Imom Abu Dovud (الامام ابو داود) - 4590 Hadis
Hadis
Imom Abu Dovud : 3121
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ كَعْبَ بْنَ مَالِكٍ أَخْبَرَهُأَنَّهُ تَقَاضَى ابْنَ أَبِي حَدْرَدٍ دَيْنًا كَانَ عَلَيْهِ فِي عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْجِدِ فَارْتَفَعَتْ أَصْوَاتُهُمَا حَتَّى سَمِعَهُمَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي بَيْتِهِ فَخَرَجَ إِلَيْهِمَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى كَشَفَ سِجْفَ حُجْرَتِهِ وَنَادَى كَعْبَ بْنَ مَالِكٍ فَقَالَ يَا كَعْبُ فَقَالَ لَبَّيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَأَشَارَ لَهُ بِيَدِهِ أَنْ ضَعْ الشَّطْرَ مِنْ دَيْنِكَ قَالَ كَعْبٌ قَدْ فَعَلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُمْ فَاقْضِهِ
Bizga [Ahmad bin Solih] bizga [Ibn Vahb] menga [Yunus]dan [Ibn Shihob] menga [Abdulloh bin Ka'b bin Molik]ga [Ka'b bin Molik] unga Rasululloh sollallohu alayhi vasallam davrida masjidda Ibn Abu Hadraddan qarz talab qilganini, keyin ularning ovozlari ko'tarilganini, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam ularning ikkalasini ham uyidan eshitganini aytdi. Keyin Rasululloh sollallohu alayhi vasallam xonasining pardasini ochib, ularni kutib olish uchun chiqdi. U Ka'b bin Molikni chaqirib: "Ey Ka'b!" dedi. Shunda Ka'b: "Men sizning chaqiruvingizni bajardim, ey Allohning Rasuli", dedi. Keyin u qo'li bilan unga ishora qildi: "Qarzingizdan yarmini bering!" Ka'b: "Men buni qildim, ey Allohning Rasuli", dedi. Keyin Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam: "O'rningdan tur va unga qarzingni to'la!" dedilar.
Hadis
Imom Abu Dovud : 3122
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ سَعِيدٍ الْهَمَدَانِيُّ وأَحْمَدُ بْنُ السَّرْحِ قَالَا أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ أَنَّ أَبَاهُ أَخْبَرَهُ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ أَخْبَرَهُ أَنَّ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ أَبِي عَمْرَةَ الْأَنْصَارِيَّ أَخْبَرَهُ أَنَّ زَيْدَ بْنَ خَالِدٍ الْجُهَنِيَّ أَخْبَرَهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَلَا أُخْبِرُكُمْ بِخَيْرِ الشُّهَدَاءِ الَّذِي يَأْتِي بِشَهَادَتِهِ أَوْ يُخْبِرُ بِشَهَادَتِهِ قَبْلَ أَنْ يُسْأَلَهَا شَكَّ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي بَكْرٍ أَيَّتَهُمَا قَالَقَالَ أَبُو دَاوُد قَالَ مَالِكٌ الَّذِي يُخْبِرُ بِشَهَادَتِهِ وَلَا يَعْلَمُ بِهَا الَّذِي هِيَ لَهُ قَالَ الْهَمَدَانِيُّ وَيَرْفَعُهَا إِلَى السُّلْطَانِ قَالَ ابْنُ السَّرْحِ أَوْ يَأْتِي بِهَا الْإِمَامَ وَالْإِخْبَارُ فِي حَدِيثِ الْهَمَدَانِيِّ قَالَ ابْنُ السَّرْحِ ابْنُ أَبِي عَمْرَةَ لَمْ يَقُلْ عَبْدَ الرَّحْمَنِ
Bizga [Ahmad ibn Said Al-Hamdoniy] va [Ahmad ibn Os Sora] bizga [Ibn Vahb] menga [Molik ibn Anas]ga [Abdulloh ibn Abu Bakr]dan [otasi] unga [Abdulloh ibn Amr ibn Usmon ibn Affon] unga [Abdurrahmon ibn Amro Al-Ansoriy] unga [Zaid ibn Xolid Al-Juhaniy] unga [Rasululloh sollallohu alayhi vasallam]: "Sizlarga guvohligi bilan kelgan yoki guvohligi haqida so'ralmasdan oldin xabar bergan eng yaxshi guvohni aytib beraymi?", deganlarini aytganlarini aytdi. — Abdulloh ibn Abu Bakr ikkalasidan qaysi birini tilga olishi kerakligi haqida ikkilanayotgan edi. Abu Dovud shunday dedi: "Molik: "Shahodatini va'z qiluvchi, guvohlik berish huquqiga ega bo'lgan shaxs esa buni bilmaydi", dedi. [Al-Hamdoniy]: "U buni hukmdorga yetkazdi", dedi. [Ibnu As-Sarh]: "Yoki u uni imomga olib borish uchun keldi", dedi. Va'z qilish shakli Al-Hamdoniyning hadisida keltirilgan. Ibn As-Sarh: "Ibn Abu Amro Abdurrahmonning ismini tilga olmadi", dedi.
Hadis
Imom Abu Dovud : 3123
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا عُمَارَةَ بْنِ غَزِيَّةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ رَاشِدٍ قَالَجَلَسْنَا لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ فَخَرَجَ إِلَيْنَا فَجَلَسَ فَقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ حَالَتْ شَفَاعَتُهُ دُونَ حَدٍّ مِنْ حُدُودِ اللَّهِ فَقَدْ ضَادَّ اللَّهَ وَمَنْ خَاصَمَ فِي بَاطِلٍ وَهُوَ يَعْلَمُهُ لَمْ يَزَلْ فِي سَخَطِ اللَّهِ حَتَّى يَنْزِعَ عَنْهُ وَمَنْ قَالَ فِي مُؤْمِنٍ مَا لَيْسَ فِيهِ أَسْكَنَهُ اللَّهُ رَدْغَةَ الْخَبَالِ حَتَّى يَخْرُجَ مِمَّا قَالَحَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْحُسَيْنِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدٍ الْعُمَرِيُّ حَدَّثَنِي الْمُثَنَّى بْنُ يَزِيدٍ عَنْ مَطَرٍ الْوَرَّاقِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَعْنَاهُ قَالَ وَمَنْ أَعَانَ عَلَى خُصُومَةٍ بِظُلْمٍ فَقَدْ بَاءَ بِغَضَبٍ مِنْ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ
Bizga [Ahmad ibn Yunus] bizga [Zuhayr] bizga [Umara ibn G'oziyya] [Yahyo ibn Rasiyd]dan rivoyat qildi: "Biz Abdulloh ibn Umarni kutib o'tirdik, keyin u chiqib, biz bilan o'tirdi, keyin u dedi: "Men Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning shunday deganlarini eshitganman: "Kimning shafoati uni Allohning azoblaridan birida jazolanishiga to'sqinlik qilsa, u Allohga qarshi chiqqan bo'ladi. Kimki botil bilan bila turib jang qilsa, u uni tark etmaguncha Allohning g'azabida bo'ladi. Kimki mo'minga yolg'on gapirsa, Alloh uni do'zax ahlining azobiga soladi, toki u aytgan gapidan qaytguncha". [Ali ibn Husayn ibn Ibrohim] bizga [Umar ibn Yunus] bizga [Ashim ibn Muhammad ibn Zayd al-Umariy] menga [Al-Mutsanna ibn Yazid]dan [Mathar al-Varroq]dan [Nofi]dan [Ibn Umar]dan Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamdan ma'nosini rivoyat qildi. U zot: "Kimki zulm masalasida yordam bersa, u Alloh azza va jallaning g'azabi bilan qaytibdi", dedilar.
Hadis
Imom Abu Dovud : 3124
حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ مُوسَى الْبَلْخِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ حَدَّثَنِي سُفْيَانُ يَعْنِي الْعُصْفُرِيَّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ حَبِيبِ بْنِ النُّعْمَانِ الْأَسَدِيِّ عَنْ خُرَيْمِ بْنِ فَاتِكٍ قَالَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةَ الصُّبْحِ فَلَمَّا انْصَرَفَ قَامَ قَائِمًا فَقَالَ عُدِلَتْ شَهَادَةُ الزُّورِ بِالْإِشْرَاكِ بِاللَّهِ ثَلَاثَ مِرَارٍ ثُمَّ قَرَأَ{ فَاجْتَنِبُوا الرِّجْسَ مِنْ الْأَوْثَانِ وَاجْتَنِبُوا قَوْلَ الزُّورِ حُنَفَاءَ لِلَّهِ غَيْرَ مُشْرِكِينَ بِهِ }
Menga [Yahyo ibn Musa Al Balxiy] bizga [Muhammad ibn Ubayd] menga [Sufyon Al Ushfuriy]dan [otasidan] [Habib ibn An Nu'mon Al Asadiy]dan [Xuraym ibn Fotik]dan u shunday dedi: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam bomdod namozini o'qidilar, namozdan keyin o'rnidan turib: "Yolg'on guvohlik amallar bilan Allohga sherik qilishdir", dedilar. U buni uch marta aytdi. Keyin u: "(Bas, nopok butlardan uzoqlashinglar va Allohga ixlos bilan yolg'on gapirishdan uzoqlashinglar)" (Haj surasi, 30-oyat) oyatini o'qidi.
Hadis
Imom Abu Dovud : 3125
حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَاشِدٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ مُوسَى عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَدَّ شَهَادَةَ الْخَائِنِ وَالْخَائِنَةِ وَذِي الْغِمْرِ عَلَى أَخِيهِ وَرَدَّ شَهَادَةَ الْقَانِعِ لِأَهْلِ الْبَيْتِ وَأَجَازَهَا لِغَيْرِهِمْقَالَ أَبُو دَاوُد الْغِمْرُ الْحِنَةُ وَالشَّحْنَاءُ وَالْقَانِعُ الْأَجِيرُ التَّابِعُ مِثْلُ الْأَجِيرِ الْخَاصِّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ خَلَفِ بْنِ طَارِقٍ الرَّازِيُّ حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ عُبَيْدٍ الْخُزَاعِيُّ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ مُوسَى بِإِسْنَادِهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَجُوزُ شَهَادَةُ خَائِنٍ وَلَا خَائِنَةٍ وَلَا زَانٍ وَلَا زَانِيَةٍ وَلَا ذِي غِمْرٍ عَلَى أَخِيهِ
[Hafsh ibn Umar] bizga [Muhammad ibn Rasid] bizga [Sulaymon ibn Muso]dan [Amru ibn Shuayib]dan [otasidan] [bobosidan] rivoyat qilganidek, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam bir paytlar xiyonat qilgan erkaklar va ayollarning va birodarlariga yomon niyatda bo'lganlarning guvohligini rad etganlar. U uy egalari uchun ishlaydigan odamlarning guvohligini rad etdi va ulardan boshqa odamlarning guvohligini qabul qildi." Abu Dovud aytdi: "Al-G'imru dushmanlik va nafratdir, Al-Qoni' esa maxsus ishchi kabi ergashadigan ishchidir." Bizga [Muhammad bin Xalaf bin Toriq Ar-Rozi] bizga [Zayd bin Yahyo bin Ubayd Al-Xuzo'iy] bizga [Sa'id bin Abdulaziz]ga [Sulaymon bin Muso] dan o'z sanadi bilan aytib berdi, u shunday dedi: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Xiyonat qilgan erkak va ayolga, zinokor va birodariga yomon niyatli erkak va ayolga qarshi guvohlik berish joiz emas", dedilar.
Hadis
Imom Abu Dovud : 3126
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ سَعِيدٍ الْهَمَدَانِيُّ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَنَافِعُ بْنُ يَزِيدَ عَنْ ابْنِ الْهَادِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ عَطَاءٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا تَجُوزُ شَهَادَةُ بَدَوِيٍّ عَلَى صَاحِبِ قَرْيَةٍ
Bizga [Ahmad bin Said Al Hamdoniy] bizga [Ibnu Vahb] menga [Yahyo bin Ayyub] va [Nofi' bin Yazid]dan [Ibn Al Had]dan [Muhammad bin Amr bin Atho]dan [Atho bin Yasar]dan [Abu Hurayra]dan Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning: "Uzoqdagilarning guvohligi shahar aholisiga tegishli emas", deganlarini eshitganini aytdi.
Hadis
Imom Abu Dovud : 3127
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ حَدَّثَنِي عُقْبَةُ بْنُ الْحَارِثِ وَحَدَّثَنِيهِ صَاحِبٌ لِي عَنْهُ وَأَنَا لِحَدِيثِ صَاحِبِي أَحْفَظُ قَالَتَزَوَّجْتُ أُمَّ يَحْيَى بِنْتَ أَبِي إِهَابٍ فَدَخَلَتْ عَلَيْنَا امْرَأَةٌ سَوْدَاءُ فَزَعَمَتْ أَنَّهَا أَرْضَعَتْنَا جَمِيعًا فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ فَأَعْرَضَ عَنِّي فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّهَا لَكَاذِبَةٌ قَالَ وَمَا يُدْرِيكَ وَقَدْ قَالَتْ مَا قَالَتْ دَعْهَا عَنْكَحَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ أَبِي شُعَيْبٍ الْحَرَّانِيُّ حَدَّثَنَا الْحَارِثُ بْنُ عُمَيْرٍ الْبَصْرِيُّ ح و حَدَّثَنَا عُثْمُانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ كِلَاهُمَا عَنْ أَيُّوبَ عَنْ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ عُبَيْدِ بْنِ أَبِي مَرْيَمَ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ الْحَارِثِ وَقَدْ سَمِعْتُهُ مِنْ عُقْبَةَ وَلَكِنِّي لِحَدِيثِ عُبَيْدٍ أَحْفَظُ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ قَالَ أَبُو دَاوُد نَظَرَ حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ إِلَى الْحَارِثِ بْنِ عُمَيْرٍ فَقَالَ هَذَا مِنْ ثِقَاتِ أَصْحَابِ أَيُّوبَ
Bizga [Sulaymon ibn Harb] bizga [Hammad ibn Zayd]dan [Ayyub]ga, [Ibn Abu Avalka] menga [Uqba ibn Al Horis]ga va menga [do'stimga] aytib bergan hadisni aytib berdi. Men do'stimning hadisi bilan ko'proq tanishman. U: "Men Ummu Yahyo bint Abu Ihobga uylandim, keyin bir qora tanli ayol mening oldimga kelib, barchamizni emizganini tan oldi", dedi. Keyin men Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamning oldilariga borib, bunga guvoh bo'ldim. U mendan yuz o'girdi, keyin men: "Ey Allohning Rasuli, u yolg'on gapirdi: "U aytgan gapini qayerdan bilasiz? U ayolni (xotiningizni) qoldiring!", dedim. Bizga [Ahmad ibn Abu Shu'ayib al-Harroniy] bizga [Al-Horis ibn Umayr al-Bashriy] aytib berganini aytdi. (boshqacha aytilgan) Bizga [Usmon ibn Abu Shayba] bizga [Ismoil ibn Ulayya] aytganini aytdi, ikkalasi ham [Ayyubdan], [Ibn Abu Avalkadan], [Ubayd ibn Abu Maryamdan] [Uqba ibn Al Horisdan] Men buni Uqbadan eshitganman, lekin men Ubaydning hadisi bilan ko'proq tanishman... keyin u uning ma'nosini aytib o'tdi." Abu Dovud aytdi; [Hammad ibn Zayd] Al Horis ibn Umayrga qarab: "Bu kishi Ayyubning tsikah do'stlaridan biri", dedi.
Hadis
Imom Abu Dovud : 3128
حَدَّثَنَا زِيَادُ بْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا زَكَرِيَّا عَنْ الشَّعْبِيِّأَنَّ رَجُلًا مِنْ الْمُسْلِمِينَ حَضَرَتْهُ الْوَفَاةُ بِدَقُوقَاءَ هَذِهِ وَلَمْ يَجِدْ أَحَدًا مِنْ الْمُسْلِمِينَ يُشْهِدُهُ عَلَى وَصِيَّتِهِ فَأَشْهَدَ رَجُلَيْنِ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ فَقَدِمَا الْكُوفَةَ فَأَتَيَا أَبَا مُوسَى الْأَشْعَرِيَّ فَأَخْبَرَاهُ وَقَدِمَا بِتَرِكَتِهِ وَوَصِيَّتِهِ فَقَالَ الْأَشْعَرِيُّ هَذَا أَمْرٌ لَمْ يَكُنْ بَعْدَ الَّذِي كَانَ فِي عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَحْلَفَهُمَا بَعْدَ الْعَصْرِ بِاللَّهِ مَا خَانَا وَلَا كَذَبَا وَلَا بَدَّلَا وَلَا كَتَمَا وَلَا غَيَّرَا وَإِنَّهَا لَوَصِيَّةُ الرَّجُلِ وَتَرِكَتُهُ فَأَمْضَى شَهَادَتَهُمَا
Bizga [Ziyod ibn Ayyub] bizga [Husyayim] bizga [Zakariyo]ga [Ash Sha'biy]dan aytgan ediki, Daquqo'da (Bag'dod va Irbil oralig'idagi hudud) bir musulmon vafot etgan va uning vasiyatnomasiga guvoh bo'la oladigan hech kim yo'q edi. Keyin ikki kitob egasi guvohlik berishdi, ular Kufaga [Abu Muso Al As'ariy] bilan uchrashish uchun kelishdi va bu haqda xabar berishdi. Ularning ikkalasi ham marhumning merosi va vasiyatnomasi bilan kelishdi, keyin Abu Muso Al As'ariy: "Bu Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam davridan beri hech qachon sodir bo'lmagan muammo", dedi. Keyin Abu Muso ulardan ikkalasidan ham Alloh nomi bilan xiyonat qilmasliklariga, yolg'on gapirmasliklariga, o'zgartirmasliklariga, yashirinmasliklariga va vasiyatnoma va vasiyatnomadagi aktivlar erkakning vasiyatnomasi ekanligiga qasam ichishlarini so'radi. Keyin Abu Muso ikkalasining ham guvohligini qabul qildi.
Hadis
Imom Abu Dovud : 3129
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي زَائِدَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي الْقَاسِمِ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَخَرَجَ رَجُلٌ مِنْ بَنِي سَهْمٍ مَعَ تَمِيمٍ الدَّارِيِّ وَعُدَيِّ بْنِ بَدَّاءٍ فَمَاتَ السَّهْمِيُّ بِأَرْضٍ لَيْسَ بِهَا مُسْلِمٌ فَلَمَّا قَدِمَا بِتَرِكَتِهِ فَقَدُوا جَامَ فِضَّةٍ مُخَوَّصًا بِالذَّهَبِ فَأَحْلَفَهُمَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ وُجِدَ الْجَامُ بِمَكَّةَ فَقَالُوا اشْتَرَيْنَاهُ مِنْ تَمِيمٍ وَعُدَيٍّ فَقَامَ رَجُلَانِ مِنْ أَوْلِيَاءِ السَّهْمِيِّ فَحَلَفَا لَشَهَادَتُنَا أَحَقُّ مِنْ شَهَادَتِهِمَا وَإِنَّ الْجَامَ لِصَاحِبِهِمْ قَالَ فَنَزَلَتْ فِيهِمْ{ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا شَهَادَةُ بَيْنِكُمْ إِذَا حَضَرَ أَحَدَكُمْ الْمَوْتُ }الْآيَةَ
Bizga [Hasan bin Ali] bizga [Yahyo bin Adam] bizga [Ibn Abu Zayda]dan [Muhammad bin Abu Al Qosim]dan [Abdul Malik bin Said bin Jubayr]dan [otasi]dan [Ibn Abbos]dan shunday dedilar: "Bani Sahmdan bir kishi Tamim ad-Dori va Uday bin Badda bilan birga chiqdi. Keyin Bani Sahmdan bo'lgan kishi u yerda musulmonlar bo'lmagan joyda vafot etdi. Keyin ikkalasi meroslari bilan kelganlarida, xurmo barglari kabi oltin o'yilgan kumush stakanni yo'qotib qo'yishdi. Keyin Rasululloh sollallohu alayhi vasallam ikkalasidan ham qasam ichishni so'radi va stakan keyinchalik Makkada topildi, keyin ikkalasi ham: "Biz uni Tamim va Udaydan sotib oldik", dedilar. Jubayr shunday dedi: "Shunda quyidagi oyat nozil bo'ldi: "Ey mo'minlar, agar sizlardan biringiz vasiyat qilmoqchi bo'lgan paytda o'limga duch kelsa, (vasiyatnomaga) orangizdagi ikki adolatli kishi yoki agar safarda bo'lsangiz, sizlardan ikki xil dindagi ikki kishi guvohlik bersin". Yer yuzida bo'lsangiz va o'lim xavfi ostida bo'lsangiz. Namozdan keyin ikki guvohni (qasam ichish uchun) ushlab turasizlar, agar shubhangiz bo'lsa, ular ikkalasi ham Alloh nomi bilan qasam ichishadi: "(Allohga qasamki) biz bu qasam bilan (hech kimning yaqin qarindoshi bo'lsa ham) arzimas narsaga sotib olmaymiz va Allohning guvohligini yashirmaymiz, albatta, biz gunohkorlardan bo'lamiz" (Moida surasi, 106-oyat).
Hadis
Imom Abu Dovud : 3130
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ فَارِسٍ أَنَّ الْحَكَمَ بْنَ نَافِعٍ حَدَّثَهُمْ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ خُزَيْمَةَ أَنَّ عَمَّهُ حَدَّثَهُ وَهُوَ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ابْتَاعَ فَرَسًا مِنْ أَعْرَابِيٍّ فَاسْتَتْبَعَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِيَقْضِيَهُ ثَمَنَ فَرَسِهِ فَأَسْرَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَشْيَ وَأَبْطَأَ الْأَعْرَابِيُّ فَطَفِقَ رِجَالٌ يَعْتَرِضُونَ الْأَعْرَابِيَّ فَيُسَاوِمُونَهُ بِالْفَرَسِ وَلَا يَشْعُرُونَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ابْتَاعَهُ فَنَادَى الْأَعْرَابِيُّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِنْ كُنْتَ مُبْتَاعًا هَذَا الْفَرَسِ وَإِلَّا بِعْتُهُ فَقَامَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ سَمِعَ نِدَاءَ الْأَعْرَابِيِّ فَقَالَ أَوْ لَيْسَ قَدْ ابْتَعْتُهُ مِنْكَ فَقَالَ الْأَعْرَابِيُّ لَا وَاللَّهِ مَا بِعْتُكَهُ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَلَى قَدْ ابْتَعْتُهُ مِنْكَ فَطَفِقَ الْأَعْرَابِيُّ يَقُولُ هَلُمَّ شَهِيدًا فَقَالَ خُزَيْمَةُ بْنُ ثَابِتٍ أَنَا أَشْهَدُ أَنَّكَ قَدْ بَايَعْتَهُ فَأَقْبَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى خُزَيْمَةَ فَقَالَ بِمَ تَشْهَدُ فَقَالَ بِتَصْدِيقِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَجَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَهَادَةَ خُزَيْمَةَ بِشَهَادَةِ رَجُلَيْنِ
Bizga [Muhammad bin Yahyo bin Forisga] [Al-Hakam bin Nofi] ularga aytganini aytib berganidan so'ng, u bizga [Syuaibga] [Az-Zuhriydan] ['Umara bin Xuzaymadan] xabar berdiki, [uning amakisi] Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamning do'sti unga Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam bir safar qishloq arabidan ot sotib olganini, keyin Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam qishloq arabidan sotib olgan otining pulini to'lashi uchun unga ergashishini so'raganini aytdi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam tez yurdi, qishloq arablari esa sekin yurishdi. Shundan so'ng odamlar qishloq arabiga kelib, uning otini taklif qilishdi va ular Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam uni sotib olganini bilishmadi. Keyin qishloq arabi Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamning oldilariga kelib: "Agar bu otni sotib olsang, sotib ol, agar sotib olmasang, men sotaman", dedi. U qishloq arabcha chaqiruvini eshitgach, Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam o'rnidan turib: "Men uni sizdan sotib olmadimmi?", dedilar. Qishloq arabi: "Allohga qasamki, yo'q! Men uni sizga sotmayapman", deb javob berdi. Shunda Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam: "Ha, men uni sizdan sotib oldim", dedilar. Shunda qishloq arabi: "Menga guvohlik bering", dedi. Shunda Xuzayma ibn Sobit: "Men sizning uni sotganingizga guvohlik beraman", dedi. Keyin Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam Xuzaymaga o'girilib: "Nima bilan guvohlik berasiz?", deb so'radi. Xuzayma: "Sizni tasdiqlash bilan, ey Allohning Rasuli!", deb javob berdi. Shunda Rasululloh sollallohu alayhi vasallam Xuzaymaning guvohligini ikki kishining guvohligi bilan bir xil qildilar.
Hadis
Imom Abu Dovud : 3131
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَالْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ أَنَّ زَيْدَ بْنَ الْحُبَابِ حَدَّثَهُمْ حَدَّثَنَا سَيْفٌ الْمَكَّيُّ قَالَ عُثْمَانُ سَيْفُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ قَيْسِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَضَى بِيَمِينٍ وَشَاهِدٍحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى وَسَلَمَةُ بْنُ شَبِيبٍ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ بِإِسْنَادِهِ وَمَعْنَاهُ قَالَ سَلَمَةُ فِي حَدِيثِهِ قَالَ عَمْرٌو فِي الْحُقُوقِ
Bizga [Usmon ibn Abu Shayba] va [Hasan ibn Ali]ga [Zayd ibn Al Hubob] ularga aytganini aytdi, dedi u; bizga [Sayful Makkiy] aytdi. [Usmon Sayf ibn Sulaymon] [Qays ibn Sa'd]dan ['Amru ibn Dinar]dan [Ibn Abbos]dan aytdiki, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam qasam va guvohlik bilan hukm chiqardilar. Dinar] sanadi va ma'nosi bilan. Salama o'z hadisida zikr qilgan; Amru haq masalalarida shunday degan.
Hadis
Imom Abu Dovud : 3132
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ أَبُو مُصْعَبٍ الزُّهْرِيُّ حَدَّثَنَا الدَّرَاوَرْدِيُّ عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَضَى بِالْيَمِينِ مَعَ الشَّاهِدِقَالَ أَبُو دَاوُد وَزَادَنِي الرَّبِيعُ بْنُ سُلَيْمَانَ الْمُؤَذِّنُ فِي هَذَا الْحَدِيثِ قَالَ أَخْبَرَنِي الشَّافِعِيُّ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ قَالَ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِسُهَيْلٍ فَقَالَ أَخْبَرَنِي رَبِيعَةُ وَهُوَ عِنْدِي ثِقَةٌ أَنِّي حَدَّثْتُهُ إِيَّاهُ وَلَا أَحْفَظُهُ قَالَ عَبْدُ الْعَزِيزِ وَقَدْ كَانَ أَصَابَتْ سُهَيْلًا عِلَّةٌ أَذْهَبَتْ بَعْضَ عَقْلِهِ وَنَسِيَ بَعْضَ حَدِيثِهِ فَكَانَ سُهَيْلٌ بَعْدُ يُحَدِّثُهُ عَنْ رَبِيعَةَ عَنْ أَبِيهِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ دَاوُدَ الْإِسْكَنْدَرَانِيُّ حَدَّثَنَا زِيَادٌ يَعْنِي ابْنَ يُونُسَ حَدَّثَنِي سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ عَنْ رَبِيعَةَ بِإِسْنَادِ أَبِي مُصْعَبٍ وَمَعْنَاهُ قَالَ سُلَيْمَانُ فَلَقِيتُ سُهَيْلًا فَسَأَلْتُهُ عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَقَالَ مَا أَعْرِفُهُ فَقُلْتُ لَهُ إِنَّ رَبِيعَةَ أَخْبَرَنِي بِهِ عَنْكَ قَالَ فَإِنْ كَانَ رَبِيعَةُ أَخْبَرَكَ عَنِّي فَحَدِّثْ بِهِ عَنْ رَبِيعَةَ عَنِّي
[Ahmad ibn Abu Bakr Abu Mus'ab Az-Zuhriy] bizga [Rabi'a ibn Abu Abdurrahmon]dan [Suhayl ibn Abu Solih]dan [otasi]dan [Abu Hurayra]dan rivoyat qildi: Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam qasamyod va bitta guvoh bilan hukm chiqarganlar." Abu Dovud shunday dedi: "[Ar-Rabi' ibn Sulaymon Al-Muazzin] o'z hadisida menga [Ash Syafi'iy]dan [Abdul-Aziz]dan rivoyat qildi: "Keyin men buni [Suhayl]ga aytdim, dedi u; menga [Rabi'a]ga - va u mening fikrimcha zikah odami - men uni unga aytganimni va uni yodlamaganimni aytdi. Abdul-Aziz shunday dedi: "Suhayl xotirasining bir qismini yo'qotgan kasallikka chalingan edi, shuning uchun u ba'zi hadislarini unutib qo'ydi. Shundan so'ng u unga Rabi'adan otasidan rivoyat qildi." Bizga [Muhammad bin Dovud al-Iskandaroniy] bizga [Ziyod bin Yunus] menga [Sulaymon bin Bilol] ni [Rabi'a] dan Abu Mush'ab sanadi va uning ma'nosi bilan aytib berganini aytdi. Sulaymon aytdi: "Keyin men Suhayl bilan uchrashdim va undan bu hadis haqida so'radim, u: "Men buni bilmayman", dedi. Keyin men unga: "Albatta, Rabi'a buni menga sizdan aytib bergan", dedim. U: "Agar Rabi'a buni sizga mendan aytib bergan bo'lsa, unda (rivoyatni) Rabi'adan mendan aytib bering", dedi.
Hadis
Imom Abu Dovud : 3133
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ حَدَّثَنَا عَمَّارُ بْنُ شُعَيْثِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْبِ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ سَمِعْتُ جَدِّي الزُّبَيْبَ يَقُولُبَعَثَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَيْشًا إِلَى بَنِي الْعَنْبَرِ فَأَخَذُوهُمْ بِرُكْبَةَ مِنْ نَاحِيَةِ الطَّائِفِ فَاسْتَاقُوهُمْ إِلَى نَبِيِّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَرَكِبْتُ فَسَبَقْتُهُمْ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ أَتَانَا جُنْدُكَ فَأَخَذُونَا وَقَدْ كُنَّا أَسْلَمْنَا وَخَضْرَمْنَا آذَانَ النَّعَمِ فَلَمَّا قَدِمَ بَلْعَنْبَرِ قَالَ لِي نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَلْ لَكُمْ بَيِّنَةٌ عَلَى أَنَّكُمْ أَسْلَمْتُمْ قَبْلَ أَنْ تُؤْخَذُوا فِي هَذِهِ الْأَيَّامِ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ مَنْ بَيِّنَتُكَ قُلْتُ سَمُرَةُ رَجُلٌ مِنْ بَنِي الْعَنْبَرِ وَرَجُلٌ آخَرُ سَمَّاهُ لَهُ فَشَهِدَ الرَّجُلُ وَأَبَى سَمُرَةُ أَنْ يَشْهَدَ فَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ أَبَى أَنْ يَشْهَدَ لَكَ فَتَحْلِفُ مَعَ شَاهِدِكَ الْآخَرِ قُلْتُ نَعَمْ فَاسْتَحْلَفَنِي فَحَلَفْتُ بِاللَّهِ لَقَدْ أَسْلَمْنَا يَوْمَ كَذَا وَكَذَا وَخَضْرَمْنَا آذَانَ النَّعَمِ فَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اذْهَبُوا فَقَاسِمُوهُمْ أَنْصَافَ الْأَمْوَالِ وَلَا تَمَسُّوا ذَرَارِيَّهُمْ لَوْلَا أَنَّ اللَّهَ لَا يُحِبُّ ضَلَالَةَ نَمَل مَا رَزَيْنَاكُمْ عِقَالًا قَالَ الزُّبَيْبُ فَدَعَتْنِي أُمِّي فَقَالَتْ هَذَا الرَّجُلُ أَخَذَ زِرْبِيَّتِي فَانْصَرَفْتُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَعْنِي فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ لِي احْبِسْهُ فَأَخَذْتُ بِتَلْبِيبِهِ وَقُمْتُ مَعَهُ مَكَانَنَا ثُمَّ نَظَرَ إِلَيْنَا نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَائِمَيْنِ فَقَالَ مَا تُرِيدُ بِأَسِيرِكَ فَأَرْسَلْتُهُ مِنْ يَدِي فَقَامَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لِلرَّجُلِ رُدَّ عَلَى هَذَا زِرْبِيَّةَ أُمِّهِ الَّتِي أَخَذْتَ مِنْهَا فَقَالَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ إِنَّهَا خَرَجَتْ مِنْ يَدِي قَالَ فَاخْتَلَعَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَيْفَ الرَّجُلِ فَأَعْطَانِيهِ وَقَالَ لِلرَّجُلِ اذْهَبْ فَزِدْهُ آصُعًا مِنْ طَعَامٍ قَالَ فَزَادَنِي آصُعًا مِنْ شَعِيرٍ
Bizga [Ahmad ibn Abdah] bizga [Ammar ibn Shuayib ibn Abdulloh ibn Az Zubayb al-Anbariy] menga [otamga] shunday dedi: Men bobomning [az Zubaybning] shunday deganini eshitganman: "Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam Baniul-Anbarga qo'shin yubordilar, keyin qo'shin ularga Toif tomondan Rukbada (Toifdagi tepalik) hujum qildi, keyin qo'shin ularni Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam bilan uchrashish uchun boshlab bordi. Keyin men otga minib, ulardan oldinda Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam tomon yurdim va "Assalomu alaykum va rahmatullohi va barakatuh, ey Allohning payg'ambari!" dedim. Sizning qo'shinlaringiz kelib bizga hujum qilishdi, garchi biz Islomni qabul qilib, chorva mollarimizning quloqlarining uchlarini kesib tashlagan bo'lsak ham." Keyin Ba'lanbarga yetib kelganimizda, Allohning Payg'ambari (sollallohu alayhi va sallam) menga: "So'nggi bir necha kun ichida hujumga uchramasdan oldin Islomni qabul qilganingizga dalilingiz bormi?" dedi. Men: "Ha", dedim. U: "Sizga kim guvoh bo'la oladi?" deb so'radi. Men: "Baniy al-Anbarlik Samura", dedim. Va u yana bir kishini tilga oldi. Keyin o'sha odam guvohlik berdi, Samura esa guvohlik berishdan bosh tortdi. Keyin Allohning Payg'ambari sollallohu alayhi vasallam: "U siz uchun guvohlik berishdan ikkilanmoqda, shuning uchun siz boshqa guvohlaringiz bilan birga qasam ichishingiz mumkin", dedilar. Men: "Ha", dedim. Keyin u mendan qasam ichishimni so'radi, men Alloh nomi bilan qasam ichdim: "Ha, biz bugun va bugun Islomni qabul qildik va chorva mollarimizning quloqlarining uchlarini kesib tashladik". Keyin Allohning Payg'ambari (sollallohu alayhi va sallam): "Bor, ularga molning yarmini bo'lib ber va hech qachon... Ularning avlodlariga tegin! Agar Alloh biror amalning yo'qolishini yoqtirmasa, biz sizdan bir iqol (tuya arqoni) ham kamaytirmas edik." Az-Zubaib aytdi: "Shunda onam meni chaqirib: "Bu odam mening gilamimni oldi", dedi. Keyin men Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamning oldilariga borib, bu haqda aytdim, u: "Uni ushlab turinglar!", dedi. Keyin men uning kiyimlarini oldim va u bilan birga o'z o'rnimizda turdim. Keyin Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam bizga tik turgan holda qaradi, keyin: "Asiringiz bilan nima istaysizlar?", dedi. Keyin men uni qo'yib yubordim, shunda Allohning Payg'ambari sollallohu alayhi vasallam o'rnidan turib, odamga: "Olgan onasining gilamini bu odamga qaytaring!", dedi. U odam: "Ey Allohning payg'ambari, haqiqatan ham gilam qo'limdan g'oyib bo'ldi", dedi. Az-Zubaib aytdi: "Shunda u odam menga bir oz bug'doy qo'shdi".
Hadis
Imom Abu Dovud : 3134
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمِنْهَالِ الضَّرِيرُ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ أَبِي مُوسَى الْأَشْعَرِيِّأَنَّ رَجُلَيْنِ ادَّعَيَا بَعِيرًا أَوْ دَابَّةً إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَتْ لِوَاحِدٍ مِنْهُمَا بَيِّنَةٌ فَجَعَلَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَهُمَاحَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحِيمِ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ سَعِيدٍ بِإِسْنَادِهِ وَمَعْنَاهُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ قَتَادَةَ بِمَعْنَى إِسْنَادِهِ أَنَّ رَجُلَيْنِ ادَّعَيَا بَعِيرًا عَلَى عَهْدِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَبَعَثَ كُلُّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا شَاهِدَيْنِ فَقَسَمَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَهُمَا نِصْفَيْنِ
Bizga [Muhammad bin Al Minhal Adl Dlarir] bizga [Yazid bin Zuray] bizga [Ibn Abu Aruba]dan [Qatada]dan [Sa'id bin Abu Burda]dan [Uning otasi]dan [Abu Muso Ash'ariy]dan rivoyat qilishlaricha, Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamdan ikki kishi tuya yoki hayvon da'vo qilgan, ammo ularning hech qanday isboti yo'q edi. Keyin Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam tuyani ular o'rtasida taqsimlab berishdi. Bizga [Hasan bin Ali] bizga [Yahyo bin Adam] bizga [Abdurrahim bin Sulaymon]ga [Sa'id]dan sanadi va ma'nosi bilan rivoyat qilishlari rivoyat qilingan. Bizga [Muhammad bin Bassiyar] bizga [Hajjaj bin Minhal] bizga [Hammom]ga [Qatada]dan o'z isnadining ma'nosi bilan aytib berganini aytdi, Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam davrida ikki kishi tuya da'vo qilgan, keyin ikkalasi ham ikkita guvoh yuborgan, keyin Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam tuyani ikkalasiga bo'lib berganlar.
Hadis
Imom Abu Dovud : 3135
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمِنْهَالِ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ خِلَاسٍ عَنْ أَبِي رَافِعٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَجُلَيْنِ اخْتَصَمَا فِي مَتَاعٍ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ لِوَاحِدٍ مِنْهُمَا بَيِّنَةٌ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اسْتَهِمَا عَلَى الْيَمِينِ مَا كَانَ أَحَبَّا ذَلِكَ أَوْ كَرِهَا
Bizga [Muhammad bin Al Minhal] bizga [Yazid bin Zuray] bizga [Ibn Abu Aruba]dan [Qatada]dan [Xilos]dan [Abu Rofiy]dan [Abu Hurayra]ga aytishicha, ikki kishi bir narsa haqida nizo chiqqanidan Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamga shikoyat qilishgan, ammo ularning hech birida hech qanday dalil yo'q edi. Shunda Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam: "Qasamyod qilish uchun qur'a tashlanglar!" dedilar. Yoki ular buni yaxshi ko'rishadi yoki yomon ko'rishadi.
Hadis
Imom Abu Dovud : 3136
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ وَسَلَمَةُ بْنُ شَبِيبٍ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ أَحْمَدُ قَالَ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا كَرِهَ الِاثْنَانِ الْيَمِينَ أَوْ اسْتَحَبَّاهَا فَلْيَسْتَهِمَا عَلَيْهَا قَالَ سَلَمَةُ قَالَ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ وَقَالَ إِذَا أُكْرِهَ الِاثْنَانِ عَلَى الْيَمِينِحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ الْحَارِثِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ بِإِسْنَادِ ابْنِ مِنْهَالٍ مِثْلَهُ قَالَ فِي دَابَّةٍ وَلَيْسَ لَهُمَا بَيِّنَةٌ فَأَمَرَهُمَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يَسْتَهِمَا عَلَى الْيَمِينِ
Bizga [Ahmad ibn Hanbal] va [Salama ibn Syabib] aytganlar; bizga [Abdurrazzoq] aytganlar; bizga [Ma'mar] aytganlar; bizga [Hammam ibn Munabbih] aytganlar; bizga [Abu Hurayra] aytganlar; bizga [Ma'mar] aytganlar; bizga [Ma'mar] aytganlar; bizga [Ma'mar] aytganlar; bizga xabar berganlar va u aytganlar: "Agar ikki kishi qasam ichishga rozi bo'lmasa yoki uni yoqtirmasa, ikkalasi ham qasam ichish uchun qur'a tashlashlari kerak". Bizga [Abu Bakr ibn Abu Syayba] aytganlar; bizga [Xolid ibn Al Horis] aytganlar; bizga [Sa'id ibn Abu Aruba] aytganlar; bizga Ibn Minhalning sanadi bilan (ya'ni; [Qatada] aytganlar], [Xilos] aytganlar], [Abu Rofi] aytganlar, [Abu Hurayra] aytganlar. U bir hayvon haqida gapirdi, lekin ularning hech qanday isboti yo'q edi, keyin Rasululloh sollallohu alayhi vasallam ikkalasiga hayvonni olish uchun qur'a tashlashni buyurdilar.
Hadis
Imom Abu Dovud : 3137
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ الْقَعْنَبِيُّ حَدَّثَنَا نَافِعُ بْنُ عُمَرَ عَنْ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ قَالَكَتَبَ إِلَيَّ ابْنُ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَضَى بِالْيَمِينِ عَلَى الْمُدَّعَى عَلَيْهِ
Bizga [Abdulloh ibn Maslama al-Qa'nabiy] bizga [Nofi' ibn Umar]ga [Ibn Abumulayka] shunday deganini aytdi: "[Ibn Abbos] menga Rasululloh sollallohu alayhi vasallam ayblanuvchiga qasam ichishi kerakligi haqida hukm chiqarganliklari haqida xat yozdi".
Hadis
Imom Abu Dovud : 3138
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ حَدَّثَنَا عَطَاءُ بْنُ السَّائِبِ عَنْ أَبِي يَحْيَى عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَعْنِي لِرَجُلٍ حَلَّفَهُ احْلِفْ بِاللَّهِ الَّذِي لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ مَا لَهُ عِنْدَكَ شَيْءٌ يَعْنِي لِلْمُدَّعِيقَالَ أَبُو دَاوُد أَبُو يَحْيَى اسْمُهُ زِيَادٌ كُوفِيٌّ ثِقَةٌ
Bizga [Musaddad]dan [Abu Al Ahvash]dan [Ato bin As Soib]dan [Abu Yahyo]dan [Ibn Abbos]dan rivoyat qilindiki, Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam qasam ichishni buyurgan bir kishiga: "Allohdan boshqa iloh yo'q bo'lgan Alloh nomi bilan qasam ichingki, u siz da'vo qilayotgan hech narsaga egalik qilmaydi", dedilar. Abu Dovud: "Abu Yahyoning ismi Ziyod Kufiy, u sikah odamidir", dedi.
Hadis
Imom Abu Dovud : 3139
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ شَقِيقٍ عَنْ الْأَشْعَثِ قَالَكَانَ بَيْنِي وَبَيْنَ رَجُلٍ مِنْ الْيَهُودِ أَرْضٌ فَجَحَدَنِي فَقَدَّمْتُهُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَكَ بَيِّنَةٌ قُلْتُ لَا قَالَ لِلْيَهُودِيِّ احْلِفْ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِذًا يَحْلِفُ وَيَذْهَبُ بِمَالِي فَأَنْزَلَ اللَّهُ{ إِنَّ الَّذِينَ يَشْتَرُونَ بِعَهْدِ اللَّهِ وَأَيْمَانِهِمْ ثَمَنًا قَلِيلًا }إِلَى آخِرِ الْآيَةِ
Bizga [Muhammad ibn Iso] bizga [Abu Mu'aviya] bizga [Al-A'masi]dan [Syaqiqdan] [Al-Ash'atdan] u aytdi: "Men va bir yahudiy bir kishi yer ustida tortishib qoldik, keyin u menga raddiya berdi. Men Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamning oldilariga borib, bu haqda unga shikoyat qildim. Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam menga: "Daliling bormi?" dedilar. Men: "Yo'q", dedim. U yahudiyga: "Qasam ich!" dedi. Men: "Ey Allohning Rasuli, agar shunday bo'lsa, u qasam ichadi va mening mol-mulkimni oladi!" dedim. Shunda Alloh taolo: "(Albatta, Alloh bilan va'dalarini va qasamlarini oz narxga almashtiradiganlar...)" (Oli Imron surasi, 77-oyat) oyatini nozil qildi. Oyatning oxirigacha."
Hadis
Imom Abu Dovud : 3140
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا الْفَرْيَابِيُّ حَدَّثَنَا الْحَارِثُ بْنُ سُلَيْمَانَ حَدَّثَنِي كُرْدُوسٌ عَنْ الْأَشْعَثِ بْنِ قَيْسٍأَنَّ رَجُلًا مِنْ كِنْدَةَ وَرَجُلًا مِنْ حَضْرَمَوْتَ اخْتَصَمَا إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي أَرْضٍ مِنْ الْيَمَنِ فَقَالَ الْحَضْرَمِيُّ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَرْضِي اغْتَصَبَنِيهَا أَبُو هَذَا وَهِيَ فِي يَدِهِ قَالَ هَلْ لَكَ بَيِّنَةٌ قَالَ لَا وَلَكِنْ أُحَلِّفُهُ وَاللَّهِ مَا يَعْلَمُ أَنَّهَا أَرْضِي اغْتَصَبَنِيهَا أَبُوهُ فَتَهَيَّأَ الْكِنْدِيُّ يَعْنِي لِلْيَمِينِ وَسَاقَ الْحَدِيثَ
[Mahmud ibn Xolid] bizga [Al Faryobiy] bizga [Al Horis ibn Sulaymon] menga [Kurdus] [Al Ash'ats ibn Qays]dan rivoyat qilishlaricha, Kindahlik bir kishi va Hadramoutlik bir kishi Yamandagi yer haqida Payg'ambarimizga (sollallohu alayhi va sallam) shikoyat qilishgan. Hadramiylar: "Ey Allohning Rasuli, bu odamning otasi mening yerimni tortib oldi. U uning qo'lida", dedilar. U: "Sizda biron bir dalil bormi?", dedi. Men: "Yo'q, lekin men undan Alloh nomi bilan qasam ichishini so'radim. U otasi mening yerimni tortib olganini bilmas edi", dedim. Shunday qilib, Kindahlik kishi qasam ichishga tayyorlandi... Keyin Ash'ats hadisni eslatdi.
