Imom Abu Dovud (الامام ابو داود) - 4590 Hadis
Hadis
Imom Abu Dovud : 3041
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ عَنْ أَيُّوبَ حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ شُعَيْبٍ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ أَبِيهِ حَتَّى ذَكَرَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَمْرٍو قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَحِلُّ سَلَفٌ وَبَيْعٌ وَلَا شَرْطَانِ فِي بَيْعٍ وَلَا رِبْحُ مَا لَمْ تَضْمَنْ وَلَا بَيْعُ مَا لَيْسَ عِنْدَكَ
Bizga [Zuhayr ibn Harb] bizga [Ismoil] aytgan, [Ayyub] menga [Amru ibn Shuayib] menga [otam] aytgan, [otasi] menga [Abdulloh ibn Amru] haqida gapirgan, u shunday degan: "Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam: "Qarz berish sharti bilan bir narsani sotish, bitta muomalada ikkita shart, kafolatlanmagan narsani sotishdan olingan foyda va o'zingizniki bo'lmagan narsani sotish halol emas", deganlar.
Hadis
Imom Abu Dovud : 3042
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى يَعْنِي ابْنَ سَعِيدٍ عَنْ زَكَرِيَّا حَدَّثَنَا عَامِرٌ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَبِعْتُهُ يَعْنِي بَعِيرَهُ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاشْتَرَطْتُ حُمْلَانَهُ إِلَى أَهْلِي قَالَ فِي آخِرِهِ تُرَانِي إِنَّمَا مَاكَسْتُكَ لِأَذْهَبَ بِجَمَلِكَ خُذْ جَمَلَكَ وَثَمَنَهُ فَهُمَا لَكَ
Bizga [Musaddad] bizga [Yahyo bin Said]dan [Zakariyo] bizga [Amir]dan [Jobir bin Abdulloh] u shunday dedi: "Men uni - ya'ni tuyasini - Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamga sotdim va u oilamga yetib borguncha uni minib yurishimni talab qildim. Oxirida u: "Sizningcha, men sizga tuyangizni olib ketishni taklif qildimmi? Tuyangizni ham, sotishdan tushgan pulni ham o'zingiz uchun oling!" dedi.
Hadis
Imom Abu Dovud : 3043
حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا أَبَانُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ عُهْدَةُ الرَّقِيقِ ثَلَاثَةُ أَيَّامٍحَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنِي عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ قَتَادَةَ بِإِسْنَادِهِ وَمَعْنَاهُ زَادَ إِنْ وَجَدَ دَاءً فِي الثَّلَاثِ لَيَالِي رُدَّ بِغَيْرِ بَيِّنَةٍ وَإِنْ وَجَدَ دَاءً بَعْدَ الثَّلَاثِ كُلِّفَ الْبَيِّنَةَ أَنَّهُ اشْتَرَاهُ وَبِهِ هَذَا الدَّاءُ قَالَ أَبُو دَاوُد هَذَا التَّفْسِيرُ مِنْ كَلَامِ قَتَادَةَ
Bizga [Muslim ibn Ibrohim] bizga [Aban]dan [Qatada]dan, [Al-Hasan]dan ['Uqba ibn Amir]dan rivoyat qilinganidek, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Qulning kafolati (sotish) uch kun", dedilar. Bizga [Horun ibn Abdulloh] menga [Abdushshamad] bizga [Hammom] bizga [Qatada] sanad va uning ma'nosi bilan aytib berganini aytib, qo'shimcha qildi: "Agar u uch kechada kasal bo'lib qolsa, qul dalilsiz qaytariladi, agar u uch kechadan keyin kasal bo'lib qolsa, u qulni sotib olganida kasal bo'lganligini isbotlashi kerak". Abu Dovud: "Bu Qatadaning so'zlarining talqini", dedi.
Hadis
Imom Abu Dovud : 3044
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ مَخْلَدِ بْنِ خُفَافٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْخَرَاجُ بِالضَّمَانِ
Bizga [Ahmad ibn Yunus] bizga [Ibn Abu Zi'b]ga [Maxlad ibn Xufaf] va ['Urva]ga [Oisha]dan [Alloh undan rozi bo'lsin] rivoyat qilgan hadisda u: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Tovarlardan foydalanish kafolat bilan o'zaro bog'liqdir", dedilar", dedi.
Hadis
Imom Abu Dovud : 3045
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ خَالِدٍ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ مَخْلَدِ بْنِ خُفَافٍ الْغِفَارِيِّ قَالَكَانَ بَيْنِي وَبَيْنَ أُنَاسٍ شَرِكَةٌ فِي عَبْدٍ فَاقْتَوَيْتُهُ وَبَعْضُنَا غَائِبٌ فَأَغَلَّ عَلَيَّ غَلَّةً فَخَاصَمَنِي فِي نَصِيبِهِ إِلَى بَعْضِ الْقُضَاةِ فَأَمَرَنِي أَنْ أَرُدَّ الْغَلَّةَ فَأَتَيْتُ عُرْوَةَ بْنَ الزُّبَيْرِ فَحَدَّثْتُهُ فَأَتَاهُ عُرْوَةُ فَحَدَّثَهُ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْخَرَاجُ بِالضَّمَانِ
[Mahmud ibn Xolid] bizga [Sufyon]dan, [Muhammad ibn Abdurrahmon]dan, [Maxlad ibn Xufaf al-G'iforiy]dan rivoyat qiladi: "Men bir kishi bilan qulning mulkida sheriklik qilgan edim, keyin uni ovqatlantirdim va ba'zilarimiz yo'q edik, toki qul menga foyda keltirsin. Keyin u kishi mening ulushimni ba'zi qozilar bilan bahslashdi, shuning uchun qozi menga foydani qaytarishni buyurdi. Shunday qilib, men Urva ibn Az-Zubayrning oldiga borib, unga bu haqda gapirib berdim. Keyin [Urva] qozi oldiga borib, unga [Oisha] roziyallohu anhodan kelgan hadisni aytib berdi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Moliyning foydasi kafolat bilan qaytariladi", dedilar", dedilar.
Hadis
Imom Abu Dovud : 3046
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مَرْوَانَ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ خَالِدٍ الزَّنْجِيُّ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَاأَنَّ رَجُلًا ابْتَاعَ غُلَامًا فَأَقَامَ عِنْدَهُ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يُقِيمَ ثُمَّ وَجَدَ بِهِ عَيْبًا فَخَاصَمَهُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَرَدَّهُ عَلَيْهِ فَقَالَ الرَّجُلُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَدْ اسْتَغَلَّ غُلَامِي فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْخَرَاجُ بِالضَّمَانِقَالَ أَبُو دَاوُد هَذَا إِسْنَادٌ لَيْسَ بِذَاكَ
Bizga [Ibrohim ibn Marvon] bizga [otamdan] [Muslim ibn Xolid az-Zanjiydan] bizga [Hisyam ibn Urvahdan] [otasidan] [Oishadan] radiallohu anhumaning aytishicha, bir kishi qul sotib olgan va keyin qul u bilan Alloh xohlagancha yashagan. Keyin u qulni sharmanda qilgan. Keyin u qulni sotgan odamga qaytarib bergan va u: "Ey Allohning Rasuli, u mening qulimdan foydalanibdi!", degan. Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam: "Mol-mulkdan foydalanish kafolat bilan qaytariladi", dedilar.
Hadis
Imom Abu Dovud : 3047
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ فَارِسٍ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ أَبِي عُمَيْسٍ أَخْبَرَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ قَيْسِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ الْأَشْعَثِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ قَالَاشْتَرَى الْأَشْعَثُ رَقِيقًا مِنْ رَقِيقِ الْخُمْسِ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ بِعِشْرِينَ أَلْفًا فَأَرْسَلَ عَبْدُ اللَّهِ إِلَيْهِ فِي ثَمَنِهِمْ فَقَالَ إِنَّمَا أَخَذْتُهُمْ بِعَشَرَةِ آلَافٍ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ فَاخْتَرْ رَجُلًا يَكُونُ بَيْنِي وَبَيْنَكَ قَالَ الْأَشْعَثُ أَنْتَ بَيْنِي وَبَيْنَ نَفْسِكَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِذَا اخْتَلَفَ الْبَيِّعَانِ وَلَيْسَ بَيْنَهُمَا بَيِّنَةٌ فَهُوَ مَا يَقُولُ رَبُّ السِّلْعَةِ أَوْ يَتَتَارَكَانِحَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ النُّفَيْلِيُّ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا ابْنُ أَبِي لَيْلَى عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ ابْنَ مَسْعُودٍ بَاعَ مِنْ الْأَشْعَثِ بْنِ قَيْسٍ رَقِيقًا فَذَكَرَ مَعْنَاهُ وَالْكَلَامُ يَزِيدُ وَيَنْقُصُ
Bizga [Muhammad bin Yahyo bin Foris] bizga [Umar bin Hafsh bin G'iyos] bizga [otam] [Abu Umays] menga [Abdurrahmon bin Qays bin Muhammad bin Al-Asy'ots] otasidan [bobosidan] u shunday dedi: "Al-Asy'ots Abdullohdan ikki o'n mingga qul (G'animaning mulkining beshdan bir qismi) sotib oldi. Keyin Abdulloh Al-Asy'otsga qulning narxini so'rash uchun odam yubordi. Al-Asy'ots: "Men uni o'n mingga sotib oldim", dedi. Keyin Abdulloh: "Men bilan o'rtangizda vositachi tanlang!" dedi. Agar dalil bo'lmasa, unda tovar egasining (sotuvchining) so'zi kuchliroq bo'ladi, aks holda ular ikkalasi ham savdo-sotiqni bekor qiladilar." Bizga [Abdulloh ibn Muhammad An Nufayli], [Husyaym] bizga [Ibn Abu Laylo], [Al-Qosim ibn Abdurrahmon], [otasi]dan [Ibn Mas'udning Asyats ibn Qaysga qullar sotganini aytdi... keyin u hadisning ma'nosini tilga oldi, suhbatda ba'zan qo'shish va ayirishlar bo'ldi.
Hadis
Imom Abu Dovud : 3048
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الشُّفْعَةُ فِي كُلِّ شِرْكٍ رَبْعَةٍ أَوْ حَائِطٍ لَا يَصْلُحُ أَنْ يَبِيعَ حَتَّى يُؤْذِنَ شَرِيكَهُ فَإِنْ بَاعَ فَهُوَ أَحَقُّ بِهِ حَتَّى يُؤْذِنَهُ
Bizga [Ahmad ibn Hanbal] bizga [Ismoil ibn Ibrohim]dan [Ibn Jurayj]dan [Abu Az Zubayr]dan [Jobir]dan u shunday dedi: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Syufa (birinchi bo'lib sotib olish huquqi) har bir egallab olingan uyda yoki bog'da mavjud. Uni sherigingizga xabar bermaguningizcha sotish to'g'ri emas, agar u uni sotsa, sherigi unga ruxsat bermaguncha uni sotib olish huquqiga ega bo'ladi", dedilar.
Hadis
Imom Abu Dovud : 3049
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَإِنَّمَا جَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الشُّفْعَةَ فِي كُلِّ مَا لَمْ يُقْسَمْ فَإِذَا وَقَعَتْ الْحُدُودُ وَصُرِّفَتْ الطُّرُقُ فَلَا شُفْعَةَ
Bizga [Ahmad ibn Hanbal] bizga [Abdurrazzoq] bizga [Ma'mar]dan [Az-Zuhriydan] [Abu Salama ibn Abdurrahmondan] [Jobir ibn Abdulloh]dan u shunday dedi: "Darhaqiqat, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam bo'linmaydigan har bir narsa uchun syuf'ani mavjud qildi, agar (joylashuvni farqlovchi) chegara yoki yo'l bo'lsa, unda syu'a bo'lmaydi".
Hadis
Imom Abu Dovud : 3050
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ فَارِسٍ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ الرَّبِيعِ حَدَّثَنَا ابْنُ إِدْرِيسَ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ أَوْ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ أَوْ عَنْهُمَا جَمِيعًا عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا قُسِّمَتْ الْأَرْضُ وَحُدَّتْ فَلَا شُفْعَةَ فِيهَا
Bizga [Muhammad bin Yahyo bin Foris] bizga [Hasan bin Ar Rabi] bizga [Ibn Idris]dan [Ibn Jurayj]dan [Ibn Shihob az-Zuhriydan] [Abu Salama]dan yoki [Sa'id bin al-Musayyab]dan yoki ikkalasidan ham, [Abu Hurayra]dan u: "Rosululloh sollallohu alayhi vasallam: "Agar yer bo'linib, chegaralar belgilangan bo'lsa, unda shyuf'a yo'q", dedilar", dedi.
Hadis
Imom Abu Dovud : 3051
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ النُّفَيْلِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مَيْسَرَةَ سَمِعَ عَمْرَو بْنَ الشَّرِيدِ سَمِعَ أَبَا رَافِعٍسَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الْجَارُ أَحَقُّ بِسَقَبِهِ
Bizga [Abdulloh ibn Muhammad an Nufayli] bizga [Sufyon]ga [Ibrohim ibn Maysara]dan [Amru ibn Osi Sharid]dan [Abu Rofi]dan eshitganini aytdi. Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamning: "Qo'shnining uyiga yaqinroq narsaga haqqi ko'proq", deganlarini eshitganini aytdi.
Hadis
Imom Abu Dovud : 3052
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الطَّيَالِسِيُّ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ سَمُرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ جَارُ الدَّارِ أَحَقُّ بِدَارِ الْجَارِ أَوْ الْأَرْضِ
Bizga [Abu Valid As-Sayalisiy] bizga [Syu'ba]dan [Qatada]dan [Hasan]dan [Samura]dan rivoyat qildi. Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam shunday dedilar: "Uyning qo'shnisi qo'shnisining uyi yoki yeri ustida ko'proq haqqa ega".
Hadis
Imom Abu Dovud : 3053
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْجَارُ أَحَقُّ بِشُفْعَةِ جَارِهِ يُنْتَظَرُ بِهَا وَإِنْ كَانَ غَائِبًا إِذَا كَانَ طَرِيقُهُمَا وَاحِدًا
Bizga [Ahmad ibn Hanbal] bizga [Husyaym] bizga [Abdul Malik]dan [Ato]dan [Jobir ibn Abdulloh]dan rivoyat qildi: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Qo'shnining uyini sotib olishga haqliroqdir, agar ularning yo'llari bir bo'lsa ham, u uyda bo'lmasa ham, unga xizmat ko'rsatiladi", dedilar.
Hadis
Imom Abu Dovud : 3054
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ عَنْ مَالِكٍ ح و حَدَّثَنَا النُّفَيْلِيُّ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ الْمَعْنَى عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ حَزْمٍ عَنْ عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَيُّمَا رَجُلٍ أَفْلَسَ فَأَدْرَكَ الرَّجُلُ مَتَاعَهُ بِعَيْنِهِ فَهُوَ أَحَقُّ بِهِ مِنْ غَيْرِهِ
Bizga [Abdulloh ibn Maslama]dan [Molik]ga rivoyat qildi. (boshqacha aytilganidek) Bizga [An Nufayli] bizga [Zuhayr]dan ma'nosi bilan, [Yahyo ibn Sa'id]dan [Abu Bakr ibn Muhammad ibn Amru ibn Hazm]dan [Umar ibn Abdulaziz]dan [Abu Bakr ibn Abdurrahmon]dan [Abu Hurayra]dan Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamning: "Kimki bankrot bo'lib, keyin uning mol-mulkini boshqa birov qo'lga kiritsa, u boshqalarga qaraganda unga ko'proq haqli", deganlarini aytdi.
Hadis
Imom Abu Dovud : 3055
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ عَنْ مَالِكٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ هِشَامٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَيُّمَا رَجُلٍ بَاعَ مَتَاعًا فَأَفْلَسَ الَّذِي ابْتَاعَهُ وَلَمْ يَقْبِضْ الَّذِي بَاعَهُ مِنْ ثَمَنِهِ شَيْئًا فَوَجَدَ مَتَاعَهُ بِعَيْنِهِ فَهُوَ أَحَقُّ بِهِ وَإِنْ مَاتَ الْمُشْتَرِي فَصَاحِبُ الْمَتَاعِ أُسْوَةُ الْغُرَمَاءِحَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ هِشَامٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ مَعْنَى حَدِيثِ مَالِكٍ زَادَ وَإِنْ كَانَ قَدْ قَضَى مِنْ ثَمَنِهَا شَيْئًا فَهُوَ أُسْوَةُ الْغُرَمَاءِ فِيهَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَوْفٍ الطَّائِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْجَبَّارِ يَعْنِي الْخَبَايِرِيَّ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ يَعْنِي ابْنَ عَيَّاشٍ عَنْ الزُّبَيْدِيِّ قَالَ أَبُو دَاوُد وَهُوَ مُحَمَّدُ بْنُ الْوَلِيدِ أَبُو الْهُذَيْلِ الْحِمْصِيُّ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ قَالَ فَإِنْ كَانَ قَضَاهُ مِنْ ثَمَنِهَا شَيْئًا فَمَا بَقِيَ فَهُوَ أُسْوَةُ الْغُرَمَاءِ وَأَيُّمَا امْرِئٍ هَلَكَ وَعِنْدَهُ مَتَاعُ امْرِئٍ بِعَيْنِهِ اقْتَضَى مِنْهُ شَيْئًا أَوْ لَمْ يَقْتَضِ فَهُوَ أُسْوَةُ الْغُرَمَاءِ قَالَ أَبُو دَاوُد حَدِيثُ مَالِكٍ أَصَحُّ
Bizga [Abdulloh ibn Maslama], [Molik], [Ibn Shihob], [Abu Bakr ibn Abdurrahmon ibn Al Horis ibn Hisyom]dan rivoyat qilishlaricha, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam shunday deganlar: "Biror narsani sotgan odam, keyin uni sotib olgan odam bankrot bo'lib, uni sotgan odam savdodan pul olmagan va keyin buyumni olgan bo'lsa, u unga ko'proq haqli bo'ladi. Agar uni sotib olgan odam vafot etsa, buyum egasi debitorlik qarzlari egalari bilan bir xil bo'ladi". Bizga [Sulaymon ibn Dovud], [Abdulloh ibn Vahb], [Ibn Shihob], u menga [Abu Bakr ibn Abdurrahmon ibn Al Horis ibn Hisyom], Rasululloh sollallohu alayhi vasallam... deb aytganlarini aytdi. Keyin u Molikning hadisining ma'nosini aytib o'tdi. U qo'shimcha qildi: "Agar u savdodan tushgan pulning bir qismini olgan bo'lsa, u kreditorlarga tengdir". [Muhammad ibn Avf As-Tay] bizga [Abdulloh ibn Abdul Jabbor Al-Xabayiriy] bizga [Ismoil ibn Ayyosiy] va [Az-Zubaydiy] haqida gapirib berdi. Abu Dovud: "U Muhammad ibn Al Valid Abu Al Huzayl Al Himshiy, [Az-Zuhriy]dan [Abu Bakr ibn Abdurahmon]dan [Abu Hurayra]dan Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamdan shunday dedilar. U: "Agar u narxning bir qismini to'lagan bo'lsa, buyumning qolgan egasi kreditorlarga teng bo'ladi. Kimki vafot etsa va birovning mol-mulkiga ega bo'lib, uning bir qismini to'lagan bo'lsa yoki to'lamagan bo'lsa, buyumning egasi kreditorlarga o'xshaydi", dedi. Abu Dovud: "Molikning hadisi ishonchliroq", dedi.
Hadis
Imom Abu Dovud : 3056
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ هُوَ الطَّيَالِسِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ أَبِي الْمُعْتَمِرِ عَنْ عُمَرَ بْنِ خَلْدَةَ قَالَأَتَيْنَا أَبَا هُرَيْرَةَ فِي صَاحِبٍ لَنَا أَفْلَسَ فَقَالَ لَأَقْضِيَنَّ فِيكُمْ بِقَضَاءِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ أَفْلَسَ أَوْ مَاتَ فَوَجَدَ رَجُلٌ مَتَاعَهُ بِعَيْنِهِ فَهُوَ أَحَقُّ بِهِ
Bizga [Muhammad ibn Bassiyar] bizga [Abu Dovud As Sayalisiy] bizga [Ibn Abu Zi'b]dan [Abu Al Mu'tamir]dan [Umar ibn Xaldah]dan rivoyat qildi: "Biz [Abu Hurayra]ning oldiga bankrot bo'lgan do'stimiz haqida so'rab keldik, u: "Albatta, men sizlarning orangizda Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning qarori bilan qaror chiqaraman. Kimki bankrot bo'lsa yoki vafot etsa va kimdir molni uning qo'lidan topsa, o'sha odam o'sha molga ko'proq haqli bo'ladi", dedi.
Hadis
Imom Abu Dovud : 3057
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ ح و حَدَّثَنَا مُوسَى حَدَّثَنَا أَبَانُ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحِمْيَرِيِّ عَنْ الشَّعْبِيِّ وَقَالَ عَنْ أَبَانَ أَنَّ عَامِرًا الشَّعْبِيَّ حَدَّثَهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ وَجَدَ دَابَّةً قَدْ عَجَزَ عَنْهَا أَهْلُهَا أَنْ يَعْلِفُوهَا فَسَيَّبُوهَا فَأَخَذَهَا فَأَحْيَاهَا فَهِيَ لَهُقَالَ فِي حَدِيثِ أَبَانَ قَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ فَقُلْتُ عَمَّنْ قَالَ عَنْ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو دَاوُد وَهَذَا حَدِيثُ حَمَّادٍ وَهُوَ أَبْيَنُ وَأَتَمُّ
Bizga [Muso ibn Ismoil] bizga [Hammad] aytganini aytdi. (boshqacha aytilganidek) Bizga [Muso] bizga [Aban] aytganini aytdi, [Ubaydulloh ibn Humaid ibn Abdurrahmon Al Himyari]dan [Ash Sya'biy] aytgan va u [Aban] dan [Amir Asy Sya'biy] unga Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning: "Kim egasi uni boqa olmaydigan transport vositasini topsa, uni hayvon qayerga borgan bo'lsa, o'sha joyga qo'yib yuborsa, keyin uni olib, unga g'amxo'rlik qilsa, transport unikidir", deganlarini zikr qilgan. U Abon hadisida Ubaydullohning: "Keyin men: "Kimdan?", deb so'radim. U: "Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamning bir nechta do'stlaridan", deb javob berdi. Abu Dovud: "Bu Hammadning hadisi va bu hadis aniqroq va mukammalroq", dedi.
Hadis
Imom Abu Dovud : 3058
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ عَنْ حَمَّادٍ يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ الشَّعْبِيِّيَرْفَعُ الْحَدِيثَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ مَنْ تَرَكَ دَابَّةً بِمَهْلَكٍ فَأَحْيَاهَا رَجُلٌ فَهِيَ لِمَنْ أَحْيَاهَا
[Muhammad ibn Ubayd] bizga [Hammad ibn Zayddan] [Xolid Al Hazdzadan] [Ubaydulloh ibn Humaid ibn Abdurrahmondan] [Ash Sha'biydan] rivoyat qildi va u Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamga: "Kimki otliqni og'ir ahvolda qoldirsa, unga kimdir qarasa, u hayvon unga qaragan odamga tegishli bo'ladi", degan hadisni rivoyat qildi.
Hadis
Imom Abu Dovud : 3059
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ عَنْ ابْنِ الْمُبَارَكِ عَنْ زَكَرِيَّا عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَبَنُ الدَّرِّ يُحْلَبُ بِنَفَقَتِهِ إِذَا كَانَ مَرْهُونًا وَالظَّهْرُ يُرْكَبُ بِنَفَقَتِهِ إِذَا كَانَ مَرْهُونًا وَعَلَى الَّذِي يَرْكَبُ وَيَحْلِبُ النَّفَقَةُقَالَ أَبُو دَاوُد وَهُوَ عِنْدَنَا صَحِيحٌ
Bizga [Hannad] [Ibn al-Muborakdan] [Zakariyodan] [Ash Sha'biydan] [Abu Hurayradan] Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamdan rivoyat qilinganki, u zot: "Agar u garovga qo'yilsa, hayvonning sutini unga berilgan tirikchilik miqdoriga qarab sog'ib, orqasiga minib olish mumkin. Uni minib, sog'adigan kishi o'z tirikchiligini ta'minlashi shart", dedilar. Abu Dovud: "Biz bu hadisni yanada ishonchli deb hisoblaymiz", dedi.
Hadis
Imom Abu Dovud : 3060
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَعُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ قَالَا حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ الْقَعْقَاعِ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ بْنِ عَمْرِو بْنِ جَرِيرٍ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ مِنْ عِبَادِ اللَّهِ لَأُنَاسًا مَا هُمْ بِأَنْبِيَاءَ وَلَا شُهَدَاءَ يَغْبِطُهُمْ الْأَنْبِيَاءُ وَالشُّهَدَاءُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ بِمَكَانِهِمْ مِنْ اللَّهِ تَعَالَى قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ تُخْبِرُنَا مَنْ هُمْ قَالَ هُمْ قَوْمٌ تَحَابُّوا بِرُوحِ اللَّهِ عَلَى غَيْرِ أَرْحَامٍ بَيْنَهُمْ وَلَا أَمْوَالٍ يَتَعَاطَوْنَهَا فَوَاللَّهِ إِنَّ وُجُوهَهُمْ لَنُورٌ وَإِنَّهُمْ عَلَى نُورٍ لَا يَخَافُونَ إِذَا خَافَ النَّاسُ وَلَا يَحْزَنُونَ إِذَا حَزِنَ النَّاسُ وَقَرَأَ هَذِهِ الْآيَةَ{ أَلَا إِنَّ أَوْلِيَاءَ اللَّهِ لَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ }
Bizga [Zuhayr ibn Harb] va [Usmon ibn Abu Shayba]ga aytilishicha, ular bizga [Jarir]dan [Umara ibn Al-Qa'qo] dan [Abu Zur'a ibn Amr ibn Jarir] ga aytilishicha, [Umar ibn Xattob] shunday degan: "Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam: "Albatta, Allohning bandalari orasida payg'ambar bo'lmagan va shahid bo'lgan ba'zi odamlar bor. Payg'ambarlar va shahid bo'lganlar qiyomat kunida Alloh taolo huzuridagi o'rinlari tufayli ularga hasad qilishgan", dedilar. Ular: "Ey Allohning Rasuli, bizga ular kimligini ayta olasizmi?", dedilar. U zot: "Ular bir-birlarini Allohdan bo'lgan ruh bilan, o'rtasida hech qanday qarindoshlik va bir-biriga beradigan mol-mulksiz sevadiganlardir. Allohga qasamki, ularning yuzlari nurli va ular nur ustida, odamlar qo'rqqanlarida qo'rqmaydilar va odamlar qayg'uga tushganlarida xafa bo'lmaydilar", dedilar. Va u ushbu oyatni o'qidi: "Ogoh bo'ling, Allohning do'stlariga hech qanday qo'rquv yo'q va ular xafa bo'lmaydilar".
