga ishonaman", deb ayting. Agar ular yolg'on gapirsalar, sizlar ularga ishonmaysizlar va agar ular rost bo'lsalar, yolg'on gapirmaysizlar", dedilar.
Hadis
Imom Abu Dovud : 3160
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ خَارِجَةَ يَعْنِي ابْنَ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ قَالَقَالَ زَيْدُ بْنُ ثَابِتٍ أَمَرَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَتَعَلَّمْتُ لَهُ كِتَابَ يَهُودَ وَقَالَ إِنِّي وَاللَّهِ مَا آمَنُ يَهُودَ عَلَى كِتَابِي فَتَعَلَّمْتُهُ فَلَمْ يَمُرَّ بِي إِلَّا نِصْفُ شَهْرٍ حَتَّى حَذَقْتُهُ فَكُنْتُ أَكْتُبُ لَهُ إِذَا كَتَبَ وَأَقْرَأُ لَهُ إِذَا كُتِبَ إِلَيْهِ
Bizga [Ahmad ibn Yunus] bizga [Ibn Abu Az-Zinod]dan [otasidan] [Xorija ibn Zayd ibn Sobit]dan rivoyat qilganidek, u [Zayd ibn Sobit]: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam menga yahudiylarning yozuvlarini o'rganishni buyurdilar. Keyin men u uchun yahudiylarning yozuvlarini o'rgandim", dedi. Zayd: "Allohga qasamki, men yozuvim borasida yahudiylardan o'zimni xavfsiz his qilmadim. Keyin men uni o'rgandim va atigi yarim oy ichida uni o'zlashtirdim. Keyin u yozmoqchi bo'lganida unga yozdim va agar unga xat kelsa, unga o'qib berdim", dedi.
